src="http://danluan.org/files/u1/thu-thuat-cam-quyen-gaddafi.jpg" width="297"
height="189" alt="thu-thuat-cam-quyen-gaddafi.jpg" /><div
class="textholder">Đại tá Gaddafi là lãnh đạo tối cao của Libya,
nhưng không có chức vụ gì (ảnh: Reuters)</div></div>
<em>Bằng sự khéo léo của mình, đại tá Gaddafi đã thiết lập
quyền lực tuyệt đối tại Libya dù ông không đảm nhiệm một
chức vụ chính thức nào trong chính quyền nước này.</em>
Mới đây, ba phóng viên của BBC, ABC và Sunday Times của Anh đã
thực hiện một cuộc phỏng vấn trực tiếp đại tá Gaddafi,
lãnh đạo của Libya, trong bối cảnh căng thẳng tại quốc gia
Bắc Phi này đang tăng cao. Trong cuộc phỏng vấn, đại tá
Gaddafi đã chính thức lên tiếng cho rằng mình chẳng có chức
vụ gì để từ chức vì ông không phải vua, cũng không phải
tổng thống, hay nắm bất cứ một chức vụ chính thức nào
trong chính quyền.
Năm 1969, Gaddfi, lúc này 27 tuổi, đã lãnh đạo một nhóm sỹ
quan quân đội thực hiện một cuộc đảo chính để hạ bệ
vua Idris cùng hoàng gia và chính thức nắm quyền tại Libya. Khi
đó, một <em>Hội đồng chỉ huy Cách mạng</em> được lập ra
để cai trị đất nước, hội đồng này do ông Gaddafi giữ
chức chủ tịch. Đến năm 1970, Libya chính thức thành lập
chính phủ dân sự, đứng đầu là thủ tướng và ông Gaddafi
đảm nhiệm chức vụ thủ tướng. Nhưng đến năm 1972, đại
tá Gaddafi cũng từ bỏ chức vụ thủ tướng để không còn
nắm giữ chính thức một chức vụ nào trong chính quyền. Bắt
đầu từ đây, một mô hình chính phủ kép đã hình thành tại
Libya.
Về mặt chính thức, chính phủ được hình thành bởi một
nhánh lập pháp mà có thể được hiểu là quốc hội, được
hình thành từ các Đại hội Nhân dân Địa phương, tập trung
đại biểu do các địa phương bầu ra vào mỗi đợt bầu cử
theo chu kỳ bốn năm. Từ quốc hội này, chính phủ được
thành lập với người đứng đầu là thủ tướng. Tuy nhiên,
những người muốn vào quốc hội phải được sự đồng ý
từ các thành viên của một <em>Ban cách Mạng</em>. Ban Cách
Mạng gồm đại tá Gaddafi, Ủy ban Cách mạng và các thành viên
còn lại của Hội đồng Chỉ huy Cách mạng, vốn được thành
lập sau cuộc đảo chính 1969. Ban cách mạng này cũng không
chính thức là một đảng phái, mà được xem như một ủy ban
tối thượng. Thành viên của Ban cách mạng không được bầu ra
và cũng không bị khai trừ vì có công "<em><strong>khai
quốc</strong></em>". Đứng đầu Ban cách mạng là đại tá
Gaddafi với danh xưng là "<em>Lãnh đạo và người hướng dẫn
Anh em của cuộc Cách mạng</em>".
Tất nhiên, Ban Cách Mạng này cũng không phải là một vương
triều hay một tôn giáo, nên một định nghĩa rõ ràng dành cho
nó là gần như không có. Cứ như thế, Gaddafi cho rằng đất
nước mình cực kỳ dân chủ vì không có đảng phái chính trị
và cũng không có hoàng gia, chỉ có quốc hội do dân bầu. Cho
nên, dù ai cũng biết ông Gaddafi là lãnh đạo tối cao của Libya
thì cũng khó có một câu trả lời ông đang nắm chức vụ gì
để có thể bị bãi nhiệm.
Không chỉ khéo léo xây dựng quyền lực cho mình, đại tá
Gaddafi cũng khéo léo "lo xa" sự lệ thuộc vào quân đội
chính quy, để tránh tình trạng quân đội thay đổi sự ủng
hộ. Theo đó, Đại tá Gaddafi không tập trung xây dựng lực
lượng quân đội quốc gia, mà tập trung phát triển lực
lượng quân sự có cơ cấu phức tạp cho riêng Ủy ban Cách
mạng.
Các lực lượng quân sự của Ủy ban Cách Mạng không nằm trong
sự quản lý của quân đội chính quy mà do Ủy Ban Cách Mạng
trực tiếp lãnh đạo, lực lượng này bao gồm các tổ chức an
ninh và "dân quân" do người thân của ông Gaddafi trực tiếp
nắm giữ.
Chưa dừng lại ở đó, Gaddafi còn đề phòng cả trường hợp
thành phần dân quân gốc Libya quay lưng với mình. Thế nên,
đại tá Gaddafi còn xây dựng một đội ngũ lính đánh thuê từ
nước khác. Vì là lính đánh thuê đến từ nước khác nên
lực lượng này sẽ hoàn toàn "vô cảm" với người dân và
đất nước Libya, họ chỉ vì tiền. Nếu chế độ của Gaddafi
bị sụp đổ thì lực lượng lính đánh thuê sẽ không có
chốn dung thân. Nhờ đó, trong trường hợp quân đội chuyển
sang ủng hộ lực lượng chống chính phủ như Ai Cập thì cũng
không phải là chấm hết cho ông Gaddafi.
Mô hình chính phủ không chính thức cùng với một lực lượng
quân sự không chính thức nhưng đóng vai trò tối thượng không
chỉ giúp cho đại tá Gaddafi duy trì quyền lực trong suốt 41
năm qua, mà còn tạo cho ông sự tự tin để ông tuyên bố sẽ
chiến đấu đến giọt máu cuối cùng.
<em>Ngô Minh Trí</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8021), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét