Đôi điều về Dân Luận

Dân Luận theo đuổi một nền báo chí công dân, nơi mỗi độc giả chính là một nhà báo.

Mục tiêu của Dân Luận là cung cấp cái nhìn đa chiều về các vấn đề kinh tế - xã hội - văn hóa của Việt Nam và thế giới, với mong mỏi độc giả sẽ tự xây dựng cho mình phương pháp tư duy độc lập và khoa học.

Trang blog này là cầu nối giữa Dân Luận với độc giả trong nước, trong trường hợp bạn không truy cập được vào địa chỉ chính thức www.danluan.org.

Chúng tôi được biết Dân Luận đã bắt đầu bị chặn bởi tường lửa ở Việt Nam. Vì thế, xin mời bạn tham khảo cách vượt tường lửa để tiếp tục truy cập Dân Luận. Trong trường hợp gặp trục trặc, bạn có thể liên lạc với tqvn2004 tại huannc@gmail.com được hướng dẫn cụ thể.
(c) Dân Luận 2009. Cung cấp bởi Blogger.

Tổng số lần đọc

Google+ Followers

Từ đầu năm 2010 trở lại đây Vinashin đã trở thành điểm
nóng về kinh tế ở Việt Nam. Nóng tới mức ở trong nước
Vinashin liên tục xuất hiện trên các tiêu điểm của hầu hết
các tờ báo lớn, trên các diễn đàn của Quốc hội, Chính
phủ, và các cơ quan của Đảng. Còn ở nước ngoài thì chỉ
từ đầu tháng 9 trở lại đây tờ báo lớn nhất của Mỹ về
tài chính là tờ Wall Street Journal đã có tới 7 bài viết đề
cập tới vấn đề này.

Đã có vô số các bài viết và phân tích chỉ ra các nguyên
nhân dẫn tới tình trạng khủng hoảng ở Vinashin. Riêng chúng
tôi cũng đã có <a
href="http://www.thesaigontimes.vn/Home/thoisu/sukien/14955/">bài viết
cảnh báo</a> từ cuối năm 2008 và đăng trên Thời Báo Kinh Tế
Sài Gòn vào đầu tháng 2 năm 2009.

Chúng tôi không phản đối các lý do của khủng hoảng ở
Vinashin được nhiều người đặt ra gần đây như sự lạm
quyền, vô trách nhiệm của một số cán bộ lãnh đạo chủ
chốt của tập đoàn này; chiến lược đầu tư dàn trải,
thiếu hiệu quả của của Vinashin sang các lĩnh vực không
thuộc ngành nghề kinh doanh chính (non-core businesses); hay câu
chuyện Vinashin được các bộ ngành quá nuông chiều và làm ngơ
trong một giai đoạn dài.

Thế nhưng cũng cần nhìn vào sự thực là lý do nặng ký nhất
đẩy Vinashin vào chỗ khủng hoảng không khác hơn là bẫy dư
thừa công suất mà tôi sẽ trình bày dưới đây:

<h2>Tính chu kỳ của kinh tế</h2>

Kinh tế vĩ mô nói chung và kinh tế ngành nói riêng thường có
tính chu kỳ. Có nghĩa là có những giai đoạn có tốc độ phát
triển cao và liên tục trong nhiều năm, sau đó đến giai đoạn
thoái trào, thậm chí khủng hoảng. Ngành đóng tàu cũng không
phải ngoại lệ. Gần đây nhất thì ngành đóng tàu thế giới
bước vào giai đoạn phát đạt từ năm đầu 2003 và kéo dài
đến năm 2008 thì thoái trào, và dự kiến sớm nhất cũng phải
qua năm 2011 thì mới bắt đầu phát triển trở lại (xem báo
cáo của Deutsche Bank "<a
href="http://www.passivelifeincome.com/.../shipbuilding-industry-161008-db.pdf">Shipbuilding
Industry – Super Down Cycle</a>" xuất bản tháng 8 năm 2008 để
biết thêm chi tiết).

Cuộc thoái trào trước đó của ngành đóng tàu kéo dài khoảng
10 năm, từ năm 1977 đến năm 1988. Trong giai đoạn này, hơn 100
xí nghiệp đóng tàu khắp thế giới đã phải đóng cửa. Nhân
công trong ngành này ở Châu Âu và Nhật – 2 siêu cường về
đóng tàu thời kỳ đó, đã giảm xuống còn có một nửa.
Ngành đóng tàu thương mại của Châu Âu trên thực tế đã
không thể vực dậy được kể từ hồi đó. Ngay cả Nhật
cũng dần dần nhường lại vị trí đầu đàn trong ngành cho 2
cường quốc nổi lên sau này là Hàn Quốc và Trung Quốc.

<h2>Lợi thế về quy mô</h2>

Ngành đóng tàu nói riêng và các ngành công nghiệp nặng khác
nói chung đều đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu rất
lớn. Lý do có hai lớp: thứ nhất là đầu tư máy móc thiết
bị trong các ngành này đã tốn kém, cộng thêm thứ hai là các
ngành này thể hiện rất rõ lợi thế nhờ quy mô – có nghĩa
là quy mô càng lớn thì chi phí sản xuất biên (marginal cost)
càng thấp đi, vì thế năng lực cạnh tranh càng cao so với các
đối thủ nhỏ hơn.

Vì thế, không ngạc nhiên là để biến Vinashin thành một doanh
nghiệp đóng tàu có khả năng cạnh tranh với các hãng đóng
tàu lớn trên thế giới thì Việt Nam đã phải đầu tư nhiều
tiền, thậm chí rất nhiều tiền. Điều này về nguyên tắc
thì không có gì sai về chiến lược nếu như chúng ta đã chấp
nhận xây dựng một tập đoàn đóng tàu tầm cỡ.

<h2>Bẫy dư thừa công suất</h2>

Vấn đề nằm ở chỗ khi đầu tư mở rộng quy mô sản xuất
đúng vào thời điểm giai đoạn cực thịnh sắp tàn và thời
kỳ suy thoái đang đến thì doanh nghiệp sẽ bị rơi vào bẫy
dư thừa công suất. Đối với các ngành mà đầu tư đòi hỏi
càng nhiều thì tính nghiêm trọng của bẫy công suất này càng
lớn. Các doanh nghiệp càng dựa nhiều vào tiền vay để mở
rộng sản xuất thì khả năng khủng hoảng và phá sản càng
lớn.

Thực tế ở Việt Nam cũng như nhiều nơi trên khắp thế giới
hiện nay có vô số doanh nghiệp tư nhân đang bị kẹt trong bẫy
công suất này: Họ bắt đầu đầu tư xây dựng thêm nhà
xưởng từ những năm 2007 và 2008. Tới nay, một số doanh
nghiệp đã xây xong nhà máy nhưng đang gặp tình trạng không có
đầu ra cho sản phẩm. Một số doanh nghiệp khác thậm chí còn
trong tình trạng nhà xưởng mới gần xong nhưng không còn đủ
tài chính để hoàn thành do tín dụng bị thắt chặt vì khủng
hoảng kinh tế. Bị kẹt trong bẫy này, doanh nghiệp phải gánh
vác nghĩa vụ trả nợ tiền vay lớn nhưng lại không có doanh
thu để có nguồn tiền trả nợ.

Vinashin cũng bị rơi vào tình trạng y hệt như vậy, thậm chí
bi đát hơn. Kể từ khi có khủng hoảng kinh tế toàn cầu, tập
đoàn này không những đã không nhận được các hợp đồng
đóng tàu mới mà nhiều hợp đồng đã ký còn bị hủy ngang.
Tờ Wall Street Journal trong <a
href="http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704652104575493520176041784.html">bài
viết ngày 22 tháng 9</a> vừa rồi đã phản ánh về bi kịch này
như sau "nhưng khi cuộc khủng hoảng kinh tế ập đến vào năm
2008, Vinashin đã mất số hợp đồng đóng tàu trị giá tới 8
tỉ đô la, làm cho công ty mất nguồn tiền cần thiết để
hoàn thành nốt các dự án còn đang dang dở cũng như để thực
hiện nghĩa vụ trả nợ."

Trên thực tế thì bẫy dư thừa công suất không chỉ giáng
xuống đầu Vinashin, một doanh nghiệp non trẻ trong ngành đóng
tàu thế giới, mà ngay cả các bậc đàn anh lớn trong ngành này
cũng chịu số phận tương tự. Tính tới tháng 2, 2010, có tới
9 doanh nghiệp đóng tàu Hàn Quốc đã đệ đơn xin vào hệ
thống "workout system" – một dạng quy chế đặc biệt cho
các doanh nghiệp sắp phá sản. Tình trạng tại một số doanh
nghiệp như Kwang Sung đã thê thảm tới mức họ không thể trả
lương cho công nhân trong nhiều tháng trời. Hồi năm 2009, chính
phủ Hàn Quốc đưa ra hai phương án để tăng sức cạnh tranh
của ngành đóng tàu nhưng đều không thành. <a
href="http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_business/404457.html">Báo
Hankyoreh của Hàn Quốc</a> trích lời một quan chức Bộ Kinh tế
Tri thức cho biết "thực tế là chẳng có hợp đồng mới nào
cả, mà ngay cả nếu có thì các doanh nghiệp đóng tàu vừa và
nhỏ cũng không cạnh tranh lại được với Trung Quốc về
giá" và "cuộc khủng hoảng này là không có lối thoát".

<h2>Xem lại câu chuyện Vinashin</h2>

Nếu gạt ra ngoài các lý do như cơ chế quản lý, vi phạm pháp
luật của lãnh đạo Vinashin, hay đầu tư dàn trải, mà chỉ
nhìn thuần túy dưới góc độ kinh tế thì có thể thấy
Vinashin là một trong nhiều nạn nhân của bẫy dư thừa công
suất trong hai năm vừa qua. Vinashin có lẽ đã không (hoặc nói
cẩn trọng hơn là <em>chưa</em>) gặp khủng hoảng nếu kinh tế
thế giới không rơi vào giai đoạn thoái trào của chu kỳ kinh
tế.

Bài học Vinashin, vì thế, là một bài học hữu ích cho không
chỉ các doanh nghiệp nhà nước mà còn cho tất cả các doanh
nghiệp tư nhân ở Việt Nam. Nó cho thấy rất rõ tầm quan
trọng sống còn của việc hoạch định chiến lược, dự báo
vĩ mô và dự báo ngành, cũng như hoạt động quản trị rủi ro
của các doanh nghiệp nói chung – một lĩnh vực mà giới doanh
nghiệp Việt Nam đều rất yếu kém.

<em>* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài
viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA
nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ
Hoa Kỳ.</em>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7183), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

<div class="boxright300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/00000000000000000000.jpg" width="400"
height="263" alt="00000000000000000000.jpg" /><div class="textholder">Ảnh:
AFP</div></div>

<strong>Tóm lại là muốn bắt Julian Assange thì công an Mỹ phải
đẩy anh chàng vào tư thế mát mẻ (với một đứa
trẻ).</strong>

Dường như khả năng này đã được người ta - tức giới cầm
quyền ở nơi này nơi kia - tính tới. Thế mới có chuyện Thụy
Điển truy nã Á Sang (gọi Á Sang cho dễ, đừng nhầm với anh
Tư) về tội dâm ô.

Thụy Điển là một thiên đường của tự do ngôn luận, tự do
báo chí. Cứ xem mấy vụ việc liên quan tới tờ <a
href="http://articles.latimes.com/2009/aug/24/world/fg-israel-sweden24">Aftonbladet</a>,
hay là vụ biếm họa Muhammad thì rõ. Vì lẽ đó mà Á Sang đã
chọn Thụy Điển để đặt máy chủ cho Wikileaks. Thế thì
chẳng thể vì chuyện "leak" mà giới cầm quyền Thụy Điển
chà đạp lên luật pháp - và cao hơn là các giá trị văn hóa
tới mức cốt lõi - của họ được.

Cách hay nhất là tìm xem anh này từng "Mạch Lâm" với ai chưa
để mà truy tố. Nhưng Mạch Lâm nó cũng phải kheo khéo tí.

Bây giờ nói tới chuyện ông Mỹ. Ông này bị Á Sang chơi nặng
nhất. Chuyện này thì cũng dễ hiểu thôi, vì ông Mỹ luôn
"hot", cỡ như Hương Giang vậy. Sau khi Á Sang tung ra một loạt
thông tin "nhạy cảm" khiến người Mỹ bẽ bàng, thì bây giờ
quan chức Mỹ đang tìm cách truy cứu trách nhiệm hình sự với
gã người Úc này. Tất nhiên muốn đưa anh ta ra tòa không đơn
giản là chuyện đẩy anh ta vào khách sạn Mạch Lâm. Bắt
người phải đúng luật, truy người phải đúng tội.

Mỹ có rất nhiều tài liệu mật, và tối mật. Họ có rất
nhiều đạo luật để bảo vệ những tài liệu ấy. Nhưng họ
cũng có một hiến pháp, với Tu chính 1 nêu rõ quyền bất khả
xâm phạm của diễn đạt.

Một người không thể bị bắt về tội đã "nói gì, viết
gì". Hồi trước, <a
href="http://nymag.com/nymetro/news/media/features/9226/">Judy Miller</a>,
trong vụ Valerie Plame, bị bắt giam sau khi tiết lộ danh phận
một điệp viên và nhiều chuyện thâm cung bí sử lên mặt báo.
Nhưng ở đây, công an bắt Miller không phải vì những gì cô ta
viết trên báo, mà vì cô ta kháng lệnh làm chứng trước tòa,
tức một tội danh nằm ở nhóm "cản trở công lý" hay đại
khái thế.

Vụ Wikileaks cũng thế. Công an Mỹ không thể bắt Á Sang về
tội "làm lộ bí mật quốc gia", chưa nói đến tội "tuyên
truyền chống nhà nước cộng hòa" hay là "tuyên truyền chống
phá sự thống nhất của liên bang", hic! Hiến pháp Mỹ cấm các
cơ quan công quyền bắt bớ tội đó (mà làm gì có những tội
đó). Muốn bắt thì phải đẩy Á Sang vào "tư thế Mạch Lâm"
mà phải với một đối tác vị thành niên mới được.

Á Sang cũng không thể bị bắt về tội tiết lộ bí mật quốc
gia, nếu chiếu theo các đạo luật về gián điệp hay tương
tự, bởi đơn giản một điều ông này không phải là kẻ đã
tuồn tin từ cơ quan công quyền ra ngoài. Ông chỉ là người
công bố các thông tin đó. Người công bố không bao giờ bị
bắt. Quan chức tiết lộ thông tin mới có thể bị truy tố.

Ở đây, cũng có một điểm có thể gây tranh cãi, đó là: Á
Sang có thể bị coi là người tiết lộ thông tin được không
(vì ông đã "bắn" tin cho một số tờ báo lớn trước khi công
bố lên Wikileaks)? Nhưng có lẽ nhà chức trách Mỹ khó mà truy
tố (chuyển tội) ông theo kiểu này, bởi làm thế có thể tạo
ra một tiền lệ nguy hiểm cho Tu chính 1, chưa kể là bị báo
chí và dân ủng hộ tự do ngôn luận chỉ trích. Trừ trường
hợp Á Sang dùng "tà pháp" để xâm nhập kho cơ mật, hối lộ
hoặc xyz gì đó chẳng hạn.

Đó là Mỹ.

Ở Anh, <a
href="http://www.statutelaw.gov.uk/content.aspx?activeTextDocId=1351839">Đạo
luật Bí mật Chính thức</a> ngặt hơn người Mỹ. Theo đó một
người đã hoặc đang là viên chức chính quyền (đặc biệt là
ngành tình báo) sẽ bị truy tố nếu "ho he". Nhưng đó là luật,
còn việc vận nó vào thực tế thì giới chức Anh cũng rất
cẩn trọng. Nói chung là họ có xu hướng tránh chuyện phải
đem luật này ra để xử ai đó, vì đem nó ra sẽ gây nhiều
tranh cãi về quyền tự do ngôn luận. Một câu hỏi cũng
thường được đặt ra là: nếu (cựu) quan chức đó tiết lộ
một thông tin cơ mật mà hành động tiết lộ này có lợi cho
công chúng thì sao (chẳng hạn phanh phui một âm mưu đen tối
của giới cầm quyền)? Nói chung ở mấy nước dân chủ
thường có những thứ đau đầu như thế, chứ không đơn giản
<em>Mạch Lâm một phát là xong/Chỉ dăm ba phút đi tong một
chàng</em>.

Bây giờ trở lại nước Mỹ, hồi năm 2000, nghe đâu một số
ông nghị liên bang cũng đệ trình <a
href="http://www.csmonitor.com/World/Europe/2010/1026/Will-WikiLeaks-nudge-US-toward-tougher-laws-to-guard-secrets">dự
luật hình sự hóa</a> chuyện một cá nhân công bố thông tin
mật quốc gia. Nhưng Bill Clitnon đã phủ quyết dự luật này.

Đương nhiên!

Bill không thể đạp lên Tu chính 1.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7182), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/123761-big_A1_Iran%20Arab%20WikiLeaks_Dail.jpg"
width="400" height="265" alt="123761-big_A1_Iran Arab WikiLeaks_Dail.jpg"
/></center>

<em>Quốc Vương Abdullah của Ả Rập Saudi (giữa) niềm nở bắt
tay Tổng Thống Mahmoud Ahmadinejad của Iran, trước mặt Hoàng
Thái Tử Sultan (phải), tại phi trường Riyadh năm 2007. Ðiện
tín mật của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, bị Wikileaks tiết lộ, cho
thấy là trong hậu trường, Quốc Vương Abdullah thúc giục Mỹ
tấn công Iran để triệt hạ chương trình hạt nhân nước này.
(Hình: AP Photo/Hasan Sarbakhshian, File)</em>

WASHINGTON (AP) - Hàng trăm ngàn tài liệu Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ
bị công bố hôm Chủ Nhật, mở tung cánh cửa hậu trường
ngoại giao quốc tế, với những lời phê bình bộc trực và
những áp lực của Mỹ nhắm vào những điểm nóng Afghanistan,
Iran, Bắc Hàn.

Những tài liệu này được đưa lên trang mạng wikileaks.org,
đồng thời được trích đăng trên các báo New York Times, Le
Monde (Pháp), Guardian (Anh), Der Spiegel (Ðức) và nhiều báo khác.

Loạt hồ sơ này là hơn 250,000 bức điện tín ngoại giao qua
lại giữa Bộ Ngoại Giao và các tòa đại sứ, lãnh sự khắp
nơi. Chúng tiết lộ những nỗi lo của khối Ả Rập đối với
chương trình hạt nhân Iran, và những kế hoạch của Hoa Kỳ
đối với Bắc Hàn.

Ngoài ra, còn có thư từ đề nghị những nhà ngoại giao Mỹ
tại Liên Hiệp Quốc thu thập tin tức về tổng thư ký LHQ, các
cộng sự của ông, và những nhà ngoại giao nước ngoài, với
tầm mức rất xa so với tin tức thu thập bình thường trong
ngoại giao.

Tòa Bạch Ốc lập tức lên án việc phát tán những tài liệu
này, nói rằng "tiết lộ như vậy gây nguy hại cho các nhà
ngoại giao, các chuyên gia tình báo, và mọi người trên khắp
thế giới khi tìm đến Hoa Kỳ để được trợ giúp trong việc
thúc đẩy dân chủ và chính phủ minh bạch."

"Bản chất của điện tín báo cáo về Washington là bộc trực
và không đầy đủ thông tin, không phản ánh chính sách quốc
gia và nhiều khi cũng không có ảnh hưởng gì đến quyết
định chính sách cuối cùng," Tòa Bạch Ốc nói thêm.

"Tuy nhiên, những bức điện tín này có thể gây trở ngại
cho việc bàn thảo riêng tư với chính quyền hoặc lãnh tụ
đối lập ở ngoại quốc," Tòa Bạch Ốc nói. "Khi nội dung
những cuộc nói chuyện riêng tự bị đăng lên trang nhất báo
chí thế giới, điều này không chỉ ảnh hưởng tới quyền
lợi ngoại giao Hoa Kỳ, mà còn quyền lợi của đồng minh và
bạn bè trên thế giới."

Trên trang web của mình, báo The New York Times viết, đây là
"những tài liệu quan trọng, phục vụ lợi ích công cộng,
làm rõ những mục tiêu, thành công, thỏa hiệp và thất vọng
về ngoại giao của Mỹ, một điều mà các tài liệu khác không
làm được."

<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/123761-big_A1_Google%20WikiLeaks_Dail.jpg"
width="400" height="270" alt="123761-big_A1_Google WikiLeaks_Dail.jpg"
/></center>
<em>Trụ sở Google tại Bắc Kinh trong bức hình chụp hồi tháng
3. Ðiện tín ngoại giao mật, bị Wikileaks tiết lộ, cho thấy
tòa Ðại Sứ Hoa Kỳ ở Bắc Kinh có nguồn tin báo cho biết
chính Bộ Chính Trị đảng Cộng Sản Trung Quốc ra lệnh tin
tặc xâm nhập hệ thống máy tính của Google. (Hình: AP
Photo/Gemunu Amarasinghe, File)</em>

Báo The Guardian cho biết một số điện tín cho thấy Quốc
Vương Abdullah của Ả Rập Saudi liên tục kêu gọi Hoa Kỳ tấn
công Iran để phá hủy chương trình hạt nhân. Tờ báo này cho
biết các giới chức Jordan, Bahrain công khai gọi chương trình
hạt nhân của Iran phải được chặn đứng bằng mọi cách.
Ðiện tín tiết lộ các nhà lãnh đạo của Ả Rập Saudi, UAE
và Ai Cập gọi Iran là "'độc ác,' là một 'mối đe dọa sự
hiện hữu' và là một thế lực 'sẽ đưa chúng ta tới chiến
tranh,'" báo The Guardian cho biết.

Những tiết lộ này có thể gây khó khăn vì mặc dù ai cũng
biết mối quan ngại của những quốc gia vùng Vịnh, nhưng các
nhà lãnh đạo ở khu vực hiếm khi nói những lời như thế
trước công chúng.

Báo New York Times nhấn mạnh tài liệu cho thấy Mỹ và Nam Hàn
đang chuẩn bị cho "sự sụp đổ toàn diện của Bắc Triều
Tiên" và thảo luận về những triển vọng cho một đất
nước thống nhất nếu Bắc Hàn suy sụp từ bên torng.

Tờ báo cũng trích dẫn tài liệu cho thấy Mỹ gây áp lực ép
các nước nhận tù nhân được thả ra khỏi Guantanamo Bay. Báo
này nói Slovenia bị ép phải nhận một tù nhân nếu tổng
thống nước này muốn gặp Tổng Thống Barack Obama. Một đảo
quốc nhỏ ở Thái Bình Dương, Kiribati, được viện trợ hàng
triệu đô la để nhận một nhóm tù.

Báo này cũng trích dẫn một điện tín từ tòa Ðại Sứ Mỹ
ở Bắc Kinh trích dẫn một số nguồn cho rằng Bộ Chính Trị
nước này chỉ đạo cho tin tặc xâm nhập vào hệ thống máy
điện toán của Google.

Báo New York Times nói rằng sau khi nhận được tài liệu từ
Wikileaks, họ đã lược bớt thông tin, rồi gởi đến giới
chức chính quyền Obama để mời họ có ý kiến gạt bỏ thông
tin nào có hại cho an ninh quốc gia.

Sau khi xem qua, giới chức chính quyền đề nghị lược bớt
thêm một số thông tin, báo Times nói. Tờ báo cho biết họ đã
đồng ý với một số đề nghị này, nhưng không phải tất
cả.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7178), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Đêm khuya tỉnh lẻ, tiếng pô xe máy của bọn gian bắt chó bỏ
chạy khi bị đuổi bắt gầm rít lộng óc, đuổi theo sau là xe
của lực lượng chức năng tuần tra đêm, đuổi gần chục cây
số, bọn gian ném lui sau ớt bột cay tung toé vào nhóm rượt
đuổi, bám đuôi nhau rồi cũng ép được chúng sắp dừng xe,
bất ngờ chúng lôi ra hung khí chống trả và thoát được.

Vài đêm sau đó, khi lực lượng chức năng nghi ngờ kiểm tra
người và phương tiện, phát hiện đồ nghề kẻ gian, lấy
cung, bắt được mấy thằng gian đi bắt chó. Thản nhiên như
không chúng than hôm nay xui, chấp nhận về bốt nộp phạt xong
mai lại tiếp tục đi bắt chó nữa.

Sáng, từ quán ăn sáng đến quán cà phê khu phố, dân biết
chuyện xôn xao phấn khởi, phấn khởi hơn cả chuyện biết
mấy kẻ trộm nhà giàu bị bắt, bắt được bọn bắt chó là
mừng rồi.

Nhưng, lại mấy hôm sau, nhà gần trước cổng trụ sở Công An
tỉnh, đứa bé ra mở cổng đón bố mẹ về, tay bồng con chó
cưng, thả chú cún xuống để xách giùm đồ cho mẹ, bất thình
lình có chiếc xe máy rồ ga vọt qua dùng gậy có tròng kéo con
chó vụt đi mất hút trước tiếng la hét thất thanh của cô
bé, đứng như trời trồng của bố mẹ. Chú chó cưng nuôi gần
chục năm, coi như con như em trong gia đình. Mất đi mà buồn
mấy ngày ăn cơm nuốt khó trôi.

Lại thêm một tối nữa, người đàn ông dắt chó đi dạo,
thình lình có chiếc xe máy vụt qua, tròng cổ con chó giật văng
dây từ tay người dắt, cố dằng lại bị kéo lê giữa mặt
đường.

Gần ngã ba đường 9 đi Nam Lào, nhà mặt tiền, chủ nhà ngồi
trên ban công tầng hai nhìn xuống đường, con chó của nhà nằm
trước hiên sát lề đường, nhà không có cổng, chỉ cửa sát
lề đường, có chừa một lỗ bên để chó chui ra vào, một
tiếng nổ cạch, có kẻ vừa xuất hiện từ chỗ rình mò, dùng
súng bắn chuột của Trung Quốc sản xuất bắn chó, bị thương
tội nghiệp cố lết vào lỗ chui, nhưng không kịp, túm chó,
kẻ gian còn hướng nòng súng lên ban công như có ý doạ chủ
nhà đang định tìm cách nhanh nhất lao xuống, chiếc xe máy
đồng bọn chờ sẵn vọt tới chở lao đi.

Thỉnh thoảng đọc báo, biết tin có những địa phương dân
tình bắt được kẻ gian bắt chó đã hùa lại đánh cho chết.

Cũng có vụ lại chính chủ nhân của chó bị bắt rượt đuổi
bị kẻ gian đánh tử vong.

Trên đất nước Việt Nam có quá nhiều quán bán thịt chó,
nhưng rõ ràng là nguồn thịt lại chủ yếu bất minh. Thử rảo
qua phố thịt chó Nhật Tân, khách nghèo đừng hòng vào đấy,
khách chủ yếu là thu nhập khá trở lên. Để ý hơn, có rất
nhiều vị thuộc các cơ quan Trung Ương vào dịp cuối tuần khao
nhau ở đó.

Các tỉnh lẻ, số quan chức thích ăn thịt chó cũng nhiều
lắm, kẻ gian bán cho quán xá giá tầm trên dưới trăm ngàn
một cân hơi, nhưng đó mới là giá ở tỉnh lẻ thôi, tuy vậy
đêm chúng chỉ cần bắt được hai ba con là có mấy triệu
bạc rồi. Mới có chuyện vợ bán lô đề khách tiền lẻ,
chồng hành nghề bắt chó mà cả nhà sống phủ phê.

Suốt chặng đường quốc lộ 1A, ngày nào cũng thấy có xe tải
lồng sắt mỗi xe chở hàng trăm con chó từ miền Nam, miền
Trung hướng về Thủ đô thiêng liêng nào ta tiến ; toàn chó
của kẻ gian cung cấp. Xe không che đậy băng băng giữa làn gió
bấc mưa phùn rét căm căm, tiếng chó đói rét đè chồng lên
nhau tru lên nghe thảm thiết như kêu cứu thảm thiết vô vọng
não nề.

Công An thì nói nếu bắt được mấy vụ kẻ gian về thịt heo,
thịt bò thì còn định giá được, trộm hơn hai chục con gà
còn định giá được là hơn hai triệu đồng để truy cứu
trách nhiệm hình sự, nhưng chó thì chịu không định giá
được nên Công An cũng chịu ; chờ văn bản Nhà nước ban hành
để có căn cứ xử lý hiệu quả vậy.

Người cho rằng, ai ra văn bản đó, họ là những nhà chức
trách Trung Ương, nghiền thịt chó vậy, đề xuất biểu quyết
cho ra văn bản để nhịn thèm à.

Người thì nói, dân ta nhiều người còn khổ, văn bản lợi
dân còn thiếu, vội gì văn bản mấy chuyện nhỏ như bảo vệ
lũ chó nuôi, học sao được bọn Tư bản nó giàu, nó bảo vệ
chó là nó mị dân cho dịu phong trào Công nhân đấu tranh thôi,
mấy cái vụ mị dân bảo vệ động vật nuôi của bọn Tư
bản có nói trong Tuyên ngôn Quốc tế Cộng sản từ xưa rồi.
Có kẻ hỏi lại, chuyện nào là to, là nhỏ ; chuyện cái
tượng đài xây giữa công viên là to, còn chuyện thằng khố
rách áo ôm cửu vạn bần cùng đeo hàng ba lô gần biên giới,
con mẹ buôn thúng bán bưng vỉa hè, đều đầu tắt mặt tối
mấy miệng ăn ở nhà đang trông chờ, có hề gì là hôm ấy
đói, đó là chuyện nhỏ ư; nhỏ to do thân phận con người ư?

Có kẻ hỏi thêm, trộm cắp là hành vi lén lút bí mật chiếm
đoạt, nhưng dật chó từ tay chủ nhân kéo rê giữa đường
không còn là bí mật, mà là công khai giằng dật, rõ ràng là
cướp giật, cớ sao báo chí mấy ông Nhà nước cứ quen mồm
quen tay in ra chỉ là trộm thôi.

Trong xử án, có việc xử bồi thường tổn thất tinh thần, dù
chỉ bị huỷ hoại tài sản không lớn, nhưng tình cảm gia
đình mà con chó cũng mặc nhiên được coi như là thành viên,
tổn thất tinh thần không ở đó thì là ở đâu.

Khi tổn thất tin thần của nhân dân liên tiếp xảy ra thời
gian quá dài mà Nhà nước không có biện pháp hiệu quả, thậm
chí vô tâm từ phía không ít quan chức Chính quyền, mà trong
đó kiêm nhiệm nhiều nhà làm Luật, làm Pháp quy, chức năng
trật tự trị an địa phương, hay thậm chí là cái bộ phận
trong cơ quan An ninh chuyên nắm bắt tâm tư dư luận quần chúng
phòng chống thế lực thù địch tác động tình cảm nhân dân
gây bất mãn, khiếu kiện, biểu tình, gây rối.v.v... biết rõ
cả chuyện hàng xóm láng giềng mâu thuẩn nhau chuyện cây cà
cây muống nhưng chuyện mất chó thì chẳng để tâm, thì, dân
phản ứng bằng TỰ XỬ là giải pháp tuyệt vọng rồi.

Dẫu dân tình đây đó vẫn có nhiều nơi còn lạc hậu, nhưng
tình cảm con người khi mất mát thì đâu có phân biệt được
hơn thua chỉ bởi thành thị, nông thôn, người ít học, kẻ
tài cao cho đặng. Dân phải phản ứng chớ.


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7174), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/56294_3069015_n.jpg"
width="512" height="362" alt="56294_3069015_n.jpg" /></center>
<center><em>Cổng vào trại tập trung Auschwitrz với dòng chữ
tiếng Đức: "Lao động mang lại tự do" - Foto: Tư
liệu</em></center>

Từ kinh nghiệm của người Ba Lan cho thấy, để đạt được
kết quả, phong trào vận động phải rất kiên trì, cương
quyết và liên tục với sự tham gia rộng rãi của quần chúng
trong cũng như ngoài nước. Ngoài ra không thể thiếu được
yếu tố vận động tích cực của chính quyền.

Các trại tập trung giết người hàng loạt do quân phát xít
Hitler thiết lập tại Ba Lan trong Thế chiến II là một trong
những dấu ấn sâu sắc về tội ác diệt chủng trong lịch sử
nhân loại.

Auschwitz-Birkenau được xem là trại tập trung khủng khiếp bậc
nhất nằm ở phía nam Ba Lan.

27 Tháng 1 năm 1945, Auschwitz-Birkenau được giải phóng bởi Hồng
quân Liên Xô. Cho đến ngày nay nó vẫn là một biểu tượng bi
thảm của tội ác. Khoảng 1,1 đến 1,5 triệu người vô tội
của các dân tộc và tôn giáo khác nhau đã bị giết hại tại
đây, trong đó 90% là người Do Thái. Người Ba Lan là nạn nhân
đứng thứ hai với số người bị giết hại khoảng 75 ngàn.

Mọi thứ đều rõ như ban ngày. Auschwitz được gìn giữ nguyên
trạng và trở thành khu chứng tích lịch sử trong danh sách của
Unesco.

Thế nhưng cũng có kẻ điên rồ phủ nhận thực tế này.
Người đó là đương kim Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad.

Mahmoud Ahmadinejad đã từng tuyên bố không dưới một lần
rằng, ông ta muốn xóa bỏ nhà nước Do Thái (Israel) trên bản
đồ thế giới. Cho nên cũng dễ hiểu vì sao ông ta đã ăn nói
ngông cuồng rằng, các trại tập trung là chuyện bịa đặt,
thêu dệt của người Do Thái.

Chỉ đáng trách là các tờ báo lớn và cơ quan truyền thông có
uy tín hàng đầu của Hoa Kỳ và thế giới! Không biết vô tình
hay cố ý, khi họ nói về các trại tập trung của Đức Quốc
Xã, từ ngữ đã được sử dụng không chính xác.

"The Wall Street Journal", "New York Times", "Washington Post",
hãng tin AP và DPA của Đức, gần đây thay vì "các trại tập
trung của Đức Quốc Xã ở Ba Lan", đã viết là "các trại
tập trung Ba Lan".

Bộ Ngoại giao Ba Lan đã lên tiếng phản đối chính thức vì
cho rằng cách viết trên đây gây ngộ nhận đối với nhiều
người không nắm vững các biến cố lịch sử, nhất là giới
trẻ. Các trại diệt chủng có thể được hiểu là của Ba Lan.
Phía Ba Lan đã đề nghị các tờ báo và hãng tin phải cải
chính, nhưng bị lờ đi.

Thế là một chiến dịch của người Ba Lan tại New York nổ ra.
Đã nhiều lần, người Ba Lan tập trung đông đảo biểu tình
trước trụ sở của "The Wall Street Journal" phản đối tờ
báo sử dụng cụm "các trại giết người Ba Lan".

Gần 100 ngàn người Ba Lan trong đó có Lech Walesa, cựu Thủ lĩnh
Công đoàn Đoàn Kết Ba Lan, Nobel Hòa Bình năm 1983 và Zbigniew
Brzezinski, cựu Cố vấn An ninh của Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy
Cater, đã ký tên kiến nghị tới các phương tiện truyền thông
của Hoa Kỳ yêu cầu chấn chỉnh phong cách biên tập chính xác
trên các phương tiện truyền thông lớn nhất của Mỹ.

Theo tin của của "Newsweek" ấn bản Ba Lan, trong ngày thứ Hai,
29/11, "The Wall Street Journal" đã ghi nhận sai sót của mình.

"Xin lưu ý: Không phải là trại tập trung của Ba Lan trong Thế
chiến II. Trại tập trung Auschwitz và các trại tương tự khác
trên lãnh thổ Ba Lan là do Đức Quốc xã thiết lập..." - Tờ
báo viết.

Các biên tập viên của bộ phận "Style & Substance editor"
thuộc "The Wall Street Journal" cũng giải thích thêm về bối
cảnh lịch sử: "Trong Thế chiến II nhà nước Ba Lan chỉ tồn
tại trong hình thức hoạt động của chính phủ lưu vong ở
London. Auschwitz thuộc Đức Quốc Xã sau khi Đức chiếm đóng Ba
Lan và sát nhập vào lãnh thổ của họ trong tháng 10/1939".

Ông Alex Storozynski, chủ tịch "Tổ chức Kosciuszko" [tổ chức
mang tên Tadeusz Kosciuszko (4/2/1746 – 15/10/1817), vị tướng của
Ba Lan và cả của Hoa Kỳ, người đã từng tham gia cuộc chiến
tranh giành độc lập của Hoa Kỳ], nói rằng, người Ba Lan sẽ
tiếp tục hành động cho đến khi các tờ báo và hãng tin còn
lại "New York Times", "Washington Post", hãng tin AP và DPA của
Đức, phải hiệu đính sai sót của mình.

Phản ứng của người Ba Lan làm tôi nhớ đến kết quả thu
được của người Việt trên khắp thế giới hồi đầu tháng
3 năm nay. Trước áp lực của dư luận người Việt, National
Graphic Society (NGS) đã chấp nhận điều chỉnh lại tên gọi
trên bản đồ: quần đảo Hoàng Sa (Paracel Islands) thuộc Việt
Nam và đang trong tranh chấp chứ không phải của Trung Quốc
(China).

Sau sự kiện NGS, người Việt hải ngoại đã và đang có cuộc
vận động các nhà phát hành đồ bản hàng đầu thế giới
điều chỉnh tên gọi "South China Sea" (Biển Nam Trung Hoa)
thành "Southeat Asia Sea" (Biển Đông Nam Á).

Từ kinh nghiệm của người Ba Lan cho thấy, để đạt được
kết quả, phong trào vận động phải rất kiên trì, cương
quyết và liên tục với sự tham gia rộng rãi của quần chúng
trong cũng như ngoài nước. Ngoài ra không thể thiếu được
yếu tố vận động tích cực của chính quyền.

Về quần đảo Hoàng Sa, phản ứng mạnh mẽ của công luận
đã buộc chính phủ Việt Nam không thể không lên tiếng. Nhưng
với các chiến dịch "nhạy cảm" khác, ví dụ như đổi tên
biển nêu trên, thật khó có thể mong đợi từ Hà Nội một
động thái tích cực nào thêm.

Có vẻ như "16 chữ vàng" đã biến thành chiếc vòng kim cô
"Made in China" đang ngày càng xiết chặt thêm đầu não của
Đảng Cộng sản Việt Nam.■

_______________________________

<h2>Nguồn:</h2>

1 -
http://www.newsweek.pl/artykuly/sekcje/swiat/polacy-wygrali-z-wall-street-journal-w-sprawie-polskich-obozow-zaglady!,68705,1

2 -
http://www.huffingtonpost.com/alex-storozynski/the-wall-street-journal-u_b_789327.html

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7179), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

<strong>1. Chống phá quân đội ta, làm cho quân đội suy yếu và
biến chất là một mũi nhọn trong chiến lược chống phá cách
mạng Việt Nam của các thế lực thù địch.</strong> Các thế
lực thù địch thực hiện chống phá quân đội ta một cách
toàn diện cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, từ
những vấn đề cơ bản về chính trị, bản chất giai cấp,
hệ tư tưởng, sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của
Nhà nước đến những vấn đề về chức năng, nhiệm vụ, về
cơ cấu tổ chức, công tác cán bộ, về con người; từ những
vấn đề về lịch sử đến hiện tại, những vấn đề chính
trị - tinh thần đến vũ khí trang bị, trong đó chống phá quân
đội ta về chính trị là một nội dung cơ bản trọng yếu.
Thực hiện nội dung cơ bản này, các thế lực thù địch dùng
nhiều ngón đòn và các chiêu thức khác nhau, với nhiều giọng
điệu khác nhau, khi thì đứng hẳn về phía đối lập ra sức
và trực diện chống phá, khi thì như là "người trong cuộc"
thể hiện "thiện chí" xây dựng quân đội, cố gắng
"khuyên nhủ" chúng ta nên thế này, thế khác.

Trong những năm gần đây, các thế lực thù địch ra sức rêu
rao quan điểm rằng, "Quân đội và công an chỉ là của quốc
gia, dân tộc, không cần đặt dưới sự lãnh đạo của đảng
phái nào, lực lượng chính trị nào"(1). Để nhấn mạnh thêm
của các luận điểm của mình, các thế lực thù địch còn
đặt vấn đề quân đội ta cần trung thành với lợi ích của
quốc gia dân tộc, đề cao khẩu hiệu "Tổ quốc trên hết"
trong mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của mình. Chúng còn
"khuyên nhủ" chúng ta cần phải "chuyên nghiệp hóa" quân
đội và công an càng sớm càng tốt"(2), "cần phải học
tập kinh nghiệm xây dựng lực lượng vũ trang theo mô hình của
quân đội tư sản"(3).

Thoảng qua, những quan điểm trên tưởng như vô hại, nhưng rõ
ràng đây thực sự là một thủ đoạn thâm độc và là một
ngón đòn rất nguy hiểm. Cần vạch rõ thực chất của cái
gọi là "quân đội là của quốc gia, dân tộc", đó là thủ
đoạn lừa bịp, vô căn cứ, phản động về chính trị và
phản khoa học cả về lý luận và thực tiễn.

<strong>2. Quan điểm "quân đội chỉ là của dân tộc" là
quan điểm phản động về chính trị và đặc biệt nguy
hiểm.</strong> Quan điểm này có vẻ như được dựa trên "cơ
sở" thực tiễn rằng, quân đội ta là quân đội có một
truyền thống anh hùng, gắn với vận mệnh của dân tộc, của
đất nước, đã anh dũng chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp
giải phóng dân tộc, vì độc lập tự do của Tổ quốc; rằng,
Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội có quan hệ máu thịt
với nhân dân, là quân đội của dân, do dân và vì dân, vì
thế, việc đặt vấn đề "quân đội chỉ là của dân
tộc", "của đất nước", "của nhân dân" là "phù
hợp", chứ không cần thiết phải đặt dưới sự lãnh đạo
của một đảng phái nào, một lực lượng chính trị nào! Cách
lập luận đó dễ làm cho một số người thiếu cảnh giác,
nhẹ dạ, cả tin, lầm tưởng rằng các quan điểm đó là phù
hợp, cần thiết, thiện chí, là hợp lý, khách quan và đúng
với thực tiễn xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của
quân đội ta!

Bản chất ngón đòn tinh vi này của các thế lực thù địch là
lợi dụng và trực tiếp đánh vào tình cảm, lòng tự hào
chính đáng của nhân dân ta về quân đội anh hùng, hòng khơi
gợi, kích động, làm cho người dân nghĩ rằng "quân đội là
chỉ của dân tộc" là "lôgích tự nhiên".

"Quân đội là của quốc gia, dân tộc", một giọng điệu
tưởng như khách quan, không chính trị, không giai cấp, nhưng
lại nằm trong âm mưu "phi chính trị hóa" quân đội ta của
các thế lực thù địch, thực chất là nhằm lái chính trị
của quân đội ta sang chính trị tư sản. Bằng quan điểm đó,
các thế lực thù địch âm mưu khéo léo loại bỏ vai trò lãnh
đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với quân đội, xóa
nhòa bản chất chính trị - giai cấp của quân đội, tiến tới
làm biến chất quân đội ta. Đây mới là âm mưu đích thực
của các thế lực thù địch trong mục tiêu chống phá quân
đội ta, nhưng lại rất dễ làm cho nhiều người rơi vào chủ
quan, lơ là, mất cảnh giác, khó nhận biết thực chất âm mưu,
thủ đoạn của chúng.

Các thế lực thù địch hy vọng rằng, thông qua quá trình
"diễn biến hoà bình" chống phá Đảng và chống phá quân
đội, thông qua việc "phi chính trị hoá" quân đội ta, tuyên
truyền cho cái gọi là "quân đội là chỉ của dân tộc",
sẽ vô hiệu hóa sự lãnh đạo của Đảng đối với quân
đội, làm cho quân đội ta mất phương hướng: "không biết
bảo vệ ai", không biết "chống lại ai". Từ đó, biến công
cụ bạo lực sắc bén của Đảng, Nhà nước trở thành lực
lượng, công cụ trực tiếp cho hành động chống Đảng và
chống Nhà nước ta.

<strong>3. Chủ nghĩa Mác - Lê-nin đã luận chứng một cách khoa
học nguồn gốc ra đời của quân đội từ sự phân tích cơ
sở kinh tế - xã hội, khẳng định quân đội là một hiện
tượng lịch sử, ra đời trong một giai đoạn nhất định của
lịch sử xã hội loài người, khi xuất hiện tư hữu và đối
kháng giai cấp trong xã hội.</strong> Chính chế độ tư hữu và
đối kháng giai cấp đã làm nảy sinh nhà nước của giai cấp
thống trị; và để bảo vệ lợi ích của mình, giai cấp
thống trị đã tổ chức ra quân đội thường trực làm công
cụ bạo lực của nhà nước.

Bàn về quân đội, V.I.Lê-nin từng chỉ rõ: "<em>Điều quan
tâm đầu tiên của bất cứ cuộc cách mạng thắng lợi nào -
như C.Mác và Ph.Ăng-ghen đã nhiều lần nhấn mạnh - là tiêu
diệt, là giải tán quân đội cũ, thay nó bằng một quân đội
mới; xây dựng "một đạo quân mới, một kỷ luật mới, tổ
chức quân sự mới của giai cấp mới</em>"(4). Trong nhiều bài
viết, V.I.Lê-nin đã sử dụng các cách diễn đạt khác nhau về
quân đội vô sản; các cụm từ "quân đội cách mạng",
"quân đội mới", "đạo quân mới", "tổ chức quân sự
mới", "đạo quân xã hội chủ nghĩa"(5), "Hồng quân xã
hội chủ nghĩa của công nhân và nông dân"(6) được Người
dùng nhiều lần trong thực tiễn lãnh đạo, tổ chức xây dựng
quân đội, là các cách biểu đạt khác nhau về quân đội
kiểu mới của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.
V.I.Lê-nin nhấn mạnh: "Quân đội chúng ta là quân đội giai
cấp, chống lại giai cấp tư sản"(7). Về bản chất chính
trị của quân đội, Người chỉ rõ: "Hiện nay, cũng như
trước kia và sau này, quân đội sẽ không bao giờ có thể trung
lập được"(8); "Quân đội không thể và không nên trung
lập. Không lôi kéo quân đội vào chính trị - đó là khẩu
hiệu của bọn tôi tớ giả nhân, giả nghĩa của giai cấp tư
sản"(9). Người viết: "Chúng ta đã thành lập một quân
đội thống nhất hiện nay do một bộ phận tiên tiến những
người cộng sản có kinh nghiệm lãnh đạo"(10); "Tất cả
mọi người đều biết rằng cuộc Cách mạng Tháng Mười thực
tế đã đưa lên hàng đầu những lực lượng mới, một giai
cấp mới; rằng hiện giờ những người đại diện ưu tú
nhất của giai cấp vô sản đang quản lý nước Nga; họ lập ra
quân đội, họ đã chỉ huy quân đội"(11).

Trong các công trình nghiên cứu về quân đội, những luận
điểm kinh điển trên của V.I.Lênin đã được bàn đến khá
nhiều, tuy nhiên hiện nay cần phải làm rõ hơn ý nghĩa và giá
trị to lớn của nó. Những luận điểm kinh điển trên toát
lên những vấn đề lý luận chủ yếu sau:

<span class="underlined-text">Thứ nhất</span>, không thể có thứ
quân đội phi chính trị, phi giai cấp, quân đội "trung
lập", "đứng ngoài chính trị".

<span class="underlined-text">Thứ hai</span>, bất cứ quân đội nào
thì vấn đề chính trị của quân đội cũng đều là vấn đề
quan trọng hàng đầu, đó thực chất là vấn đề bản chất
giai cấp, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của quân đội, do
ai tổ chức và lãnh đạo, chiến đấu cho ai, vì ai.

<span class="underlined-text">Thứ ba</span>, chính trị của quân
đội vô sản là thực hiện chính trị của Đảng Cộng sản,
của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, phục vụ Đảng, Tổ quốc,
phục vụ nhân dân, biểu hiện tập trung ở chiến đấu đánh
giặc, bảo vệ Tổ quốc.

<span class="underlined-text">Thứ tư</span>, xây dựng quân đội về
chính trị là yêu cầu cơ bản trong xây dựng quân đội kiểu
mới, làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức
mạnh chiến đấu của quân đội, để xây dựng "Hồng quân
vững mạnh".

<span class="underlined-text">Thứ năm</span>, xem nhẹ, buông lỏng
vấn đề xây dựng quân đội về chính trị là làm suy yếu,
thậm chí làm biến chất quân đội.

<span class="underlined-text">Thứ sáu</span>, quân đội vô sản "do
một bộ phận tiên tiến những người cộng sản" lãnh đạo,
Đảng Cộng sản là người "lập ra quân đội", "chỉ huy
quân đội"; phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng,
"thành lập các chi bộ cộng sản trong mỗi một đơn vị quân
đội"(12).

Sáu vấn đề lý luận quan trọng trên hợp thành chỉnh thể
thống nhất và toàn diện, phản ánh giá trị lý luận và thực
tiễn sâu sắc, dài lâu của tư tưởng xây dựng quân đội
kiểu mới của V.I.Lê-nin, có ý nghĩa to lớn đối với chúng ta
hiện nay trong sự nghiệp xây dựng quân đội.

Làm sao có thể cho rằng, "quân đội là chỉ của dân tộc"
một cách chung chung, không cần có sự lãnh đạo của một
đảng phái, lực lượng chính trị nào. Quân đội là của dân
tộc, nhưng quân đội "của dân tộc" ấy do ai lập nên, do
ai tổ chức, rõ ràng là phải có một lực lượng chính trị
nhất định nào đó. Lịch sử nhân loại cũng chứng tỏ rằng
con phát triển của các quốc gia dân tộc, sự nghiệp cách
mạng của các dân tộc bao giờ cũng do một lực lượng chính
trị đại biểu cho lợi ích quốc gia dân tộc dẫn dắt và
lãnh đạo. Lực lượng chính trị lãnh đạo dân tộc ấy cũng
đồng thời là lực lượng tổ chức và lãnh đạo "quân
đội của dân tộc". Quân đội là công cụ bạo lực vũ trang
của một giai cấp, nhà nước nhất định, của chính lực
lượng chính trị đang đại biểu cho lợi ích quốc gia dân
tộc, đang lãnh đạo và dẫn dắt dân tộc trên con đường
phát triển. Dù có gọi là "của dân tộc" thì quân đội
cũng phải do nhà nước, do một lực lượng chính trị nhất
định tổ chức và nuôi dưỡng, chứ không thể "phi chính
trị" được.

Bản chất chính trị - xã hội của quân đội "dân tộc"
ấy nhất thiết phải mang bản chất của nhà nước, của lực
lượng chính trị đã tổ chức ra nó, chịu sự lãnh đạo và
phải trung thành với nhà nước và lực lượng chính trị tổ
chức ra quân đội.

<strong>4. Lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành hơn
sáu thập kỷ qua đã chứng thực rằng, quân đội ta do Đảng
ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và
rèn luyện, luôn là công cụ bạo lực sắc bén của Đảng, Nhà
nước và nhân dân.</strong> Dân tộc Việt Nam, giai cấp công
nhân và nhân dân lao động Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam đã sản sinh ra Quân đội nhân dân
Việt Nam, một quân đội của dân, do dân và vì dân, chiến
đấu vì mục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội. Ngay từ khi mới thành lập, Đội Việt Nam tuyên
truyền giải phóng quân đã là đội quân mang bản chất của
giai cấp công nhân Việt Nam, gánh vác sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân, của nhân dân và của dân tộc Việt Nam
trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, trong cuộc cách mạng
của giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam. Trong Báo cáo tại Hội nghị lần thứ ba của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng khoá II, tháng 4 năm 1952, Chủ tịch
Hồ Chí Minh chỉ rõ: Quân đội ta có "lập trường chính trị
vững chắc, lập trường quân đội của nhân dân do giai cấp
công nhân lãnh đạo"(13). Tư tưởng đó của Chủ tịch Hồ Chí
Minh cho thấy rõ quân đội ta mang bản chất giai cấp công nhân;
quân đội ấy là của nhân dân và do giai cấp công nhân lãnh
đạo.

Mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, của giai
cấp công nhân và nhân dân lao động Việt Nam là độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội, đó cũng là mục tiêu, lý tưởng
chiến đấu của quân đội ta. Hay nói cách khác, quân đội ta
chiến đấu là nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý
tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân, mục tiêu, nhiệm
vụ cụ thể của cách mạng trong từng giai đoạn. Đó là sự
biểu hiện sâu sắc bản chất giai cấp công nhân của quân
đội ta, một tổ chức quân sự kiểu mới của giai cấp công
nhân, của dân tộc và nhân dân Việt Nam.

Mối quan hệ giữa vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc
trong cách mạng Việt Nam được thể hiện sâu sắc trong bản
chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đưa ra luận điểm "quân đội là chỉ của dân tộc", các
thế lực thù địch cố tình làm cái việc "tách" vấn đề
giai cấp và vấn đề dân tộc trong bản chất, mục tiêu lý
tưởng chiến đấu của quân đội ta. Đó là quan điểm vừa
phản khoa học vừa phi lịch sử. Thực chất của âm mưu
"tách" ra đó là nhằm tách quân đội ra khỏi sự lãnh đạo
của Đảng, gắn quân đội ta với chính trị khác, chính trị
tư sản.

Quân đội ta là của dân tộc Việt Nam, của nhân dân Việt Nam,
cũng đồng thời là của giai cấp công nhân Việt Nam, do Đảng
Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, "Quân đội ta có sức mạnh vô
địch, vì nó là một quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng,
Đảng ta lãnh đạo và giáo dục"(14).

Trong quá trình xây dựng quân đội, Đảng ta và Chủ tịch Hồ
Chí Minh đặc biệt quan tâm đến xây dựng quân đội về chính
trị, coi đó là gốc, là cơ sở để xây dựng quân đội ta
vững mạnh về mọi mặt, nâng cao sức mạnh chiến đấu của
quân đội. Nhờ vậy, quân đội ta luôn là công cụ bạo lực
sắc bén, lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành, tin
cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân; hoàn thành xuất sắc
mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, xứng
đáng với lời khen ngợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Quân
đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu
hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã
hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành. Khó khăn nào cũng vượt
qua. Kẻ thù nào cũng đáng thắng".

<strong>5. Đấu tranh làm thất bại âm mưu chống phá quân đội
ta của các thế lực thù địch là một trong những nhiệm vụ
cấp bách hiện nay.</strong> Mọi sự lơ là, chủ quan, mất cảnh
giác đều dẫn đến hậu quả nguy hại đối với bản chất
chính trị và sức mạnh chiến đấu của quân đội. Trong tình
hình mới, để có thể làm thất bại âm mưu "phi chính trị
hoá", làm thất bại luận điểm "quân đội chỉ là của dân
tộc" do các thế lực thù địch tuyên truyền, cần quán
triệt sâu sắc hơn nữa quan điểm của Đảng: tích cực, chủ
động tiến công. Phải kiên quyết khắc phục mọi biểu hiện
thụ động, bị động, hoặc chỉ hô hào chung chung, mà trên
thực tế không đấu tranh. Cần tổ chức lực lượng đấu
tranh với sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, chặt chẽ;
bồi dưỡng lực lượng trực tiếp tham gia đấu tranh cả về
phẩm chất chính trị, trình độ và năng lực đấu tranh; nâng
cao tính Đảng, tính chiến đấu, tính khoa học, sự nhạy bén
và sắc sảo trong đấu tranh.

Dù các thế lực thù địch có chống phá quyệt liệt với
những âm mưu, thủ đoạn thâm độc và tinh vi như thế nào
chăng nữa, chúng vẫn sẽ bị thất bại nếu chúng ta mạnh
lên, nếu quân đội ta thực sự vững mạnh. Trong tình hình
hiện nay, chúng ta cần đẩy mạnh hơn nữa sự nghiệp xây
dựng quân đội, đảm bảo quân đội tuyệt đối trung thành
với Đảng, Tổ quốc, Nhà nước và nhân dân, có đủ sức
mạnh hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Chú trọng xây dựng
quân đội không chỉ giỏi đấu tranh vũ trang mà còn phải
giỏi cả trong đấu tranh phi vũ trang, đáp ứng mọi yêu cầu
của phương thức đấu tranh bảo vệ Tổ quốc trong tình hình
mới; có khả năng ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu và
hành động phá hoại của các thế lực thù địch, đẩy lùi
mọi nguy cơ chiến tranh; đặc biệt có khả năng giành thắng
lợi trong điều kiện kẻ thù tiến hành chiến tranh xâm lược
có sử dụng vũ khí công nghệ cao đối với nước ta. Đó là
những vấn đề bức thiết, cơ bản trong sức mạnh chiến
đấu của quân đội ta mà sự nghiệp xây đựng quân đội
cần hướng tới và thực hiện hiệu quả.

Sự nghiệp xây đựng quân đội trong tình hình mới đòi hỏi
phải tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo tuyệt đối, trực
tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội. Vấn đề
quan trọng hàng đầu là Đảng phải tự nâng mình lên ngang
tầm với nhiệm vụ, đủ sức lãnh đạo sự nghiệp cách
mạng, sự nghiệp đổi mới đất nước và đủ sức lãnh
đạo quân đội; đồng thời phải có nội dung và phương thức
lãnh đạo phù hợp. Phải dành nhiều công sức tạo sự chuyển
biến rõ rệt về xây dựng Đảng, phát huy truyền thống cách
mạng, bản chất giai cấp công nhân, tính tiền phong của
Đảng, của mọi cán bộ, đảng viên; đồng thời, kiên quyết
đấu tranh khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính
trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, giáo
điều, bảo thủ, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham
nhũng, lãng phí trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, công
chức, đảng viên.

Đặc biệt quan tâm chăm lo xây dựng Đảng bộ quân đội, xây
dựng hệ thống tổ chức đảng trong quân đội trong sạch,
vững mạnh, đủ sức lãnh đạo toàn quân; tăng cường rèn
luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên trong quân đội thực sự
là "hạt nhân", là "nòng cốt" trong xây dựng quân đội.
Thực hiện có hiệu quả chiến lược đào tạo, bồi dưỡng,
sử dụng cán bộ; đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu
quả công tác đảng, công tác chính trị; nâng cao năng lực,
phẩm chất, đạo đức, tác phong, tư cách của chính uỷ, chính
trị viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội,
nhất là xây dựng quân đội về chính trị trong tình hình
mới.

Đẩy mạnh giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao bản lĩnh
chính trị, giác ngộ mục tiêu lý tưởng chiến đấu, xây
dựng ý chí quyết tâm, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách
mạng cho mọi quân nhân, tạo ra sự "miễn dịch" cần
thiết, tăng sức "đề kháng" để ngăn chặn, loại trừ sự
thẩm thấu và xâm nhập của các tư tưởng phi vô sản vào
quân đội. Quán triệt sâu sắc tư tưởng "tự bảo vệ"
của Đảng, "Nâng cao khả năng tự bảo vệ của mỗi người,
của từng tổ chức, cơ quan, đơn vị"(15); thực sự chăm lo
củng cố quốc phòng, xây dựng quân đội "như chăm lo đến
con ngươi trong mắt mình"(16) như giáo huấn của V.I.Lê-nin./.

____________________________


(1) Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Nhận diện các quan
điểm sai trái, thù địch, H. 2005, tr. 74.

(2) Sđd H, tr. 74.

(3) Sđd, tr. 74.

(4) V.I.Lênin, Toàn tập, tập 37, Nxb Tiến Bộ, M. 1977, tr. 362.

(5) Sđd, tập 38, Nxb Tiến Bộ, M. 1978, tr. 60.

(6) Sđd, tập 35, Nxb Tiến Bộ, M. 1978, tr. 264.

(7) Sđd, tập 43, Nxb Tiến Bộ. M. 1978, tr. 227.

(8) Sđd, tập 43, Nxb Tiến Bộ, M. 1978, tr. 277.

(9) Sđd, tập 12, Nxb Tiến Bộ, M. 1979, tr. 134.

(10) Sđd, tập 40, Nxb Tiến bộ, M. 1978, tr.210.

(11) Sđd, tập 44, Nxb Tiến bộ, M. 1978, tr.128.

(12) Sđd, tập 41, Nxb Tiến Bộ, M. 1977, tr. 250.

(13) Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 6, Nxb CTQG, H. 2000, tr. 464.

(14) Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 11, Nxb CTQG, H. 2000, tr. 350.

(15) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, H. 2006, tr. 109 -110.

(16) V.I.Lênin, Toàn tập, tập 44, Nxb TB, M. 1978. tr. 368.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7176), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Sau khi bắt <a
href="http://www.cand.com.vn/vi-VN/kinhte/2010/11/140577.cand">tạm giam
chủ tịch Công ty Dược phẩm Viễn Đông</a> do làm giá chứng
khoán, cuối tuần qua công an đã bắt tiếp em trai ông này do có
hành vi liên quan.

Cáo buộc ban đầu của công an cho rằng hai anh em ông này và
một số đối tượng khác đã mở hàng chục tài khoản để
đưa ra các lệnh mua bán "ảo" nhằm lôi kéo các nhà đầu
tư khác "ăn theo".

Đây là lần đầu tiên một hành vi thao túng giá chứng khoán
bị xử lý hình sự. Trước đó các hành vi tương tự chỉ bị
xử phạt hành chính dù trong các vụ việc đó nhà đầu tư
cũng bị thiệt hại nặng. Trong vụ này, loại cổ phiếu mà
họ thao túng đã tăng một mạch từ 60.000 lên 100.000 đồng, sau
đó lại rơi về 60.000 đồng khiến nhiều nhà đầu tư khác
thua thiệt cả trăm triệu đồng. Bản thân họ khi đó lại
đưa ra bản cáo bạch chào bán cổ phiếu ra công chúng có một
số thông tin sai lệch và bỏ sót các thông tin quan trọng.

Kể từ thời điểm 2007 đến nay, thị trường chứng khoán
Việt Nam biến động dữ dội, vượt xa mọi quy luật kinh tế
thông thường. Người người, nhà nhà, rồi doanh nghiệp bỏ
tiền ra đầu tư chứng khoán và đáng nói ở chỗ các quyết
định mua bán này ít khi căn cứ vào báo cáo tài chính, chỉ
tiêu lợi nhuận hay phương hướng kinh doanh của doanh nghiệp
phát hành cổ phiếu mà chỉ theo... "tin đồn". Các lệnh mua
bán của nhà đầu tư nước ngoài, hay việc nhiều tài khoản
cùng liên tục đặt mua một loại cổ phiếu như trường hợp
trên, đều có thể chi phối quyết định của các nhà đầu tư
"ăn theo".

Nhìn rộng ra, không chỉ chứng khoán mà các lĩnh vực đầu tư
mạo hiểm như vàng, ngoại tệ, bất động sản... đều rơi
vào tình trạng tương tự: Người dân đầu tư theo... tin đồn!
Cảnh xếp hàng, chen mua, chen bán liên tục diễn ra, tin "vỉa
hè" lan rộng trong khi cơ quan nhà nước lại phản ứng chậm
chạp. Trong hoàn cảnh đó, các con "cá lớn" tha hồ tung tác,
thao túng nguồn cung và giá cả bằng các thủ đoạn như tạo
khan hiếm, sai "đệ tử" ra chỉ dấu gom hàng, liên tục tăng
giá... khiến các thị trường này vận hành hết sức méo mó,
biến dạng theo ý muốn của họ.

Chính vì thế động thái xử lý cương quyết các hành vi thao
túng giá lần này là rất đáng hoan nghênh, bởi các lĩnh vực
đầu tư như trên thực sự đang là những "mảnh đất... ít
người, nhiều ma". Cạnh đó cần khuyến cáo kịp thời, chấn
chỉnh nghiêm trách nhiệm minh bạch thông tin của các doanh
nghiệp cung cấp hàng để tạo niềm tin cho thị trường.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7177), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>

<ul>
<li><a href="http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%B2ng_T%C3%AAn">Thông tin
về Dòng Tên trên Wikipedia</a></li>
<li><a href="http://antg.cand.com.vn/News/PrintView.aspx?ID=73427">Alexandre
de Rhodes không phải là người sáng tạo ra chữ Việt?</a></li>
</ul></div>

Nhiều học giả coi cuốn tự điển Annamiticum Lutsitanum et Latinum
(Việt - Bồ - La), công trình của giáo sĩ dòng Tên Alexandre de
Rhodes được xuất bản tại Rome năm 1651, như bản khai sinh của
chữ quốc ngữ. Như vậy chỉ còn 1 tháng nữa đến năm 2011 là
chữ quốc ngữ được tròn 360 tuổi. Nhân dịp này tôi xin kể
qua lịch sử dòng Tên và những hoạt động nổi bật nhất
của nó ở nhiều nơi trên thế giới từ khi Dòng được thành
lập cách đây gần 5 trăm năm cho đến ngày nay. Tôi cũng sẽ
xin nói thêm là chữ Quốc ngữ là di sản quý báu nhất mà dòng
Tên đã để lại. Tiếc là các vua chúa thời đó đã bỏ lỡ
cơ hội không biết dùng nó thay chữ Hán để thoát khỏi lệ
thuộc Trung Quốc về tư duy và canh tân đất nước.

<h2>Tóm tắt lịch sử Dòng Tên</h2>

Sinh trong một gia đình quí tộc người Basque Y Pha Nho, vị
sáng lập dòng Tên Ignace de Loyola (1491-1556) hồi trẻ chỉ lo ăn
chơi trác táng. Mới nhập ngũ được 8 ngày đã bị thương
trong trận vây đánh thành Pampelune. Trong thời gian 1 năm nằm
chờ vết thương lành, ông suy nghĩ về sự huyền bí của tạo
vật và đột nhiên cảm thấy có ơn Chúa gọi nên ông đợi
đến khi lành lặn hẳn đi hành hương ở thánh địa Jerusalem
trước khi trở về học các trường Đại học Alcalá, Salamanque
Y Pha Nho và sau đó tới Paris học Đại học Sorbonne. Năm 1534
cùng mấy đồng bạn lên gò Montmartre ở Paris thề nguyền từ
bỏ nhục dục, sống nghèo khổ. Được thụ phong linh mục tại
Venise năm1537 và 3 năm sau (1540) chính thức sáng lập Dòng Tên .

Tên tiếng Pháp của dòng là <em><strong>La Compagnie des
Jésuites</strong></em>. Tiếng Việt gọi là Dòng Tên (tránh gọi
tên Jésus sợ phạm húy). Compagnie có nhiều nghĩa: ngoài nghĩa
hội, đoàn (tiếng Anh gọi là <em>The Society of Jesus</em>), còn
có nghĩa "Đội quân". Ông Loyola dùng những từ ngữ quân sự
để muốn nói dòng mình là một đội quân của Chúa Giê Su và
mỗi giáo sĩ là một người lính của Chúa. Vị lãnh đạo Dòng
(được chọn sau một cuộc bầu cử) mang danh hiệu là "ông
Tướng" (le Général). Tiêu chuẩn đầu tiên của dòng là phải
có óc phục tòng như người lính phục tòng ông tướng. Tiêu
chuẩn thứ 2 là kiến thức: Mỗi chủng sinh phải qua 1 thời
gian đào tạo rất lâu dài, ít nhất là 10 năm: 2 năm tiểu
chủng viện. 3 năm học triết và các ngành nhân văn, khoa học.
Thực tập ngoài đời từ 3 đến 5 năm. Trở lại đại chủng
viện học thêm 4 năm thần học. Nhờ được đào tạo kỹ
lưỡng như vậy nên giáo sĩ Jésuite nào cũng có đủ kiến
thức, đức tính và khả năng để có thể trong bất cứ
trường hợp nào cũng có thể thích ứng với môi trường nơi
mình truyền đạo, cải tạo xã hội theo hướng của Dòng.
Đồng thời đức tính phục tòng bề trên và thói quen nhẫn
nại cũng giúp người giáo sĩ dòng Tên sống một cuộc đời
mẫu mực để làm gương và giáo huấn tín đồ. Nói tóm lại,
người sáng lập Hội đoàn Jésuite muốn dòng của mình là một
dòng ưu việt, một "đội quân" dũng mãnh về mặt giáo lý và
kiến thức để có thể hoàn thành tất cả mọi nhiệm vụ
được giao phó.

Hồi đầu Ignace de Loloya muốn dòng Tên chỉ có mục tiêu đem
kiến thức thuyết phục những người theo đạo Phản thệ hay
người ngoại đạo trở về với Giáo hội La Mã. Nhưng cũng
chính lúc đó các thân hào ở tỉnh Messine (thuộc đảo Sicile
Ý) yêu cầu ông Loloya mở trưởng cho tỉnh (1548). Trường
được nổi tiếng và kể từ đó ở Âu châu Dòng Tên thấy
cần thay đổi mục tiêu là đào luyện một tầng lớp trí
thức có khả năng canh tân xã hội theo đường lối Công giáo.
Dòng Tên từ đó mở ra những trung tâm đại học danh tiếng cho
tới ngày nay. Khi ông Loyola mất năm 1556 dòng có 1000 giáo sĩ.
Một trăm năm sau số giáo sĩ lên đến 15000 với 580 trường
học ở Âu, Á, Mỹ.

<h2>Những hoạt động nổi bật nhất của dòng Tên từ khi mới
được thành lập</h2>

<h3>1° Hoạt động mang nhiều màu sắc chính trị ở Âu
châu</h3>

Ở Âu châu dòng Tên hoạt động đúng vào thời kỳ có những
xung đột tôn giáo hoà lẫn với chính trị nên gặp nhiều sự
chống đối của giới cầm quyền vua chúa cũng như giáo hoàng.
Dòng bị xua đuổi, giải tán, cả thảy 30 lần:

Ở Pháp, năm 1563 dòng Tên mở Collège de Clermont cạnh tranh với
Đại Học Sorbonne lấy hết sinh viên của Đại học này vì
không những dạy giỏi mà còn dạy miễn phí. Những người ghen
ghét dòng Tên tìm cơ hội để triệt hạ Dòng: Năm 1594 Jean
Chatel một cựu học sinh trường Clermont lấy dao đâm vua Henri
IV. Lập tức trường bị đóng cửa, các thày dạy bị đi
đầy, ông thày dạy Chatel thần học bị treo cổ xác bị vứt
ngoài bãi. Mãi đến năm 1618 trường mới được vua Louis XIV cho
phép mở lại với tên là Louis Le Grand (bây giờ là trường
Trung học sửa soạn thi Đại học danh tiếng nhất nhì nước
Pháp). Năm 1762 Trường lại bị đóng cửa vì 1 người làm công
cho trường tên là Damien tính ám sát vua Louis XV.

Năm 1750 khi Y Pha Nho và Bồ Đào Nha ký hiệp uớc chia nhau khu
tự trị Paraguay Nam Mỹ dòng Tên huy động dân bản xứ lập
quân đội chống lại liên quân 2 nước này. Bồ Đào Nha trả
đũa cấm dòng Tên được hoạt động ở Bồ Đào Nha và ở
mọi lãnh thổ Bồ Đào Nha trên thế giới.

Năm 1767, vua Y Pha Nho Charles III ra lệnh bắt 5000 giáo sĩ dòng
Tên và đóng cửa 240 cơ sở của Dòng, không những ở chính
quốc mà còn ở khắp mọi nơi trên thế giới thuộc thẩm
quyền Y Pha Nho.

Năm 1773, cũng vì quá thành công ở Trung Quốc nên những kẻ
ghen ghét dèm pha với Giáo hoàng là dòng Tên chấp nhận tục
thờ cúng tổ tiên trái với giáo lỳ Công giáo. Giáo hoàng ra
lệnh giải tán Dòng. Mãi đến năm 1814 Giáo Hoàng Pie VII mới
cho lập lại.

<h3>2° Những hoạt động "cách mạng" chống thực dân ở Mỹ
châu</h3>

Ở Mỹ Châu hoạt động nổi bật nhất của Dòng là đã
đứng về phía người Da đỏ Guarani ở Paraguay (Nam Mỹ) chống
lại thực dân Y Pha nho và những tập đoàn bắt người làm nô
lệ. Dòng thành lập những thị xã trong cả thẩy 38 "tiểu
vực" (reductions) để tạo ra một nước tự trị gồm 110000
dân da đỏ trên một lãnh thổ rộng bằng nửa nước Pháp,
đóng thuế thẳng cho vua Y pha nho. Mỗi thị xã đều có khu nhà
dân cư, khu công cộng gồm nhà thờ, toà hành chính, trường
học... cai trị bởi một hội đồng quản trị gồm người
bản xứ và qua một cuộc bầu cử trực tiếp. Tiếng bản xứ
được dạy ở trường. Học sinh được tập thể dục và có
những hoạt động văn hóa như diễn kịch, ca hát ... Trong xã
hội mọi người đều bình đẳng không có kẻ giầu người
nghèo. Không có án tử hình. Nhà nước lập quân đội gồm
người bản xứ để chống ruồng bắt nô lệ. Voltaire,
Montesquieu và sau này Lafargue rể của K.Marx đều ngợi khen
nước Cộng Hòa Ki Tô này. Thời gian tồn tại của nước này
cũng được 181 năm, từ 1588 cho tới khi dòng Tên bị vua Y Pha
Nho đuổi năm 1769.

<h3>3° Ở Viễn Đông dòng Tên chinh phục các vua chúa bằng
kiến thức khoa học và kỹ thuật:</h3>

Ở những nước Viễn Đông theo truyền thống Khổng Mạnh như
Nhật Bản, Trung Hoa và Đại Việt (Việt Nam), dòng Tên gặp
phải sự chống đối của giới quan lại vì bị coi là muốn
phổ biến những ý tưởng trái ngược với quan niệm Quân phu
phụ của Khổng Tử khiến trật tự xã hội có thể bị đảo
lộn. Để qua mặt giới này các giáo sĩ dòng Tên tìm cách
đến gần các vua chúa, đem những mưu kế và những kiến thức
khoa học và kỹ thuật cống hiến các vua chúa để được tin
dùng. Một khi đã được sự bảo trợ của các vua chúa, các
giáo sĩ cũng dễ dàng xin được phép truyền đạo trong dân
chúng.

Vấn đề là tuy cùng một văn hoá, hoàn cảnh chính trị 3
nước Nhật Bản, Trung Hoa và Đại Việt hoàn toàn khác nhau nên
điều quan trọng nhất là phải biết tùy nghi mà hành động.
Vị lãnh đạo dòng Tên biết vậy nên đã chọn lựa và cử qua
các nước này những vị giáo sĩ ưu tú nhất:
<em><strong>François Xavier</strong></em> (Nhật Bản), <em><strong>Matteo
Ricci</strong></em> (Trung Hoa), <em><strong>Alexandre de
Rhodes</strong></em> (Đại Việt).

Tôi xin kể những hoạt động của 3 vị này

<h2>Nhật Bản:</h2>

François Xavier (y Javier) (1506-1552) sinh ở Navarre xứ Basque sau
bị Y Pha Nho chiếm. Thù ghét Y pha Nho nên năm 18 tuổi qua Pháp
học Đại học Sorbonne. Cùng Ignace de Loloya sáng lập Dòng Tên.
Được Loyola cử đi truyền giáo ở Goa thuộc địa Bồ Đào Nha
ở Ấn độ năm 1542. Trong những lần đi Malacca (Mã lai) gặp
nhiều người Nhật nên nuôi ý định đi truyền giáo ở Nhật.
Ngày 15-8-1549 ông lên một chiếc thuyền Trung Quốc đi tới
tỉnh Kagoshima bên Nhật. Ở tỉnh này ông thường trao đổi ý
kiến và bàn luận với một vị cao tăng Nhật. Sau đó ông đi
Kyoto tiếp xúc với các nho sĩ Nhật trước khi đi đến vùng
Yamayuchi lập nhà Thờ và tới Funai trên đảo Kyushu ở. Năm 1552
nghe lời khuyên của các nhà nho Nhật là muốn cảm hóa được
nhiều người Nhật theo đạo thì trước hết phải thuyết
phục được người Trung Quốc, ông lên 1 chiếc thuyền đi
Quảng Châu và bị mất trước khi tới.

Trong thời gian ngắn ngủi ở Nhật ông Xavier cảm hóa được
nhiều người theo đạo trong số các quan chức như Shogun
(Tướng quân, Mạc chúa) Otomo và nhiều daimyos (đại danh)).
Cũng nhờ vậy mà đạo Thiên chúa trong thời gian này được
truyền bá rất mau chóng nhất là ở tỉnh Nagasaki, nơi mà Dòng
Tên còn được phép độc quyền mua bán tơ lụa. Trớ trêu thay
Nagasaki nơi có nhiều người theo đạo Công giáo nhất cũng là
nơi chịu trái bom nguyên tử 400 năm sau.

Đọc kỹ lịch sử truyền giáo ở Nhật mới thấy các mạc
chúa Nhật không thiển cận như các vua chúa Việt Nam thời ấy:
Các mạc chúa và các nhà truyền giáo dòng Tên đặt quan hệ
trên nguyên tắc trao đi đổi lại: cho quyền giảng đạo miễn
là đừng lấn tới chính trị và các giáo sĩ phải giúp các
Mạc chúa súng ống, cách đóng thuyền, trang bị các tàu thuyền
của Nhật dụng cụ đi biển. Nhờ vậy mà thương thuyền Nhật
bản có mặt ở cùng Đông Nam Á: Đài Loan, Phi Luật Tân, Nam
Dương và nhất là Việt Nam (Hải Phòng, Phố hiến, Hội An, Đà
Nẳng....) Mạc chúa Mobunaga (1534-1582) lại còn lợi dụng đạo
mới Tây phương để khuynh đảo những giáo phái Phật giáo mà
ông ghét. Mạc chúa Hideyoshi (1536-1598), tuy ra lệnh giết 26
người Kitô giáo Nhật nhưng vẫn sủng ái dòng Tên nên cho phép
các thương thuyền Bồ Đào Nha dựa vào thế lực dòng này
được buôn bán ờ Nagasaki (coi phim Shogun). Sự đố kỵ và tranh
giành thị trường giữa người Hòa Lan theo Thệ phản và
người Bồ Đào Nha theo Công giáo cũng được các mạc chúa khai
thác để chia rẽ những người Tây phương với nhau. Chỉ bắt
đầu từ Mạc chúa Tokugama Leyasu (1543-1616), khi thấy có thể
giao thiệp thẳng với các vua chúa và các nhà cầm quyền vùng
Đông Nam Á (kể cả Phi Luật Tân thuộc Y Pha Nho) không cần sự
môi giới của các nhà truyền giáo, đồng thời những kỹ
thuật đóng tàu, đi biển không còn gì là bí mật nữa, mới
cấm đạo trở lại. Chính sách lợi dụng những hiểu biết
của Tây phương rồi vắt chanh bỏ vỏ có từ thời các mạc
chúa mấy trăm năm trước Minh Trị và vẫn tiếp tục cho tới
ngày nay.

<h2>Trung Hoa:</h2>

Matteo Ricci: Gốc người Ý. Sinh năm 1552. Chủng sinh Dòng Tên
năm 1571. Sau khi được thụ phong linh mục Matteo Ricci theo vết
chân của François Xavier qua Trung Quốc, coi Trung Quốc là nơi
truyền giáo lý tưởng vì không có những đạo giáo như đạo
Hồi, cần phải đấu tranh một mất một còn, và là nơi 2 nền
văn minh văn hoá Trung Quốc và Âu Tây có thể hoà hợp bổ sung
nhau. Ngay khi mới tới Macao tháng 8 năm 1582, ông đã lo học
tiếng Tàu và khi được ở Triệu Thanh Phủ gần Quảng châu
cùng với mấy nhà truyền giáo khác, ông mời Tổng Đốc
Lưỡng Quảng và các quan chức tới Triệu Thanh Phủ để trình
bày rất nhiều dụng cụ như đồng hồ, máy móc, địa bàn
địa cầu , ống kính thiên văn v.v... đem từ Macao qua và sau
đó dùng làm quà biếu xén để lấy lòng các vị đó. Ở
Triệu Thanh phủ, ngoài thì giờ nghiên cứu và chế tạo máy
móc Ricci còn lo học Tứ Thư Ngũ Kinh để bàn cãi với các nho
sĩ về những điểm tương đồng giữa Ki Tô giáo và Nho giáo.
Ông nghe lời khuyên của các vị này tự bỏ áo thày tu mặc áo
nho sĩ. Năm 1593 ông dịch Tứ thư Ngũ Kinh ra tiếng La tinh rồi
kiếm cách đi Bắc Kinh xin vào triều kiến Vua. Muốn tới Bắc
Kinh phải qua nhiều người dẫn tiến và phải đi Nam kinh
trước. Ông tới Nam Kinh ngày 31 tháng 5 1595 nán lại nhà một
thân hữu là ông quan họ Hoàng (Wang Zongming) cho tới tháng 9
mới đi Bắc Kinh. Nhưng ở Bắc Kinh ông không tìm được một
vị triều thần nào thân cận vua để tiến dẫn ông vào
triều kiến. Ông đành trở lại Nam Kinh mua nhà tọa lạc tại
nghiên cứu dạy học cho tới năm 1601 đời Vạn Lịch mới
được trở lại Bắc Kinh và sống ở đó cho tới khi chết
(1610). Ông được nhà vua cho đất táng và cho một cái chùa
để các cha dòng Tên ở.

Ông Matteo Ricci lấy tên Hán là Lý Mã Đẩu trở thành một nhà
nho không khác gì một nho sĩ Trung Quốc, viết rất nhiều sách
khoa học bằng chữ Hán dâng Vua như cuốn Những nguyên lý
Euclide, cuốn Bản đồ - địa chí cuốn Luận về Tình bằng
hữu v.v..

Dưới triều đại nhà Thanh các giáo sĩ dòng Tên vẫn được
lưu dụng và được sủng ái, nhất là dưới triều thịnh trị
Khang Hi: Các giáo sĩ dòng Tên giúp Vua trong sự giao thiệp giữa
Trung Quốc và nước Nga, giúp về kiến trúc, thiên văn, nghệ
thuật (tìm ra men màu hồng famille rose cho đồ sứ), vẽ bản
đồ Trung Quốc v.v.. Dòng Tên chỉ bị thất sủng dưới Triều
Ung Chính và Càn Long. Sau đó, từ 1842 đến 1949 được dùng
lại và được phép mở trường ở Thượng Hải (1842) mà
trường Đại học nổi tiếng nhất là trường Aurore (Rạng
Đông) nơi rất nhiều trí thức Trung Hoa được đào tạo. Tới
năm 1850 Trung Quốc đã có 4 trường Đại học dòng Tên không
kể những đài thiên văn, những trung tâm kỹ thuật... Có sự
ngược đời là chính óc thiển cận của giáo hội La Mã thời
đấy như ngăn cấm sự thờ cúng tổ tiên, đã làm khựng lại
hoạt động truyền giáo của dòng Tên trong dân gian Trung Quốc
chứ không phải là vì có sự ngăn cấm từ triều đình.

<h2>Đại Việt:</h2>

Alexandre de Rhodes. Gốc Do Thái tỉnh Aragon Y pha Nho. Ông thân sinh
tên là Rueda chạy trốn Toà án dị giáo qua ẩn trú ở Avignon
đất của Giáo Hoàng đổi tên là Rhodes sau khi cải đạo theo
Công giáo. Alexandre de Rhodes sinh ở đất Giáo hoàng năm 1591 nên
là thuộc dân của Giáo Hoàng chứ không phải là dân Pháp (chỉ
sau Cách mạng 1789 Avignon mới thuộc về Pháp). Học dòng Tên ở
Rome năm 18 tuổi cho tới năm 1618. Sau khi được thụ phong
được cử đi Goa truyền đạo. Học tiếng Bồ Đào Nha ở Goa
trước khi đi đến Macao cuối năm 1619. Được dự định cử
qua Nhật nên học tiếng Nhật ở Macao. Cho tới tháng Tư năm
1622 tính qua Nhật, thì đúng vào lúc lệnh trục xuất các giáo
sĩ của Mạc chúa Tokagama được thi hành triệt để nên bề
trên bảo ông phải đổi hướng đi Tourane (Đà Nẵng) nước
Đại Việt vì ở đó đã có sẵn cơ sở dòng Tên từ năm 1615
của 2 cha Francisco Buzomi và Diego Carvalho. Cuối năm 1624 cùng 5
giáo sĩ dòng Tên khác ông tới Faifo (Hải phố) nay gọi là Hội
An thuộc Đàng Trong dưới triều chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên).
Chỉ trong vài tháng, A. de Rhodes đã thông thạo tiếng Việt,
lấy tên Việt là Đắc Lộ và bắt đầu giảng đạo bằng
tiếng này. Ông cũng bắt đầu lấy lại những công trình của
Francisco de Pina (1585-1625) để tìm cách phiên âm tiếng Việt
bằng chữ La tinh.

Chúa Sãi không chú ý nhiều về đạo giáo mà chỉ quan tâm
nhiều về quan hệ thương mại, đặc biệt là với những
nước ngoài. Nhờ vậy dưới triều chúa Sãi Faifo trở thành
một hải cảng quốc tế.

Mãi tới năm 1626 dòng Tên mới cử một giáo sĩ người Ý tên
là Giuliano Belditoni đi giảng đạo ở Đàng ngoài (Đông kinh,
Tonkin). Ông này than vãn tiếng Việt khó quá nên Dòng cử Đắc
Lộ đi Đông Kinh, thay thế Belditoni. Năm 1627 dưới triều chúa
Trịnh Tráng, Đắc Lộ tới Hà Nội đem theo 2 món quà để
biếu Chúa là một đồng hồ và một cuốn sách của Euclide nói
về hình cầu. Được lòng Chúa nên Đăc Lộ có cơ hội tới
gần phủ Chúa và rửa tội cho một người em gái của Chúa
với tên là Catherine. Nhà Thờ đầu tiên ở Đàng Ngoài được
Đắc Lộ xây dựng nằm ở địa phận Thanh Hoá. Nhưng cũng lúc
đó các quan lại hầu cận vua đưa ra tin đồn Đắc Lộ là
gián điệp nên ông bị quản thúc ở Hà Nội cho đến năm 1630
thì bị trục xuất ra khỏi Đàng Ngoài. Trong thời gian 3 năm ở
Đàng Ngoài Đắc Lộ rửa tội được chừng 7000 người.

Đắc Lộ trở về Macao dạy học từ 1630 tới 1640 và bắt
đầu từ 1640 đến 1645, đi đi lại lại Đàng Trong 4 lần,
phần nhiều được những gia đình có đạo bao che hay ẩn trú
ở Faifo trong khu Nhật Bản. Lần thứ hai, nhờ sự môi giới
của các thương gia Nhật Bản và của bà công chúa Minh Đức
cô của Chúa Thượng (Nguyễn Phúc Lan) có đạo tên là Marie,
Đắc Lộ đem cả một tàu đồ biếu quan đầu tỉnh là Ông
Nghè Bộ nên được ở từ tháng 1-1642 đến tháng 9-1643. Nhưng
lần cuối cùng khi trở lại Đàng Trong tháng 1-1644 thì bị bắt
ở biên giới giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài và bị nghi ngờ
là gián điệp nên bị kết tội xử tử. Sau nhờ sự can thiệp
của bà công chúa Marie Minh Đức,án tử hình được đổi thành
chung thân biệt xứ và bị đuổi ra khỏi Đàng Trong tháng
7-1645.

Sau khi trở về Macao ông đi nhiều vùng quanh Ấn độ Dương và
Trung Đông trước khi tới Rome tháng 6-1649 để hoàn thiện cuốn
tự điển Việt- Bồ- La và cho xuất bản. Ông mất ở Ba Tư
năm 1660.

So với François Xavier (sau được phong thánh) và Lý Mã Đẩu
(Matteo Ricci), cuộc đời của Đắc Lộ gian khổ hơn nhiều vì
phải sống chui lủi trong đám người chài lưới cùng khổ chứ
không được các vua chúa, các giới quyền quí sủng ái như 2
vị trên. Nhưng cũng vì sống 20 năm hoà mình trong quần chúng
ở cả 3 miền đất nước, Trung, Nam, Bắc, nên tiếng Việt
của ông là tiếng Việt của người dân, tiếng nôm na chứ
không phải tiếng Hán Việt thơ phú của giới nho sĩ. Cuốn Từ
điển Việt-Bồ-La của ông phải được kể là một công trình
vĩ đại trong lịch sử văn hoá thế giới vì nhờ nó mà các
nhà ngữ học biết được những từ ngữ tiếng Việt cổ cách
đây 400 năm. Ông cũng là người độc nhất dùng 5 dấu, sắc,
huyền, hỏi, ngã, nặng, để ghi thanh điệu tiếng Việt khiến
một khi biết đọc chữ quốc ngữ là biết đọc đúng tiếng
Việt và nhờ vậy thanh điệu tiếng Việt ở 3 miền Trung Nam
Bắc mỗi ngày một thống nhất.

<h3>4° Dòng Tên ngày nay</h3>

Với hơn 20000 giáo sĩ, dòng Tên đứng thứ nhì trong số những
dòng thuộc đạo Công giáo. Nhưng nếu kể số trường Đại
học Cao đẳng và Trung học mà Dòng Tên thiết lập ở 112
nước trên thế giới, dòng này phải được kể là lớn nhất
trong địa hạt giáo dục. Những trường do dòng Tên thiết lập
đều có danh tiếng quốc tế: Thí dụ như Đại Học Georgetown
Mỹ nơi mà Clinton và 2 bà bộ trưởng ngoại giao, Madeleine
Allbright của Clinton và Condo. Rice của Bush theo học. Số những
nhân vật nổi tiếng trên thế giới trên đủ mọi địa hạt
chính trị cũng như văn hóa trong lịch sử cũng như hiện đại
được đào tạo ở những trường dòng Tên không sao kể hết
được: Chỉ cần kể trong lịch sử Pháp có nhà cách mạng
Robespierre và thời đại này có Fidel Castro.

Ngoài địa hạt giáo dục, mấy ông cha dòng Tên cũng có tiếng
trong nhiều lãnh vực kể cả chính trị như ở Trung Nam Mỹ
với lý thuyết thần đạo giải phóng, đã có hồi bị coi là
lý thuyết cộng sản trá hình. Nhân vật nổi tiếng hiện giờ
ở Trung Quốc là một ông cha dòng Tên 93 tuổi đưọc Chính
phủ Trung Quốc phong làm giám mục Thượng Hải trái với ý
của Tòa thánh Vatican.

<h2>Kết luận</h2>

Nhờ chúa Sãi có óc tương đối rộng rãi cho phép các giáo sĩ
dòng Tên được lập cơ sở ở Hội An mà chữ quốc ngữ
được ra đời ở đàng Trong. Tiếc là sau đó các vua chúa
Việt Nam, nhất là chúa Trịnh đàng Ngoài, vì quá phụ thuộc
tư duy Tàu, văn hoá Tàu, nên đã bỏ lỡ nhiều cơ hội tận
dụng những kiến thức về khoa học và kỹ thuật của các
giáo sĩ dòng Tên như các vua chúa Nhật và Trung Quốc. Nhưng cơ
hội lớn nhất đã bị bỏ lỡ là đã không nghĩ dùng chữ
quốc ngữ, chỉ có 24 chữ cái, để thay thế chữ Hán, một
thứ chữ tượng ý gồm 80 ngàn chữ, khó mà có thể học và
nhớ hết được. Chữ Hán chỉ hợp với Trung Quốc, một
nước mà mỗi miền nói một thứ tiếng khác nhau chỉ có thể
hiểu nhau bằng bút đàm. Nếu biết dùng chữ quốc ngữ ngay
từ cách đây gần 400 năm để mọi người dễ dàng biết đọc
biết viết, để phổ biến những tư tưởng và những kỹ
thuật mới mẻ của Tây phương, thì 2 miền đàng Trong và đàng
Ngoài đã trở thành một quốc gia rộng lớn, nói cùng một
tiếng Việt thuần nhất, và đất nước được canh tân trước
Nhật Bản của thời Minh Trị 250 năm. Việt Nam đã là một
nước hùng mạnh nhất nhì Đông Nam Á chứ không như bây giờ
vẫn nằm trong vòng cương toả của Tàu về tư duy, kinh tế
cũng như chính trị.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7175), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Các bài viết có liên quan của vụ án Cù Huy Hà Vũ được Dân Luận tập hợp tại đây: Hồ Sơ Cù Huy Hà Vũ, hoặc theo từ khóa "Cù Huy Hà Vũ".

Độc giả có thể truy cập Dân Luận an toàn hơn qua cổng HTTPS (HTTP có mã hóa bảo mật), bằng cách thêm https:// vào đằng trước địa chỉ danluan.org, hoặc bấm vào đây!
Bấm vào đây để đọc chuyên mục Góp ý sửa đổi Hiến Pháp 1992
Bấm vào đây để đọc cuốn Trần Huỳnh Duy Thức - Con Đường Nào Cho Việt Nam

Quỹ Dân Luận


Bấm nút Donate để ủng hộ tài chính cho Dân Luận qua Paypal. Thu chi quỹ Dân Luận: xem ở đây!

Hỗ trợ dân chủ

Bạn có thể chia sẻ tấm lòng của mình với các nhà hoạt động dân chủ trong nước và gia đình của họ, ngay cả khi bạn đang ở trong nước. Bạn chỉ cần ra bưu điện, hỏi về dịch vụ "chuyển tiền nhanh". Người ta sẽ cấp cho bạn một phiếu, trong đó có phần thông tin người gửi và người nhận. Phần người nhận bạn cần điền chi tiết và chính xác. Còn phần người gửi, bạn không cần điền chính xác. Phí chuyển tiền không đắt, hãy làm gì đó chứng tỏ xã hội đứng phía sau những công dân này!

Danh sách các nhà hoạt động dân chủ trong nước và địa chỉ của họ có thể được tìm thấy ở đây!

Dân Luận kêu gọi bài vở theo chủ đề: Nghiên cứu kinh nghiệm đấu tranh bất bạo động và xây dựng phong trào của Tổ chức Otpor (Phản Kháng) của Serbia. Đây là kinh nghiệm là các lực lượng đối kháng tại Tunisia và Ai Cập đã vận dụng để lật đổ độc tài tại các quốc gia này...

Bài mới trên Dân Luận

Archives