đối với các nhà báo nước ngoài - vốn được dỡ bỏ
trước Thế Vận Hội Bắc Kinh 2008 - trong lúc chính phủ cố
gắng dập tắt cái mà các nhà hoạt động xã hội trực tuyến
gọi là "cách mạng Hoa Nhài"
Hàng tá các phóng viên nước ngoài đã được cảnh sát Trung
Quốc thông báo trong những ngày qua rằng họ phải có giấy
phép đặc biệt -- hoặc bị cấm hoàn toàn -- để hoạt động
tại các khu vực ở Thượng Hải và Bắc Kinh, nơi các nhà
hoạt động kêu gọi biểu tình bằng cách "đi dạo".
<div class="boxleft220"><img
src="http://danluan.org/files/u1/OB-MU514_0301cj_D_20110301065749.jpg"
width="262" height="174" alt="OB-MU514_0301cj_D_20110301065749.jpg" /><div
class="textholder">Một cảnh sát yêu cầu nhà báo nước ngoài
rời khỏi khu vực biểu tình ở Thượng Hải hôm Chủ
Nhật</div></div>
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Jiang Yu cho biết hôm
thứ Ba rằng các quy định về việc thực hiện các cuộc
phỏng vấn của phóng viên nước ngoài là không đổi, trích
dẫn nghị định chính phủ nói rằng chỉ cần có sự đồng ý
của cá nhân hoặc công ty được phỏng vấn là đủ. Nhưng bà
cũng nói rằng chính quyền địa phương có thể thực hiện
"một số chi tiết hướng dẫn thực thi cụ thể" đối với
luật này để đảm bảo "một môi trường phỏng vấn không
bị cản trở".
Cảnh sát ở Thượng Hải được triệu tập một phóng viên
của tờ Wall Street vào hôm thứ Ba và nói với anh ta rằng chính
quyền quận Hangpu đã quyết định rằng khu vực quanh rạp
chiếu phim Hòa Bình, một trong những địa điểm được ban tổ
chức biểu tình đề cập đến, và bên cạnh quảng trường
Nhân Dân ở trung tâm, bây giờ là nơi phóng viên nước ngoài
không được đặt chân tới.
"Từ bây giờ trở đi, đừng đi tới những nơi đó để lấy
tin và viết báo," viên chức nói. Một phóng viên khác của tờ
Wall Street đã được cảnh sát nhắc vào Chủ Nhật rằng anh ta
cần phải có giấy phép đặc biệt để lấy tin tại một
địa điểm có dự tính biểu tình ở Bắc Kinh, đó là nhà
hàng McDonald trên đường phố mua sắm trung tâm của Vương Phủ
Tỉnh. Trên con đường đó hôm Chủ nhật, cảnh sát đã bắt
giữ và hành hung một số phóng viên nước ngoài; một làm
việc cho kênh truyền hình Bloomberg đã bị tóm bởi 5 cảnh sát
mặc thường phục, kéo chân anh ta lôi đi trên đường, đấm
vào đầu và oánh bằng gậy.
"Đây là sự tấn công vào phóng viên nước ngoài tệ nhất mà
chúng tôi thấy kể từ Thế vận hội trong năm 2008", ông Bob
Dietz, điều phối viên châu Á của Uỷ ban Bảo vệ Nhà báo,
nói trong một tuyên bố. "Những phản ứng mạnh tay như thế
càng làm mất niềm tin vào Đảng Cộng Sản Trung Quốc và làm
nổi bật nỗi sợ hãi của họ đối với sự phản kháng của
quần chúng nhân dân."
Khi được hỏi liệu các quy định đã trở lại trạng thái
như thời gian trước Thế vận hội, phát ngôn viên Bộ Ngoại
giao, bà Jiang, nói nghị định chính quyền cho phép các nhà báo
đến phỏng vấn bất kỳ ai, chỉ cần có sự đồng ý của
họ, vẫn còn hiệu lực.
Jon Huntsman, Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc và là ứng cử
viên Tổng Thống tiềm năng của đảng Cộng hòa, đã ra một
tuyên bố hôm thứ Hai nói rằng ông đã gặp một số phóng
viên nước ngoài, những người đã bị "bắt giữ hoặc sách
nhiễu bất hợp pháp" vào ngày Chủ nhật.
"Cách sách nhiễu và đe dọa như thế này là không thể chấp
nhận được và vô cùng đáng lo ngại," ông Huntsman, người đã
làm những blogger Trung Quốc theo chủ nghĩa dân tộc tức giận
vì đã có mặt ở địa điểm biểu tình ở Bắc Kinh hôm
20/2/2011, ngày chủ nhật đầu tiên mà các nhà hoạt động kêu
gọi biểu tình, nói. Ông Đại sứ Mỹ cho biết ông đã có
mặt bởi sự trùng hợp ngẫu nhiên.
"Tôi thất vọng rằng lực lượng an ninh Trung Quốc đã không
thể bảo vệ sự an toàn và tài sản của những phóng viên
nước ngoài khi họ đang làm công việc của họ," ông tiếp
tục. "Tôi kêu gọi chính phủ Trung Quốc hãy đưa những kẻ sai
phạm ra chịu trách nhiệm về hành vi sách nhiễu và tấn công
những người vô tội, và buộc họ phải tôn trọng quyền của
các phóng viên nước ngoài đưa tin tại Trung Quốc."
Trong một tuyên bố tương tự được ban hành sau khi gặp gỡ
các phóng viên nước ngoài, phái đoàn Liên minh Châu Âu tại
Trung Quốc kêu gọi chính quyền tôn trọng quyền các nhà báo
nước ngoài.
<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Trung Quốc là một quốc
gia đầy hoang tưởng. Họ đang phát triển tốt một cách đáng
ngạc nhiên, với tỷ lệ thất nghiệp và nền kinh tế nằm
trong tầm kiểm soát, vậy mà họ lo sợ một điều gần như
chắc chắn không xảy ra. Chính quyền Trung Quốc đã không hành
xử theo lý trí!<img class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> <br
class="quoteclear"></div><div class="quoteauthor">» Christopher
Winfield</div></div>
Trong khi đó, các nhà hoạt động trực tuyến ẩn danh đã ban
hành những lời kêu gọi biểu tình mới thông qua Twitter và và
các trang web nước ngoài khác, vốn bị chặn ở Trung Quốc,
nhưng vẫn được đọc bởi người thành thị giàu có hơn, có
kiến thức vượt tường lửa. Một tuyên bố kêu gọi biểu
tình tại 35 thành phố vào mỗi Chủ Nhật, và một tuyên bố
khác thúc giục mọi người không tới sở làm hoặc trường
học và mỗi thứ Sáu.
Vẫn chưa biết ai đứng đằng sau những lời kêu gọi này.
Trong khi những lời kêu gọi trước đó không tỏ ra thu hút
được thật nhiều người tham gia, bởi các khu vực được nêu
tên đều là những khu buôn bán bận rộn, do đó thường rất
đông người qua lại vào mỗi Chủ Nhật, dù không ai kêu gọi.
Lời kêu gọi rõ ràng đã thành công trong việc khiêu khích lực
lượng an ninh Trung Quốc, điều này cho thấy lãnh đạo quốc
gia này lo ngại như thế nào về khả năng bất ổn, và nó cho
thấy mức độ kiểm soát Internet cũng như ngoài đời mà lực
lượng an ninh dựa vào để duy trì sự độc quyền quyền lực
của Đảng CS Trung Quốc.
Những hạn chế mới của cảnh sát dành cho phóng viên nước
ngoài dường như mâu thuẫn với một cam kết được đưa ra
trước Thế Vận Hội 2008 rằng sẽ cho phóng viên được làm
việc ở mọi nơi trong Trung Quốc và được phỏng vấn bất
kỳ ai đồng ý cho phỏng vấn.
Những hạn chế cảnh sát mới vào các phóng viên nước ngoài
xuất hiện mâu thuẫn với một cam kết thực hiện trước
Olympic Bắc Kinh 2008 để cho phép các phóng viên làm việc bất
cứ nơi nào ở Trung Quốc và cuộc phỏng vấn bất cứ ai
đồng ý.
Người ta vẫn cần giấy phép đặc biệt để đưa tin từ Tây
Tạng. Một số phóng viên bị cấm truy cập vào một số khu
vực bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Tứ Xuyên năm
2008, nhưng chính quyền trung ương nói đó là vì chính quyền
địa phương ở đây không nắm vững quy định. Phóng viên các
tổ chức báo chí của Trung Quốc bị xích còn chặt hơn phóng
viên thường trú nước ngoài, những người phải có visa nhà
báo được chấp nhận bởi Bộ Ngoại Giao và được phát hành
bởi cảnh sát địa phương, nhưng ít nhất không bị kiểm
duyệt trực tiếp những gì họ xuất bản.
Vụ đánh nhà báo Bloomberg cũng gợi lại những kỷ niệm về
vụ cảnh sát thường phục Trung Quốc tấn công Todd Carrel, một
phóng viên của tờ ABC News, khiến ông này bị chấn thương
lưng vĩnh viễn. Ông bị đánh tại quảng trường Thiên An Môn
khi đưa tin về lễ kỷ niệm 3 năm ngày những người ủng hộ
dân chủ bị đàn áp tại đó.
Bà Giang cho biết cảnh sát Bắc Kinh "xử lý hợp lý" sự cố
tại Vương Phủ Tỉnh và rằng họ đã giải thích rõ ràng cho
các nhà báo tại hiện trường. Bà cũng cho biết, nhà báo của
Bloomberg đã thưa với cảnh sát tại quận Dongcheng của Bắc
Kinh về vụ tấn công, và rằng cảnh sát sẽ điều tra theo quy
định.
Một hệ quả của việc Trung Quốc thắt chặt kiểm soát
Internet là sự lo ngại về tương lai lĩnh vực kinh doanh Internet
ở Trung Quốc, đặc biệt là các dịch vụ microblog như Twitter,
giờ đây được sử dụng rộng rãi như một diễn đàn để
thảo luận những vấn đề chính trị nhạy cảm. Sina.com, một
cổng thông tin cung cấp một trong những dịch vụ microblog nổi
tiếng, đã đưa lên mạng một tuyên bố cảnh báo những
người sử dụng dịch vụ của mình không được thực hiện
các hoạt động trái pháp luật.
- Owen Fletcher ở Bắc Kinh đóng góp cho bài viết này.
Liên lạc với Jeremy Trang tại jeremy.page@wsj.com và James T. Areddy
tại james.areddy@wsj.com
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8000), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét