Xuân Phước, văn phòng ở thành phố Richarson, Texas, ngày 11
tháng 3, 2011, đại diện gia đình Tiến Sĩ Cù Huy Hà Vũ khiếu
nại ra Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc việc Việt Nam
bắt giam và chuẩn bị đưa ra tòa kết án ông Vũ theo điều 88
Bộ Luật Hình Sự ("tuyên truyền chống nhà nước"). Nhật
báo Người Việt phỏng vấn Luật Sư Nguyễn Xuân Phước về
đơn khiếu nại này.
<div class="boxleft300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/128181-VN_NguyenXuanPhuoc-400.gif"
width="400" height="484" alt="128181-VN_NguyenXuanPhuoc-400.gif" /><div
class="textholder">Luật Sư Nguyễn Xuân Phước. (Hình: Người
Việt)</div></div>
<strong>Người Việt:</strong> <em>Thưa luật sư, sao gia đình Tiến
Sĩ Cù Huy Hà Vũ lại quyết định đưa vụ này ra Hội Ðồng
Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc" (HÐNQLHQ) vào lúc này, có quá
trễ không? Vì phiên xử sắp tới rồi?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Bà Cù Thị Xuân Bích, em
gái ông Vũ, là người trao quyết định ủy quyền tôi nạp
đơn khiếu kiện trường hợp giam giữ lên Liên Hiệp Quốc
(LHQ). Trễ thì có trễ, nhưng dù trễ, chúng ta vẫn nạp đơn.
Vấn đề tòa án Việt Nam xử trước hay xử sau không quan hệ
đối với thủ tục khiếu kiện tại LHQ. Họ phải xét xử theo
trình tự và ưu tiên tùy theo trường hợp. Quyết định của
HÐNQLHQ sẽ làm sáng tỏ vụ án của TS Cù Huy Hà Vũ dưới ánh
sáng của luật pháp quốc tế được thế giới công nhận.
Lý do phải khiếu kiện lên HÐNQLHQ là vì gia đình thấy rằng
ông Vũ hoàn toàn vô tội, và vấn đề bắt giữ ông Vũ là vi
phạm Công Ước Quốc Tế về Quyền Chính Trị Và Dân Sự của
LHQ cũng như Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền.
Việt Nam là thành viên LHQ, có ký tham gia Công Ước cũng như
thừa nhận giá trị của tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền vì là
thành viên của LHQ.
Vấn đề Việt Nam vi phạm nhân quyền phải được xét xử
với tiêu chuẩn cao hơn các nước hội viên thường vì Việt
Nam được tham gia Hội Ðồng Bảo An LHQ (UN Security Council) với
tư cách là hội viên không thường trực, và Việt Nam đã tuyên
bố sẽ ứng cử vào Hội Ðồng Nhân Quyền, giống như Lybia và
Cuba trước đây.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Sao bà Nguyễn Thị Dương Hà
(vợ ông Cù Huy Hà Vũ) không đứng đơn kiện mà lại là
người em của ông Vũ?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Bà Nguyễn Thị Dương Hà
không đứng đơn kiện vì trước đây bà được chấp nhận
làm luật sư bào chữa cho chồng. Do e ngại những mâu thuẫn có
thể phát sinh trong quá trình bào chữa cho TS Cù Huy Hà Vũ, bà
Hà để cho bà Cù Thị Xuân Bích làm người đứng đơn. Ðây
chỉ là vấn đề kỹ thuật và thủ tục.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Ðơn kiện đã được nạp chưa?
Ðã được thông báo là đơn đã tới nơi chưa? Họ đã trả
lời gì?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Ðơn mới nạp hôm Thứ
Sáu, 11 tháng 3, 2011. Và ngày hôm nay là Thứ Hai, 14 tháng 3,
chúng tôi làm một đơn bổ túc (amemded complaint) để sửa chữa
một số chi tiết trong hồ sơ và cập nhật một số thông tin
mới. Chúng tôi chưa được trả lời, tuy nhiên, phải mất ít
nhất 1 tuần để HÐNQ LHQ (UN Human Rights Council) vào sổ hồ sơ
và lên chương trình làm việc.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Liệu họ có thể lên tiếng hay
can thiệp nhanh chóng trước khi phiên tòa dự trù sẽ diễn ra
vào ngày 24 tháng 3 tới đây?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Tôi không nghĩ LHQ có thể
can thiệp trước ngày 24 tháng 3 tới đây vì Hội Ðồng Nhân
Quyền làm việc theo trình tự nhất định.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Thủ tục khiếu nại ở Ủy Ban
Nhân Quyền LHQ ra sao? Tác dụng của nó ra sao, xin luật sư giải
thích?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Có lẽ khó nói hết thủ
tục khiếu nại trong vài dòng ngắn ngủi, nhưng tôi cũng cố
gắng.
Trước hết tôi xin nói lại sự khác biệt giữa Ủy Hội Nhân
Quyền và Hội Ðồng Nhân Quyền.
Trước năm 2006 tên gọi của cơ quan đặc trách về nhân quyền
là Ủy Hội Nhân Quyền (Commission on Human Rights) và sau đó ủy
hội được thay thế bằng Hội Ðồng Nhân Quyền (Human Rights
Council).
Chúng ta cần để ý sự khác biệt giữa Ủy Hội và Hội
Ðồng. Năm 2006, LHQ thành lập Hội Ðồng Nhân Quyền có một ý
nghĩa rất lớn. Vấn đề nhân quyền được giao cho một
"hội đồng" có chức năng và quyền hạn ngang tầm với
Hội Ðồng Bảo An. (Nói nôm na là Ủy Hội Nhân Quyền đã
được nâng cấp ngang hàng với Hội đồng Bảo An. Nếu chúng
ta coi "hội đồng" như là "hội đồng xã" là không
đúng).
Ðiều này có nghĩa, vấn đề nhân quyền đối với LHQ quan
trọng giống như vấn đề an ninh thế giới. Nhân quyền không
còn là vấn đề nội bộ hay đặc thù của một quốc gia như
các nước độc tài, trong đó có Việt Nam hay lý sự, mà là
vấn đề chung của nhân loại.
Hội Ðồng Nhân Quyền đặc biệt quan tâm đến những người
bị bắt vì sử dụng quyền tự do căn bản được ghi trong
Công Ước Quốc Tế vế Quyền Chính Trị và Dân Sự và Tuyên
Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền. Do đó, sau khi được thành lập năm
2006, Hội Ðồng Nhân Quyền triển khai Tổ Công Tác Về Giam
Giữ Tùy Tiện (Working Group on Arbitrary Detention) đã được thành
lập trước đây, khi Hội Ðồng Nhân Quyền còn là Ủy Hội
Nhân Quyền và giao cho Tổ Công Tác xét xử các trường hợp
giam cầm tùy tiện khắp nơi trên thế giới.
Ðặc biệt, Tổ Công Tác được xét xử các hồ sơ giam cầm
tùy tiện của các nước như Việt Nam đã ký tên tham gia Công
Ước quốc Tế vế Quyền Chính Trị và Dân Sự nhưng chưa có
tham gia 'Protocol 1 và 2', tức là chấp nhận thẩm quyền xét xử
của Hội Ðồng Nhân Quyền.
Ðiều này có nghĩa, đối với các nước tham gia Công Ước
nhưng không chấp nhận thẩm quyền xét xử của Hội Ðồng
Nhân Quyền thì Tổ Công Tác vẫn có quyền đem hồ sơ đó ra
xử như thường.
Về thủ tục, "Working Group" có một mẫu đơn người khiếu
nại có thể sử dụng mẫu đơn đó để trình bày vấn đề
của mình. Vấn đề chính là phải trình bày hồ sơ cho mạch
lạc, chỉ ra những vi phạm về các điều khoản của Công
Ước và Tuyên Ngôn. Sau đó, chuyển hồ sơ đến tổ Công Tác
bằng email hay bằng fax.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Ðây có phải là vụ đầu tiên
không? Dường như một số nhà lập pháp Âu Châu từng đại
diện người Thượng kiện trước đây?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Theo hiểu biết của tôi,
tổ chức Freedom Now ở Washington D.C. có làm đơn cho LM Nguyễn
Văn Lý và Tổ Công Tác về Giam Giữ Tùy Tiện đã có ý kiến
với chính phủ Việt Nam là vấn đề giam giữ LM Lý có tính
cách tùy tiện và VN đã vi phạm Công Ước và Tuyên Ngôn.
Tuy nhiên, vì không có người theo dõi nên hồ sơ của LM Lý
không được triển khai đúng mức ở Việt Nam. Ðáng lẽ các
luật sư ở Việt Nam phải khiếu kiện tòa án Việt Nam dựa
vào quyết định của Hội Ðồng Nhân Quyền, thì đằng nầy,
hồ sơ của LM Lý hoàn toàn nằm bất động sau khi có ý kiến
của LHQ.
Ðây là một thiếu sót rất lớn. Nhất là cộng đồng Việt
Nam hoàn toàn không để ý đến quyết định quan trọng này
để làm cho ra chuyện để giải quyết vấn đề cách rốt ráo.
Chúng ta nên nhớ rằng, quyết định của Hội Ðồng Nhân
Quyền có giá trị chọc thủng hệ thống pháp luật ở các
nước độc tài, nhưng chúng ta phải biết sử dụng quyết
định đó đúng mức tùy theo sự sự quan tâm đến uy tín quốc
gia của các nước đó.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Vụ khiếu nại này có hy vọng
gì và ảnh hưởng gì đến phiên tòa xử ông Vũ sắp tới ở
Hà Nội?</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Hiện nay chưa có quyết
định của Hội Ðồng Nhân Quyền nên trên nguyên tắc sẽ
không có vấn đề ảnh hưởng đến phiên tòa sắp tới. Tuy
nhiên, những người lãnh đạo Việt Nam cần quan tâm đến vấn
đề tôn trọng luật nhân quyền vì luật nhân quyền quốc tế
có liên quan đến vấn đề kinh tế, và viện trợ quốc tế.
Tình hình tài chánh quốc gia ở Việt Nam đang ở bên bờ vực
thẳm của một cuộc khủng hoảng kinh tế không tiền khoáng
hậu vì những thất bại như Vinashin, vì lượng dự trữ đô la
đang xuống thấp nhất từ trước đến nay, khả năng chi trả
các món nợ quốc tế không có.
Trong trường hợp khủng hoảng xảy ra, ai sẽ giúp Việt Nam
giải quyết vấn đề này? Ðó là Ngân Hàng Thế Giới (World
Bank). Mà World Bank là một bộ phận của LHQ.
World Bank không thể giúp Việt Nam giải quyết vấn đề khủng
hoảng nếu Việt Nam tiếp tục vi phạm nhân quyền. Do đó,
những hồ sơ nhân quyền quan trọng như hồ sơ của TS Cù Huy
Hà Vũ sẽ là những mốc chuẩn để cho các cơ quan tài chánh
LHQ dựa vào đó giúp Việt Nam.
Vì vậy, dù chưa có quyết định của Hội Ðồng Nhân Quyền,
phương thức nhà nước Việt Nam giải quyết vụ án Cù Huy Hà
Vũ có ảnh hưởng đến tương lai của chế độ.
Vì nếu khủng hoảng kinh tế xảy ra mà World Bank đánh giá tư
cách của Việt Nam quá kém qua cách hành xử đối với Công
Ước và Tuyên Ngôn thì chắc chắn World Bank sẽ không thể giúp
Việt Nam cứu vãn nền kinh tế thị trường theo định hướng
XHCN, và lúc đó thì không biết chuyện gì có thể xảy ra.
Nhưng chúng ta có thể tiên liệu là tương lai của chế độ
rất bấp bênh. Có thể coi đó là trường hợp "chết vì lỗ
chân trâu."
<strong>Người Việt:</strong> <em>Có nên khởi đầu một phong
trào kiện ra UBNQLHQ các vụ án chính trị ở Việt Nam để tạo
ra càng nhiều hồ sơ càng tốt? Có nhiều cuộc bàn luận,
những năm qua, trong một vài nhóm trí thức và luật gia hải
ngoại về khả năng kiện nhà cầm quyền Hà Nội vi phạm nhân
quyền nhưng ý kiến có vẻ không đồng nhất.</em>
<strong>LS Nguyễn Xuân Phước:</strong> Ðưa vấn đề bắt giam
tùy tiện ra Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc là điều
cần làm và phải làm. Chúng ta bỏ lỡ mặt trận pháp lý này
khá lâu cũng là điều đáng tiếc. Nhưng không có gì là trễ,
tôi hy vọng là qua hồ sơ của TS Hà Vũ, các tổ chức nhân
nhân quyền quan tâm hơn về mặt khiếu kiện này và cùng nhau
hợp tác.
<strong>Người Việt:</strong> <em>Xin cám ơn luật sư đã dành
thời gian cho chúng tôi.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8178), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét