điệu?</h2>
Với thực lực và khoảng cách còn kém xa phương Tây về hầu
hết phương diện, quân đội Trung Quốc vẫn được cường
điệu như một sức mạnh đang dần tạo thế cân bằng với
Mỹ. Những ý kiến và "bình luận" ngây thơ này vẫn được
nhai đi nhai lại hàng ngày trên các mặt báo Mỹ lẫn thế
giới. Hẳn là có mục đích gì?
<h2>Tìm cái gót chân của Achilles</h2>
Ruslan Pukhov – giám đốc Trung tâm phân tích kỹ thuật
chiến lược, cố vấn Bộ trưởng quốc phòng Nga – nói rằng
Trung Quốc cần một thập niên nữa mới có thể hoàn thiện
được động cơ máy bay chiến đấu cũng như những kỹ thuật
then chốt khác của công nghiệp vũ khí; và thời điểm hiện
nay thì "Trung Quốc vẫn lệ thuộc vào chúng tôi và tiếp tục
như thế trong tương lai gần". Nhận định về thế hệ tàu
ngầm Jin ("Tấn cấp tiềm đĩnh"), Phòng tình báo hải quân
Hoa Kỳ cho biết Jin giúp hải quân Trung Quốc lần đầu tiên có
khả năng tấn công bằng vũ khí hạt nhân với dàn tên lửa
tầm xa 6.400km nhưng Jin lại chạy ồn tương tự các thế hệ
tàu ngầm hạt nhân mà Liên Xô đóng cách đây 30 năm (!) và do
đó chúng dễ dàng bị phát hiện ngay vừa khi nổ máy khởi
hành khỏi cảng. Vấn đề quan trọng nữa đối với hải quân
Trung Quốc nói riêng (và quân đội nước này nói chung) là
thiếu kinh nghiệm thực tế chiến trường. Toàn bộ hạm đội
hơn 60 chiếc tàu ngầm Trung Quốc chỉ mới thực hiện vài
cuộc tuần dương năm 2009. Họ thiếu hẳn thực tế "đánh
đấm". Giáo sư Thì Ân Hoàng, giám đốc Trung tâm nghiên cứu
Mỹ tại Đại học Nhân Dân (Trung Quốc), nhận định: "Từ
năm 1980 đến nay, không có một binh lính quân đội Trung Quốc
nào và không một vũ khí quân đội Trung Quốc nào là được
thử nghiệm thực tế. Tất cả chúng ta phải bình tâm lại và
nhận ra thực tế rằng những loại vũ khí (hiện đại) như
vậy vẫn còn một con đường dài phải đi, trước khi tất cả
được sẵn sàng" (22). Ngay cả tiềm lực tên lửa Trung Quốc,
giới chuyên gia vẫn không thật sự đánh giá cao. Tên lửa DF-21
được miêu tả là át chủ bài chiến lược có thể tấn công
hàng không mẫu hạm (anti-ship ballistic missile - ASBM) nhưng liệu
Trung Quốc đã thật sự sở hữu loại vũ khí nguy hiểm như
vậy? Liên Xô từng nghiên cứu ASBM nhiều thập niên nhưng đều
thất bại. Và Mỹ thì chưa bao giờ. Vệ tinh Mỹ có thể phát
hiện tức thời ngay khi ASBM được phóng và do đó hàng không
mẫu hạm (mục tiêu) đã có thể di chuyển cách xa hàng dặm
trước khi bị trúng đòn. Để tấn công một hàng không mẫu
hạm đang di chuyển, giới chuyên gia quân sự cho biết, Trung
Quốc cần có hệ thống xác định mục tiêu siêu tối tân,
"tốt hơn cả đẳng cấp thế giới". Cần biết, tự thân
tên lửa không thể hoạt động. Nó cần một hệ thống phức
tạp gồm trạm chỉ huy, kiểm soát, do thám... Để xây dựng
hệ thống hỗ trợ cho ASBM, với Trung Quốc, hiện vẫn là
điều ngoài khả năng!
Việc Trung Quốc dàn hải quân đến Vịnh Aden vào năm
2009 với mục đích chống hải tặc đã được diễn giải là
một bước tiến lớn trong việc triển khai quân đội ra khỏi
phạm vi biên cương quốc gia. Tuy nhiên, điều đó cũng vô hình
trung làm lộ ra điểm yếu của quân đội Trung Quốc – như
phân tích của Christopher Yung (nguyên viên chức Lầu năm góc,
hiện là giảng viên Đại học quốc phòng quốc gia Hoa Kỳ) –
đó là việc thiếu các căn cứ quân sự ở nước ngoài. Điều
đó có nghĩa Trung Quốc không thể tác chiến và duy trì lâu dài
một đạo quân ở nước ngoài. Việc thiếu cơ số trực thăng
– thành phần không thể thiếu đối với tác chiến hải quân
– càng khiến hải quân Trung Quốc chưa đủ dũng mãnh để tung
hoàng ngang dọc trong các trận đụng độ hải chiến. Christopher
Yung thậm chí cung cấp thêm thông tin rằng, hệ thống làm lạnh
bảo quản thực phẩm trên các tàu Trung Quốc kém đến nỗi
không thể giúp hải quân duy trì việc lênh đênh và cắt liên
lạc với đất liền nhiều ngày… (nguồn 11; xin xem chú thích
nguồn kỳ 2).
<h2>Đằng sau việc phóng đại sức mạnh quân sự Trung Quốc
</h2>
Trong cuộc phỏng vấn với New York Times, chuyên gia hàng đầu
Trung Quốc về quân sự, Chu Phong (thuộc Đại học Bắc Kinh),
đã thành thật nói rằng một số báo cáo chính phủ (Trung
Quốc) về sự tiến bộ nhanh về vũ khí hiện đại chẳng hạn
máy bay tàng hình thật ra chẳng gì khác hơn là trò quảng cáo
"Sơn Đông mãi võ" (nguồn 2, xin xem chú thích nguồn kỳ 1).
Vũ Nhật Cường, người từng làm việc cho tập đoàn công
nghiệp-khoa học không gian Trung Quốc trong sáu năm với tư cách
nhà thiết kế tên lửa, nói rằng mình chưa bao giờ thật sự
biết đến ASBM!...
Làm thế nào mà một quân đội như vậy vẫn được miêu tả
như một sức mạnh với "tiềm năng kinh khủng" sẽ sớm làm
chủ thế giới trong tương lai không xa? Ai đã thổi phồng sức
mạnh quân sự Trung Quốc? Chính Trung Quốc là nơi xuất phát
những thông điệp trên! Thứ nhất, họ muốn cho phương Tây
thấy khả năng quân sự lớn mạnh "từng ngày từng giờ"
của họ, rằng họ bây giờ không dễ bị "ăn hiếp", rằng
họ đang tiệm cận đến ngưỡng cửa của một cường quốc
toàn diện, từ kinh tế đến quân sự, rằng Washington đừng có
tiếp tục "hồ đồ" hiện diện quân sự ở biển Đông làm
ảnh hưởng đến quyền lực và quyền lợi Trung Quốc... Như
vậy, việc nhấn mạnh sức mạnh đã bắt đầu trở thành một
chiến lược của Trung Quốc. Hù dọa và kỹ thuật hù dọa
cũng là một đòn binh pháp thời toàn cầu, như lão gia Tôn Tử
từng dạy trong "Tam thập lục kế": Vô trung sinh hữu (Không
có mà làm thành có; kế thứ 8) và Hư trương thanh thế (Thổi
phồng thanh thế; kế thứ 26). Ẩn ý cốt lõi của việc phô
diễn cơ bắp quân sự là thông điệp hiển hiện rằng Trung
Quốc bây giờ hoàn toàn đủ lực để đối phó bất cứ mối
đe dọa nào làm ảnh hưởng quyền lợi (kinh tế) Trung Quốc.
Điều này đã khẳng định trong các ý kiến được nêu trên
các phương tiện truyền thông nước này vài năm qua.
Giới học thuyết quân sự Trung Quốc tin rằng Trung Quốc ngày
nay chẳng cần phải e dè và che giấu việc biểu dương sức
mạnh quân sự và đó là hành động cần làm để khẳng định
sức mạnh nhằm đạt mục tiêu cuối cùng là bảo vệ lợi ích
kinh tế. Tướng Trương Triệu Ngân nói rằng quân đội Trung
Quốc phải bỏ ngay thứ học thuyết cũ rích lỗi thời về
việc "xây dựng một quân đội hướng đến mục tiêu hòa
bình trong thời bình" và rằng "việc chuẩn bị chiến tranh
và thắng trận phải luôn là nhiệm vụ cơ bản thiết yếu
của quân đội". Cây bút bình luận của tờ Giải phóng quân
báo Hoàng Côn Lôn thậm chí còn đưa ra khái niệm mới về
"biên giới lợi ích quốc gia" trong đó lợi ích quốc gia
Trung Quốc nằm ngoài khuôn khổ lãnh thổ, đất đai, hải phận
và không phận mà nó phải hàm chứa cả những vùng rộng lớn,
chẳng hạn đại dương nơi ghi dấu các cuộc hải hành của
những con tàu dầu Trung Quốc, và thậm chí không gian. "Bất
cứ nơi nào quyền lợi quốc gia của chúng ta mở rộng, sứ
mạng quân đội chúng ta phải đi theo" – họ Hoàng viết –
"Xét đến sứ mạng lịch sử mới của chúng ta, quân đội
(Trung Quốc) bây giờ không chỉ phải bảo vệ biên cương mà
còn phải bảo vệ cả "những đường biên giới lợi ích
quốc gia" (23). Một phần trong "những đường biên giới
lợi ích quốc gia" của Trung Quốc có thể hiểu là khu vực
biển Đông, nơi một "đường lưỡi bò" đang thèm liếm vào
100 tỉ thùng dầu và 210 tỉ m3 khí đốt, nơi 80% dầu nhập
khẩu của Trung Quốc được vận chuyển qua eo biển Malacca (số
liệu từ báo cáo Lầu năm góc 2010 - ANNUAL REPORT TO CONGRESS, trang
17 và 20)…
<h2>Lợi bất cập hại</h2>
Những lập luận tương tự tiếp tục được nhấn mạnh và
được nâng lên tầm chính sách đối ngoại. Tháng 9-2009, giới
phân tích chính trị và báo chí Ấn Độ đã một phen lo lắng
khi xuất hiện bài báo của nhà phân tích Trung Quốc Lý Thu Lâm
với nội dung kêu gọi quân đội Trung Quốc mở rộng phạm vi
hoạt động bằng cách hiện diện quân sự tại Nam Á (24). Và
trong bài viết 17-8-2010 trên Nhân dân nhật báo, cây bút bình
luận Lý Hồng Mai cũng "khuyên" rằng Việt Nam không nên
"chơi với lửa" khi quốc tế hóa vấn đề Biển Đông… Tuy
nhiên, sự lên gân quá sớm của Trung Quốc, đi ngược với
luận thuyết "Thao quang dưỡng hối" (Ẩn mình chờ thời)
của Đặng Tiểu Bình thật ra chỉ khiến Trung Quốc gặp bất
lợi. Sự bành trướng hải quân và ý đồ không che giấu việc
tự cho mình có quyền làm chủ và quyền sinh sát khu vực biển
Đông đã khiến họ, cuối cùng, lại bị vây bởi một quan
điểm ngoại giao phổ biến hiện nay – đó là sự cảnh báo
về "mối đe dọa Trung Quốc". Hiểm họa Trung Quốc đã
khiến các nước Đông Nam Á nhích lại gần nhau để tạo thế
cân bằng quyền lực với Trung Quốc (đặc biệt quan hệ quân
sự giữa Hàn Quốc và Nhật). Và cũng bởi xuất phát từ nỗi
lo lắng về mối đe dọa Trung Quốc, được đánh động liên
tục trên các mặt báo Mỹ, mà Washington mới có thể gõ cửa
yêu cầu Quốc hội rộng tay mở hầu bao cho ngân sách an
ninh-quốc phòng khu vực châu Á hoặc bán vũ khí cho các nước
đồng minh. Cần nhắc lại, chỉ một năm sau khi vào Nhà trắng,
Tổng thống Barack Obama đã ký xoẹt quyết định bán số vũ
khí trị giá hơn 6 tỉ USD cho Đài Loan (gồm 114 tên lửa Patriot,
60 trực thăng Black Hawk, thiết bị viễn thông cho chiến đấu
cơ F-16…).
Nếu không tô đậm thêm bức tranh, vốn được chính tay Trung
Quốc vẽ, về sức mạnh quân sự Trung Quốc, làm sao các hãng
vũ khí kiếm ăn được? Cuộc chạy đua vũ trang đang nóng dần
tại khu vực đã cho thấy điều đó. Đầu năm 2011, Ấn Độ
vừa hoàn thành chiếc đầu tiên trong dự án sáu tàu ngầm
chiến đấu (loại Scorpène). Tháng 12-2010, Nhật bắt đầu xem
xét lại chính sách quốc phòng và có kế hoạch mua năm tàu
ngầm, ba khu trục hạm, 12 chiến đấu cơ, 10 máy bay tuần tra
và 39 trực thăng (Nhật dự tính chi 284 tỉ USD để hiện đại
hóa quân đội, từ năm 2011-2015). Doanh số nhập khẩu vũ khí
cũng đang tăng tại Malaysia. Singapore, dự định mua thêm hai tàu
ngầm, hiện là một trong 10 nước nhập vũ khí nhiều nhất
thế giới! Úc cũng dự tính chi 279 tỉ USD trong 20 năm tới cho
tàu ngầm, khu trục hạm và tiêm kích cơ. Sự chạy đua vũ trang
tại khu vực hiện ở mức độ và tốc độ chưa từng có kể
từ thời chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Liên Xô thời Chiến
tranh lạnh (25). Nó diễn ra song song và tỉ lệ thuận với các
liều lượng đậm đặc các cảnh báo về mối đe dọa của
(con hổ giấy) Trung Quốc. Hạ tuần tháng 2-2011, Tổ chức Kokoda
tại Úc đã tung ra báo cáo, nhấn mạnh rằng sự đe dọa Trung
Quốc đang làm kích nổ một "nhu cầu khẩn cấp về việc tái
nhìn nhận" sự phát triển quân sự, "nhằm lập kế hoạch
cũng như khả năng ngăn chặn thái độ bành trướng cực nhanh
của Quân đội Nhân dân Trung Quốc (PLA)", rằng "Úc không
thể thờ ơ trước mức độ, cách thức và tốc độ của sự
phát triển PLA; điều đang thay đổi an ninh Tây Thái Bình
Dương". Tại Washington, ngày 8-2-2011, báo cáo Chiến lược quân
sự quốc gia của Lầu năm góc một lần nữa lại nhắc rằng
"ưu tiên và quan tâm chiến lược" của Mỹ sẽ tăng dần
tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương...
Đúng là sự bành trướng sức mạnh Trung Quốc đang tạo ra
ngòi nổ thật sự, về quân sự lẫn ngoại giao, dẫn đến
những động thái mới trong nhận thức mới về chính sách
đối ngoại của các nước khu vực. Họ đáng lý "nên nhìn
lại thế khó xử mà họ tạo ra" khi đề cao quá mức và quá
sớm sức mạnh quân sự - như nhận định của giáo sư Vương
Tập Tư, khoa trưởng Khoa nghiên cứu quốc tế thuộc Đại học
Bắc Kinh; giám đốc Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế
thuộc Trường Đảng trung ương Trung Quốc (26). Trung Quốc bây
giờ có muốn dừng lại cũng không kịp nữa rồi! Trung Quốc
đã đi quá xa (trong việc "tự sướng" và thổi phồng sức
mạnh quân sự của họ) đến mức không thể quay đầu lại.
Tội nghiệp chưa, con hổ giấy không biết rằng nó đang đốt
lửa tự thiêu mình!
Mạnh Kim
_________________________
(22) China Flexes Weapons Muscles Military Superpower? Not so fast, Peh Shing
Huei (Bạch Thắng Huy, chánh văn phòng Bắc Kinh của tờ Straits
Times), The Straits Times (14-1-2011)
(23) Beijing Learns to be a Superpower, Willy Lam-giáo sư Đại học
quốc tế Akita, FEER (1-5-2009)
(24) It's not time to panic. Yet, Drew Thompson, Foreign Policy (MARCH/APRIL
2010)
(25) Asia's New Arms Race, Amol Sharma, Jeremy Page, James Hookway, và
Rachel Pannett, Wall Street Journal (12-2-2011)
(26) China's Search for a Grand Strategy, Wang Jisi (Vương Tập Tư),
Foreign Affairs (March/April 2011)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8274), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét