các nước có tam quyền phân lập rành rẽ không được… ba là
một, ở Việt Nam, báo chí vừa làm thầy, vừa làm quan tòa,
vừa làm cảnh sát, còn làm nhiệm vụ thông tin trung thực theo
đúng nghĩa báo chí thì không có.</strong></em>
Thấy tôi thắc mắc, người này giải thích thêm: Lúc nào cũng
nghe lãnh đạo báo đài, các quan chức nhà nước lặp đi lặp
lại rằng báo chí có nhiệm vụ "định hướng quần chúng,"
"định hướng dư luận," chẳng phải là làm thầy người
đọc hay sao? Chỉ người ngu không biết phân biệt đúng sai
mới cần người ta định hướng, chớ người khôn sẽ biết
đánh giá sự việc đúng sai và biết phải làm gì. Rồi còn
bày ra chuyện báo chí phải có nhiệm vụ "cảnh giác" cho
quần chúng, cái này chẳng phải báo chí giành luôn phần việc
của cảnh sát thì là cái gì? Chuyện "báo ta" tự cho mình
cái quyền thay Tòa án xét xử, tuyên án luôn cho người bị
bắt trên mặt bao trước cả Tòa án thì không cần phải nói
nhiều, ai cũng biết, nếu cần bằng chứng cứ vào Google gõ
mấy chữ: Nguyễn Tiến Trung, Nguyễn Văn Hải, Lê Công Ðịnh,
Trần Huỳnh Duy Thức, Trần Anh Kim, v.v… thì thấy liền. Nói
thế thì người nghe không "tâm phục khẩu phục" mới là
chuyện lạ.
Sau đây chỉ là một vài dẫn chứng trong hàng ngàn hàng vạn
bản tin, bài viết của cái hệ thống báo đài giới thiệu cho
quý vị xem để "mục tận sở thị" viết báo kiểu Việt
Nam là như thế nào. Sở dĩ tôi chọn hai bào báo này vì nó có
tính thời sự, dễ kiểm chứng và nội dung bài nói về nước
khác, không phải tình hình chính trị xã hội Việt Nam cho nó
khách quan.
Bài thứ nhất là "Lễ trao giải Nobel 2010" (Thanh Niên 11
tháng 12, 2010):
<div class="special_quote">"<em>Lễ trao giải Nobel Hòa Bình năm nay
diễn ra hôm qua tại Oslo, Na Uy, theo AFP. Chiếc ghế dành cho
người đoạt giải được để trống vì ông Lưu Hiểu Ba bị
giam ở Trung Quốc vì tội âm mưu lật đổ chính quyền.</em>
<em>Ngoài Trung Quốc, vốn kịch liệt phản đối kết quả này,
18 nước không nhận lời mời tham dự lễ trao giải. Hôm qua,
phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Khương Du gọi buổi
lễ là một "sân khấu chính trị" nhằm chống lại nước
này. Cùng ngày, các giải Nobel khác cũng được trao tại
Stockholm, Thụy Ðiển.</em>
<em>Hôm 9 tháng 12, lễ trao giải Khổng Tử Hòa Bình cũng diễn
ra tại Bắc Kinh, theo tờ Nhân Dân nhật báo. Reuters dẫn thông
cáo của ban tổ chức nói giải thưởng hòa bình đầu tiên
của Trung Quốc, vốn lập ra nhằm "đáp trả Nobel Hòa Bình
2010," được trao cho cựu phó lãnh đạo Ðài Loan Liên Chấn
vì những đóng góp cho hòa bình xuyên eo biển Ðài Loan. Ông
Liên không đến nhận nên giải thưởng trị giá 100,000 nhân
dân tệ (15,000 USD) được trao tượng trưng cho một bé gái. Theo
AP, ban tổ chức giải là một nhóm trí thức có liên hệ với
Bộ Văn Hóa Trung Quốc.</em>"</div>
Không thấy bài báo cho biết có tổng số bao nhiêu nước
được mời tham dự, và có bao nhiêu nước nhận lời mời. Theo
toán học, từ số 2 trở lên được coi là số nhiều, con số
18 nước không tham gia dự lễ đọc lên có cảm giác quá xá
nhiều, có vẻ như giải Nobel Hòa Bình này không được ai ủng
hộ. Nhưng nếu thêm vào ý con số 18 đó chỉ là 1/3 số quốc
gia từ chối thì hẳn người đọc sẽ hiểu rõ vấn đề hơn.
Tác giả bài viết cũng đã để cho đại diện Trung Quốc là
bà Khương Du phát biểu vung vít bằng từ ngữ thóa mạ các
nước khác, nhưng lại "bịt mồm" không đăng ý kiến của
ban tổ chức giải Nobel Hòa Bình.
Ðoạn dưới, đọc xong người ta không thể biết ai là chủ
nhân giải Khổng Tử Hòa Bình, những người này có "ân oán
giang hồ" gì với ban tổ chức Nobel mà phải "đáp trả,"
nguồn tiền thưởng giải này từ đâu ra, ông Liên Chấn đã
làm gì, tại sao ông Liên Chấn không đến dự lễ trao giải cho
ông, ông đồng ý hay phản đối, bé gái được nhận tiền
tượng trưng thay ông Liên Chấn có lý lịch như thế nào (có
dây mơ rễ má gì với Liên Chấn không), sau khi bé gái nhận
rồi thì có chuyển tiền cho ông Liên Chấn không hay cháu cũng
bị người lớn sử dụng trong một "màn diễn" để chống
lại giải Nobel?
Không thể bào chữa rằng khuôn khổ bài báo có giới hạn nên
phải thiếu thông tin, nếu vậy thì không được đăng lời
phát biểu của bà Khương Du, chớ sao lại "bịt mồm" một
bên còn một bên thì cho "văng ra" đủ thứ? Chỉ cần thêm
vài câu là giải đáp được những mù mờ của vấn đề,
nhưng có lẽ người ta cố tình làm vậy, trong khi phía trên bài
báo này là bài tường thuật rất chi tiết (không cần thiết).
Những câu hỏi đặt ra ở trên quý vị có thể đọc được
bất cứ chỗ nào trên các trang báo, website nước ngoài.
Bài thứ hai là: "<em>Baidu qua mặt Google như thế nào?</em>"
(Tuổi Trẻ 11 tháng 12, 2010).
Mở đầu, bài báo giật hàng chữ đậm:
"Ðứng thứ hai trong danh sách 400 người giàu nhất Hoa lục do
chuyên san kinh tế Forbes tháng 11, 2010 (ấn bản Châu Á) bình
chọn, tỉ phú Lý Ngạn Hoành, 42 tuổi, với tài sản 7.2 tỉ
USD, đã đánh bại Google để thống lĩnh thị trường công cụ
tìm kiếm tại Trung Quốc bằng website Baidu.com (Bách Ðộ)."
Chữ "đánh bại" được tác giả bài báo dùng thay thế chữ
"qua mặt" với mức độ tác động tăng dần lên, hàm ý
nhấn mạnh một cách cố ý, gây sự tò mò cho người đọc báo
Việt, không biết Baidu làm cách nào "đánh bại" người
khổng lồ (được cả thế giới công nhận) Google?
Sau một hồi dông dài kể về "thời thơ ấu" của Baidu, tít
nhỏ phần cuối bài báo, một lần nữa, tác giả tăng cường
độ gây ấn tượng bằng cách dùng từ "hạ gục Google" thay
thế cho từ "đánh bại." Ðánh bại thì có thể đối
phương chưa chết, chớ hạ gục là kể như chết ngắc.
Tác giả viết tiếp: "Tuy nhiên, Google vẫn không thể địch
lại Baidu, khi Baidu được 'người nhà' ủng hộ và đặc
biệt khi Google liên tục bị 'chơi' (người sử dụng gõ
Google.cn sẽ được dẫn tức thì đến trang Baidu.com). Tháng 11,
2009, lúc Lý Khai Phục tuyên bố rời Google để thành lập công
ty web riêng, cùng với loạt đòn 'tra tấn' của tin tặc,
Google hiểu rằng cuộc chiến của họ với Baidu đã ngã ngũ."
Ðến đây, người đọc mới té ngửa hóa ra Google chịu thua
Baidu không phải vì chất lượng dịch vụ kém hơn mà vì bị
áp chế bằng quyền lực chính trị của nhà cầm quyền Trung
Quốc và kiểu cạnh tranh bẩn thỉu (tin tặc). Chẳng biết ông
chủ Baidu Lý Ngạn Hoành có đọc được bài báo này hay không,
nếu có, và là người có lòng tự trọng, hẳn ông Lý Ngạn
Hoành phải đập đầu vào tường mà chết cho bớt xấu hổ vì
cách tự hào kiểu mặt thớt, cạnh tranh bẩn mà còn nhơn nhơn
tự đắc khoe ra.
Ðoạn cuối kết luận: "Không chỉ là trang web tìm kiếm, Baidu
đã phát triển thành một công ty Internet khổng lồ. Chỉ riêng
công cụ tìm kiếm, Baidu hiện có một thư mục với hơn 740
triệu trang web, 80 triệu hình ảnh, 10 triệu tập tin đa phương
tiện, theo Wikipedia. Ngoài ra, còn có Baidu Map (bản đồ), Baidu
News (tin tức), Baidu Knows (chia sẻ kiến thức), Baidu MP3 Search
(tìm kiếm file nhạc), Baidu Space (trang mạng xã hội), Baidu
Encyclopedia, Baidu Dictionary, Baidu Youa (mua sắm trực tuyến)…
Nhưng Lý Ngạn Hoành chưa dừng lại. Mục tiêu tương lai là
thị trường game, thương mại điện tử, ngân hàng điện
tử… và 'xuất khẩu' Baidu. Lý cho biết một nhóm chuyên gia
đang dịch website Baidu sang hơn 10 ngôn ngữ và 'tôi hi vọng
trong 10 năm nữa, Baidu sẽ trở thành cái tên quen thuộc của 50%
thế giới.'"
Ðọc xong, tôi có cảm giác đang đọc một bản báo cáo thành
tích của cơ quan, đơn vị nào đó ở Việt Nam, hay là mấy bài
viết "thành tựu 10 năm (20, 30 năm…) thường thấy trên
"báo ta" mỗi dịp lễ tết. Hoặc là bản báo cáo về tình
hình nhân quyền ở Việt Nam do nhà cầm quyền Việt Nam trình
bày ở các kỳ đại hội Liên Hiệp Quốc: "Việt Nam có hơn
700 tờ báo giấy, báo điện tử, có mấy chục (số cụ thể)
đài phát thanh truyền hình, có mấy chục (số cụ thể tờ
tạp chí), Bla… Bla… Bla…'
Ở Việt Nam, hai tờ báo được coi là tiến bộ nhất, thông tin
có thể tin được nhất, có số phát hành khủng nhất (300,000
bản/số) là Tuổi Trẻ và Thanh Niên mà còn viết báo như vậy.
Hơn 700 tờ báo khác, cũng chỉ là con cái trong cùng một bọc
đi… lề phải, có lẽ nên miễn bình lựng thêm.
<em>Bài đã đăng báo Người Việt</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7343), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét