là họ chỉ giỏi làm giàu cho cá nhân nhiều hơn làm giỏi cho
cộng đồng.</em>
<h2>Không cần phát minh, chỉ cần bắt chước phát minh?</h2>
Có lẽ chẳng có sắc tộc nào phải gánh trên vai mặc cảm
lớn như người da mầu. Người da mầu bị phân biệt chủng
tộc đến mức trên thế giới trước đây, ở không ít quốc
gia, họ bị vạch mồm xem răng như súc vật, không được vào
quán ăn, thậm chí có những khu phố dành cho người da trắng.
Khát đến cháy cổ, vậy mà muốn mua một cốc bia, người ta
đã không rót lại còn đuổi đi...
Nhưng người da mầu bây giờ thì sao? Câu chuyện người đàn
ông da mầu có tên là Barack Obama trở thành đương kim Tổng
thống Mỹ là một minh chứng.
Tại sao từ một sắc tộc ở dưới đáy của sự định kiến,
người da mầu lại trỗi vượt để đạt được thành công
như vậy?
Một ca sĩ da đen đã tuyên bố: "Để đuổi kịp người da
trắng, chúng tôi phải cố gắng gấp tám lần họ".
Ở đời muốn đấm thì phải co tay lại, muốn nhảy thì phải
nhún chân lấy đà thấp xuống. Người Việt xưa cũng đã dạy:
Lùi một bước để tiến ba bước.
Với dân tộc Việt, muốn hùng cường, có lẽ chẳng có cách
nào hơn, giống những người da mầu đã từng thừa nhận và
vượt qua mặc cảm để vươn lên, chúng ta cũng nên nhún mình.
Không phải để hạ mình mà là để cải thiện, để nhảy cao
hơn. Muốn chữa bệnh, làm cho cơ thể khỏe mạnh, thì việc
đầu tiên chúng ta nên làm là <span class="underlined-text">bắt
trúng bệnh</span>. Chỉ có thế mới bốc thuốc trúng, mong chữa
lành bệnh tật, làm cho cơ thể cường tráng khỏe mạnh.
Có không ít ý kiến cho rằng: Người Việt học giỏi nhưng
thiếu khả năng phát minh sáng tạo. Điều này đúng! Nhưng theo
tôi đó là ý kiến xa vời quá, nó có thể làm cho đại bộ
phận chúng ta buông lỏng việc đào luyện kỹ năng hay tính
cách trực tiếp gần gũi của mình.
Một xã hội lành mạnh, tốt đẹp, giầu có, không nhất thiết
phải có phát minh. Tôi tin chắc, nếu gia đình nào cũng toàn
những người biết sống bổn phận, thì gia đình đó chắc
hẳn sẽ giầu có và hạnh phúc. Một xã hội cũng vậy, nếu
nó có đại đa số công dân biết sống đúng bổn phận và
chức năng của mình, thì xã hội sẽ ngăn nắp, sạch sẽ, lành
mạnh, tốt đẹp, và sung túc.
Trong xã hội, có một số nghề không cần phát minh như các
dịch vụ y tế và xã hội, ở đó người ta chỉ cần có sự
tận tình, chu đáo, tử tế là đã tốt đẹp rồi. Riêng nghề
dịch vụ ngày nay chiếm đến 1/3 doanh thu và công việc của xã
hội. Nếu người ta biết làm đủ bổn phận cho việc này, thì
sự tốt đẹp chẳng bé chút nào.
Về mặt khoa học kỹ thuật hay tiến bộ cũng không lệch tâm
nhiều. Nhiều chuyên gia cho rằng, thế kỷ 20 nước Nhật không
cần chú trọng vào phát minh nhiều, mà chỉ cần học theo, nói
thẳng ra là bắt chước các phát minh của phương Tây là đã
phát triển rất nhanh. Bài học đó cũng đang diễn ra với Trung
Quốc trong thế kỷ 21 này.
Đây cũng chính là phát ngôn của các chuyên gia Mỹ, họ cho
rằng: Ở châu Á không giành nhiều tiền bạc để đầu tư cho
những tìm tòi, phát minh tiên phong và vĩ mô.
Đây không chỉ là hiện thực, mà chính là nguyên lý sống mà
người Pháp đã thừa nhận trong nhiều thế kỷ. Nguyên lý đó
ngày nay còn được áp dụng nhiều vào trong cơ chế kinh tế
thị trường tự do, đặc biệt sau khi nền kinh tế kế hoạch
của các nước Đông Âu phá sản, đó là "laissez faire", tức là
"để mặc nó".
Cụ thể người Pháp đã tiến hành hàng loạt các cuộc điều
tra. Vào mùa hạ chẳng hạn, người ta phát sốt khi phát hiện,
mỗi tháng có đến cả chục triệu khách du lịch đến Pháp,
như vậy, dịch vụ, rồi thực phẩm, rồi môi trường sẽ ra
sao? Nhưng không hiểu sao mọi việc vẫn đâu vào đấy! Rồi
người ta phát hiện rất ngẫu nhiên năm nào cũng vậy, số
người đi du lịch ra khỏi nước Pháp luôn luôn xấp sỉ số du
lịch đến nước Pháp.
Đó là sự tài tình của sắp đặt tự nhiên mà không ai có
thể lường được, hay sắp xếp mà thành. Vậy thì trong kinh
tế thị trường cũng vậy, hiện thực của nó luôn luôn phong
phú sống động hơn cả người ta sắp đặt hay điều chỉnh.
Bởi thế mà "hãy để cho nó tự điều chỉnh".
<h2>Không có tinh thần quốc tộc, quốc gia làm sao vững
mạnh?</h2>
Ở Việt Nam thì sao? Chúng ta làm đường, rồi mới đào lên
đặt cống. Việc đó thì liên quan gì đến phát minh. Rồi các
công ty dịch vụ thông tin, lẽ ra chỉ cần đào đường lắp
một đường dây, nhưng người ta không thỏa thuận được
việc ai phải thuê đường dây của ai. Thế là mỗi công ty
lắp đặt một đường dây và đào đường một lần ít nhất.
Thế là đường phố bị xới tung lên, hết lần này đến lần
khác.
Hàn Quốc, sau 10 năm lắp đặt công nghệ ô tô, thì dường như
cả nước có xe nội địa để đi, hơn thế còn xuất khẩu đi
khắp thế giới. Còn ở Việt Nam sau hơn 10 năm, chúng ta vẫn
loay hoay chưa xác định được đâu là dòng xe chiến lược,
giữa 2 dòng xe con và bán tải? Chẳng lẽ việc này lại cần
phải có nhiều trí óc phát minh và sáng tạo đến vậy? Nếu
muốn hiểu người ta chỉ cần 3 ngày làm các điều tra là xong!
Tất cả sự chậm tiến và ngược đời đó nói lên cái gì?
Theo thiển ý của tôi, không phải là việc người Việt học
giỏi nhưng kém thực hành, mà là họ chỉ giỏi làm giàu cho cá
nhân nhiều hơn làm giỏi cho cộng đồng. Ở đây , thêm một
lần nữa nói lên, tính cách công lý của người Việt rất
yếu. Người ta không nghĩ đến quyền lợi chung mà chỉ nghĩ
đến quyền lợi cục bộ của cá nhân, sau đó là của cơ quan
hay chuyên ngành nào đó.
<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Tư tưởng luôn dẫn
đến hành động. Vậy thì tại sao hiệu quả hành động của
người Việt lại yếu?<img class="quoright" src="/misc/quoright.png"/>
<br class="quoteclear"></div></div>
Học giỏi nhưng thực hành kém ư? Học chính là chuẩn bị cho
trí tuệ và tư tưởng. Tư tưởng luôn dẫn đến hành động.
Vậy thì tại sao hiệu quả hành động của người Việt lại
yếu? Trong cuộc sống, chúng ta thường xuyên thấy, một người
nói ngang, nói sai lè lè ở giữa nhiều người, nhưng anh ta
không hề gặp bất cứ sự phản đối nào để thấy xấu hổ
hay phải điều chỉnh mình.
Tại sao? Vì hầu hết những người xung quanh đã từng giống
và hành xử như anh ta, cho nên dễ bỏ qua, và thông cảm. Như
vậy, người Việt rất ít đào luyện ý thức cho công lý, mà
mạnh ai người ấy làm, "còi to cho vượt". Từ tư tưởng bé
nhỏ và cá nhân đó, người ta khó mà hình thành ý thức cộng
đồng.
Cái yếu nhất của người Việt nói riêng và Châu Á nói chung
là tinh thần công lý chung của cộng đồng. Đây chính là bài
học mà lãnh tụ Tôn Trung Sơn đã chỉ ra: <em>Trung Quốc dù 400
triệu dân nhưng chỉ là bãi cát rời rạc vì chỉ có tinh thần
tông tộc và gia tộc mà không có quốc tộc.</em>
Không có tinh thần quốc tộc, quốc gia làm sao vững mạnh, cho
dù ở đó có rất nhiều người sôi kinh nấu sử học giỏi đi
nữa. Học giỏi mà chỉ nghĩ đến vinh thân phì gia, làm giầu
cho công ty minh để lĩnh thưởng, mưa đâu ấm chân đấy...
Quốc gia làm sao giầu mạnh, hùng cường nếu kẻ có học chỉ
dùng tài của mình, tìm cách gom mái giọt ranh làm ướt bàn
chân bé nhỏ hay mấy người của nhà mình?
Vì thế, có lẽ tư duy thiếu tính cộng đồng, tức công lý
mới chính là thứ làm còi cọc học vấn, hay làm thui chột
khả năng của người Việt. Còn thực hành là cái thứ hai. Và
cho dù có thực hành giỏi đi nữa mà người ta chỉ thực hành
cho cá nhân mình thì có ý nghĩa gì?
<div class="special_quote">Không có tinh thần quốc tộc, quốc gia
làm sao vững mạnh, cho dù ở đó có rất nhiều người sôi kinh
nấu sử học giỏi đi nữa. Học giỏi mà chỉ nghĩ đến vinh
thân phì gia, làm giầu cho công ty minh để lĩnh thưởng, mưa
đâu ấm chân đấy... Quốc gia làm sao giầu mạnh, hùng cường
nếu kẻ có học chỉ dùng tài của mình, tìm cách gom mái giọt
ranh làm ướt bàn chân bé nhỏ hay mấy người của nhà mình?
Vì thế, có lẽ tư duy thiếu tính cộng đồng, tức công lý
mới chính là thứ làm còi cọc học vấn, hay làm thui chột
khả năng của người Việt. Còn thực hành là cái thứ hai. Và
cho dù có thực hành giỏi đi nữa mà người ta chỉ thực hành
cho cá nhân mình thì có ý nghĩa gì?</div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7168), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét