Kinh tế vĩ mô 2006 - 2010 và “nghịch lý” hiếm thấy

<em><strong>Nhận định tình hình kinh tế vĩ mô 2006 - 2010 chứa
đựng "nghịch lý" phát triển hiếm thấy, TS. Trần Đình
Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng cần có
cách tiếp cận mới về chống lạm phát, duy trì ổn định vĩ
mô và bảo đảm tăng trưởng của Việt Nam hiện
nay.</strong></em>

Bản tham luận "Kế hoạch 5 năm 2011 - 2015 và những vấn đề
kinh tế vĩ mô trung dài hạn" của ông Thiên đã mở đầu
phiên thứ nhất của hội thảo "Kinh tế Việt Nam: Những vấn
đề đặt ra trong trung và dài hạn" do Ủy ban Kinh tế Quốc
hội phối hợp với Viện Khoa học xã hội tổ chức tại Cần
Thơ hôm nay (10/3).

Phát biểu khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền
nhấn mạnh: vấn đề cấp thiết đặt ra hiện nay là phải
đánh giá đúng và nhận diện được đầy đủ những vấn
đề cốt lõi mà nền kinh tế đang phải đối mặt, đặc biệt
là trong 5 năm vừa qua. Từ đó đưa ra được giải pháp đồng
bộ, hiệu quả và khả thi để ổn định kinh tế vĩ mô và
tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

Phó chủ tịch Viện Khoa học xã hội Việt Nam Nguyễn Xuân
Thắng cũng đề nghị các vị đại biểu tham dự hội thảo
tập trung phân tích rõ tình trạng bất ổn của kinh tế vĩ mô
hiện nay để có những giải pháp tổng thể. Vì nếu chỉ
giải quyết ở phần ngọn thì chỉ như "đánh cờ nước một".

<h2>Thuận lợi lớn, bất ổn nghiêm trọng</h2>

"Nghịch lý" phát triển hiếm thấy của giai đoạn 2006 - 2010
được Viện trưởng Thiên khái quát là: cơ hội thuận lợi
lớn, mức đầu tư cao, thị trường mở rộng, đà tăng
trưởng tốt, nhưng tăng trưởng giảm, lạm phát cao và bất
ổn nghiêm trọng.

Con số được ông Thiên đưa ra so sánh để thấy rõ tính "có
vấn đề" của giai đoạn vừa qua là mức trung bình của ba
kỳ 5 năm của lạm phát và tăng trưởng. Cụ thể từ 1996 -
2000, CPI bình quân là 3,4% còn tăng trưởng GDP bình quân là
6,96%. Các con số tương ứng của giai đoạn 2001 - 2005 là 5,1%
và 7,51%; giai đoạn 2006 - 2010 là 11,4% và 7,2%.

Như vậy, trong vòng 5 năm, tính cộng dồn đơn giản, lạm phát
đã tăng gần 60% trong khi tổng tăng trưởng GDP chỉ đạt 35,1%.
Chưa tính đến việc phân bổ lợi ích tăng trưởng có xu
hướng tập trung cho nhóm người giàu và đầu cơ, chỉ hai con
số nêu trên đã đủ chứng tỏ thu nhập thực tế và mức
sống thực của người dân, nhất là tầng lớp nghèo, bị
giảm sút rất mạnh, ông Thiên lưu ý.

Viện trưởng Thiên khái quát, tình hình cơ bản của giai đoạn
2006-2010 là hàng năm Chính phủ đều phải nỗ lực rất lớn
trong điều hành để kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô.
Các giải pháp thực thi chủ yếu đều mang tính ngắn hạn,
tình thế (chữa cháy), nặng về hành chính, chưa tập trung xử
lý các vấn đề cơ bản như cơ cấu, hiệu quả và sức cạnh
tranh.

Trả giá để đạt được tạm ổn ngắn hạn và hoàn thành
một số mục tiêu cam kết chính hàng năm, theo ông Thiên không
chỉ là sự hao tổn nguồn lực quốc gia rất lớn mà quan
trọng hơn, đo bằng mức độ hao tổn sức khỏe của hệ
thống doanh nghiệp sau khi chống chọi với lạm phát và lãi
suất cao, bằng sự sụt giảm thu nhập và mức sống thực tế
của người dân và đặc biệt, bằng sự suy giảm lòng tin thị
trường và lòng tin của dân vào môi trường chính sách, vào
năng lực quản trị vĩ mô.

Sau đó, Chính phủ và nền kinh tế lại bước vào một chu kỳ
ngắn hạn (hàng năm) mới: tiếp tục đương đầu với tình
trạng bất ổn và nguy cơ lạm phát gay gắt hơn, ông Thiên phân
tích.

Sự tái diễn hàng năm một chu kỳ như vậy chứa đựng nguy cơ
tạo vòng xoáy bất ổn và xu hướng suy thoái rất đáng lo
ngại. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc ngày
càng mạnh vào nền kinh tế thế giới đang biến động nhanh,
bất ổn, khó dự báo và cạnh tranh ngày càng gay gắt, thì với
một cơ cấu kinh tế không vững và không mạnh, việc chỉ tập
trung vào các biện pháp "chữa cháy" chứa đựng nguy cơ tái
diễn và bùng phát bất ổn, khả năng bùng nổ khủng hoảng
ngày càng tăng, ông Thiên đưa ra cảnh báo.

<h2>"Cấp cứu" bài bản</h2>

Từ những lập luận về tình thế hiện tại của nền kinh tế
Việt Nam, TS. Trần Đình Thiên cho rằng cần có cách tiếp cận
"mới" đến vấn đề chống lạm phát, duy trì ổn định vĩ
mô và bảo đảm tăng trưởng của Việt Nam hiện nay.

Cách tiếp cận này, theo phân tích của TS. Thiên bao gồm nhận
diện đúng thực chất tình hình (mức độ nghiêm trọng), xác
định rõ căn nguyên bất ổn và lạm phát; đề xuất các giải
pháp căn cơ, chiến lược cho tăng trưởng bền vững (cốt lõi
là ổn định vĩ mô) và lộ trình thực thi.

Ông Thiên cũng nhấn mạnh việc xác định các giải pháp
"cấp cứu" một cách bài bản, đúng cách (theo tình thế) và
"vừa theo sức của mình". Đồng thời xây dựng nguyên tắc
và cơ chế phối hợp thực thi chính sách theo trục thời gian
(dài hạn và ngắn hạn), theo trục chính sách (các bộ ngành,
trung ương - địa phương và Chính phủ - các tập đoàn lớn),
bảo đảm tính nhất quán và không xung đột trong thực thi.

Vị Viện trưởng Viện Kinh tế cũng tỏ ra quan ngại về tính
cấp bách và gay gắt của tình hình kinh tế năm 2011 với các
yếu tố tăng giá và tăng bất ổn rất lớn. Khi xu thế lạm
phát cao và bất ổn lớn rõ ngay từ đầu năm, lòng tin thị
trường và lòng tin của dân bị suy giảm mạnh.

Những vấn đề phải giải quyết được ông Thiên đề cập,
đầu tiên là xác lập và củng cố một số quan điểm, tư duy
định hướng: tư duy lại chức năng nhà nước - thị trường
và mối quan hệ mục tiêu chức năng tăng trưởng - ổn định.
Tiếp đó, đổi mới mô hình tăng trưởng là nhiệm vụ chiến
lược sống còn.

Một lưu ý được ông Thiên nhấn mạnh khi thực hiện nhiệm
vụ cấp bách để kiềm chế lạm phát là trong điều kiện
"sức khỏe" Nhà nước và sức khỏe doanh nghiệp đều bị
suy yếu, Chính phủ không nên "đuổi theo" lạm phát để kéo
nó xuống mà nên dùng biện pháp vượt trước lạm phát để
đè lạm phát xuống.

Công cụ chính là lãi suất. Phương pháp này cũng nên áp dụng
để chống đầu cơ tỷ giá, ông Thiên phát biểu.

Trong số các giải pháp lớn gắn với khôi phục ổn định,
bảo đảm tăng trưởng bền vững được Viện trưởng Thiên
đề xuất có tái cấu trúc hệ thống ngân hàng với hai việc
chính.

Gồm, tăng cường vai trò độc lập của Ngân hàng Nhà nước
(rõ chức năng và quyền hành ổn định vĩ mô, chịu trách
nhiệm) và mạnh tay sắp xếp lại các ngân hàng thương mại
cổ phần, loại bỏ những ngân hàng thương mại quá yếu kém,
tác nhân kích "lãi suất", gây bất ổn.

<h2>Vẫn "dễ dãi, nhẹ nhàng"</h2>

Với kế hoạch 5 năm tới, vị Viện trưởng Viện Kinh tế cũng
không giấu được lo lắng.

Bởi, dự thảo kế hoạch 5 năm 2011-2015, trên quan điểm tiếp
cận giải quyết các vấn đề phát triển trung - dài hạn nêu
trên, một cách tổng quát, dường như chưa thể hiện tư
tưởng đổi mới mô hình tăng trưởng và tái cơ cấu mà thực
tiễn đang đòi hỏi gay gắt và đã được xác định - khẳng
định trong các văn kiện Đại hội Đảng XI, ông Thiên phát
biểu.

Cũng theo ông Thiên, khuôn mẫu dự thảo kế hoạch vẫn là
khuôn mẫu cũ, vẫn chuyển dịch cơ cấu đầu tư và cơ cấu
kinh tế theo cách cũ.

Cụ thể hơn, ông Thiên phân tích, dự thảo đánh giá bối
cảnh quốc tế quá đơn giản. Do đó, cách thức phát triển
kinh tế của Việt Nam cũng "dễ dãi, nhẹ nhàng".

Tính "hiện vật" vẫn lấn át trong một kế hoạch kinh tế
vĩ mô - thị trường, thiếu luận cứ, luận chứng thuyết
phục cho các kết luận, thiếu tư duy đột phá, không có điểm
đột phá, không có điều kiện khả thi bảo đảm thực hiện
mong muốn, ông Thiên "điểm mặt" những hạn chế của kế
hoạch.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/8130), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét