Thomas Jefferson – Sự nguy hiểm của truyền thống

Một số người nhìn vào hiến pháp với thái độ sùng bái,
đồng thời xem hiến pháp như là hòm chứa pháp điển mang tính
chất thiêng thánh đến độ bất khả xâm phạm. Họ gán một
sự thông thái phi phàm cho những người thuộc thời đại
trước và cho rằng những gì các vị ấy đã thực hiện thì
không thể tu chính. Tôi biết rõ thời đại ấy; tôi đã thuộc
về nó và nỗ lực vì nó. Nó xứng đáng được đất nước
ghi công. Nó rất giống với hiện tại, nhưng lại không có cái
kinh nghiệm của hiện tại; và kinh nghiệm bốn mươi năm chấp
chính có giá trị bằng một thế kỷ đọc sách; và đây chính
là điều mà tự họ sẽ thốt lên nếu như họ sống lại.
Chắn chắn tôi không phải là kẻ tán thành sự thay đổi luật
pháp và hiến pháp một cách thiếu cân nhắc. Tôi cho rằng cần
phải thừa nhận có sự bất toàn nào đó luôn tồn tại trong
bản hiến pháp, bởi vì như thế, chúng ta mới có thể thích
nghi với nó và tìm ra biện pháp thực tế để tu chỉnh các
tác động xấu của nó. Nhưng tôi cũng biết rằng luật pháp
và các định chế của nó luôn song hành với sự tiến bộ
của tâm thức nhân loại. Khi yếu tố tâm thức ấy được
phát triển và khai sáng đến một mức độ cao hơn, khi các
phát kiến tân kỳ được hình thành, khi các chân lý mới mẻ
được phơi lộ, và khi tập quán và các quan điểm nhìn nhận
đổi thay cùng với sự thay đổi của hoàn cảnh, thì các
định chế đó cũng phải tiến bộ để bước cùng một nhịp
với thời đại. Có thể nào chúng ta buộc con người tiếp
tục khoác chiếc áo mà anh ta từng bận thuở còn bé, một khi
xã hội văn minh đương thời vẫn còn chịu sự tác động của
cái thể chế do tổ tiên hung tàn của nó dựng lên. Chính quan
niệm phi lý này gần đây đã nhận chìm Âu châu trong biển
máu. Thể chế quân chủ của họ, thay vì khôn ngoan thoái
nhượng trước sự đổi thay của hoàn cảnh, cũng như thay vì
ủng hộ khuynh hướng tiến bộ, lại bám chặt vào các biện
pháp bạo lực lạc hậu, cố thủ đằng sau thành lũy tập
quán, và buộc thần dân của nó lao vào hàng loạt những biến
cố binh đao và các cuộc cách tân tàn hại, những thứ mà nếu
như được giải quyết bằng sự sáng suốt của số đông và
bằng các biện pháp tranh luận ôn hòa thì có lẽ đã chuyển
thành các hình thức cải cách tốt đẹp và đáng được hoan
nghênh. Chúng ta đừng đi theo những vết xe đổ như thế, cũng
như đừng tin rằng thế hệ này không có đủ khả năng bằng
thế hệ kia trong việc tự giải quyết những vấn đề của
chính mình. Chúng ta hãy, như các tiểu bang thân hữu đã từng,
tận dụng lý trí và kinh nghiệm của mình để điều chỉnh
các luận thuyết thô sơ về các hội đồng dẫu sáng suốt,
trung chính và có thiện chí, nhưng vẫn còn non trẻ và thiếu
kinh nghiệm. Và cuối cùng, chúng ta hãy đưa các biện pháp tu
chính cho bản hiến pháp của mình vào các giai đoạn được
định sẵn. Các giai đoạn này nên phù hợp với sự tuần hoàn
của tự nhiên. Căn cứ theo các bảng thống kê của Âu châu
về tỷ lệ tử vong của người trưởng thành tại bất cứ
thời điểm nào, thì đa số những người trưởng thành ấy
sẽ qua đời sau khoảng mười chín năm. Như vậy, cho đến
cuối giai đoạn mười chín năm đó, một thế hệ mới sẽ
xuất hiện. Mỗi một thế hệ đều có một chỗ đứng biệt
lập so với mọi thế hệ trước đó. Thế nên, thế hệ mới
này hoàn toàn có quyền lựa chọn một mô thức chính quyền mà
nó tin rằng có khả năng mang lại sự hạnh phúc, để rồi từ
đó, thích nghi với hoàn cảnh mà trong đó nó tìm ra được
chính nó, một thế hệ nối bước tiền nhân, và đứng về
phía hòa bình và sự chân thiện của nhân loại. Một vận hội
chính thức để cho cứ mỗi mười chín hoặc hai mươi năm thì
điều này có thể được thi hành cần phải được hiến pháp
ghi nhận; có như thế, bản hiến pháp mới được tiếp nhận
mãi mãi, với sự tu chính định kỳ, từ thế hệ này đến
thế hệ khác. Tính đến nay, bốn mươi năm đã trôi qua kể
từ khi bản hiến pháp của Virginia ra đời. Các bản thống kê
nói trên cho chúng ta biết rằng trong khoảng thời gian này, hai
phần ba số người trưởng thành đã chết. Khi đó, phải chăng
một phần ba còn lại vẫn có quyền, nếu họ muốn, bảo lưu
ý chí và hệ thống luật pháp mà trước đây họ thiết lập
cùng với hai phần ba kia, những người, cùng với chính họ,
tạo nên khối quần chúng trưởng thành hiện thời? Nếu họ
không làm, thì ai làm? Người chết ư? Nhưng người chết thì
đâu còn khả năng hành xử quyền lợi của mình. Họ là hư
vô, và hư vô không thể có năng lực thực thi quyền sở hữu
của mình. Quả đất cụ thể và hữu hình này, nơi mà vạn
vật ngụ cư, thuộc về thế hệ của những cư dân hữu hình
hiện thời. Chỉ họ mới có quyền chi phối những gì nằm
trong mối ưu tư của chính họ; chỉ họ mới có quyền ban bố
luật pháp liên quan đến sự chi phối đó, và sự ban bố này
chỉ có thể được thực hiện bởi đa số. Thế nên, đa số
luôn có quyền đề cử đại biểu của mình tham gia một hội
nghị và có quyền biến hiến pháp thành cái mà họ nghĩ sẽ
là tốt nhất cho lợi ích của họ. Nhưng làm thế nào để thu
thập tiếng nói của họ? Đây mới thực sự là một vấn đề
khó khăn. Nếu được triệu tập để phát biểu tại các hội
nghị của quận hạt hoặc các tổ chức tư, các phe nhóm đại
diện này sẽ trở nên quá to lớn, và vì thế, chỉ một số
ít có thể tham gia. Từ đó, tiếng nói của họ sẽ sai lạc
hoặc thiếu tính toàn diện. Từ đây, do vậy, có thể lợi
điểm của phân chia thành các khu vực trưng cầu ý kiến mà
tôi đã có lần đề nghị. Người đứng đầu mỗi khu vực
sẽ triệu tập cử tri thuộc khu vực của mình để lấy ý
kiến đồng ý hoặc không đồng ý về một vấn đề nào đó,
rồi chuyển chúng đến tòa án quận hạt và tòa án sẽ tập
hợp tất cả các ý kiến của mọi khu vực để trao cho cơ quan
có thẩm quyền cao nhất. Do đó, tiếng nói của toàn bộ dân
chúng có thể được diễn tả, thảo luận và định đoạt
một cách công bằng, đầy đủ và ôn hòa bởi lương thức
của toàn xã hội. Nếu người ta làm ngơ trước phương thức
này, thì nó sẽ có cách, thông qua võ lực, làm cho tiếng nói
của người dân được lắng nghe; khi đó, như các quốc gia
khác, chúng ta sẽ quay cuồng trong vòng luẩn quẩn: áp bức,
nổi loạn và cách mạng.

Nguồn: <em>The World of Ideas: Essays for Study, Michael W. Alssid và
William Kenney biên soạn; Holt, Rinehart and Winston, Inc. xuất bản
năm 1964.</em>

Bản tiếng Việt © 2010 Cao Hùng Lynh

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6618), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét