Vấn đề đang đặt ra là sức mạnh quân sự Trung Quốc có
tương thích với khả năng phát triển kỹ thuật quân sự của
họ hay không. Nói cách khác, Trung Quốc đã "luyện công"
đủ để có một nội lực thâm hậu về công nghiệp quốc
phòng và chẳng cần bất cứ ai hỗ trợ vẫn có thể xưng hùng
một cõi?
<h2>Kỹ thuật quân sự Trung Quốc "tiến bộ" đến đâu?
</h2>
Một phần trong câu trả lời có thể tìm thấy ở mẫu máy bay
tàng hình J-20 mà Trung Quốc mới tiết lộ. Trong thực tế, công
nghệ chế tạo máy bay tàng hình ngày nay chẳng là bí mật gì
ghê gớm và cũng chẳng là thứ công nghệ kỹ thuật cao mà
chỉ vài nước tiên tiến mới có thể sở hữu. Không chỉ
Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Đức – những nước có bề dày lẫn kinh
nghiệm trong công nghiệp vũ khí, mà Hàn Quốc, Ấn Độ, Thụy
Điển và thậm chí Serbia… cũng đã chế tạo thành công từ
lâu chiến đấu cơ có khả năng tác chiến cao (8). Kỹ thuật
tàng hình cũng chẳng bí mật nốt. Yếu tố giúp máy bay "tàng
hình" – tức không bị radar phát hiện – là (kỹ thuật
thiết kế) hình dáng (giúp triệt tiêu sóng radar). Trong khi đó,
như nhà báo chuyên đề tài hàng không quân sự Bill Sweetman
(biên tập chuyên san Defense Technology International) cho biết, bất
cứ ai cũng có thể biết được "công nghệ" trên bằng cách
vào bất kỳ cửa hàng đồ chơi nào của hãng Testors (Mỹ) để
mua mô hình máy bay quân sự tàng hình được thiết kế (với
tỉ lệ thu nhỏ) giống thật 100%! (9).
Một trong những lý do khiến có ít nền công nghiệp quốc phòng
đầu tư cho máy bay tàng hình là chi phí. Việc chế tạo máy bay
tàng hình tốn kém đến mức Nga không thể đầu tư sản xuất
thế hệ T-50 mới nhất nếu không có sự hùn vốn từ Ấn
Độ. Chính yếu tố chi phí nên, năm 2009, Lầu năm góc đã rút
lại chương trình sản xuất thế hệ F-22 chỉ còn 187 chiếc sau
khi chi hơn 64 tỉ USD trong 20 năm (chương trình nghiên cứu-sản
xuất máy bay tàng hình B-2 đã ngốn ngân sách không quân Mỹ
đến gần 45 tỉ USD). Ngoài chi phí cao, vấn đề quan trọng
nhất ở đây là động cơ. Đó là thứ mà đến nay Trung Quốc
vẫn chưa tự làm được! Gần như tất cả chiến đấu cơ mà
Trung Quốc "chế tạo" đều phải lắp động cơ AL-31F của
Nga, cho dù họ từng nhiều lần cố mày mò nghiên cứu sao chép
(10). Gần đây nhất, cuối năm 2010, Trung Quốc tiếp tục đặt
mua động cơ từ hai nhà máy Salyut và Chernyshev (Nga) để lắp
cho loại máy bay chiến đấu mới "chế tạo" J-11B (phiên
bản lai từ chiếc Su-27 của Nga); dòng J-10 (được tin là có
sự giúp đỡ của Israel); và FC1 – mô phỏng theo một thiết
kế bỏ dở của Nga (11). Không chỉ chiến đấu cơ, oanh tạc
cơ H-6 của họ cũng phải sử dụng động cơ D-30KP của Nga…
Richard Aboulafia, nhà phân tích quân sự thuộc tập đoàn US Teal
Group, nói với tờ Defense Tech rằng, một chiến đấu cơ hiện
đại cần ít nhất 11 hệ thống hỗ trợ để có thể hoạt
động hiệu quả trong đó có việc hoạch định sứ mạng kỹ
lưỡng, phi công giỏi, đội ngũ kỹ sư bảo trì tốt, vũ khí
tinh vi, hệ thống radar hoàn hảo, các hệ thống điện tử
khác… Trong tất cả hệ thống cần có nói trên, Trung Quốc
chỉ mới làm được duy nhất một – theo Aboulafia – đó là
chế tạo phần thân cho máy bay. Thiếu động cơ, máy bay (hoặc
bất kỳ hệ thống nào khác) chỉ như một cái xác rỗng vô
tích sự! Nói như John Pike, nhà phân tích của trang web nổi
tiếng Globalsecurity.com, kỹ thuật quân sự Trung Quốc – dù
được ráo riết hiện đại hóa – vẫn còn thua Mỹ "khoảng
hai thập niên" (12). Những gì giới kỹ sư quân sự Trung Quốc
đạt được vài năm gần đây thật sự là một chuyển biến
đột phá, một quá trình dày công, so với chính bản thân họ,
nhưng hoàn toàn không thể so với bước tiến kinh khủng của
công nghiệp quốc phòng thế giới nói chung, bởi những gì Trung
Quốc chế tạo được trong khả năng giới hạn của họ đã
được "người ta" làm ra từ lâu (nếu không nhờ thừa
hưởng "di sản" từ các cuộc hợp tác trong quá khứ với
Liên Xô, công nghiệp không gian Trung Quốc chắc còn lâu mới có
được những chiếc Thần Châu!). Thời điểm hiện tại, Trung
Quốc là nước duy nhất trong các thành viên thường trực Hội
đồng bảo an là không có hàng không mẫu hạm (trong khi các
nước nhỏ hơn như Thái Lan, Ấn Độ, Brazil đều có!). Cần
nhắc lại, trước khi bước vào Thế chiến thứ hai, Hải quân
Hoàng gia Nhật đã sở hữu một hạm đội "khủng" với 10
hàng không mẫu hạm (so với 7 của Mỹ và 8 của Anh). Điều
đó cho thấy kỹ thuật hàng hải nói riêng và kỹ thuật quân
sự nói chung của Nhật, nước từng đóng được hàng không
mẫu hạm từ Thế chiến thứ nhất, đã phát triển cỡ nào!
Lấy thêm ví dụ máy bay không người lái (UAV). Dù trong cuộc
triển lãm Chu Hải (xin xem kỳ 1), Trung Quốc đã làm "ngạc
nhiên" và "bất ngờ" với hơn 25 mẫu UAV quân sự nhưng có
thể những chiếc UAV trên chẳng là gì so với thế hệ UAV mới
nhất của Mỹ mà điển hình là RQ-4B Global Hawk do hãng Northrop
Grumman sản xuất. So với RQ-4B, UAV Predator cũng chỉ đáng mặt
là con "cào cào", bởi RQ-4B to gần bằng máy bay dân dụng –
dài 13,45m; sải cánh 35,41m; cao 4,62m; nặng 3,8 tấn. Điều khiển
hoàn toàn từ xa, RQ-4B là thế hệ UAV mạnh nhất hiện nay,
được sử dụng chuyên do thám, có thể "khảo sát" 100km2
địa hình/ngày (ngày lẫn đêm) với hệ thống dò tín hiệu
cực nhạy và hệ thống viễn thông vệ tinh truyền dữ liệu
cho trạm chỉ huy mặt đất cũng như chiến đấu cơ. RQ-4B có
thể quan sát mọi động tĩnh của tàu chiến và tàu ngầm đối
phương…
Lầu năm góc hiện có 3.000 UAV với đủ kích cỡ, từ loại
nhỏ như chiếc Raven (AeroVironment) chỉ to bằng máy bay mô hình
đồ chơi lắp ráp đến Predator (đã được nâng cấp nhìn
"xuyên tường") và Reaper (đều của General Atomics) dài từ
8-11m. Ngoài ra còn có RQ-170 (Lockheed Martin) với khả năng "tàng
hình" và được trang bị thiết bị có thể "phóng" virus
để phá hủy và làm tê liệt bộ não điều khiển của hệ
thống điện tử đối phương. Ngoài các loại UAV thông
thường, các hãng vũ khí Mỹ cũng đã tung ra (và đang được
sử dụng) thế hệ UAV lên thẳng (trực thăng không người
lái), chẳng hạn RQ-8A Fire Scout (Northrop Grumman-Ryan Aeronautical),
A160 Hummingbird (Boeing)… Đang được nghiên cứu còn là chiếc
Phantom Eye (Boeing) với phiên bản to hơn, bay cao hơn và thậm chí
mạnh hơn RQ-4B, được thiết kế để làm chiến đấu cơ và
oanh tạc cơ không người lái (ngày 5-10-2010, Boeing đã cho trình
diễn mẫu chiến đấu cơ-do thám không người lái Phantom Ray).
Lầu năm góc cũng sở hữu hàng trăm vệ tinh quân sự trong khi
quân đội Trung Quốc chỉ mới hơn 10 chiếc (nguồn 12). Chỉ
một góc nhỏ của bức tranh, đã có thể thấy mức độ
"tương quan lực lượng" như thế nào, mà cũng chỉ mới
đề cập lĩnh vực nghiên cứu chứ chưa nói đến ứng dụng
thực tế (chiến trường). Không chỉ đối với Mỹ, nhiều
lĩnh vực công nghiệp vũ khí Trung Quốc vẫn lạc hậu so với
các nước khác, chẳng hạn Ấn Độ, Pakistan, Israel hay Thụy
Điển – nơi xuất khẩu số vũ khí trị giá 13,5 tỉ kronor (1,9
tỉ USD) năm 2009, đến các khách hàng Úc, Nam Phi, Hàn Quốc,
Singapore, Pakistan, thậm chí Anh và cả Mỹ (14).
<h2>"Lớn lên" bằng sức mạnh người khác</h2>
Trong gần hai thập niên, khách hàng Trung Quốc chiếm từ 1/4
đến 1/2 doanh số vũ khí Nga, với các thương vụ nhiều hơn
tất cả nước khác cộng lại. Thập niên 1990, giá trị số
thương vụ vũ khí Trung Quốc mua từ Nga đạt khoảng 1 tỉ
USD/năm; và tăng hơn 2 tỉ USD vào giữa thập niên đầu thế
kỷ 21 (13). Cũng theo nguồn này, Viện nghiên cứu hòa bình quốc
tế Stockholm cho biết, Trung Quốc nhập vũ khí qui ước nhiều
hơn bất kỳ quốc gia nào từ 2005-2009. Theo báo cáo của Bộ
quốc phòng Hoa Kỳ năm 2010 (ANNUAL REPORT TO CONGRESS, trang
33-36-45-46-48), Trung Quốc hiện sử dụng hệ thống phòng thủ
tên lửa đất đối không SA-10, SA-20 PMU1/PMU2 cũng như dùng các
chiến đấu cơ thế hệ thứ tư Su-27, Su-30, Su-30MK2… của Nga.
Quân đội Trung Quốc cũng sử dụng hệ thống định vị toàn
cầu GPS của Mỹ, GLONASS của Nga; bởi hệ thống Bắc Đẩu
(Beidou-1 và Beidou-2) của họ hoạt động kém. Tổng quát, trong
hầu hết lĩnh vực then chốt của công nghiệp quốc phòng, Trung
Quốc đều phải dựa vào kỹ thuật nước ngoài, từ hệ
thống điều khiển, động cơ turbine đến các thiết bị chính
xác cao. Từ năm 2003 đến nay, Trung Quốc liên tục vận động
hành lang Liên minh châu Âu để EU xóa lệnh cấm các nước
thành viên bán vũ khí cho Trung Quốc, được áp dụng kể từ
sự kiện Thiên An Môn 1989.
Và trong khi chờ EU mở cửa cho xuất khẩu vũ khí sang Trung
Quốc, quân đội nước này vẫn tiếp tục dựa chủ yếu vào
nhà cung cấp truyền thống là Nga. Tuy nhiên, sự nóng vội trong
"thể hiện bản thân" của Trung Quốc đã khiến Nga bắt
đầu dè chừng. Anatoly Isaikin – tổng giám đốc Rosoboronexport
– dự báo doanh số vũ khí Nga bán cho Trung Quốc trong vài năm
tới chỉ chiếm khoảng 10%. Sự lo ngại khả năng Trung Quốc
chôm chỉa kỹ thuật đã khiến Chính phủ Moscow xét lại việc
bán tiêm kích cơ hiện đại Su-33 có thể được dùng cho hàng
không mẫu hạm tương lai của Trung Quốc (mối nghi ngờ xuất
phát từ việc Trung Quốc chỉ đặt mua vỏn vẹn hai chiếc Su-33
"để bay thử"). Cần nhắc lại, quan hệ thương mại quân
sự Nga-Trung từng có lúc căng thẳng, bắt đầu từ năm 2004
với hai sự kiện. Thứ nhất, đó là vụ Trung Quốc sao chép
kỹ thuật chiến đấu cơ Su-27 trong khi họ chỉ được phép
nhận lắp ráp theo hợp đồng gia công cho Nga. Thứ hai, đó là
vụ Nga chơi trả đòn bằng việc ký hợp đồng giao cho Trung
Quốc một "lô" vận tải cơ quân sự IL-76 nhưng cuối cùng
không hề sản xuất! Vụ việc khiến Trung Quốc nổi giận. Sau
khi nhận 105 trong 200 chiếc Su-27 trong thương vụ đã ký, Trung
Quốc hủy hợp đồng và ngừng các cuộc đàm phán thương vụ
vũ khí trong vài năm. Tuy nhiên, sau loại thất bại việc nghiên
cứu-chế tạo động cơ cho chiến đấu cơ, Trung Quốc lại làm
hòa với Moscow, cốt để mua hệ thống phòng thủ S-300 và đặc
biệt là động cơ cho máy bay chiến đấu. Cần biết, động cơ
mà Trung Quốc chế tạo cho chiếc Su-27 chỉ "chạy tốt"
được 30 tiếng (!) trong khi động cơ Nga hoạt động đến 400
tiếng mới cần được bảo trì. Khi các cuộc đàm phán được
nối lại năm 2008, Nga - lần này - bắt đầu chơi rắn. Họ
không còn (dám) "nhờ" Trung Quốc lắp ráp (theo kiểu gia công
sản phẩm) chiến đấu cơ nữa. Tháng 11-2010, Nga nói họ chỉ
có thể cung cấp chiến đấu cơ Su-35 cho chương trình hàng
không mẫu hạm Trung Quốc nếu "anh bạn" này chịu mua 48
chiếc - số lượng đủ để Nga "hoàn vốn và có tí lãi"
trước khi bị kỹ sư Trung Quốc chôm chỉa kỹ thuật! Nga còn
nói, Trung Quốc phải ráng "kiên nhẫn" chờ thêm "ít lâu"
để quân đội Nga nhận trước dàn tên lửa phòng thủ S-400
rồi mới đến lượt họ "được" mua (nguồn 11)!
Sự lệ thuộc nước ngoài thật ra đã phản ánh đúng thực
lực và trình độ kỹ thuật trong công nghiệp nói chung của
Trung Quốc, nơi mà bây giờ vẫn còn kém xa Nhật về công
nghiệp điện tử dân dụng; nơi nổi tiếng thế giới với
những vụ đánh cắp bản quyền cũng như gián điệp kinh tế
(và cả quốc phòng – tất nhiên!).
(CÒN TIẾP)
Mạnh Kim
____________________________
(8) At What Cost Stealth, David Axe, The Diplomat (1-2-2011)
(9) Did Shot-Down F-117 Aid J-20 Development, Bill Sweetman, Aviationweek.com
(24-1-2011)
(10) China's Over-Hyped Stealth Jet, David Axe, The Diplomat (7-1-2011)
(11) Military Strength Is Eluding China, John Pomfret, Washington Post
(25-12-2010)
(12) US Drones Trump China Theatrics, David Axe, The Diplomat (7-2-2011)
(13) Why China Snubs Russia Arms, Richard Weitz, The Diplomat (5-4-2010)
(14) Swedish weapons exports on the rise, Paul O'Mahony, The Local (3-3-2010)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8272), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét