ổn kinh tế. Thế nên, sự thoái vị của ông Hosni Mubarak cũng
là kết quả của sự tích tụ lâu dài những bất ổn của
nền kinh tế Ai Cập. Đó còn là bài học về những thay đổi
muộn màng.</em>
Ngay sau khi ông Ben Ali phải tháo chạy khỏi Tunisia, người ta
bắt đầu nhắc đến những ảnh hưởng có thể lan rộng của
sự kiện đó. Nhiều nước lân cận ở Trung Đông lẫn châu Phi
được xem là khu vực có thể bị ảnh hưởng nhiều nhất. Khi
đó, đài BBC có nói đến danh sách một số quốc gia có các
lãnh đạo "cao niên" đã và đang cầm quyền nhiều năm nay;
trong số đó ông Hosni Mubarak trở thành "ứng viên sáng giá"
cho khả năng phải rời khỏi đỉnh cao quyền lực, bởi vấn
đề kinh tế đang trở thành thử thách to lớn mà bản thân ông
khó có thể vượt qua được.
Thực ra, bản thân cựu tổng thống Hosni Mubarak đã nhìn thấy
được những bất ổn kinh tế đang ngày càng thể hiện rõ hơn
trong nền kinh tế AI Cập. Tháng 12-2010, sau khi đảng NDP của
ông Mubarak chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội, ông
Mubarak đã đăng đàn hứa hẹn sẽ giúp cho kinh tế Ai Cập
đạt mức tăng trưởng 8% trong 5 năm tới, mức tăng trưởng mà
Ai Cập từng đạt được trước cơn khủng hoảng toàn cầu.
Có thể, mức tăng trưởng mà ông Mubarak hứa hẹn không quá xa
so với con số 4,7% của năm 2009 và 5% của năm 2010 hay mức tăng
trưởng năm nay được dự báo là 6%, nhưng bất ổn của nền
kinh tế Ai Cập không chỉ đơn giản là con số tăng trưởng.
Cuối tháng 1-2011, hãng Moody's đã chính thức hạ bậc tín
nhiệm nợ của Ai Cập từ mức BA1 xuống thành BA2, và đánh
giá tình trạng của Ai Cập từ mức "ổn định" xuống còn
"tiêu cực". Đó không chỉ là kết quả của việc người
dân Ai Cập bắt đầu xuống đường phản đối chính phủ của
ông Mubarak mà vì nhiều nguyên nhân khác. Cho đến tháng 6-2010,
tổng số nợ công của Ai Cập đã lên mức 1.080 tỉ bảng Ai
Cập (khoảng 183,7 tỉ đô la Mỹ), tương đương 89,5% GDP. Không
chỉ thế, đến cuối năm 2010, Ai Cập bị thâm hụt ngân sách
lên đến 8% GDP. Lạm phát ngày càng tăng nhanh với mức 10%,
đặc biệt là giá thực phẩm tăng đến 17%. Tỷ lệ thất
nghiệp 10% được chính quyền Mubarak công bố cũng bị nhiều
người nghi ngờ, một số kinh tế gia cho rằng tỷ lệ thất
nghiệp thực tế có thể lên đến 25%.
Lạm phát tăng nhanh làm tăng gánh nặng cho dân chúng Ai Cập
với số lượng người nghèo đang ở mức cao. Theo số liệu
của Ngân hàng Thế giới, có đến 40% dân số Ai Cập đang
sống dưới mức nghèo, tức có mức sống dưới 2 đô la Mỹ
mỗi ngày và thu nhập trung bình hàng năm của người dân chỉ
hơn 2.000 đô la Mỹ. Người nghèo của Ai Cập vốn phụ thuộc
vào trợ cấp lương thực, nhiên liệu và các mặt hàng khác,
có thể phải cần khoản trợ cấp lên đến 17,4 tỉ đô la Mỹ
– một con số khổng lồ mà trong bối cảnh hiện tại của Ai
Cập, chính quyền khó có thể đảm đương.
Rõ ràng, khi tình hình kinh tế ngày càng khó khăn, những kiềm
hãm về chính trị với mức độ dân chủ thấp, thì những thay
đổi nếu có sẽ là rất giới hạn. Chính vì thế, những hứa
hẹn của ông Mubarak về con số 8% tăng trưởng đã không đủ
sức thuyết phục người dân. Cuộc xuống đường của hàng
trăm nghìn người đã trở thành một hệ quả tất yếu, nhất
là khi nó được tiếp sức bởi những thay đổi mới vừa
diễn ra ở Tunisia.
Không chỉ thế, cái giá của cuộc xuống đường phản đối
cũng đã khiến cho người dân Ai Cập không còn được phép rút
lui, bởi nền kinh tế đã bị tác động nghiêm trọng. Phí tổn
mà nền kinh tế Ai Cập phải gánh chịu từ cuộc biểu tình, do
Ngân hàng đầu tư Credit Agricole tính toán, lên đến 310 triệu
đô la Mỹ mỗi ngày. Thị trường chứng khoán Ai Cập mất 20%
giá trị chỉ sau hai ngày đầu của cuộc biểu tình. Mức tăng
trưởng 6% dự báo trong năm nay cũng bị hạ xuống chỉ còn
3,7%, đồng bảng Ai Cập dự báo sẽ mất giả đến khoảng 20%.
Ngành du lịch Ai Cập bị tê liệt trong nhiều ngày và có thể
sẽ còn tiếp tục ngưng trệ, trong khi ngành du lịch của nước
này đạt doanh thu đến 11,6 tỉ đô la Mỹ trong năm 2009 và sử
dụng 12% lực lượng lao động. Các hoạt động vận chuyển qua
kênh đào Suez, vốn đem lại giá trị không nhỏ, cũng rơi vào
tình trạng tê liệt, nhiều hãng vận chuyển đã tạm ngưng
hoạt động tại Ai Cập. Nhiều chuyên gia kinh tế còn nhận
định nền kinh tế Ai Cập đang đi vào tình trạng tê liệt
hoàn toàn.
Cho nên, quyết tâm đạt được mục đích của những người
biểu tình càng cao hơn khi cái giá mà họ phải trả đã quá
lớn. Khi người dân xuống đường không còn đường lui thì
ông Mubarak phải ra đi trở thành điều tất yếu kế tiếp,
những cam kết thay đổi mà ông Mubarak đề ra đã trở nên quá
muộn màng.
Những gì vừa diễn ra tại Ai Cập là một bài học cho mọi
chính phủ. Đó là chính quyền cần phải có những thay đổi
kịp thời để đảm bảo cho sự phát triển cũng như cuộc
sống của người dân. Khi người dân không còn tin tưởng thì
những thay đổi nếu có cũng trở nên quá muộn màng và chính
quyền dù mạnh đến đâu, như đảng NDP của ông Mubarak chiếm
đến 90% quốc hội, cũng sẽ phải sụp đổ.
Ngô Minh Trí – đăng trên TB.KTSG Online 16.02.2011
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7827), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét