Cộng sản Việt Nam thường lặp đi lặp lại trên các phương
tiện truyền thông đại chúng. Một khẩu hiệu hay. Nó chứa
đựng ba yếu tố căn bản để hình thành và duy trì một chế
độ dân chủ, hơn nữa, nó còn làm cho dân chủ thực sự là
dân chủ. Ít nhất nó cũng cụ thể hơn cái khẩu hiệu
"<em>một chế độ của dân, do dân và vì dân</em>" vốn đã
cũ và chỉ dựa trên những nguyên tắc khá chung chung, những
nguyên tắc cần thiết trong thời kỳ sơ khai của nền dân chủ
trên thế giới, lúc quyền tự do bầu cử và ứng cử mới
được xác lập và được xem là hai tiền đề chính của một
chế độ "vì dân".
<div class="boxright220"><img src="http://danluan.org/files/u1/Privacy.jpg"
width="288" height="329" alt="Privacy.jpg" /><div class="textholder">Quyền
được cung cấp thông tin vẫn là một thứ xa xỉ ở Việt Nam,
mặc dù vào thế kỷ 21 này, thông tin là thứ có giá trị
nhất, hơn cả vàng bạc đá quý...</div></div>
Có điều, ở Việt Nam, tiếc, cái khẩu hiệu rất hay đó chỉ
thuần là một khẩu hiệu.
Quyền được biết, được bàn và kiểm tra của dân chúng là
điều mà mọi người mong ước và là những điều kiện thiết
yếu của một nền dân chủ thực sự vốn bao gồm ba đặc
điểm chính: sự rộng mở (openness), sự minh bạch (transparency)
và tính khả kiểm (accountability). Với sự rộng mở, dân chúng
được biết, nếu không phải tất cả thì cũng là phần lớn,
các chính sách của chính phủ, ít nhất các chính sách không
thuộc phạm vi an ninh và quốc phòng. Với sự minh bạch, dân
chúng được biết lý do và chi phí cho các chính sách ấy. Cuối
cùng, với tính chất khả kiểm, dân chúng có thể theo dõi quá
trình thực thi cũng như hiệu quả của từng chính sách để qua
đó, có thể đánh giá được chính xác các thành quả, và
nhất là, các lời hứa hẹn của chính phủ.
Có thể nói không thể có một chế độ nào có thể gọi là
dân chủ nếu thiếu ba đặc điểm vừa nêu. Ngay cả một chính
phủ do dân chúng bầu lên, một cách đàng hoàng nghiêm túc chứ
không phải là giả hiệu hay do gian lận, cũng không thể được
coi là dân chủ nếu không rộng mở, không minh bạch và không
thể kiểm tra. Chính phủ Iran hiện nay là ví dụ.
Nhưng chuyện dân biết, dân bàn và dân kiểm tra không phải là
những lý tưởng hay những ước mơ. Chúng phải là quyền của
dân chúng: dân được quyền biết, dân được quyền bàn và
dân được quyền kiểm tra. Quyền, thực sự là quyền, phải
được pháp chế hoá, nghĩa là được biến thành luật. Là
luật, chúng mang tên khác: quyền tự do thông tin (freedom of
information), quyền tự do ngôn luận (freedom of speech) và quyền
tự do chính trị (freedom of politics).
Không có tự do thông tin, người ta không thể biết chính phủ
đang làm gì, tại sao họ quyết định làm như thế và cách
thức tiến hành cũng như kết quả công việc của họ như thế
nào. Không có tự do ngôn luận, dân chúng không thể bàn bạc
được chuyện gì cả. Và không có tự do chính trị, một mặt,
không thể bảo đảm hai quyền tự do thông tin và tự do ngôn
luận vừa nêu; mặt khác, dân chúng không thể kiểm tra các
việc làm của chính phủ được.
Tất cả những điều vừa trình bày đều sơ đẳng và quá
hiển nhiên đến độ gần như không cần phải phân tích thêm.
Chắc chắn giới lãnh đạo Việt Nam biết rất rõ tất cả
những điều đó. Biết, nhưng họ làm ngơ. Điều họ muốn
không phải là việc thực thi mà đơn giản chỉ là những sự
mị dân.
Trên thực tế, tất cả những điều họ làm đều ngược
lại.
Dân biết ư? Ở Việt Nam, tất cả những gì người dân được
biết chỉ là những khẩu hiệu hay những bài diễn văn dài
dòng, lê thê, ồn ào và rỗng tuếch. Mọi chính sách, kể cả
các chính sách xã hội, đều được quyết định một cách âm
thầm, thậm chí, lén lút, đâu đó. Có vô số sự kiện lớn
trong xã hội, rõ nhất là các vụ tham nhũng, dân chúng biết
chủ yếu qua các phương tiện truyền thông đại chúng ở
phương Tây.
Chuyện dân bàn mới hài hước. Thỉnh thoảng chính phủ và
đảng Cộng sản nêu lên một số vấn đề cho dân chúng góp
ý, nhưng hầu như họ chỉ đón nhận những sự "nhất trí",
hầu hết đều là những sự nịnh bợ giả dối. Bất cứ lời
bàn luận nào đi ngược lại chủ trương chung của họ đều
bị xem là tiêu cực, chủ quan, bi quan, võ đoán, xuất phát từ
những động cơ xấu, nếu không muốn nói là "phản động"
hoặc "phá hoại". Và dĩ nhiên, tất cả đều bị vất vào
sọt rác. Ngay cả những sự phản biện công khai, một cách
quang minh chính đại, trên các diễn đàn Quốc Hội, cũng bị
sổ toẹt.
Còn dân kiểm tra?
Ối giời! Ở Việt Nam, có lẽ dân chúng chỉ được quyền
"kiểm tra" một nơi duy nhất: Khoảng cách giữa các bức
tường kín mít trong các nhà tù!
Thì cứ hỏi những người như Lê Thị Công Nhân, Trần Khải
Thanh Thủy, Cù Huy Hà Vũ, Lê Công Định, Điếu Cày Nguyễn Văn
Hải, v.v.. thì biết!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7416), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét