src="http://danluan.org/files/u23/MinhCan-1.jpg" /><div
class="textholder">Ông Nguyễn Minh Cần</div></div>
<strong>Giới thiệu về tác giả</strong>: <em>Ông Nguyễn Minh Cần
sinh năm 1928 tại Huế. Ông tham gia kháng chiến trước tháng
08/1945 khi còn là học sinh ở tại đây. Năm 1946, ông là đảng
viên Đảng Cộng Sản Đông Dương, và hoạt động ở Thừa
Thiên với chức vụ Ủy viên Thường vụ Tỉnh Ủy Thừa
Thiên.</em>
<em>Sau đó, ông hoạt động bí mật tại Hà Nội từ năm 1951.
Từ tháng 10 năm 1954 đến 1962 ông làm Ủy viên Thường vụ
Thành ủy Hà Nội, Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố
Hà Nội, chủ nhiệm báo Thủ đô Hà Nội. Năm 1962 ông được
Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng CS Việt Nam) cử đi học
trường Ðảng Cao cấp tại Liên Xô.</em>
<em>Trong thời gian này, các ông Lê Duẫn và Lê Ðức Thọ, lúc
đó ngả theo đường lối chống Liên Xô của đảng CS Trung
Quốc, đã mở một chiến dịch truy bức quy mô nhằm thanh toán
những người mà họ cho là có tư tưởng theo chủ nghĩa xét
lại của Liên Xô. Nhiều đảng viên và ngay cả những trí
thức không dính dáng gì đến Đảng Lao động Việt Nam cũng
bị hãm hại.</em>
<em>Trước tình hình đó, ông Nguyễn Minh Cần và một số
đảng viên cao cấp khác của Đảng Lao động Việt Nam đã
quyết định xin tỵ nạn chính trị tại Liên Xô. Mặc dù Liên
Xô đã từ chối lời yêu cầu của Việt Nam và không giao trả
ông cho Việt Nam nhưng nước này bắt ông không được phép
hoạt động chính trị nữa và phải đổi cả tên họ sang tên
Liên Xô để bảo đảm an ninh.</em>
<em>Vợ và các con của ông ở Việt Nam bỗng nhiên trở thành
nạn nhân của chính sách trả thù của Đảng Lao động/CS Việt
Nam.</em>
<em>Từ năm 1989, ông Nguyễn Minh Cần đã tham gia tích cực vào
"Phong trào nước Nga Dân chủ". Cùng với người vợ Nga, ông
Nguyễn Minh Cần đã tham gia vào chiến dịch bảo vệ Tòa Nhà
trắng của Phong trào và phá vỡ cuộc đảo chánh của phe nhóm
CS tại Nga vào tháng 08/1991.</em>
<em>Ông Nguyễn Minh Cần hiện đã về hưu. Phần lớn thời giờ
ông dành để nghiên cứu Phật học và viết các bài nghiên
cứu chính trị.</div></em>
Tiếp theo sự sụp đổ của "triều đại" tổng thống Ben
Ali ở Tunisia hôm thứ sáu ngày 14.01.2011 thì ngày 11.02.2011,
thế giới lại được chứng kiến sự sụp đổ của "triều
đại" tổng thống Hosni Mubarak ở Egypt, sau 18 ngày đấu tranh
cực kỳ gay go của hàng triệu quần chúng cách mạng trên khắp
đất nước, đặc biệt là trên quảng trường Tahrir ở thủ
đô Cairo.
Đây là những thắng lợi lớn, bước đầu nhưng rất căn
bản, của cuộc cách mạng dân chủ ở Tunisia và Egypt. Những
thắng lợi lịch sử này mở đường cho cuộc đấu tranh tiếp
tục rất gay go và phức tạp của nhân dân hai nước này để
xây dựng một chế độ dân chủ đích thực. Sóng thần cách
mạng ở Tunisia và Egypt đang lay động mạnh các chế độ độc
tài toàn trị trên nhiều nước A Rập lân cận và sẽ ảnh
hưởng không nhỏ đến cả tình hình chung của thế giới.
Những biến cố trọng đại ở hai nước Tunisia và Egypt được
các chiến sĩ đấu tranh cho dân chủ, tự do trên toàn thế
giới đặc biệt quan tâm nghiên cứu để rút ra những bài học
cho mình, mà cả các giới cầm quyền độc tài trên toàn cầu
cũng ra sức rút tỉa kinh nghiệm để hòng đối phó với bão
táp cách mạng của quần chúng trong tương lai nhằm bám chặt
quyền thống trị nhân dân.
Ở đây, người viết xin miễn nhắc lại diễn tiến các sự
kiện, vì chúng ta đã có rất nhiều thông tin trong mấy chục
ngày qua, mà xin đi ngay vào đề tài cần bàn đến.
Thế thì, đứng trên quan điểm của các chiến sĩ dân chủ,
chúng ta có thể rút ra những bài học gì? Theo thiển ý của
người viết, có những bài học lớn sau đây đáng chú ý:
1/ Bài học đầu tiên là Lịch sử (viết hoa) bao giờ cũng cho
ta những "cú" bất ngờ cả. Thật thế! Không cần phải đi
xa hàng thế kỷ trước để đưa ra dẫn chứng, chỉ cần nêu
ra những thí dụ trong vài chục năm gần đây thôi cũng đủ
rõ. Có ai ngờ được rằng cái "đế quốc" cộng sản
khổng lồ là Liên Bang Xô Viết, với 10 triệu đảng viên cộng
sản, 20 triệu đoàn viên thanh niên cộng sản, 6 triệu quân tinh
nhuệ, hàng triệu quân nội địa của bộ nội vụ, với bộ
máy mật vụ KGB cực kỳ nhạy bén, với đủ các loại vũ trang
cực kỳ tối tân, kể cả vũ khí hạt nhân cực mạnh... mà có
thể sụp đổ nhẹ nhàng trước cuộc đấu tranh của quần
chúng nhân dân hồi năm 91 thế kỷ trước? Có ai ngờ được
rằng bức tường Berlin kiên cố như vậy đứng vững hàng
chục năm trời mà sụp đổ chỉ trong một đêm? Có ai ngờ
được rằng cuộc cách mạng nhung diễn tiến nhẹ nhàng đến
thế trên đất nước Tiệp Khắc, Hungaria, Ba Lan, v.v...? Có ai
ngờ được rằng nước Đức đã thống nhất hòa bình một
cách êm dịu, trong lúc đó Cộng hòa Dân chủ Đức thì tiêu
biến? Không ai ngờ được hết! Và lần này cũng vậy, không ai
ngờ vụ anh Mohamed Bouazizi, một chàng trai 26 tuổi, có học mà
thất nghiệp phải đi bán hàng rong hoa quả để kiếm sống, vì
quá uất ức khi chiếc xe hàng của anh bị cảnh sát tịch thu,
anh đã tự thiêu ngày 17.12.2010, và ngọn lửa của cây đuốc
sống đó đã biến thành một cơn bão lửa cách mạng thiêu
trụi chế độ độc tài toàn trị thâm căn cố đế ở Tunisia,
rồi lan sang tận Egypt làm sụp đổ cả "triều đại"
Mubarak.
Vậy thì bài học đầu tiên là: chớ thấy chế độ độc tài
toàn trị bề ngoài trông có vẻ nhất trí, thống nhất, mạnh
mẽ, hùng cường dường như không gì lay chuyển nổi, với quân
đội hùng hậu, công an mật vụ dày đặc, hung dữ, xảo
quyệt, đảng, đoàn đông đảo làm hậu thuẫn vững vàng cho
chế độ, v.v... mà sợ hãi! Khi mà Lịch sử đã chơi cho một
"cú" bất ngờ thì mọi chỗ dựa của chế độ toàn trị
sẽ tê liệt trước sức mạnh của quần chúng cách mạng, và
chế độ toàn trị trở nên vô cùng yếu đuối, cuối cùng sẽ
rụng xuống như một trái mít từ lâu đã chín rục trên cành,
hay nói văn hoa hơn, như một người khổng lồ chân đất sét.
Lẽ huyền bí của Lịch khó mà tiên đoán được!
Nói đến bài học này không phải để các chiến sĩ dân chủ
chủ quan, khinh địch, nhưng để mọi người tăng thêm lòng tin
tưởng và hiểu được rằng mọi cuộc cách mạng muốn bùng
nổ phải có thời cơ, mà thời cơ thì bao giờ cũng đến rất
bất ngờ. Có khi chỉ vì một sự kiện không quan trọng lắm
cũng đủ châm ngòi cho sự bùng nổ. Vậy thì các chiến sĩ dân
chủ chúng ta phải cố gắng kiên trì, nhẫn nại chuẩn bị về
mọi mặt, tinh thần, tổ chức, v.v... để khi thời cơ đến
thì phải "trở tay" cho kịp. Đừng lãng phí sức lực vào
những chuyện tào lao, ồn ào, ầm ĩ, viễn vông, mà phải cần
mẫn, khôn khéo làm những việc thiết thực ngay từ bây giờ.
2/ Bài học thứ hai mà cao trào cách mạng dân chủ ở hai nước
Tunisia và Egypt dạy cho ta là, trong thế kỷ 21, trong thời đại
toàn cầu hóa, thời đại Internet, giới trẻ, nhất là giới
trẻ có kiến thức, sinh viên, học sinh là lực lượng châm
ngòi, là động lực, là đầu tàu của mọi cuộc cách mạng
dân chủ. Giới trẻ ở hai nước Tunisia và Egypt đã phất ngọn
cờ đầu tiên để cổ xúy quần chúng, cuốn hút quần chúng.
Họ đã tận dụng các phương tiện thông tin điện tử, các
blog, Facebook, Twitter để huy động, tổ chức và phối hợp nhanh
chóng một khối lượng quần chúng rất lớn xuống đường
tranh đấu. Tiêu biểu nhất là anh thanh niên Wael Ghonim, kỹ sư
máy tính người Egypt, đã lập một trang Facebook, nối kết hơn
400 nghìn người và chính anh cùng bạn bè đã dùng hệ thống
thông tin điện tử đó để huy động giới trẻ xuống
đường. Anh được dân chúng coi là biểu tượng của cuộc
cách mạng Egypt. Cố nhiên, khi giới trẻ trí thức đã dũng
cảm đi hàng đầu rồi thì đại chúng liền hưởng ứng, tức
là các tầng lớp khác, công nhân, lao động, nông dân... đều
phát huy vai trò tích cực của mình trong cuộc đấu tranh chung
chống chế độ độc tài.
Các bậc huynh trưởng của phong trào dân chủ cần thấy rõ
điều này để tin tưởng vào lực lượng của giới trẻ có
kiến thức, của sinh viên học sinh, trí thức, họ vừa là
đội tiên phong, vừa là quân xung kích của cuộc cách mạng dân
chủ. Dĩ nhiên, các bậc huynh trưởng – nếu có thể được
– đều nên đóng vai trò cố vấn, góp ý cho giới trẻ, nhưng
phải tôn trọng sáng kiến của họ. Đừng e ngại rằng sẽ có
xung đột giữa hai thế hệ già, trẻ. Thực tế ở hai nước
Tunisia và Egypt, cho đến ngày hôm nay, ta không thấy sự xung
đột nào giữa giới trẻ và người lớn tuổi, trái lại, ta
thấy rõ sự đồng tâm nhất trí của mọi người, không phân
biệt tuổi tác, nam nữ, giàu nghèo, tôn giáo... trong mục tiêu
chung là đánh đổ tên độc tài và chế độ độc tài toàn
trị và xây dựng chế độ dân chủ đích thực trên đất
nước thân yêu của họ. Chính lòng yêu nước và niềm tự hào
dân tộc của đại chúng Tunisia và Egypt đã gắn bó mọi
người trong những ngày đấu tranh cũng như trong những ngày
thắng lợi.
3/ Bài học thứ ba là, cuộc đấu tranh tuy mãnh liệt, căng
thẳng vô cùng, nhưng là một cuộc đấu tranh hòa bình, bất
bạo động. Chúng ta thấy rõ ràng những người xuống đường
đấu tranh chỉ có tay không, trong tay không có một tấc sắt,
họ chỉ mang theo khẩu hiệu, lúc đầu phần lớn là những
khẩu hiệu về đời sống, như phản đối tăng giá hàng thiết
yếu, phản đối thất nghiệp, chống tham nhũng, v.v... rồi
chuyển thành những khẩu hiệu chính trị mạnh mẽ, thẳng
thừng, như đòi phế truất tổng thống, giải tán đảng cầm
quyền, đập tan chế độ độc tài, v.v... Vũ khí duy nhất của
quần chúng có lẽ chỉ là cái miệng để hô khẩu hiệu và
để vận động binh sĩ... Cố nhiên, khi xảy ra những vụ xô
xát với cảnh sát mật vụ, hay với những cuộc "biểu
tình" của cái gọi là "phe thân tổng thống" (thực ra là
của đám tay chân cảnh sát mật vụ) có vũ khí thì quần chúng
cách mạng cũng phải dùng đá, gậy gộc để đối chọi lại.
Nói chung, trong cả nước Egypt chỉ xảy ra vài ba cuộc đấu
tranh có vũ trang, tấn công và đốt cháy đồn cảnh sát mà
thôi. Như vậy, cao trào cách mạng ở hai nước Tunisia và Egypt
cho ta thấy cuộc đấu tranh hòa bình không vũ khí của hàng
trăm ngàn người, thậm chí có ngày lên đến một, hai triệu,
có một sức mạnh cực lớn làm tê liệt bộ máy đàn áp của
giới cầm quyền, gây áp lực mạnh đến mức tên độc tài
ngoan cố nhất phải lùi bước. Cố nhiên, phía dân chúng cũng
chịu tổn thất lớn, trên 300 người chết, trên 1000 người
bị thương. Đó là cái giá phải trả cho thắng lợi của tự
do.
4/ Bài học thứ tư mà người viết cho rằng rất quan trọng là
giới trẻ ở hai nước đã đi theo một đường lối cách mạng
tích cực và triệt để với tinh thần tiến công tích cực,
với quyết tâm đánh đổ những tên độc tài và chế độ
độc tài toàn trị. Chính cái đường lối tích cực đó phù
hợp với tình thế và khích lệ tâm trạng của đại chúng
đang bừng bừng khí thế cách mạng mong mỏi sớm hạ bệ tên
độc tài và chế độ độc tài toàn trị. Nhân đây, cũng xin
nói thêm điều này: qua tấm gương của cách mạng hoa Lài cũng
như cuộc nổi dậy ở Egypt, chúng ta thấy rõ những
"thuyết" của một vài người trong và ngoài nước ta đã
đưa ra trong những năm gần đây, như "thuyết" hòa giải hòa
hợp cả với giới cầm quyền, hoặc "thuyết" nói rằng
"cuộc đấu tranh cho dân chủ không phải là một cuộc xung
đột thù địch một mất một còn mà phải là một cuộc đối
đầu hòa bình – ít nhất là hòa bình đơn phương từ phe dân
chủ", cũng như "thuyết" "tự tan, tự vỡ" của đảng
cầm quyền là những "thuyết" sai lầm và có hại cho cuộc
đấu tranh chống chế độ độc tài toàn trị ở nước ta.
5/ Bài học thứ năm là tinh thần đấu tranh dũng cảm, kiên
cường, có nhiều lúc tay không mà phải đối chọi với cảnh
sát có vũ trang, nhưng quần chúng cách mạng vẫn không lùi
bước. Tinh thần sẵn sàng chết vì nước trong lớp trẻ rất
cao. Xin nhắc lại nguyên văn lời anh Wael Ghonim nói với đài
CNN: "Tôi nói cho anh biết rằng tôi sẵn sàng chết. Tôi có
rất nhiều thứ trong đời để mất. Tôi đang đi làm, anh biết
tôi đang xin nghỉ làm, tôi làm việc cho một công ty tốt nhất
trên thế giới. Tôi có một người vợ hoàn hảo, và tôi có
mọi thứ tốt nhất, tôi yêu thương con cái tôi, nhưng tôi sẵn
sàng đánh đổi tất cả mọi thứ đó cho giấc mơ của tôi
trở thành hiện thực và không ai có thể đi ngược lại ước
muốn của chúng tôi. Không ai có thể!". Tinh thần hy sinh vì
nước, vì lý tưởng dân chủ không chỉ ở anh Wael Ghonim mà ở
rất nhiều người khác. Và, như chúng ta đã biết, ở Egypt có
trên 300 người đã hy sinh, hàng nghìn người bị thương mà dân
chúng không hề nao núng, khí thế đấu tranh vẫn mãnh liệt.
Trên màn hình, ta thấy có người bị thương băng bó đầy
người, kể cả cái đầu chỉ để lộ ra cặp mắt sáng rực
đã đưa bàn tay chìa hai ngón làm thành chữ V (victoire), biểu
thị lòng tin ở thắng lợi. Cả ở Tunisia cũng như ở Egypt hai
tổng thống độc tài đều cố sức bám riết vào quyền lực,
nhưng quần chúng cách mạng đấu tranh đến cùng nên một ông
ôm vàng và của cải chạy trốn và ông thứ hai đã phải rút
lui. Ở Tunisia, khi tổng thống chạy trốn rồi, dân chúng vẫn
kiên trì đấu tranh đòi gạt bỏ hết những kẻ đã từng nắm
quyền hành trong cái đảng cũ của tổng thống và trong bộ máy
nhà nước. Và những đòi hỏi đó của quần chúng về cơ bản
đã thực hiện được. Cái tinh thần tấn công không ngừng
của dân chúng Tunisia thật đáng học. Còn ở Egypt, tình hình
có thể sẽ phức tạp hơn, khó khăn hơn, nhưng còn phải chờ
xem những việc làm cụ thể của Hội đồng quân sự tối cao
mới có thể rõ được sự phản ứng của dân chúng. (Tôi
viết bài này một ngày sau sự kiện tổng thống Mubarak từ
chức nên chưa biết sự tiếp diễn về sau). Tuy nhiên, từ dân
chúng cũng đã nói lên ý muốn tiến tới một chính quyền dân
sự để lo việc sửa đổi hiến pháp, sửa đổi luật bầu
cử và tổ chức cuộc tổng tuyển cử bầu tổng thống và
Quốc hội. Đến hôm nay vẫn còn nhiều người không chịu đi
khỏi quảng trường Tahrir ở Cairo, dù quân đội đã ra lệnh.
Nhưng chắc rồi nay mai trên quảng trường Tahrir cũng sẽ không
còn quần chúng biểu tình nữa.
6/ Cao trào cách mạng ở hai nước Tunisia và Egypt đã thắng
lợi bước đầu đã chứng tỏ rằng nhiều nhà dân chủ nước
ta chủ trương "lực lượng đấu tranh trong nước là chủ
yếu, lực lượng đấu tranh ngoài nước chỉ là hỗ trợ" là
một chủ trương đúng đắn, bất chấp sự phản đối của
một nhà lý luận nọ đòi: ".... phải khẩn cấp từ bỏ ngôn
ngữ giả dối là quốc nội là chủ lực, hải ngoại chỉ có
vai trò yểm trợ". Các chiến sĩ dân chủ nước ta phải có
quan niệm rõ ràng, dứt khoát để không ỷ lại vào lực
lượng đấu tranh ở ngoài nước, mà ngay từ đầu phải tập
trung sức lực vào việc xây dựng lực lượng quần chúng trong
nước. Bài học cách mạng hai nước Tunisia và Egypt là chứng
minh hùng hồn bằng thực tế tính đúng đắn của chủ trương
nói trên.
7/ Một bài học sâu sắc nữa là những kẻ cầm quyền ở hai
nước đã không biết nói chuyện hiền hòa, lịch sự với
người dân, chúng chỉ quen thói ngạo mạn "đối thoại"
với dân bằng dùi cui, hơi cay và vòi rồng phun nước... nên
đã gây ra hậu quả bùng lên ngọn lửa căm hờn từ một
người (anh Mohamed Bouazizi) đến hàng nghìn, hàng trăm nghìn,
hàng triệu người, và thế là cả một trận bão lửa hừng
hực cháy trên cả hai nước Tunisia và Egypt và hiện đang có cơ
cháy lan sang nhiều nước khác nữa, Algeria, Iran, Libya, Yemen,
Jordan, Bahrain, A Rập Saudi, v.v.... Đó là nguyên nhân trước
mắt, khá trực tiếp.
Còn nếu truy nguyên sâu xa hơn nữa thì thấy rằng, tuy hai
nước Tunisia và Egypt đã có những thành công rõ rệt về mặt
kinh tế, nhưng giới cầm quyền ở hai nước đó đã không dám
làm cải cách chính trị để chống nạn tham nhũng tràn lan,
để đem dân chủ lại cho người dân, nên kết quả là cải
cách kinh tế đưa đến tình trạng xã hội không thể chịu
nổi cái ách đè nén của nền độc tài toàn trị với nạn
tham nhũng khủng khiếp được nữa, nên người dân đã phải
vùng lên. Chẳng phải chỉ hai nước Tunisia và Egypt lâm vào
tình trạng này mà còn nhiều nước khác, trong đó có Trung
Quốc, Việt Nam, nền độc tài chính trị còn khắc nghiệt hơn
Tunisia và Egypt gấp nhiều lần, nếu không kịp thời cải cách
chính trị thì chắc cũng khó tránh được những biến động
trong tương lai. Bài học này các giới cầm quyền độc tài
toàn trị nên suy ngẫm.
8/ Qua cuộc đấu tranh của nhân dân hai nước Tunisia và Egypt,
ta thấy rõ sự đồng tình ủng hộ của dư luận thế giới
rất mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự ủng hộ về mặt tinh thần của
các chính phủ các nước dân chủ, kể cả nước dân chủ
nhất trên thế giới, lúc đầu đều có tính chung chung và rất
dè dặt, thận trọng. Điều đó dễ hiểu, vì trong vấn đề
quan hệ ngoại giao, quan hệ kinh tế, trong vấn đề duy trì
tương quan lực lượng giữa các thế lực trong vùng Bắc
Phi-Trung Đông, mỗi nước đều theo đuổi những mục đích
riêng vì quyền riêng của nước mình. Thêm nữa, vấn đề rất
tế nhị là các nước dân chủ cố làm sao để tránh được
cái nguy cơ những phe phái Hồi giáo cực đoan nhân những biến
cố lịch sử này giành được ưu thế trong vùng đầy mâu
thuẫn này. Cho nên, những người dân chủ cần ghi nhớ bài
học là trong cuộc đấu tranh vì tự do, dân chủ của nước
mình, ta phải ra sức tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của
dư luận thế giới, nhất là của các nước dân chủ, nhưng
không bao giờ ngây thơ mà đặt tất cả hy vọng vào một
nước nào, kể cả nước dân chủ nhất, vì chính phủ nước
nào cũng phải nghĩ đến quyền lợi của nước mình trước
hết và trên hết. Chính vì thế những người dân chủ không
thể ỷ lại vào nước nào mà tự mình phải động viên nội
lực là chính, mà nội lực đó chỉ bắt nguồn từ sự đoàn
kết toàn dân.
9/ Như người viết đã nhấn mạnh ngay từ đầu, đây là
những thắng lợi lớn, bước đầu nhưng rất căn bản của
nhân dân Tunisia và Egypt. Cần phát huy thắng lợi này mà tiến
lên nữa. Ở Tunisia, tinh thần tấn công không ngừng của quần
chúng rất cao: sau khi tổng thông Ben Ali chạy trốn, quần chúng
cách mạng vẫn tiếp tục đấu tranh đòi gạt bỏ cho kỳ
được những bộ trưởng cũ, đòi giải tán đảng cầm quyền
của tổng thống cũ, đòi tổ chức bầu cử dân chủ tự do,
đòi thực hiện những cải cách dân chủ, v.v.... và họ đã
đạt được những thắng lợi nhất định. Còn ở Egypt, chắc
rồi đây, tình hình sẽ khó khăn hơn, vì sau khi tổng thống
từ chức thì quyền lực lại trao về tay Hội đồng quân sự
tối cao. Những người dân chủ mong rằng Hội đồng này sớm
chuyển giao quyền lực cho một chính quyền dân sự, nhưng đó
cũng mới chỉ là ước muốn thôi. Người ta lo ngại rằng
giới quân nhân sẽ cướp công của quần chúng cách mạng để
nắm giữ quyền lực cho mình. Cuộc đấu tranh chắc chắn sẽ
còn gay go. Hôm chủ nhật 13,02.2011, Hội đồng quân sự tối cao
họp lần đầu tiên sau khi Mubarak từ chức tổng thống, đã
tuyên bố giải tán quốc hội, đình chỉ hiệu lực của hiến
pháp, quyết định thành lập một ủy ban về hiến pháp và nói
rõ rằng Hội đồng sẽ nắm quyền lực trong thời hạn sáu
tháng. Tuyên bố như vậy, còn thực hiện thế nào thì chưa ai
biết được. Cuộc đấu tranh của phong trào dân chủ Egypt sẽ
rất phức tạp, một phần vì sự tham gia vào cao trào cách
mạng của tổ chức Anh em Hồi giáo, một tổ chức mà thế
giới dân chủ rất e ngại, và một phần quan trọng nữa là
nhiều nước dân chủ, nhất là Hoa Kỳ, lại mong muốn quân
đội Egypt mà họ đã tài trợ hàng tỷ dollar sẽ đóng vai trò
quan trọng nhất ở Egypt để cân bằng thế chiến lược của
họ trong vùng. Chúng ta hãy chờ xem ! Nhưng trước mắt có thể
rút ra bài học này: đánh đổ một tên độc tài hay một chế
độ độc tài chỉ mới là một việc thôi, dù việc đó rất
quan trọng, nhưng việc tiếp tục đấu tranh để từng bước
xây dựng chế độ dân chủ đích thực mới thật là khó khăn,
phức tạp. Vậy thì các chiến sĩ dân chủ phải kiên trì, có
sách lược đấu tranh liên tục và khôn khéo để từng bước
thực hiện mục tiêu của mình.
Các chiến sĩ dân chủ nên nhớ rằng: khi nói đến chữ cao
trào cách mạng thì trong đó đã hàm ý là sẽ có thời kỳ
gọi là "thoái trào". Thoái trào là khi quần chúng cách
mạng bị đàn áp mất hết tinh thần, thoái trào còn có thể
là do quần chúng cách mạng mỏi mệt vì chờ đợi lâu quá mà
không được thấy kết quả rõ rệt (khốn thay, trong số quần
chúng tham gia phong trào, nhiều người cứ tưởng là đánh đổ
một tên độc tài hay chế độ độc tài rồi, thì ngay sau đó
họ sẽ hưởng nhiều quyền lợi và tức thì cuộc đời họ
sẽ khác hẳn!), hoặc do quần chúng cách mạng chán nản vì
phong trào bị chia rẽ (tình trạng chia rẽ phe phái thường
thấy sau khi cách mạng thắng lợi bước đầu), v.v... Cho nên,
những người lãnh đạo phong trào dân chủ phải có kế hoạch
để tiếp tục đấu tranh từng bước, giành thắng lợi từng
bước để duy trì được khí thế cách mạng của quần chúng
ngay cả khi thoái trào. Kẻ thù của dân chủ rất gian manh,
chúng có trăm phương nghìn kế để tri hoãn mọi việc và chia
rẽ phong trào, các chiến sĩ dân chủ không thể lơ là cảnh
giác.
10/ Cuộc nổi dậy của quần chúng cách mạng hai nước Tunisia
và Egypt còn cho ta một bài học về cái gọi là "ổn định
chính trị". Hai nước Tunisia và Egypt đã thực hiện cải cách
kinh tế thắng lợi rõ rệt, có thể nói thành tựu kinh tế
của họ còn rực rỡ hơn Việt Nam. Egypt có trên 80 triệu dân,
gần bằng Việt Nam, mức tăng trưởng là 7%, nhưng lợi tức
trung bình thì cao hơn Việt Nam nhiều, thực tế đó là một
nước tiên tiến trong khu vực. Thành tích xóa đói giảm nghèo
ở nước này cũng được Ngân hàng Thế giới khen ngợi. Giới
cầm quyền ở Egypt đinh ninh rằng với thành tích cải cách kinh
tế như vậy họ có thể siết chặt chế độ độc tài để
giữ cái thế "ổn định chính trị" có lợi cho họ. Nhưng
thực chất của ổn định chính trị không thể do chế độ
độc tài toàn trị đem lại, mà đó là kết quả của tinh
thần đồng thuận trong dân chúng, nói một cách khác đó là
kết quả của sự dân chủ hóa sinh hoạt chính trị trong xã
hội. Chỉ có chế độ dân chủ đích thực, tức là chế độ
tôn trọng quyền của người dân, mới thật sự đem lại ổn
định chính trị bền vững mà thôi, chứ không phải cứ bịt
tai, bịt mắt, bịt miệng người dân rồi lôi cuốn họ vào
những cuộc vui chơi giải trí vớ vẩn là có "ổn định
chính trị", như quan niệm của giới độc tài toàn trị.
<center>***</center>
Những bài học từ cuộc cách mạng nhân dân ở Tunisia và Egypt
thì còn nhiều lắm và ta còn phải tiếp tục bổ sung thêm trong
những giai đoạn tiếp sau nữa. Người viết xin dừng lại ở
đây và xin nói thêm điều này cùng các bạn trẻ nước ta: Rút
ra những bài học để chúng ta suy nghĩ là một việc, còn áp
dụng những bài học đó như thế nào vào hoàn cảnh nước ta
lại là một việc khác, phải đắn đo, cân nhắc rất kỹ
lưỡng.
Vừa qua, tôi thích thú đọc những ý kiến của nhiều bạn
bloggers trong nước về đề tài: "Hương hoa Lài có lan tỏa
đến Việt Nam được chăng?" Tôi để ý đến ý kiến cụ Tô
Hải là một người tôi quý mến. Theo cụ thì "... Không thể
làm như ở các nước được! Vì ở nước Việt Nam mình nó
chẳng giống ai. Ít nhất ở các nước, họ độc tài nhưng
không có lối tổ chức như ở Việt Nam. Đó là cơ sở, từ
trong sinh viên, từ tất cả mọi thứ đều có những cơ sở
của Đảng CS vốn phát triển ngày càng nhiều. Nên chỉ cần
một ý đồ nhỏ thôi là họ đối phó ngay lập tức. Do đó
cảnh ở Việt Nam mà mọi người kéo nhau xuống đường phản
đối thì khó lắm...". Nhiều bạn khác cũng nói hoàn cảnh
Việt Nam mình rất khó do chế độ "công an trị" ngặt
nghèo, do "dân trí" nước ta còn thấp(?!). do thái độ thờ
ơ vô cảm của người dân, do các tổ chức đối lập trong
nước còn chưa đủ mạnh, v.v. và v.v... Nhưng cũng có bạn
vạch ra những "thùng thuốc nổ" dưới gầm giường của
chế độ, chẳng hạn như nạn tham nhũng, theo sự xếp hạng
của cơ quan Transparency International thì Việt Nam còn trầm
trọng hơn nhiều so với Tunisia, Egypt; còn theo dữ liệu của
Ngân hàng Thế giới thì tổng thu nhập của Việt Nam thấp hơn
nhiều so với Tunisia, Egypt, mức thu nhập bình quân/đầu người
của Việt Nam lại thấp nhất, mức chênh lệch giàu nghèo của
Việt Nam lại cao hơn nhiều. Hơn nữa, sự nguy hiểm cho chế
độ là ở chỗ Việt Nam số người có học cao hơn một tý so
với hai nước Tunisia, Egypt, còn số người dùng Internet ở
Việt Nam lại cao hơn rõ rệt (theo dữ liệu của UNICEF: VN 20,
Egypt 14, Tunisia 17), v.v....
Người viết không có bình luận gì về ý kiến của các bạn
trong nước, chỉ xin kể lại hồi ức của mình về thời kỳ
cuối những năm 80 - đầu những năm 90 thế kỷ trước ở
nước Nga dưới thời Xô-viết. Hồi những năm 80 là thời kỳ
có tên gọi là "trì trệ" của chế độ, vợ chồng chúng
tôi cảm thấy ngột ngạt vô cùng, nhà tôi nói với tôi: chúng
ta đang phải "sống mòn" đây! "Sống mòn" là tên cuốn
tiểu thuyết của Nam Cao mà nhà tôi đang dùng để dạy cho sinh
viên Nga. Tâm trạng chung của trí thức Nga có tư tưởng độc
lập hồi đó là chán chường, vô vọng. Ai cũng cảm thấy bế
tắc, không có lối thoát nào. Tôi biết rõ có một số trí
thức chán quá đã bỏ việc đưa gia đình đến ở vùng núi xa
xôi dưới chân dãy Thiên Sơn. Rất hiếm người dám làm cái gì
đó trái với luật lệ Xô-viết, chứ đừng nói gì tới
chuyện chống đối, vì mạng lưới mật vụ của KGB dày đặc
lắm, mật vụ có ở khắp nơi. Có ai đó bực mình quá thì
chỉ trút sự bất bình trong lòng ra bằng những chuyện tiếu
lâm nói khe khẽ với nhau trong xó bếp để nhạo báng cái chế
độ mà họ chán ghét. Kể chuyện tiếu lâm chính trị đã là
một cái tội lớn có thể tống vào tù được! Nhân đây, tôi
xin kể cho các bạn nghe một chuyện tiếu lâm thời đó để
minh họa điều vừa nói:
<em>"Trong nhà tù, có ba người ngồi nói chuyện với nhau. Một
người hỏi:</em>
<em>- Mày phạm tội gì mà vào đây?
- Tao viết lên tường khẩu hiệu chửi chế độ. Còn mày?
- Tao nhổ nước bọt vào ảnh Brezhnev? Còn thằng kia?
- Tao là thợ chữa ống nước. Người ta bảo tao đến nhà một
ông cán bộ. Ông bảo tao xem lại ống nước của nhà ổng. Xem
xong, tao bảo các ống nước hư gỉ hết, phải thay cả hệ
thống mới được. Thế là người ta tống tao vào tù"</em>.
Cái chế độ Xô-viết ngặt nghèo như thế đấy: bỏ tù vì
dám nói "phải thay cả hệ thống"!
Còn chuyện này nữa tôi biết rõ vì nhà tôi có dự vào. Hồi
đó, tổng bí thư Brezhnev vừa qua đời. Sinh viên trường đại
học nơi nhà tôi dạy, tổ chức lễ truy điệu ông ta. Một cô
sinh viên học trò của nhà tôi không đến dự lễ mà ngồi nhà
học bài, khi học thì lại vặn radio nghe nhạc, cô đã thận
trọng cho tiếng nhạc rất khẽ. Thế mà có kẻ biết được
đi "tâu" đảng ủy. Thế là người ta làm tình làm tội cô
đủ điều, nhà tôi phải vất vả chạy đi can thiệp cho cô
học trò tốt của mình. Cuối cùng vì nể nhà tôi, nên người
ta không đuổi học cô ta.
Tôi kể những chuyện đó để thấy cái hệ thống chính trị
của chế độ độc tài kinh khủng lắm, có kém gì Việt Nam
ngày nay đâu!
Tôi xin kể thêm chuyện này, vì vợ chồng tôi chẳng những là
người chứng kiến, mà là người tham dự vào sự kiện này.
Hồi cách mạng dân chủ ở Nga, tức là cuộc nổi dậy của
dân chúng Nga ở Moskva, Sankt Petersburg, và các thành phố khác
để chống lại cuộc đảo chính ngày 19.08.1991 do những kẻ
bảo thủ nhất trong Bộ chính trị ĐCSLX tổ chức. Khi bộ
trưởng quốc phòng Yazov là người trong nhóm đảo chính, ra
lệnh kéo quân vào Moskva để tấn công phe dân chủ thì tướng
Shaposhnikov, tư lệnh không quân, và tướng Grachov, tư lệnh bộ
đội nhảy dù đã tuyên bố không tuân lệnh bộ trưởng quốc
phòng, rồi một số chiến xa Liên Xô chạy sang phe dân chủ,
đứng bảo vệ "Nhà Trắng", là bản doanh của bộ chỉ huy
của phe dân chủ. Còn đêm 20.08.1991, vì vợ chồng chúng tôi là
những thành viên của Phong trào Nước Nga Dân chủ, nên chúng
tôi đã có mặt ở "Nhà Trắng", nhà tôi thì viết những tin
tức để chuyển cho các địa phương (hồi đó làm gì có máy
photocopy và Internet như ngày nay!), còn tôi thì lo việc tiếp tế
nước uống và thức ăn cho anh chị em trẻ cầm súng bảo vệ
"Nhà Trắng". Chúng tôi nhớ rất rõ bầu không khí đêm đó
căng thẳng đến cực độ vì có tin chủ tịch KGB Kriushkov đã
ra lệnh cho tướng Karpukhin, chỉ huy trưởng đội "Alpha" là
đội quân đặc nhiệm tinh nhuệ nhất của Liên Xô phải nhảy
dù xuống đánh chiếm "Nhà Trắng"! Thế nhưng, một sự may
mắn diệu kỳ cho phe dân chủ Nga: đội "Alpha" đã từ chối
thi hành lệnh! Trước tình thế đó, bộ trưởng quốc phòng
Yazov ra lệnh rút quân, thế là phe dân chủ thừa thắng xông
lên chiếm lĩnh ngay trụ sở Trung ương ĐCSLX, cũng như trụ sở
các thành ủy, tỉnh ủy các nơi khác, chiếm lĩnh trụ sở KGB,
hạ bệ tượng trùm công an mật vụ Dzerzhinsky ở trung tâm
Moskva, v.v... Bộ trưởng bộ Nội vụ B. Pugo tự sát. Hàng chục
nghìn đảng viên vứt thẻ đảng...
Nhắc lại chuyện này để thấy rõ rằng khi một chế độ đã
mục nát rồi thì mọi cột chống của nó đều rệu rã. Cho
nên, sự sụp đổ của chế độ Xô-Viết chính là do bản thân
nó không còn sức sống, chứ không phải do lỗi lầm của ai
đó hay do âm mưu của nước ngoài, như một số người thường
giải thích.
Kể lại những chuyện đó để mọi người suy ngẫm, còn kết
luận thế nào thì tùy các bạn.
Cuối cùng, tôi tin tưởng rằng tiền đồ của Tổ quốc và
Dân tộc ta sẽ rạng rỡ và tuổi trẻ của nước ta trong tim
còn rạt rào tình yêu nước, thương dân sẽ không phải hổ
thẹn trước đấng Quốc Tổ, trước các Anh hùng Liệt sĩ,
trước tiền nhân và hậu thế.
Nguyện cầu Hồn thiêng Đất nước phù hộ chúng ta!
Moskva, ngày 14.02.2011
Nguyễn Minh Cần
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7823), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét