Đoan Trang - Truyền thông Việt Nam năm 2010: Tấm gương phản ánh xã hội (Phần 3)

<em><strong>(NCTG) "Nhưng ở ta khác. Thế độc quyền của VTV
khiến cho họ và cả anh Sâm đều có thể tỉnh bơ lờ sự cố
đi mà không một lời xin lỗi. Khinh khán giả đến thế là
cùng!".</strong></em>

<div class="boxright200"><img
src="http://danluan.org/files/u1/1293461807.nv_.jpg" /><div
class="textholder">Tấn tuồng của MC kỳ cựu Lại Văn
Sâm</div></div>
Liên hoan phim (LHP) Quốc tế tại Việt Nam lần đầu tiên đã
"kết thúc thành công" như bất kỳ sự kiện mang tính quốc
tế nào khác do Việt Nam tổ chức. Nhưng một sự cố của nó
vẫn còn gây chú ý trong dư luận, đặc biệt là cộng đồng
mạng.

<h2>"Và anh nói rằng anh đã chứng kiến…"</h2>

Đó là việc nhà báo, MC Lại Văn Sâm "chuyển ngữ" phát
biểu tiếng Anh của diễn viên Ngô Ngạn Tổ sang một nội dung
tiếng Việt khác biệt.

<div class="special_quote">- Ngô Ngạn Tổ: "Tôi nghĩ mục tiêu
của bất kỳ LHP nào cũng không chỉ là đưa điện ảnh thế
giới đến với công chúng địa phương mà còn là đưa nền
điện ảnh của một quốc gia đến với khán giả thế giới.
Và tôi nghĩ điều này chắc chắn đã được thực hiện ở
đây (LHP Quốc tế tại Việt Nam)".

- Nhà báo, MC Lại Văn Sâm: "Và anh nói rằng ở Hà Nội trong
những ngày qua thì anh cũng đã được chứng kiến những dòng
người đổ đến các rạp để xem các phim trình chiếu trong LHP
quốc tế như thế nào. Xin cảm ơn. Xanh kiu ve ri mật".

- Ngô Ngạn Tổ: "Thank you".

(Có vẻ như Ngô Ngạn Tổ còn muốn nói nữa.)

- Nhà báo, MC Lại Văn Sâm: "Dé? À, à, đu du oăn to xây xăm
xinh mo? Ô kê, ô kê, pờ lít…".</div>

Mặc dù biết ngoại ngữ là lợi thế, nhưng MC không bị đòi
hỏi phải nghe-nói-đọc-hiểu được tất cả các thứ tiếng
trên thế giới. Trong trường hợp MC họ không nói thạo thứ
tiếng của một nhân vật nào đó, sự thật thà luôn dễ
được tha thứ. Thậm chí nếu MC khéo léo còn có thể biến
tình huống thành một dịp để tự trào một cách đáng yêu.
Tiếc thay, MC Lại Văn Sâm đã xử lý câu chuyện bằng cách tự
bịa lời.

Cũng có thể nhà báo Lại Văn Sâm ứng khẩu vì muốn "cứu"
chương trình, nếu vậy thì anh chỉ đáng trách vì đã xử lý
tình huống không tốt. Cái đáng trách hơn ở đây là những ý
kiến bênh vực, coi đó là sự thể hiện của một MC lão
luyện với những lý do bào chữa kiểu "khán giả có hiểu
gì đâu mà sợ", "dịch thế nào chả được".

Một trong những yêu cầu có tính nguyên tắc đối với MC khi
tác nghiệp là phải tôn trọng khán giả. Nếu quan niệm "khán
giả có hiểu gì đâu mà sợ", nghĩa là chúng ta mặc nhiên cho
rằng họ là một đám đông thấp kém, và lừa dối khán giả
là điều bình thường.

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/1293462222.nv_.jpg" width="480"
height="270" alt="1293462222.nv_.jpg" /></center>
<em>Không có gì chắc là Ngô Ngạn Tổ vẫn giữ được nụ
cười tươi tắn và thân thiện này nếu được biết phát
biểu của anh được "chuyển ngữ" như thế nào!</em>

Một điển hình bao biện là phát biểu của ông Lê Ngọc Minh -
Cục phó Cục Điện ảnh, đại diện Ban tổ chức: "Ứng xử
của anh Sâm hôm đó về cơ bản là cũng được, đặc biệt là
với khán giả xem truyền hình, những người am hiểu tiếng Anh
sâu".

Chẳng biết ông căn cứ vào chuẩn nào để đánh giá ứng xử
của Lại Văn Sâm là "cũng được", trong khi mở bất kỳ
cuốn "cẩm nang" cho nghề làm MC nào cũng có thể thấy ngay
một loạt nguyên tắc: hãy trung thực, cẩn thận, tôn trọng
nhân vật, tôn trọng khán giả…

Một cái đáng trách nữa là luồng ý kiến ngụy biện kiểu
"có giỏi thì đọ tiếng Nga với anh Sâm đi". Thật không
khác gì việc A vào nhà hàng, chê: "Hôm nay phở nhà mình
nước nhạt quá", và B – fan của chủ nhà hàng – to giọng:
"Có giỏi thì đọ món salad mùa xuân với người ta đi".

Một kiểu ngụy biện nữa là "kể khổ": "Mọi người
không biết đấy thôi chứ làm MC vất vả lắm, cực lắm. Anh
Lại Văn Sâm xử lý được như thế là giỏi lắm rồi, thông
cảm cho anh ấy". MC vất vả, cực nhọc hay không thì khán
giả không biết, nhưng những lúc MC được báo chí tung hô ca
ngợi, được khán giả hâm mộ điên cuồng, được bao nhiêu
mối quan hệ "màu mỡ", bao nhiêu lợi ích vật chất đi
kèm… hình như không thấy MC nào xin được thông cảm.

Kiểu ngụy biện trọng nhân trọng nghĩa hơn cả có lẽ là:
"Anh Sâm là người có công lớn đối với truyền hình ở
Việt Nam. Lúc anh ấy có công thì không ai nhắc, anh ấy vừa
vấp một cái thì cả làng làm ầm ĩ lên. Tệ thế là cùng".

Những khán giả từng biết Lại Văn Sâm từ thời "SV 96",
và trước đó là "VKT", "KCT" v.v... không ai quên những gì
anh đã làm cho VTV nói riêng và ngành truyền hình ở Việt Nam
nói chung. Lại Văn Sâm được xem như người đi đầu, người
mở ra nghề dẫn chương trình, MC truyền hình ở Việt Nam.

Kể từ anh, người ta mới thấy các phát thanh viên, biên tập
viên truyền hình không còn là cái máy đọc, mỗi lần lên hình
là cắm mặt đọc giấy hoặc giương mắt nhìn cue (máy nhắc).
Với tư cách một khán giả, tôi cũng không quên những ấn
tượng rất tốt đẹp về Lại Văn Sâm thời anh còn làm
"VKT", "KCT" – những chương trình truyền hình đầu tiên
ở Việt Nam mang lại cho người xem cảm giác "mình đang
được thưởng thức chứ không phải nghe giáo huấn".

Nhưng tất cả những điều ấy không bao biện nổi cho chuyện
Lại Văn Sâm dịch… xuyên tạc. Cách xử lý tình huống của
anh, với khán giả biết tiếng Anh thì là coi thường họ, với
khán giả không biết tiếng Anh thì là lừa dối họ. Ở một
nước khác, nơi có nhiều đài truyền hình, nhiều công ty
truyền thông cạnh tranh nhau, sự cố tương tự có thể làm cho
MC tiêu tan sự nghiệp – cái nghề nó bạc thế đấy!

Nhưng ở ta khác. Thế độc quyền của VTV khiến cho họ và cả
anh Sâm đều có thể tỉnh bơ lờ sự cố đi mà không một
lời xin lỗi. Khinh khán giả đến thế là cùng!

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7480), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét