rộng khắp các quốc gia Cộng sản trong khối Đông Âu, hầu
như mọi người Việt Nam đều mong muốn làn sóng dân chủ đó
sẽ tràn tới Việt Nam. Tức là tại Việt Nam sẽ có những
cuộc biểu tình, những cuộc xuống đường đòi cơm áo, đòi
tự do và dân chủ của hàng ngàn người dân sau nhiều năm
sống trong áp bức. Nhưng kết quả cho thấy là cơn địa chấn
dân chủ chỉ ập đến và dừng lại tại Liên Xô vào năm 1991;
còn tại Việt Nam và Trung Quốc, tuy có vài cuộc biểu tình và
kêu gọi đấu tranh, nhưng đã không có những biến động mạnh
để xoay chuyển tình thế, và cả hai dân tộc vẫn tiếp tục
chìm đắm trong bóng tối độc tài cho đến ngày hôm nay.
Hơn 20 năm sau, một lần nữa cuộc cách mạng Hoa Lài xảy ra
tại Tunisia, xứ du lịch thơ mộng nằm bên bờ Địa Trung Hải
vùng Bắc Phi, với sự vùng dậy của hàng trăm ngàn quần chúng
sau cái chết bi thảm của sinh viên Mohamed Bouazizi, đã đẩy
sập ách độc tài của tổng thống Ben Ali vào ngày 14 tháng 1
năm 2011, sau 4 tuần lễ biến động. Cuộc cách mạng Hoa Lài
đã nhanh chóng lan rộng đến các quốc gia trong khối Á Rập,
đặc biệt là đã kích động giới trẻ Ai Cập xuống đường
đấu tranh và đã đẩy sập ách độc tài của chính quyền
Mubarak sau 18 ngày biến động từ ngày 25 tháng 1 tới ngày 11
tháng 2 năm 2011.
Trước thành quả ngoạn mục của cuộc cách mạng dân chủ
tại Tunisia, Ai Cập và nhất là đang làm lung lay hàng loạt chế
độ độc tài tại Lybia, Bahrain, Yemen… vùng Cận Đông, một
lần nữa hầu như mọi người Việt Nam đều mong muốn làn
sóng dân chủ đó sẽ tràn tới Việt Nam. Đã có nhiều nhóm
thanh niên sinh viên, công nhân và nhiều đoàn thể, đảng phái
đấu tranh đã đưa ra những lời kêu gọi – tuy cách diễn tả
có khác nhau – nhưng đều chuyên chở một thông điệp là kêu
gọi người Việt ở trong nước hãy can đảm đứng lên, cùng
nhau xuống đường đòi cơm áo, đòi công ăn việc làm, đòi
công lý và dân chủ.
Xét cho cùng, những lời kêu gọi đứng lên đấu tranh tại
Việt Nam đã không khác gì những lời kêu gọi tâm huyết của
sinh viên đấu tranh tại Tunisia, Ai Cập, Yemen hay Lybia. Vấn đề
là tại sao Tusinia bùng nổ cuộc cách mạng và lan tỏa khắp
nơi mà Việt Nam, Trung Quốc thì chưa? Liệu người Việt ở
trong nước đã sẵn sàng đáp ứng hay không?
Tất cả mọi biến động chính trị trên thế giới đều
được lập lại một khi nó có cùng hoàn cảnh tương ứng hay
nói khác đi, là khi nó có điều kiện chín muồi để bùng nổ.
Quan sát những nguyên nhân đưa đến các biến động chính trị
tại Tunisia, Ai Cập, Iran, Bahrain, Lybia… vừa rồi, tuy diễn
biến mỗi nước có khác nhau, nhưng đều có chung một số
điểm đáng cho chúng ta học hỏi.
<span class="underlined-text">Thứ nhất là phải có một xã hội
dân sự đủ phổ cập trong xã hội</span> làm nền tảng trong
các hoạt động tự chủ của người dân, tạo sự liên đới
với nhau, nhất là dám vượt qua sự sợ hãi và đến với nhau
trong cùng một hành động nào đó khi đã chia xẻ với nhau một
thông điệp. Thông điệp tại Tunisia lúc khởi đầu là "Bánh
Mì, Công Việc, Nhân Phẩm". Thông điệp tại Ai Cập lúc khởi
đầu là "Mubarak: Hãy Ra Đi". Vào lúc xảy ra cuộc chính
biến, Tunisia có hơn 10 ngàn đoàn thể quần chúng và Ai Cập
đã có hơn 17 ngàn đoàn thể quần chúng góp phần tạo dựng
một nền tảng xã hội dân sự khá mạnh. So sánh với hiện
tình Việt Nam, người ta ước tính là hiện chỉ mới có non
3000 đoàn thể quần chúng được hình thành từ năm 2001 cho
đến nay, nên sinh hoạt của xã hội dân sự còn rất yếu kém.
<span class="underlined-text">Thứ hai là phải có một mạng thông
tin độc lập</span> và đủ khả năng chống lại những loại
tuyên truyền xám của chế độ nhằm đánh lạc hướng đấu
tranh hay làm hoảng loạn người tham gia biểu tình. Đây là thủ
đoạn thâm độc của mọi chế độc tài nhằm ngăn chận mọi
luồng thông tin để biến đám đông biểu tình thành nhóm ô
hợp như rắn mất đầu, bên cạnh sự trấn áp của lực
lượng công an. Giới trẻ Tunisia và Ai Cập đã không chỉ khai
dụng Facebook và Twitter làm phưong tiện phổ biến thông tin mà
còn biến nó thành "tổng hành dinh" để đưa ra những mệnh
lệnh cho đám đông thi hành mà công an đã không biết ai là
người chủ chốt cầm đầu. Vào lúc bùng nổ cuộc chính
biến, số người sử dụng Facebook, Twitter, SMS tại Tunisia
chiếm 31% dân số. Còn tại Ai Cập lên đến hơn 40% dân số.
Tại Việt Nam, số người sử dụng Internet lên đến 31% dân
số; nhưng số người dùng Facebook, Twitter, Blog mới chỉ đạt
khoảng 2,5% dân số.
<span class="underlined-text">Thứ ba là phải nắm vững quy luật
của đấu tranh bất bạo động</span>. Trên bề nổi, người ta
có ấn tượng rằng những cuộc xuống đường của quần chúng
tại Tunisia, Ai Cập và cả ở Bahrain, Lybia hoàn toàn tự phát,
không có tổ chức. Thực tế cho thấy là các đoàn thể trẻ
và những lực lượng chống đối đã là Lực Đầu Tàu, đứng
đàng sau những cuộc biểu tình và đã điều hướng thế tiến
thoái của quần chúng bằng những quy luật của đấu tranh bất
bạo động. Ví dụ không tấn công vào một tập thể lãnh
đạo của chế độ mà chỉ nhắm vào một vài cá nhân đang
bị dư luận lên án. Không tấn công lại những nhóm quá khích
của đối phương, hầu không cho chế độ độc tài tạo lý
cớ đàn áp hay dẹp cuộc biểu tình. Chính nhờ nắm vững một
số quy luật của đấu tranh bất bạo động, các lực lượng
đối kháng đã huy động được số đông tham gia và kéo dài
liên tục trong nhiều tuần, đẩy các nhà lãnh đạo Tusinia, Ai
Cập, Bahrain phải tự động rút lui hay chấp nhận những cải
tổ.
Ngoài ba yếu tố nói trên, cuộc cách mạng tại Tunisia và Ai
Cập còn có những yếu tố quan trọng khác tác động, giúp
đẩy nhanh sự thành công như quân đội đã án binh bất động,
không đàn áp người biểu tình; thế giới, đặc biệt là Hoa
Kỳ đã lên tiếng hỗ trợ cuộc đấu tranh của người dân
tại những quốc gia này một cách tích cực, nên phần nào làm
suy sụp tinh thần chiến đấu của quân đội và những cán bộ
đang phục vụ trong guồng máy độc tài.
Chúng ta tin rằng, sớm muốn gì Việt Nam cũng sẽ xảy ra cuộc
cách mạng dân chủ như các quốc gia Bắc Phi và Cận Động khi
những điều kiện xã hội chín muồi. Sau nhiều thập niên
sống trong áp bức bất công của chế độ Hà Nội, không chỉ
có đại đa số người dân mà ngay những người đã từng
phục vụ trong guồng máy đảng Cộng sản Việt Nam đều đã
nhìn thấy chế độ này phải thay thế bằng một chế độ dân
chủ và văn minh hơn.
Nếu tình trạng kinh tế khó khăn, sinh viên ra trường không có
công ăn việc làm đã là một trong những động lượng lớn
thúc đẩy người dân xuống đường biểu tình, đòi việc làm,
đòi công lý tạo nên cuộc cách mạng dân chủ tại Tusinia, Ai
Cập, Bahrain, thì tình trạng lạm phát và đời sống kinh tế
khó khăn tại Việt Nam hiện nay có thể coi là một yếu tố
quan trọng để biến những bất mãn đang có thành hành động.
Cái thiếu của Việt Nam hiện nay là mạng xã hội dân sự chưa
phát triển rộng, đồng thời những luồng thông tin độc lập
của quần chúng chưa đủ mạnh để phá vỡ bộ máy kềm kẹp
và bưng bít của chế độ Hà Nội. Do đó, để không bỏ mất
cơ hội như 30 năm trước của biến cố Đông Âu và khai dụng
kịp thời sự phấn chấn của người dân, đặc biệt là giới
trẻ ở trong nước về sự lan tỏa của cuộc cách mạng Hoa
Lài, chúng ta phải nỗ lực hợp tác để:
<span class="underlined-text">Thứ nhất </span>là hỗ trợ và khuyến
khích các cá nhân ở trong nước mạnh dạn tham gia hay tự mình
hình thành những mạng xã hội (Social Network) để đẩy nhanh
hơn nữa sự ra đời của xã hội dân sự. Chính những đoàn
thể quần chúng dưới mọi hình thức như ái hữu, thể thao,
âm nhạc, đá bóng… sẽ là chất keo nối kết và khuyến khích
mọi người xuống đường bày tỏ nguyện vọng chung.
<span class="underlined-text">Thứ hai</span> là góp phần mở rộng
hệ thống thông tin độc lập dưới nhiều hình thức, đặc
biệt là gia tăng số người sử dụng Facebook, Twitter tại Việt
Nam.
<span class="underlined-text">Thứ ba</span> là truyền đạt những
nội dung và kinh nghiệm của phương thức đấu tranh bất động
để giúp cho người dân trong nước nhìn ra phương cách phản
kháng đồng bộ.
Không có cuộc tập hợp nào, dù ít người hay đông đảo mà
không có những chuẩn bị từ tinh thần cho đến kỹ thuật
vận động, để thúc đẩy sự tham gia của nhiều người.
Chúng ta sẽ không bỏ lỡ cơ hội như 20 năm về trước, nhưng
cũng không chỉ phấn khởi nhập cuộc hô hào suông mà phải
rút tỉa những bài học của người, để áp dụng linh động
và hữu hiệu cho tình huống của mình thì mới mong khai dụng
được vận hội mới ngày hôm nay và đưa công cuộc đấu tranh
đến thành công.
Lý Thái Hùng
Ngày 2/3/2011.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8012), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét