width="488" height="375" alt="Vietnam Market_0.jpg" /></center>
Nhà bất đồng chính kiến trường kỳ Bác sĩ Nguyễn Đan Quế
chắc chắn là đang tận hưởng vài khoảnh khắc trước sự
quan tâm của thế giới. Lấy cảm hứng từ những sự kiện
tại Trung Đông, vị bác sĩ đã đăng <a
href="http://www.x-cafevn.org/node/1875">một bài xã luận</a> trên tờ
Washington Post tuần trước, kêu gọi chính quyền cộng sản ngoan
cố Hà Nội biến đổi theo hướng "<em>dân chủ và tự do</em>."
Ngay lập tức, công an đã bắt giữ ông và buộc tội kêu gọi
lật đổ chính quyền. Nhưng chỉ vài ngày sau, rõ ràng là nhờ
những tiếng nói từ Washington, ông đã được tại ngoại và
được phép về nhà tại Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn cũ.
Người đàn ông 68 tuổi này chắc hẳn rất vui khi đã chọc
được tổ ông vò vẽ ở Hà Nội - và dường như chẳng bị
gì. ("Hãy xoá bỏ Bộ Chính trị" và "biểu tình trên đường
phố," ông đã <a
href="http://hung-viet.org/blog1/2011/02/28/l%E1%BB%9Di-keu-g%E1%BB%8Di-xu%E1%BB%91ng-d%C6%B0%E1%BB%9Dng-c%E1%BB%A7a-bs-nguy%E1%BB%85n-dan-qu%E1%BA%BF/">tuyên
bố trên Internet</a> gần đây, theo nguồn tin của AFP.) Ông đã
đấu tranh cho nhân quyền và chính trị đa đảng từ năm 1978,
ba năm sau miền Nam Việt Nam sụp đổ. Ông đã bị bắt giam
bốn lần và trải qua 20 năm trong tù. năm 1998, Bác sĩ Quế
được ân xá với điều kiện phải di cư sang Hoa Kỳ. Nhưng
ông đã từ chối. Rất ít người Việt nào lại từ chối một
đề nghị như thế.
Nhưng chính quyền cộng sản Việt Nam có phải quan tâm nhiều
đến ảnh hưởng ở Trung Đông đang bất thình lình dấy lên
trong nước? Nói cho cùng, ưu tiên chính trị của họ đã
được hiến pháp bảo đảm. Vào đầu tháng Giêng, Đại hội
toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam đã tái xác nhận uy quyền
này và cam kết sẽ không bao giờ chấp nhận chính trị đa
nguyên. Hà Nội bị Washington lên lớp về nhân quyền hàng ngày
và các tổ chức Theo dõi Nhân quyền và Ân xá Quốc tế đang
theo dõi chặt chẽ những nhà chống đối trong đó Ân xá Quốc
tế đã "bảo lãnh" một số người trong họ, bao gồm cả Bác
sĩ Quế.
Sau khi thăm viếng cặn kẽ Việt Nam trong 18 tháng qua, tôi có
thể báo cáo rằng Hà Nội không cần phải lo lắng nhiều. Đơn
giản là, chính quyền Việt Nam sẽ không đi theo Tunisia, Ai Cập
và có lẽ Libya để bị sụp đổ trong thời gian ngắn. Và lý
do là gì? ngược ngạo thay, cũng chính là cái lý do khiến Nam
Việt Nam ngày xưa bị sụp đổ vào năm 1975 trước những
người cộng sản miền Bắc cứng rắn, không bao giờ thoả
hiệp. Chẳng ai muốn chiến đấu cả. Họ đều có những
điều tốt hơn để làm.
<strong>Sau gần 60 năm cai trị của Đảng Cộng sản ở miền
Bắc và hơn 35 năm ở miền Nam, toàn bộ Việt Nam ngày nay đã
mang tính chủ nghĩa cá nhân cực kỳ.</strong> Thay vì có mục
đích chung và đoàn kết thì mọi người đều chỉ lo cho bản
thân, cái tâm lý <em>sauve qui peux</em> (ai cũng nghĩ riêng cho
mình) đã dẫn đến sự sụp đổ bất thình lình của miền Nam
và sau đấy là những chuyến vượt biên trong tuyệt vọng của
những Thuyền Nhân. Hình ảnh so sánh tốt nhất là quốc gia này
giống như một trường dòng nội trú, nơi luật lệ đề ra
để được tuân theo hoặc bị phá vỡ bởi những người khác
chứ không phải là tôi. Nơi mọi người được đối xử như
trẻ con và thường xuyên được dạy dỗ những bài học tín
ngưỡng dưới hình thức của hàng loạt các khẩu hiệu, lễ
kỷ niệm và những ước mơ hoành tráng. Khi tôi than phiền với
một nhóm người Việt tại một thành phố duyên hải về
những âm thanh đầy khó chịu vào buổi sáng sớm từ những
chiếc loa tuyên truyền, một người cười và trả lời,
"<em>Chỉ là những tiếng ồn chính trị. Tôi chẳng nghe thấy
gì cả!</em>"
Cơ bản là người Việt đang đủ thoả mãn trong số phận của
mình với mức thu nhập trung bình đang tăng trưởng đều đặn
hướng đến mức 2.000 đô la một năm. Đúng là lạm phát ở
mức 12% đang là một khó khăn, nhưng ba năm trước nó cũng
từng đạt đến mức gần 30%. Mọi người đều tìm cách xoay
trở, giật gấu vá vai, trong khi bon chen hơn một tí tại sở
làm. Chẳng ai quên được cuộc sống khó khăn dường nào sau
1975. Thử nghiệm thất bại về kinh tế xã hội chủ nghĩa của
Hà Nội ngày nay đã biến thành nền "kinh tế thị trường" tự
do cho mọi người và chẳng ai dám mạo hiểm những gì họ đang
có được. Con cái của họ hoàn toàn bị mê hoặc bởi chủ
nghĩa vật chất và ăn chơi. Đơn giản là tôi không thể
tưởng tượng được bất cứ hoàn cảnh nào khiến người
Việt sẽ nổi dậy và lật đổ chính quyền cộng sản.
Đương nhiên, chẳng ai thật sự ưa thích chính quyền. Trên
thực tế, người dân rất đồng thuận trong thái độ ghét bỏ
chính quyền, tạo thành một nguồn cảm hứng vô tận cho các
cuộc tán gẫu hoặc chuyện đùa trên bàn cà phê, cả hai là
những thứ không thiếu trong cuộc sống người Việt. Giới
trẻ dễ dàng vượt tường lửa để truy cập Facebook và đăng
những lời ngớ ngần không khác gì giới trẻ cùng lứa phương
Tây. Với những thử thách liên tục đối với việc quản lý
một đất nước đa dạng với hơn 80 triệu dân hiện nay, so
với chỉ 30 triệu khi chiến tranh chấm dứt, chính quyền là
một mục tiêu dễ dàng để châm chọc trong đời sống bình
thường của người dân.
Tham nhũng thật sự là một vấn nạn nghiêm trọng và, trong
chừng mực nào đấy, cũng là một chủ đề mà giới truyền
thông nhà nước được phép khai thác. Những vụ tai tiếng bùng
nổ thường xuyên. Nhưng trong đời sống thường ngày của
mình, mọi người đều là kẻ đồng loã, bắt đầu với việc
hối lộ 15 đô la để tránh bị phiếu phạt quá tốc độ hay
những thứ được dùng lót tay nhằm giúp việc cấp giấy phép
nới rộng nhà được nhanh hơn. Đồng tiền lại xoay vòng khi
những quan chức tham nhũng trên, những người với mức lương
trung bình chỉ khoảng 150 đô la một tháng, đến kéo ghế tại
những nhà hàng địa phương để tiêu xài những đồng tiền
hối lộ khó kiếm của mình. Ai cũng đang tham gia một mánh khoé
nào đấy. Với quá nhiều doanh nghiệp tư nhân, nạn trốn thuế
đang lan tràn. Bên ngoài những con số thống kê đầy ảm đạm,
Việt Nam vẫn có một nền kinh tế phụ khổng lồ đang hoạt
động mạnh bằng vàng miếng và đô la Mỹ.
Và cứ thế, các nhà chống đối tại Việt Nam tiếp tục
được báo chí nước ngoài quan tâm. Và với việc thiếu vắng
tính minh bạch từ chính quyền lẫn kinh doanh, các blogger tiếp
tục kháo chuyện dựa trên những đồn đãi. Nhưng mọi việc
đều xảy ra dưới đôi mắt và đôi tai soi mói của an ninh
Việt Nam. Thỉnh thoảng, họ lại làm một cú bắt giữ - nhưng
luôn luôn có lựa chọn, quan tâm đặc biệt đến những cựu
đảng viên cộng sản đã rời bỏ hàng ngũ và kêu gọi tự do
đa đảng. Người dân đã hiểu được thông điệp.
Đương nhiên, thêm một người tù chính trị cũng đã quá
nhiều. Nhưng trên thực tế, Việt Nam có ít hơn 100 tù nhân
đối lập hiện bị giam giữ. Ít nghe đến việc tra tấn có
hệ thống như những chính thể tàn bạo khác. Thêm vào đó,
chính quyền đã có thể xuất khẩu những ai có tiềm năng
chống đối, đầu tiên như là những Thuyền Nhân và, như là
cái giá của việc bình thường hoá quan hệ với Hoa Kỳ trong
những năm 1990s, hàng nghìn cựu sĩ quan quân đội Nam Việt Nam
từng bị giam trong trại cải tạo đã được cấp visa. Một
các giá khác mà Washington đòi hỏi là quyền tự do đi lại, và
hôm nay, người Việt có thể đi ra nước ngoài. Một số đã
không quay lại, nhưng thường là vì lý do kinh tế hơn là chính
trị.
Khi mạnh mẽ kêu gọi chống lại chính quyền cộng sản, Bác
sĩ Quế đã chỉ ra trong bài viết trên tờ Washington Post rằng
"<em>Hà Nội cần Washington hơn là Washington cần Hà Nội</em>,"
đặc biệt là khi căng thẳng dâng cao trước sự bành trướng
của Trung Quốc trong vùng biển Đông và những tranh chấp giừa
hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Hà Nội mạnh mẽ than
phiền khi Washington đưa ra vấn đề nhân quyền, đặc biệt là
trong bản báo cáo hằng năm của Bộ Ngoại giao. Nhưng Việt Nam
lại thay đổi thái độ, đặc biệt là với vấn đề tự do
tôn giáo. Nhìn chung, Việt Nam đã cởi mở hơn và bớt khắt khe
hơn nhiều so với 15 năm trước. Thay đổi chậm rãi hơn là
nhanh chóng là những gì đang xảy ra tại Việt Nam.
Ngoại trừ những thất bại nặng nề không lường trước, tôi
tin rằng Việt Nam sẽ tiếp tục đi theo con đường thay đổi
chậm rãi. Quốc hội vốn từ lâu là một cơ quan dễ bảo đã
bắt đầu khoe cơ bắp trong những năm qua, ngăn chặn một dự
án đường sắt cao tốc Bắc-Nam vì lý do chi phí và cũng đã
lên tiếng về dự án khai thác bauxite do Trung Quốc vận hành.
Việc lựa chọn ứng cử viên trong đợt bầu cử năm tới sẽ
rất thú vị để theo dõi. Chính quyền cũng đã đặc biệt quan
tâm đến ý kiến người dân, ví dụ như việc huỷ bỏ sự
kiện bắn pháo hoa khổng lồ trong lễ kỷ niệm 1000 năm ngày
thành lập Hà Nội vào tháng Mười năm ngoái sau khi một cơn lũ
lớn tàn phá miền trung Việt Nam. Và khi người dân nổi giận
đến mức kéo cả ra đường, ví dụ như cái chết của một
người đi xe hai bánh bị công an bắt giữ ở đông bắc Việt
Nam vào năm ngoái, chính quyền đã có phản hồi. Sau những
biến động ở Việt Nam sau 60 năm qua, một cuộc cách mạng -
thậm chí một cuộc nổi loạn - đơn giản là không nằm trong
ván bài.
Nguồn: <a
href="http://www.worldpolicy.org/blog/2011/03/07/why-vietnam-wont-fall">World
Policy</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7928), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét