đang nói rằng, sau thảm họa động đất, Nhật Bản cũng đầy
náo loạn, tranh cướp, nhưng truyền thông Nhật chỉ đưa những
hình ảnh đầy nhân văn, để trấn an dân chúng và giữ hình
ảnh đẹp đẽ về người Nhật trước thế giới bên ngoài.
Bạn nói rằng, truyền thông Nhật đồng loạt ứng xử như
vậy không phải vì có sự chỉ đạo từ trên xuống (đương
nhiên, ai mà chỉ đạo vụ này!) mà đây là một kiểu tự
kiểm duyệt (self-censorship). Nghe bạn nói mình cũng thấy hơi
lạ, không hiểu tại sao mọi người bên ngoài có ý nghĩ như
vậy. Mình cũng làm truyền thông Nhật đây nhưng chưa nghe thấy
vụ này bao giờ.
Báo chí có đưa những chuyện như có những người đi hôi của
trong những căn nhà đổ vắng chủ, đây đó có người ăn cắp
vặt, và cũng có chuyện có người đục nước béo cò, lập ra
những tổ chức quyên tiền hỗ trợ nạn nhân động đất
nhưng thực ra là lừa đảo... Những chuyện thế này báo chí
Nhật vẫn đăng và kêu gọi mọi người cảnh giác. Truyền
hình trong nước hàng ngày vẫn quay cảnh ở các vùng bị thảm
họa và các trung tâm sơ tán khẩn cấp, tình hình đều khá ổn
định.
Tất nhiên mình ở Tokyo nên không thể khẳng định là tình
hình hoàn toàn ổn định và trật tự trị an rất tốt trên
toàn nước Nhật, nhưng mình không tin có chuyện tranh giành,
cướp giật vì trong cuộc sống hàng ngày mình chưa từng chứng
kiến chuyện này.
Ở Tokyo hiện nay có tình trạng nước máy nhiễm phóng xạ nên
nhiều gia đình có con nhỏ rất lo ngại và đổ xô đi mua
nước đóng chai. Hầu hết các siêu thị lớn nhỏ đều không
đủ nước bán vì không thể đáp ứng kịp nhu cầu tăng đột
biến. Thỉnh thoảng có nước bán nhỏ giọt, họ đều hạn
chế chỉ bán cho mỗi người 1 chai. Tokyo với dân số 13 triệu
người nên tình hình nước nôi như thế là rất đáng lo lắng,
vậy nhưng chẳng thấy ở đâu tranh giành. Thậm chí mình vẫn
thấy có người cầm được chai nước rồi vẫn nhường lại
cho một bà mẹ có con nhỏ.
Trên vùng Đông Bắc hiện nay thiếu thực phẩm và thiếu xăng
dầu nghiêm trọng, báo chí đăng nhiều chuyện người dân đi
tìm thực phẩm trong đống đổ nát. Chủ yếu mọi người tìm
thực phẩm còn sót lại trong các tủ lạnh rồi gom lại, cùng
nhau nấu nướng.
Một số đồng nghiệp đi tác nghiệp ở vùng Đông Bắc kể
chuyện người dân xếp hàng dài trước 1 số ít siêu thị và
trạm xăng mở cửa được, nhưng bất kể hàng có dài tới
đâu, họ vẫn kiên nhẫn xếp hàng một và tuần tự chờ cho
tới lượt mình. Chả đâu thấy chen lấn xô đẩy. Với lại,
người dân vùng Đông Bắc, giống như dân miền Trung Việt Nam,
nổi tiếng về khả năng chịu đựng gian khổ vì đây là vùng
đất nghèo và thường xuyên bị thiên tai. Thêm nữa người dân
nơi đây cũng nổi tiếng về tính cộng đồng và tinh thần
tương thân tương ái.
Tất nhiên xã hội nào cũng có người xấu người tốt, và
trên báo chí Nhật Bản vẫn có đủ những câu chuyện này. Báo
Nhật cũng có những báo lá cải và tất nhiên những chuyện
giật gân kiểu cướp-giết-hiếp nhiều hơn các báo chính
thống khác.
Mang câu chuyện tự kiểm duyệt này đi nói chuyện với cả các
bạn Việt Nam lẫn Nhật Bản, ai cũng ngạc nhiên không hiểu sao
bên ngoài có những cái nhìn "nghi ngờ" này về nước Nhật
và truyền thông Nhật.
Mọi người bên ngoài hình như quên mất một điều là Nhật
Bản là nước dân chủ và tự do ngôn luận, ngoài báo chí
Nhật Bản thì báo chí nước ngoài cũng hoạt động mạnh mẽ
ở đây. CNN có hẳn 1 trung tâm ở đây, và CNNj phát cả tiếng
Nhật lẫn tiếng Anh. Nếu có nhiều chuyện giật gân như thế
chắc CNN chẳng tha vì các bạn này quá thích những chuyện
sensational.
Nhật Bản luôn được coi là một trong những nơi ít tội phạm
và an toàn nhất thế giới. Bản thân mình chứng kiến nhiều
lần túi, ví để quên trong toilet, vài tiếng sau quay lại vẫn
ở đấy. Điện thoại thì bản thân mình cũng vô số lần quên
trong toilet, và cho tới giờ vẫn chưa mất.
Cái sự không mất này là do, một là người Nhật không tham,
thứ hai là họ quá nhút nhát, không thích dính líu tới những
gì có khả năng gây phiền cho mình. Ai mà biết có phải đồ
để quên không, hay lại tang vật một vụ án nào... thế nên
chả ai dại dây dưa.
Reuters cũng mới đưa tin, giới Yakuza, tức là giới xã hội đen
của Nhật, là các nhóm tội phạm có tổ chức, chuyên kiếm
tiền từ cờ bạc, đĩ điếm, ma túy và tống tiền, với đặc
điểm nhận dạng là những hình xăm phủ kín người, lại là
những nhóm đầu tiên đưa đồ cứu trợ tiếp tế cho những
người còn sống sót sau thảm họa động đất ở một số
vùng.
Theo tác giả Jake Adelstein, một chuyên gia về các băng nhóm tội
phạm có tổ chức ở Nhật Bản, các nhóm Yakuza đã đưa ít
nhất 70 xe tải hàng cứu trợ, gồm thực phẩm, nước uống,
chăn... trị giá hơn 500.000 USD từ khu vực Kobe và Tokyo lên vùng
Đông Bắc. Và chuyện này không phải lần đầu tiên diễn ra.
Ngay sau trận động đất Hanshin Awaji ở Kobe năm 1995, nhiều
nhóm Yakuza đã tới được những vùng bị ảnh hưởng để
chuyển hàng cứu trợ cho các nạn nhân, còn trước cả các
nhân viên chính phủ.
Giới xã hội đen này vốn bị xã hội xa lánh và bị công khai
phân biệt đối xử, ví dụ như tất cả những ai có hình xăm
trên người đều bị cấm vào bể bơi, công viên nước hay
onsen, là nơi tắm nước khoáng nóng. Mặc dù vậy, họ vẫn là
người nhanh chóng và âm thầm cứu giúp cho những nạn nhân
động đất.
Các chuyên gia nghiên cứu nhiều năm về giới này cho rằng,
hành động từ thiện này bắt nguồn từ việc, hơn ai hết họ
hiểu rõ là phải tự xoay sở lấy như thế nào, khi không có
sự hỗ trợ của chính phủ hay cộng đồng.
Theo tác giả nổi tiếng Miyazaki Manabu, người đã viết hơn 100
cuốn sách về Yakuza và các nhóm thiểu số ở Nhật Bản,
đồng thời là con trai của cựu thủ lĩnh một nhóm Yakuza ở
Kyoto, Yakuza bị xã hội công khai xa lánh và phân biệt đối xử
nên họ hay cố gắng giúp những người đang gặp khó khăn do
thiên tai, và chỉ muốn giúp âm thầm chứ rất tránh né bị
truyền thông soi mói.
Reuters trích lời chuyên gia Adelstein nói rằng, giữa giới xã
hội đen và cảnh sát có sự "thông cảm" không chính thức
để cảnh sát "làm ngơ" và không công khai việc làm từ
thiện này của giới xã hội đen.
Giới Yakuza của Nhật Bản hiện có khoảng 80.000 người. Hai
nhóm tội phạm có tổ chức lớn thứ nhì và thứ ba ở Nhật
Bản là Sumiyoshi-kai và Inakawa-kai được cho là tích cực nhất
trong cứu trợ thảm họa động đất vừa qua.
Nói chung thì xã hội Nhật là một xã hội rất đặc thù và
không dễ hiểu đối với người nước ngoài nên chuyện nghi
ngờ về cái sự tốt có vẻ không thật lắm này là điều có
thể hiểu được, nhưng tất cả các bạn đã sống ở đây
một thời gian đủ lâu để hiểu chút ít chắc sẽ đồng ý
với mình là hiếm có xã hội nào và con người nào tử tế
như ở đây, và mình nói là tử tế nhé, chứ không phải là
"hay" vì rất nhiều người nước ngoài thấy người Nhật
chẳng "hay" gì cả.
Nguồn: <a
href="http://184.73.254.72/modules.php?name=News&file=article&sid=8354">Đàn
Chim Việt Online</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8349), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét