Trần Vinh Dự - Liệu tiền đồng có còn tiếp tục bị phá giá?

Ngày 11 tháng 2 vừa qua Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã
<a
href="http://vneconomy.vn/20110211043247498P0C6/du-luan-quoc-te-ve-viec-viet-nam-dieu-chinh-ty-gia.htm">điều
chỉnh tỉ giá VND/USD</a> từ mức tham chiếu cũ là 18,932 đồng
ăn một đô la lên mức tham chiếu mới là 20,693 đồng ăn một
đô la. Đi kèm với động thái này là việc thu hẹp biên độ
giao động cho phép từ +/-3% xuống +/-1%. Nói cách khác, Với
mức tỉ giá tham chiếu cũ trước đây là 18,932 đồng/USD, các
ngân hàng có thể ấn định tỷ giá tối đa (cho các giao dịch
chính thức) là 19,500 đồng/đô la. Với chính sách mới, các
ngân hàng có thể ấn định tỷ giá tối đa là 20,900
đồng/USD.

Như thế, nhìn vào hai con số ở ngưỡng trần, mức phá giá do
NHNN ấn định thực chất là từ 19,500 lên 20,900, tức là vào
khoảng 7.18%. Con nếu nhìn vào hai con số tham chiếu là 18,932
đồng/USD và 20,693 đồng/USD thì mức phá giá này là vào
khoảng 9.3% - đây là con số được đại bộ phận báo chí
nhắc tới, nó phản ánh mức phá giá lớn nhất trong nhiều năm
gần đây của NHNN.

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/phagia1.JPG" width="480"
height="230" alt="phagia1.JPG" /></center>

Chuyện gì sẽ xảy ra sau đợt phá giá này? Liệu có còn những
đợt tiếp theo? Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm.

Câu trả lời thật nhất là đây sẽ không phải là đợt cuối
cùng. Chắc chắn sẽ có những đợt phá giá tiếp theo. Đây
không phải là câu trả lời của riêng tôi. Trên thực tế thì
hầu hết các think tanks nghiên cứu về kinh tế ở VN cũng có
quan điểm tương tự. Thí dụ, <a
href="http://www.vnbusinessreg.com/vnd-adjustment-hsbc/">HSBC dự báo tỷ
giá sẽ tiếp tục điều chỉnh</a> lên mức 21,500 từ mức mới
ấn định vào khoảng Q3, 2011.

<h2>Lý do vì sao?</h2>

<a
href="http://www.bloomberg.com/news/2011-02-11/vietnam-s-record-devaluation-adds-urgency-for-action-on-prices-imf-says.html">Bloomberg</a>
trích lời của Johanna Chua, trưởng nhóm nghiên cứu kinh tế
Châu Á của Citigroup rằng "phá giá không thôi không giải
quyết được các vấn đề nền tảng về mất niềm tin đối
với tiền Đồng". <a
href="http://www.reuters.com/article/2011/02/11/vietnam-economy-imf-idUSSGE71A02M20110211">IMF
cũng có quan điểm tương tự</a> khi nhận định rằng cần có
"một hệ chính sách rộng lớn hơn để khôi phục ổn định
vĩ mô"

Vậy các vấn đề nền tảng là gì? Có thể kể ra nhiều yếu
tố, nhưng tựu chung lại có hai điểm chính:

Thứ nhất là mặc cho các cuộc phá giá liên tục trong vài năm
trở lại đây, cán cân mậu dịch của Việt Nam hầu như vẫn
không có cái thiện đáng kể. Tình trạng thâm hụt mậu dịch
triền miên vẫn tiếp diễn. Đợt phá giá này đem tỷ giá
chính thức đến gần với tỷ giá chợ đen hơn. Vì thực tế
là các doanh nghiệp nhập khẩu từ lâu đã phải huy động USD
qua chợ đen nên việc phá giá này không còn làm ảnh hưởng
nhiều đến nhập khẩu nữa. Nói cách khác, có có ít ảnh
hưởng tới cán cân mậu dịch. Với một nền kinh tế mở,
việc thâm hụt triền miên là không bền vững, vì thế đồng
tiền sẽ phải suy yếu đi cho tới khi nào sự thăng bằng
tương đối giữa xuất khẩu và nhập khẩu được vãn hồi.
Chúng ta hãy còn khá xa mới đạt được sự thăng bằng này.

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/phagia2.JPG" width="300"
height="249" alt="phagia2.JPG" /></center>

Thứ hai là giá trị của một đồng tiền tựu trung nằm ở
chỗ giữ đồng tiền ấy được lợi gì. Và mấu chốt của
lợi ích (hay bất lợi) này nằm ở chỗ lãi suất tiền gửi
của đồng tiền ấy như thế nào. Vào thời điểm này thì lãi
suất tiền gửi thực tế của NHNN ấn định (tức là lãi
suất danh nghĩa của NHNN trừ đi lạm phát) ở Việt Nam vẫn
đang là âm. Nói cách khác, giữ tiền đồng của VN hiện nay
vẫn đang không có lợi gì, thậm chí bị thiệt vì trượt giá.
Trong khi đó thì lãi suất tiền gửi của đồng USD ở Việt Nam
rất cao (khoảng 6%) và lạm phát đồng USD thì hầu như không
đáng kể. Do chênh lệch này không có lý do gì người dân lại
muốn giữ đồng VND.

Nhiều phân tích của nước ngoài cho rằng chìa khóa để ổn
định tỷ giá là phải tăng lãi suất tiền gửi lên để không
còn sự chênh lệch về lãi suất thực tế giữa đồng VND và
đồng USD. Tuy nhiên, việc này là việc ai cũng biết nhưng lại
không thể làm được. Lãi suất huy động tối đa hiện nay ở
Việt Nam theo quy định của NHNN là 12%, chỉ đúng bằng tốc
độ trượt giá của đồng tiền. Nếu phải ấn định mức
lãi suất sao cho giữ đồng VND không tệ hơn giữ đồng USD thì
Việt Nam phải tăng lãi suất huy động lên ít nhất 4% nữa –
tức là đưa mức lãi suất huy động lên tối thiểu khoảng
16%.

Thế nhưng việc này lại tạo ra bất lợi lớn cho doanh nghiệp
– là phía đi vay tiền. Hiện nay với lãi suất huy động của
NHNN ấn định là 12%, lãi suất cho vay trung bình trên thị
trường đã là khoảng 18% - 20% (bao gồm lãi suất trên hợp
đồng cộng thêm với các khoản chia chác "bôi trơn" để vay
được tiền). Các khoản vay nóng ngắn hạn hiện nay có lãi
suất lên tới 23% - 25% một năm.

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/phagia3.JPG" width="300"
height="249" alt="phagia3.JPG" /></center>

Với mức tăng khoảng 4% - 5% nữa thì các bên đi vay sẽ phải
trả lãi suất tính theo năm khoảng 22%- 25%, và nếu vay nóng thì
có thể phải trả tới 30%. Đây là mức lãi suất hủy diệt
– như mọi người được chứng kiến vào năm 2008, khi lãi
suất tăng lên khoảng 20% - 22% đẩy hàng loạt các doanh nghiệp
vào chỗ gần như phá sản và nhà nước buộc phải tung ra gói
cứu trợ mà bản chất là trợ cấp lãi suất 4%.

Thế nên gợi ý tăng lãi suất để ổn định tiền tệ là
gợi ý nói thì dễ nhưng làm thì khó. Tựu trung lại, đồng VND
vẫn cần phải được điều chỉnh rẻ đi và áp lực đối
với NHNN về việc phá giá đồng nội tệ vẫn sẽ kéo dài
trong vài năm tới.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7866), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét