phỏng vấn do ký giả Trần Nhật Phong, Việt Weekly phỏng vấn
ông Lê Công Phụng, đại sứ của nước CHXHCN Việt Nam trong
chuyến viếng thăm thành phố San Diego. Nhận thấy cuộc phỏng
vấn có những nội dung rất thời sự như Cách Mạng Hoa Nhài,
Biển Đông, đảng Việt Tân, cảm tình tam giác Mỹ-Việt-Hoa
rất là "giao lộ định mệnh" tràn đầy kịch tính…, blog
của Trần Đông Đức xin giới thiệu đến độc giả bài
phỏng vấn này với sự cho phép của Việt Weekly. Đây cũng là
ấn bản điện tử đầu tiên vì Việt Weekly chỉ xuất bản
bài này trên báo giấy ở Little Saigon - Quận Cam. Phần ở
dưới đây là toàn bộ nguyên văn thực hiện phỏng vấn, xin
mời các bạn xem nhé.</div>
<h2>Việt Weekly phỏng vấn ông Đại sứ Lê Công Phụng về các
vấn đề chính sách ngoại giao và quan tâm của cộng đồng
Việt hải ngoại</h2>
<strong>LTS:</strong> <em>Trong hai ngày đầu tuần qua, thứ Hai và
thứ Ba, 28 tháng 2 và 1 tháng 3, 2011, phái đoàn của Bộ Ngoại
Giao Việt Nam, dẫn đầu là ông Đại sứ Lê Công Phụng đã
đến thành phố San Diego để tổ chức diễn thuyết về cơ
hội kinh doanh ở Việt Nam. Trong dịp này, Việt Weekly có cơ
hội tiếp xúc và trao đổi với ông Đại sứ về nhiều vấn
đề liên quan tới chính sách ngoại giao và những quan tâm khác
của cộng đồng người Việt hải ngoại. Trong hơn một giờ
gặp gỡ, ông Đại sứ đã thẳng thắn trả lời các câu hỏi
nêu lên từ phía báo chí. Việt Weekly xin tường trình cuộc trao
đổi.</em>
<strong>Việt Weekly (VW):</strong> <em>Ông Đại sứ Lê Công Phụng
đánh giá chuyến đi này và nhiệm kỳ của ông tại Hoa kỳ
trong suốt thời gian vừa qua?</em>
<strong>Đại sứ Lê Công Phụng (LCP):</strong> Chuyến đi này,
đây là lần đầu tiên tôi xuống, tôi cũng quá bận. San Diego
quá đẹp. Mình không xuống đây là một thiệt thòi lớn.
Xuống đây, tôi mới thấy là đúng với suy nghĩ của chúng tôi
lâu nay, San Diego cũng như các nơi khác, chính quyền, nhân dân,
giới doanh nghiệp, giáo dục, an ninh, tôi đều quí trọng tất
cả. Trong trao đổi, trong làm việc, họ thể hiện tinh thần
rất phù hợp với suy nghĩ của người Việt Nam.
Quan hệ Mỹ Việt trong quá khứ có những thăng trầm nhưng
đến bây giờ là lúc hai bên phải cố gắng hết sức để
thúc đẩy quan hệ đó. Tôi có gặp các trường đại học, có
những bàn chuyện với các giáo sư, các lãnh đạo của các
trường, gặp một số doanh nhân. Hai hôm nay, chúng tôi hoạt
động liên tục.
Ngày Chủ Nhật, tôi cũng đã đánh golf với ông Ron Robert,
Supervisor District 4, của San Diego. Vì mình là khách, ông mời, cho
nên không thắng ông, đánh cho hòa. Thứ nhất là, thể hiện
sự tôn trọng với chủ nhà. Thứ hai là, thể hiện tình hòa
khí giữa Mỹ với Việt Nam.
Phải nói là chuyến đi này thành công. Tình cảm của người
Mỹ đối với người Việt Nam được đánh giá rất cao. Đất
nước với con người Việt Nam được đánh giá rất cao về
vị trí hiện nay trong mối quan hệ bang giao giữa Việt Nam và
Mỹ.
<strong>VW:</strong> <em>Trong suốt nhiệm kỳ ở Hoa kỳ, ông đánh
giá quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam đã tiến tới mức độ
nào?</em>
<strong>LCP:</strong> Hôm qua, tôi có trao đổi với ông Thị
trưởng Jerry Sanders. Cuối cùng, ông đã trao cho tôi chìa khóa
vàng của thành phố San Diego. Oâng nói rằng, với chìa khóa này
tôi có thể mở cửa bất kỳ cánh cửa nào của San Diego để
vào. Tôi cũng đề nghị với ông là, quan hệ giữa Việt Nam
với Mỹ đang lúc tốt, quan hệ giữa Việt Nam với California
đang lúc tốt, và muốn đẩy quan hệ giữa Việt Nam và các
địa phương miền Nam với thành phố San Diego, một trong những
thành phố đẹp nhất của Mỹ. Tôi muốn ông ấy thúc đẩy
việc kết nghĩa giữa thành phố San Diego với một, hai thành
phố ở Việt Nam. Đấy là bước đầu. Ông ấy đã cam kết
với tôi là sẽ thúc đẩy văn phòng làm việc này. Chúng tôi
cũng đã ghi nhận mối quan hệ thành phố kết nghĩa. Tôi đã
nêu tên một số thành phố để ông tự chọn. Oâng nói rằng,
trong thời điểm bây giờ với tầm quan hệ của Việt Nam, lẽ
ra việc này ông đã làm từ lâu, nhưng bây giờ làm cũng hơi
muộn, nhưng ông sẽ làm.
Về công tác của tôi ở đây và mối quan hệ Mỹ, thời gian ba
năm qua, tôi có may mắn sống trong không khí quan hệ Việt Mỹ
rất là thuận lợi. Sự nỗ lực của chính quyền Mỹ, các
lãnh đạo Mỹ, các lãnh đạo Việt Nam, chính phủ Việt Nam và
nhiệt tình của nhân dân hai nước, giới doanh nghiệp, quan hệ
giữa Việt Nam và Mỹ đã vượt qua khuôn khổ bình thường.
Bao lâu nay, việc thiết lập mối quan hệ ngoại giao giữa hai
nước từ năm 1995, sau 15 năm, bây giờ là 16 năm, sự hợp tác
trên nhiều lãnh vực rất có hiệu quả như kinh tế, thương
mại rất tốt. Hiện nay, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn
nhất cho Việt Nam. Việt Nam có buôn bán với 87 nước khu vực
và lãnh thổ. Kinh ngạch buôn bán của Việt Nam với một số
nước rất là lớn. Với Trung quốc là 25 tỉ, Nhật là 20 tỉ,
Hàn quốc cũng vậy. Với Mỹ chỉ mới hơn 18 tỉ. Con số đó
đã tăng so với năm ngoái, 2009, là 19%. Quan trọng nhất là,
trong kinh ngạch dù lớn dù bé, giá trị Việt Nam xuất khẩu
sang Mỹ là lớn nhất. Đối với các khu vực và quốc gia khác,
Việt Nam nhập khẩu nhiều hơn là xuất khẩu.
<strong>VW:</strong> <em>Nước Mỹ rộng lớn với 50 tiểu bang.
Ngạch xuất khẩu hay nhập khẩu từ Hoa kỳ sang Việt Nam, hay
từ Việt Nam sang Hoa kỳ, California là cửa khẩu chính chiếm
tầm quan trọng. Trong những năm kế tiếp, Việt Nam có kế sách
nào để triển khai và phát triển thêm về xuất khẩu hoặc
nhập khẩu từ California hay không?</em>
<strong>LCP:</strong> Phục vụ về phát triển kinh tế phải làm
hết sức mình để làm cho nền kinh tế đi lên một cách bền
vững. Xuất khẩu là một trong những nhân tố giúp cho kinh tế
phát triển nhanh. Nhưng mà, nếu chỉ dựa vào xuất nhập khẩu,
kinh tế phát triển không ổn định. Thị trường Việt Nam là
thị trường lớn, 96-98 triệu dân. Đi cùng với xuất khẩu và
nhập khẩu, phải tăng cường sức mua của thị trường nội
địa. Muốn được như vậy, phải từng bước thay đổi cơ
cấu kinh tế, cách nhìn nhận về phát triển kinh tế. Thực ra,
Việt Nam đang lần mò tìm phương cách tốt nhất.
Đối với Mỹ, xuất khẩu hiện nay là rất tốt. Trong mấy năm
liền đều tăng về ngạch xuất khẩu và đang cố tăng số
nhập khẩu của Mỹ. Về nhập khẩu, năm 2010 so với năm 2009
đã tăng 23%. Không có ý định cân bằng xuất nhập khẩu vì do
nhu cầu của thị trường, nhưng quan trọng là, với đà xuất
khẩu với Mỹ qua cửa khẩu California, Việt Nam cần phải lên
phương án làm cho hàng xuất khẩu mang tính thương mại hơn,
nhiều hơn. Không chỉ sang Tây, mà phải sang Đông, có thể thêm
hai ngày nữa đi sang kênh đào Panama đến Houston, Texas. Chỉ
tập trung vào Tây, lâu nay là tốt, nhưng chưa đủ, cần phải
làm thêm. Và phải lôi kéo các doanh nghiệp Mỹ vào Việt Nam
để sản xuất và xuất trở lại Mỹ. Phải tăng cường
khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam sang Mỹ đầu tư. Đây là
lợi ích cho cả hai bên.
Với thuận lợi trong hợp tác kinh tế, đầu tư, buôn bán, là
chỗ dựa cho phát triển quan hệ các lĩnh vực khác. Quan hệ
Việt Nam – Mỹ bây giờ phát triển đến tầm mức cao hơn
mức lâu nay chúng ta suy nghĩ. Chúng tôi đang cùng với phía Mỹ
nâng cấp quan hệ này. Hai bên đã nhất trí nâng cấp quan hệ
Việt – Mỹ thành đối tác chiến lược chứ không phải hợp
tác về việc này.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/trannhatphonglecongphun.jpg"
width="600" height="400" alt="trannhatphonglecongphun.jpg" /></center>
<center><em>Ký giả Trần Nhật Phong của Việt Weekly</em></center>
<strong>VW:</strong> <em>Ông vừa khuyến khích doanh nghiệp Mỹ vào
Việt Nam mở công ty sản xuất. Một trong những trở ngại
khiến cho doanh nghiệp Mỹ chưa đầu tư vào Việt Nam nhiều vì
họ cho rằng Việt Nam chưa có đủ biện pháp ngăn chặn nạn vi
phạm tác quyền. Oâng nhận xét về vấn đề này thế nào?</em>
<strong>LCP:</strong> Có ý kiến đấy nhưng rất là ít, phải nói
là rất là ít. Thực ra, ý kiến đó là do một số người chưa
nắm rõ thông tin. Trọng tâm hiện nay hai bên cần bàn với nhau
là thúc đẩy mạnh hơn nữa hợp tác kinh tế. Về bản quyền
của Việt Nam đã được Mỹ xác nhận đã rất tiến bộ trong
thời gian qua. Cho đến bây giờ, trên 90% tập đoàn công ty
đầu tư vào Việt Nam đều thuận lợi. Hãn hữu có công ty
chưa thuận lợi. Nhưng cũng phải nói rõ cho họ biết là Việt
Nam phát triển nhanh nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Không giấu
khó khăn của mình, vì họ làm họ biết, mà mình phải trong
sáng, khi họ làm ăn, hợp tác mới thoải mái được.
Chúng tôi nói rõ rằng, Việt Nam khó nhất ở điểm hạ tầng
cơ sở, đường sá, bến cảng, sân bay. Khó nhất về kinh
nghiệm và cách thức quản trị, đang học chưa giỏi như
người ta. Công ty thua lỗ do quản lý kém. Thủ tục đôi khi
phức tạp, rườm rà, mất thời gian, mất tính cạnh tranh của
các tập đoàn. Bản thân họ cũng biết những khiếm khuyết
như vậy. Lớn hơn nữa là lực lượng lao động. Tay chân khéo,
cần cù nhưng để có được lực lượng lao động được
huấn luyện, đào tạo phục vụ khoa học công nghệ mới, phục
vụ dự án công nghệ cao, Việt Nam còn thiếu nhiều. Cho nên,
chúng tôi đã khuyến khích họ đầu tư và hợp tác để có
đội ngũ lao động được đào tạo tốt. Hai bên sẽ có lợi.
Cứ nói là Việt Nam có lao động rẻ. Lao động rẻ là một
chuyện. Nhưng phải cần có đào tạo, phải biết máy móc, kỹ
thuật. Tay chân khéo léo là một chuyện nhưng phải có cái
đầu. Không giấu cái dốt, không giấu yếu kém, có giấu cũng
không được. Đó là những khiếm khuyết cần được khắc
phục và cần được hợp tác để khắc phục, như thế sẽ
làm ăn được lâu dài với nhau.
<strong>VW:</strong> <em>Theo đánh giá của ông, sự hợp tác kinh
tế giữa Việt Nam và Hoa Kỳ hiện đang tiến triển rất tốt
về kinh tế, văn hóa cũng như chính trị, về lãnh vực quân
sự có những bước hợp tác nào đáng được ghi nhận?</em>
<strong>LCP:</strong> Trong mối xác lập quan hệ, đối tác toàn
diện giữa Việt Nam với Hoa Kỳ, như bà Ngoại trưởng Hillary
Clinton từng nêu lên tầm quan trọng giữa đôi bên, và chúng ta
nhất trí phải làm. Mối quan hệ giữa hai nước sau 15 năm,
không thể bó gọn trong một lãnh vực nào, vì hai nước đều
có nhu cầu, và xây dựng được sự tin tưởng lẫn nhau. Đến
mức mà hai nước có thể đẩy lên một mức hợp tác mới.
Về quân sự, Việt Nam đã có sự hợp tác với Hoa Kỳ khá
chặt chẽ. Tôi có thể nói như vậy.
<strong>VW:</strong> <em>Trong năm 2010, bà Ngoại trưởng Hillary
Clinton đã có hai chuyến đi Việt Nam, điều này cho thấy mối
quan tâm và hợp tác giữa Hoa Kỳ là Việt Nam rất tốt. Được
biết ông Đại sứ cũng là một chuyên viên nghiên cứu về
vấn đề Biển Đông liên quan đến Trung Quốc, trong thế đứng
giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, ông có thể cho biết ý kiến về
mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ cũng như Trung Quốc?</em>
<strong>LCP:</strong> Hoa Kỳ và Trung Quốc là hai siêu cường. Sự
cạnh tranh giữa hai siêu cường đối với khu vực là chuyện
tất yếu. Với vị trí chiến lược của Việt Nam nằm ở
giữa trung tâm Đông Nam Á, tôi cho rằng Hoa Kỳ và Trung Quốc
đều đánh giá Việt Nam rất cao. Hoa Kỳ đang thực hiện chủ
trương quay trở lại Đông Nam Á, còn Trung Quốc đang phát
triển mạnh ở Đông Nam Á, cả hai xu hướng này đều có nhu
cầu quan hệ tốt với Việt Nam.
Việt Nam là một nước nhỏ, nên phải hết sức khéo léo.
Việt Nam phải sống với Trung Quốc với bất kỳ tình hình nào
xảy ra, cốt lõi là phải giữ được an ninh và lợi ích của
dân tộc và trọn vẹn biên giới lãnh thổ Việt Nam.
<strong>VW:</strong> <em>Ông cho biết thêm Việt Nam làm thế nào
để hóa giải tình hình chính trị giữa gọng kềm của hai
nước Hoa Kỳ và Trung Quốc?</em>
<strong>LCP:</strong> Như tôi đã nói, Việt Nam đã sống cạnh
bạn láng giềng Trung Quốc hàng nghìn năm nay. Vậy thì, Việt
Nam cũng sẽ biết cách làm thế nào để hàng nghìn năm tới,
để giữ mối giao hảo này. Trong ngoại giao, Việt Nam cũng cần
nguyên tắc để bảo vệ lợi ích của dân tộc.
Hoa Kỳ có nhu cầu đối tác chiến lược với Việt Nam, nhưng
chúng ta cũng không thể đi với Hoa Kỳ để đối đầu với
Trung Quốc, và cũng không chiều theo Trung Quốc để đối chọi
với Hoa Kỳ. Những nước lớn có nhu cầu với nhau, và Việt
Nam cũng không làm xiếc trong mối quan hệ. Việt Nam cũng không
leo giây để giữ thăng bằng, mà chỉ giữ những gì thuộc về
chúng ta. Việt Nam muốn hợp tác với nước này, nhưng không
làm hại, đối đầu với nước khác.
Bà Hillary Clinton nói rất mạnh về vấn đề Biển Đông, phía
Trung Quốc lúc đầu gay gắt, sau dịu lại. Nói như thế là
hết cỡ rồi. Việt Nam nhất trí với Hoa Kỳ là, Biển Đông
là bờ biển chung, không chỉ với các nước có liên quan, mà
còn liên quan đến với các nước trên thế giới, vì đây là
đường hàng hải các nước đi qua.
Trong vấn đề Biển Đông, có ba chuyện phải tách biệt: 1) Tự
do hàng hải, bảo vệ an ninh cho Biển Đông và được cả thế
giới quan tâm; 2) Các hoạt động trong vùng biển này phải theo
Công pháp quốc tế, không thể đi ngược lại Công pháp quốc
tế. Không thể ỷ vào nước lớn mà áp đặt lên nước bé,
nước yếu một cách tùy tiện. Ví dụ phía Trung Quốc yêu cầu
về đường Lưỡi Bò chín khúc, phía Hoa Kỳ phản đối và
thế giới không ủng hộ ý kiến của Hoa Kỳ, và các nước có
liên quan chống lại Trung Quốc; 3) Là chuyện tranh chấp lãnh
thổ. Vấn đề này phải để các nước tranh chấp giải quyết
với nhau, chứ không lôi nước khác vào xử lý được.
Việt Nam không thể kéo Hoa Kỳ vào giành phần hơn trong vấn
đề tranh chấp giữa Trung Quốc và các quốc gia khác. Trong vấn
đề tranh chấp lãnh thổ có 5 quốc gia: Trung Quốc, Đài Loan,
Phi Luật Tân, Mã Lai, Brunei và Việt Nam. Trong đó, Trung Quốc và
Đài Loan là một phe. Các quốc gia này phải cùng nhau xử lý
vấn đề.
Vấn đề Biển Đông liên quan đến hai hòn đảo Hoàng Sa và
Trường Sa. Phía Việt Nam khẳng định hai hòn đảo này là của
Việt Nam. Ông cha ta đã quản lý, cho dù Trung Quốc có chiếm
lấy, Việt Nam vẫn đòi. Bây giờ Trung Quốc mạnh, chúng ta
chưa đòi được, sau này con cháu chúng ta đòi. Phải đòi cho
bằng được, không bỏ. Vấn đề Biển Đông là như vậy, có
ba vấn đề tách biệt. Việt Nam không thể dựa vào anh này
để chống lại anh khác. Nếu chẳng may, có chuyện xung đột
xảy ra, Hoa Kỳ cũng không thể đứng về phía Việt Nam để
nổ súng bắn Trung Quốc.
<strong>VW:</strong><em> Theo phần trình bày vừa rồi của ông,
Việt Nam đang đóng vai trò "cây cầu" cho nhiều hướng trong khu
vực, từ Trung Quốc tới các quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan,
Malaysia hay Indonesia, cũng như "cây cầu" giữa hai thế lực Hoa
Kỳ và Trung Quốc trong khu vực. Việt Nam mong muốn đóng vai trò
này?</em>
<strong>LCP:</strong> Cục diện thế giới bây giờ khác rất xa.
Không phân biệt rõ ràng bạn và thù, không có ranh giới rõ
ràng giữa bạn và thù hiện nay. Việt Nam hợp tác với Mỹ,
chia sẻ quan diểm với Mỹ ở những vấn đề mà lợi ích
trùng hợp với Mỹ, và đấu tranh với Mỹ về thái độ và
việc làm của Mỹ đi ngược lại với Việt Nam. Đối với
Trung Quốc cũng vậy, Việt Nam hợp tác làm ăn vì biên giới hai
nước sát gần nhau và hai bên cùng có lợi. những gì mà Trung
Quốc đi ngược lại quyền lợi của Việt Nam, Việt Nam chiến
đấu tới cùng, đấu tranh tới cùng.
<strong>VW:</strong> <em>Trong thời gian vừa qua có nhiều đánh giá
cho rằng, phía Việt Nam mềm dẻo với Trung Quốc hơn là đối
với Hoa Kỳ?</em>
<strong>LCP:</strong> Hoa Kỳ xa, Trung Quốc gần. Ông cha chúng ta
ngày xưa sau khi đánh bại Trung Quốc, thả tướng trải thảm
đỏ cho về. Nguyên tắc lớn của Việt Nam là phải sống hòa
thuận với Trung Quốc. Anh tấn công tôi, tôi đánh anh, anh thua,
tôi cũng tha, trải thảm đưa các anh về, cung cấp nước,
lương thực, xe ngựa cho các anh. Đối với Trung Quốc, thật ra
không chỉ là bạn bè ở ngoài nước, mà ngay cả bà con ở
trong nước cũng có những bức xúc, nói thế này, nói thế kia,
bảo tại sao không làm cái này, không làm cái kia. Nhưng tính cho
cặn kẽ, cảm xúc, có thể xử lý được tình cảm của
người Việt Nam, lòng yêu nước của người Việt Nam, và cảm
xúc đôi khi không thể giải quyết được những vấn đề gai
góc. Nhưng mà làm sao để sống cho hòa thuận, cũng khó. Hiện
nay quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc là tốt, hợp tác rất tốt.
Còn Việt Nam kinh tế hơi yếu một chút, vì Trung Quốc lên quá
nhanh. Việt Nam cũng có một chút thiệt thòi, nhưng mà trên cơ
bản là quan hệ tốt. Việt Nam chỉ còn vướng với Trung Quốc
là vấn đề biên giới và biển đông, chỉ có mỗi chuyện
đấy thôi, làm sao xử lý cho tốt lành, đừng vì một chuyện
mà làm đổ vỡ các mối quan hệ và làm ảnh hưởng đến an
ninh chính trị của Việt Nam.
<strong>VW:</strong> <em>Là chuyên gia đàm phán trong hiệp ước
biên giới 2008 giữa Trung Quốc và Việt Nam, ông cho biết thêm
chi tiết về sự kiện này?</em>
<strong>LCP:</strong> Việt Nam và Trung Quốc ở sát cạnh nhau,
đường biên giới của hai nước kéo dài từ đất liền ra
tới biển đông. Đương nhiên trong lúc thương thuyết, đôi bên
vẫn có nhiều điều gay gắt. Tuy nhiên kết quả đạt được
về đất liền xem như đã xong. Theo đó, Việt Nam cũng dựa
trên nhiều yếu tố lịch sử, nền văn hóa khu vực để
thương thuyết với phía Trung Quốc. Ngược lại, họ cũng đưa
ra những lý luận của họ, ví dụ như Ải Nam Quan. Nếu biên
giới Việt Nam giáp với Trung Quốc, là phía bắc của lãnh
thổ, phải nên gọi là Ải Bắc Quan chứ sao gọi là Nam Quan,
đại khái như vậy. Rồi những đường trũng giữa các dãy
núi, trước đây cũng là con sông nhưng bây giờ con sông bị
cạn, phía họ cũng không vừa, họ đắp đất cao lên bên phía
kia khiến cho dòng nước tràn qua bờ phía mình, lâu ngày rồi,
phần trũng lại lấn về phía mình. Có rất nhiều những điều
phải nói rõ ra để đôi bên thảo luận, đấy chỉ là những
vấn đề trong nhiều vấn đề gây tranh cãi giữa hai nước.
<strong>VW:</strong> <em>Vậy còn thác Bản Giốc?</em>
<strong>LCP:</strong> Chúng tôi cũng biết được có nhiều thông
tin về vụ này. Người nói mất, kẻ nói còn và có nhiều tài
liệu được đưa ra để minh chứng cho đôi bên. Như tôi đã
nói, phần trũng có vấn để của nó, phần cao cũng có vấn
đề. Ví dụ như khi mưa xuống, chỗ cao nhất, nước mưa tẽ
làm hai, nơi đó sẽ là biên giới giữa đôi bên. Thác Bản
Giốc có vị trí như vậy, phải phân định lại, không thể
chỗ nào trũng mới dễ phân biệt. Thật ra, cuối cùng thác
Bản Giốc, mỗi bên lại được một phần, riêng phần phía
Việt Nam lại có thêm thác phụ ở kế bên. Không những Việt
Nam có lợi về phía đất liền, mà ngay cả trên biển cũng có
lợi, đó là vì Vịnh Bắc Bộ. Theo địa hình, nó bẻ ra, còn
phía Trung Quốc lại cong vào. Do vậy, Việt Nam lại nhiều hơn
so với Trung Quốc.
<strong>VW:</strong> <em>Trong ba năm qua, giữ chức đại sứ Việt
Nam tại Washington DC, nơi có nhiều người Việt sinh sống, ông
có tiếp xúc với họ hay không và ghi nhận của ông như thế
nào?</em>
<strong>LCP:</strong> Ba năm làm việc ở đây, tôi có may mắn
phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân, phục vụ bà con và
phục vụ cho sự phát triển của mối quan hệ Việt-Mỹ, tôi
rất hài lòng nhưng chưa thỏa mãn vì còn rất nhiều việc
phải làm, tôi muốn làm nhưng chưa có thời gian để làm. Tuy
thường trú tại Washington DC, nhưng tôi cũng đã đi khắp nơi
để làm việc với các địa phương lẫn chính quyền, như
xuống đây San Diego, tôi làm việc với ông thị trưởng, làm
việc với các doanh nghiệp hay đi các tiểu bang khác cũng vậy,
gặp gỡ với bà con.
Tôi có một điều cảm nhận là cần phải tiếp tục làm thêm.
Cơ bản, bà con có suy nghĩ rất khác nhau. Ngay khi xuống đây,
tôi cũng biết là một số bà con nghe nói tôi xuống đây cũng
đến biểu tình phản đối. Hôm qua, cũng gặp bà con, tôi đi
cửa chính bà con lại tưởng tôi đi cửa sau, nên đứng ở
cửa sau. Lúc ở viện bảo tàng, gặp được 3, 4 anh em đứng
ở cửa sau cũng nói này nói khác. Nhưng phải nói rằng, chính
sách ở trong nước đang hướng về bà con, đất nước chúng ta
mạnh hơn 10 năm trước, năm nay mạnh hơn năm ngoái. Tuy đất
nước mình còn nhiều khó khăn, tuy còn nhiều vấn đề, những
vấn đề trong nước còn bàn cãi với nhau, không riêng gì bà
con bàn cãi với chúng tôi, trong nước cũng bàn cãi nhau, thế
nhưng đất nước được người ta đánh giá thật cao. Nếu như
quan hệ Việt-Mỹ là đối tác chiến lược, toàn bộ các
nước đồng minh của Mỹ phải kính nể vai trò của Việt Nam,
người dân Việt cũng hài lòng. Nếu quan hệ Việt-Mỹ tốt,
tôi chắc rằng bà con người Mỹ gốc Việt cũng không chống
đối quyết liệt chính quyền Mỹ thúc đẩy mối quan hệ với
Việt Nam, nó có nhiều tác động. Nhưng quan trọng là, bà con
là con dân nước Việt, dù là quốc tịch này hay quốc tịch
khác, dù là 2 quốc tịch hay dù là thẻ xanh, nhưng phải thật
lòng nói với các bạn, đất nước và đồng bào trong nước
lúc nào cũng ý thức trách nhiệm rằng, dù là con cháu của
mình sống ở đâu kể cả những anh em đang nói to lắm, đôi
khi mình không dùng chữ chưởi bới, nhưng bộc lộ suy nghĩ
của to lắm, ồn ào lắm, nhưng mà gốc của người Việt, nhân
cách của người Việt Nam là con dại cái mang, nếu bà con có
sai lầm chỗ này chỗ khác, cá nhân có sai lầm, đất nước
cũng trăn trở, đồng bào trong nước cũng trăn trở. Tôi nghĩ
rằng, với đà như thế này, đất nước mạnh lên, phát triển
lên, vai trò và vị trí có trọng lượng, như năm ngoái Việt
Nam giữ vai trò chủ tịch ASEAN quá đẹp. Trong ASEAN thành công
như vậy, bà con bên ngoài, dù rằng anh này có chống tôi, nhưng
mà nhìn thấy hình ảnh đất nước Việt Nam họ cũng có một
chút sung sướng, không nói ra thôi, rất là phấn khởi vì thấy
đất nước tốt lành, đến lúc nào đấy bà con nên suy nghĩ
lại.
Hôm qua tôi rất cảm động. Trong khi làm việc, có một cháu
học sinh sinh ra ở Quận Cam, làm thiện nguyện ở Việt Nam và
ở đây, nhưng nói tiếng Việt rất giỏi. Bố mẹ ở đây và
trưởng thành ở đây, đã hỏi một điều rằng, các bạn của
cháu và một số chú bác vẫn hay nói xấu Việt Nam mình, bác
khuyên cháu nói chuyện với họ thế nào để họ thay đổi
cách nhìn. Cháu nói như vậy tôi mới biết rằng, có thể còn
vài bà con còn trăn trở về những mất mát và không quên
được chuyện cũ cho nên vẫn còn gay gắt lắm. Đất nước
không mặc cảm về chuyện đấy, lãnh đạo cũng không mặc
cảm về chuyện đấy, bà con chưởi bới gay gắt cũng được
nhưng muốn về Việt Nam cứ về, miễn là về tới đừng có
phá phách thôi. Người nước nào về đấy phá phách cũng bị
luật pháp xử lý. Ngoài ra, muốn về quê của mình, về đất
tổ của mình, cứ về.
<strong>VW:</strong> <em>Gần đây, xảy ra những cuộc cách mạng
tại Tunisia, Ai Cập, Lybia, nhiều đảng phái chính trị của
người Việt hải ngoại như đảng Việt Tân, đều muốn thúc
đẩy truyền đạt các thông tin đó đến Việt Nam cũng như
muốn tạo những sự kiện tương tự như vậy ở Việt Nam. Ông
đánh giá thế nào và phương cách tốt đẹp nhất để giải
quyết?</em>
<strong>LCP:</strong> Trưa nay tôi dùng cơm ở trường đại học
quốc gia ở San Diego, ông giám đốc Paul Wong là người gốc Hoa,
người Hong Kong, ngồi sát tôi. Ông là chủ còn tôi là khách.
Ông có nói chuyện tôi và sau khi nói chuyện xong, ông nói rằng,
suy nghĩ của ông cũng giống hệt của tôi. Ông nói rằng, ngày
xưa ông ghét Trung Cộng ghê gớm, ghét Trung Hoa Đại Lục, vì
đối với ông như là bát nước đổ đi. Bây giờ, ông vào
Trung Quốc có thể đi bất bất kỳ chỗ nào, và các vị quan
chức Trung Quốc đều sẵn sàng tiếp đón ông và làm việc
rất tốt. Khi tôi hỏi ông, ông nói cứ suy gẫm theo người
Việt gốc Hoa, ông ông biết, khi mà Trung Quốc vào Liên Hiệp
Quốc, Đài Loan rút ra. Trung Quốc gia nhập làm ủy viên thường
trực của hội đồng bảo an, hàng vạn người Trung Quốc đều
chống Trung Hoa Đại Lục. Nhưng đến bây giờ, quan hệ
Mỹ-Trung như vậy, mạnh như vậy, uy thế mạnh như vậy, những
người không thích Trung Hoa Đại Lục cũng không chống Trung Hoa
Đại Lục.
Câu hỏi của anh về tình hình Trung Đông, nếu để ý tin tức
sẽ thấy là Việt Nam không ngăn chặn tin tức về tình hình
Trung Đông, khác với Trung Quốc, khác với một số nước. BBC
cũng phải khẳng định, trên internet, tất cả các thông tin về
những cuộc biểu tình, cuộc cách mạng Hoa Nhài của Trung
Đông, Việt Nam không hề ngăn cấm, không ngại.
Riêng với đảng Việt Tân, các anh ấy đã đưa ba đợt đông
tiến vào Việt Nam rồi. Ngày xưa, chế độ cũ cùng với 50
vạn quân Mỹ cũng có làm gì nổi nhân dân Việt Nam đâu. Bây
giờ, mấy vụ cỏn con thế này làm sao được. Quan trọng nhất
là người Việt Nam có lòng yêu nước rất cao, những người la
lớn nói to này, lòng yêu nước của họ cũng rất cao, vì
người ta không hiểu nên người ta chưởi bới. Nhưng anh nào
đụng Việt Nam xem sẽ không được với họ. Đụng đến đất
nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam sẽ không xong với họ. Tinh
thần cách mạng lớn và tinh thần yêu nước lớn lắm. Tôi có
gặp một số đề đốc hải quân, một số tướng tá hải
quân trong chế độ cũ, ăn cơm nói chuyện, các bác ấy già
hết rồi, nhưng họ nói nếu bây giờ huy động đánh với Trung
Quốc ở Trường Sa, hay đánh chiếm lại Hoàng Sa, họ sẵn sàng
xung phong trở về nếu chính phủ Việt Nam cho phép. Tôi nghe xong
đã nói rằng, đất nước ghi nhận tấm lòng của bác, nhưng
bác cũng lớn tuổi rồi không chạy nổi đâu vì thuyền lớn
sóng to, bác cứ ngồi đấy ủng hộ chúng tôi, chúng ta tìm
cách bảo vệ lãnh thổ.
Trung Đông khác. Trung Đông gia đình trị nhiều, tham nhũng ghê
gớm lắm. Đất nước mình 20, 30 năm đổi mới, kinh tế đang
lên, tuy chưa giàu nhưng tạm đủ ăn. Đôi khi tôi thấy ở Hà
Nội còn xài sang hơn ở đây, tôi cũng chịu. Tôi cũng thường
nói chuyện với anh em, có hai chuyện không cần kêu gọi cũng
thống nhất. Một là xâm lăng, bất kỳ anh là ai cũng liều
chết với xâm lược. Thứ hai là chuyện rất vui nhưng mà có
thật là đá bóng. Nếu đội tuyển quốc gia Việt Nam tham gia
là màu cờ sắc áo. Nếu mà Việt Nam thắng, phá loạn cả Hà
Nội lên, xe gắn máy chạy lung tung. Nếu Việt Nam thua, giống
như một đám tang. Có cần tuyên truyền vận động gì đâu,
đó là lòng yêu nước, ý thức dân tộc nằm trong tâm trí, tâm
thức của người Việt Nam.
Đúng là có rất nhiều tổ chức hoạt động chống xã hội,
chính quyền Việt Nam. So với xã hội Mỹ, chính quyền Mỹ,
Việt Nam còn quá trẻ, dân tộc già hơn dân tộc Mỹ rất
nhiều, nhưng chính quyền mới bắt đầu từ năm 1945, mới chỉ
có tạm gọi là chính quyền, đến sau chiến tranh năm 1975,
chính quyền mới được củng cố, tức là mới hơn 30 năm, quá
trẻ. Vẫn còn nhiều thế lực, vẫn còn những anh em chống
phá, những người chưa hài lòng với chế độ này. Cho nên,
không nên so sánh thoải mái giống như chính quyền Mỹ. Mỹ nói
chuyện gì cũng được, chưởi bới chuyện gì cũng được,
nhưng phải hiểu chính quyền của họ là 317 năm, hơn 300 năm,
còn mình chỉ hơn 30 năm. Dân tộc mình tuy nói rằng có lịch
sử 4,000 năm, Mỹ lập quốc hơn 300 năm, nhưng 300 năm đó chính
quyền Mỹ vẫn hiện hữu. Chúng ta không có, suốt ngày cứ
đánh nhau, nhưng đâu có phải chúng ta muốn đánh. Người ta
đến đánh mình, mình phải đánh. Phong kiến Tàu đánh, Pháp
đánh, Nhật đánh rồi người Mỹ đánh, không lẽ chúng ta
ngồi yên. Người ta cứ nghĩ là Việt Nam hiếu chiến, nhưng
thật ra người ta đem chiến tranh đến, còn mình chỉ gìn giữ
độc lập thôi. Việt Nam không giống những nơi khác. Chính
quyền còn đang học. Việt Nam chưa có trường đào tạo quản
lý hành chánh. Thoát khỏi chiến tranh lo cái ăn cái mặc đã
mất một thời gian dài. Mãi đến năm 80 vẫn sai lầm về cách
làm ăn khiến dân đói, khi mở cửa ra dân no. Đang lo chuyện
cơm áo gạo tiền trước đã, cho dân no, dân đi học, giữ gìn
độc lập, bảo vệ an ninh tổ quốc. Ngay cách quản lý đâu có
giỏi, đâu có những chương trình như là Young Leadership, đâu
có thời gia mà đào tạo. Mới có vài ba chục năm. Bây giờ có
ý kiến này, có ý kiến khác, Việt Nam không giống những xã
hội khác. Tôi làm việc với phía Mỹ người ta cũng có ý
kiến về dân chủ, nhân quyền, tôi nói là các ông đã được
300 năm đến bây giờ các ông mới được như thế này. Nên
nhớ rằng, năm 1945 ở đây phụ nữ Mỹ vẫn chưa được đi
bầu, và đến giữa thập niên 50 nhiều quán ăn của các ông
vẫn đề "cấm chó và người da đen." Lịch sử của các ông
hơn 300 năm lập quốc đến khoảng đấy là cũng 250 năm rồi
vẫn còn như thế. Cho nên, dân chủ, nhân quyền còn tùy thuộc
vào trình độ phát triển, văn hóa của từng quốc gia, từng
dân tộc. Và dân chủ cũng phải bàn thêm. Giải phóng đất
nước đem lại lợi ích độc lập cho nhân dân, trước đây con
người Việt Nam bị trói buộc trong nô lệ, chủ bảo chết là
chết, bảo không chết là không chết. Nhưng khi mình có độc
lập rồi, cả dân có nền độc lập, làm dân của một nước
độc lập khác lắm, đấy chính là nền dân chủ, nhân quyền
của đất nước Việt Nam. Giành độc lập, giữ độc lập, sau
chiến tranh bà con có thể đoàn tụ gia đình với nhau, bố mẹ,
vợ chồng đoàn tụ với nhau, đấy chính là dân chủ nhân
quyền, cao lắm anh ạ. Người ta vẫn không hiểu điều này, do
đó vẫn còn những thế lực chống phá. Tuy nhiên, chúng ta
không như ông Lý Quang Diệu nói, ông khuyên là một đất nước
đang phát triển giống Singapore từ năm 56 cho đến giữa thập
niên 60, là phải độc tài. Tuy nhận rất nhiều lời khuyên
của ông ấy về mô hình kinh tế, kế hoạch phát triển kinh
tế, nhưng Việt Nam không thể chấp nhận lời khuyên là phải
độc tài để phát triển đất nước, không thể độc tài
được.
<strong>VW:</strong> <em>Có nhận định cho rằng, Việt Nam có
chiều hướng đang lên, từ những thành công liên tục như tổ
chức APEC, hoa hậu thế giới, gia nhập WTO, gia nhập thành viên
không thường trực của hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc,
đoạt giải vô địch bóng tròn khu vực Đông Nam Á. Chính phủ
Việt Nam có những dự tính triển khai tiếp tục thúc đẩy
phát triển kinh tế?</em>
<strong>LCP:</strong> Vận nước đúng là đang lên, có nhiều cơ
hội làm cho vận nó thăng tiến, có những chính sách rất rõ
ràng cho đến năm 2015 hay 2020 trở thành một nước công nghiệp
phát triển. Đường lối chính sách đã có, bây giờ tùy thuộc
vào việc thực hiện đường lối ấy.
Trước hết là sự chỉ đạo, triển khai đường lối chính
sách. Lãnh đạo và đất nước rất trăn trở, đội ngũ lãnh
đạo mới, tất nhiên là cũng có những lãnh đạo cũ, họ cũng
đang đau đầu là đã đến mức này rồi, sắp tới phải làm
gì cho nó xứng tầm. Thứ hai là, đường lối là như vậy,
nhưng mà muốn phát triển được là phải do dân chứ không do
lãnh đạo. Lãnh đạo chỉ là người lo, dân mới là người
làm. Dân trong nước, dân 4 chiều, dân ngoài nước, vì vậy
chính phủ phải làm thế nào để người dân không phật lòng
mà không thực hiện đường lối do chính phủ đề ra. Lãnh
đạo phải biết rõ nguyện vọng của dân, biết cách tổ chức
dân, biết huy động dân và phải biết tập hợp lại, mới làm
được. Chả có ông thánh tướng nào ngồi một mình hay một
nhóm người có thể đưa đất nước lên, mà là do dân đưa.
Riêng bà con nước ngoài được đánh giá rất cao tình cảm,
lòng yêu nước và tiềm năng. Nhưng nhìn quanh, bà con không giàu
như cộng đồng khác, vì bà con ở Mỹ là rất mới. Thật ra,
người nhập cư đầu tiên vào nước Mỹ là ông Hồ Chí Minh
chứ không phải bà con đâu. Ông nhập cư từ lúc trên đường
đi Pháp, ông ở Boston làm bánh mì trên đấy. Bây giờ căn nhà
vẫn giữ lại chỗ ông làm ở đấy. Nhưng bây giờ phải làm
thế nào quy tập được bà con trong nước cũng như ngoài
nước, lãnh đạo mới mong thực hiện được chính sách đưa
ra. Riêng đối với bà con bên ngoài, đất nước mong bà con có
tiền đầu tư vào, thấy có lãi đầu tư, thấy không có lãi
đừng đầu tư. Cũng có một số bà con nói rằng, đưa tiền
về bị lừa, nhưng không phải nhà nước lừa. Lúc mà bà con
gởi tiền về đầu tư, toàn là cho anh em, bà con trong nhà, họ
xoay qua xoay lại, cờ bạc đánh đề mất hết tiền khiến bà
con trắng tay rồi quay sang nói rằng nước làm như thế. Bà con
đầu tư về, rất quí, nhưng chúng tôi không hiểu tại sao bà
con cứ đổ cho nhà nước lừa. Trong khi tiền đầu tư của bà
con phần là tin người thân mà giao phó.
Hiện nay, đang có 500 dự án do bà con đầu tư về, có cái vài
chục ngàn, có cái vài chục triệu đô. Như là Trần Group ở
Baltimore sắp đầu tư thêm tại Việt Nam, họ đã đầu tư tại
Đà Nẵng, bây giờ sắp vào Phú Quốc đầu tư với vốn là
khoảng 200 đến 300 triệu đô. Những đóng góp của bà con,
đầu tư của bà con là một điều rất quí. Nhưng phải thấy
rõ là, nhân dân trong nước, chính phủ trong nước không ép bà
con đầu tư, và nhân dân cũng như chính phủ trong nước cũng ý
thức rõ là xây dựng đất nước Việt Nam, bảo vệ đất
nước Việt Nam, bảo vệ 85 triệu người là trách nhiệm. Bà
con nên thúc đẩy để đất nước mình đẹp hơn, nổi tiếng
hơn, tưng xứng hơn.
<strong>VW:</strong> <em>Câu hỏi cuối cùng. Ông cho biết sau khi
mãn nhiệm kỳ đại sứ, ông sẽ tiếp tục phục vụ trong các
chức vị khác hay sẽ về hưu?</em>
<strong>LCP:</strong> Theo luật, trên 60 tuổi là phải về hưu. Tôi
năm nay đã gần 65 tuổi, đáng lý phải về hưu gần 5 năm
trước. Theo dự tính, tôi sẽ về hưu. Tuy nhiên, nếu chính
phủ hoặc cơ quan, hoặc bộ ngoại giao có nhu cầu, tôi cũng
sẵn sàng đóng góp. Tôi cũng có một số dự kiến cá nhân vì
tôi đã làm trong nghề này 40 năm rồi. Nếu như không làm
những việc chính thức, tôi cũng sẽ làm những công việc
không chính thức để giúp cho thế hệ trẻ, giúp cho quê hương
và giúp cho các cơ quan mà tôi có quan tâm, quan hệ lâu nay.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/protestinsandiego.jpg"
width="600" height="399" alt="protestinsandiego.jpg" /></center>
<center><em>Người biểu tình chống ông Lê Công Phụng ở San
Diego</em></center>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8160), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét