không đọc.</em>
Hôm qua tôi chat với một thằng bạn ở Việt Nam trước đây
khá thân. Nói một hồi, khi tôi hỏi, nó bảo nó nghĩ tôi là
thứ phản quốc. Thực ra điều đó chẳng đau, tôi đã mất
rất nhiều bạn (hoặc tưởng lầm là bạn) khi bắt đầu viết
về chính trị. Điều khiến tôi muốn đập đầu vào tường
là nó, mặc dù là học sinh trường chuyên Lê Hồng Phong, cùng
trường với tôi, không biết tư bản là gì và chủ nghĩa xã
hội là gì, và nghĩ là hiện nay có Ấn Độ và các nước
Đông Âu theo chế độ cộng sản. Về ý thứ 2 tôi tin là
chẳng mấy người nghĩ thế, nhưng về ý thứ nhất tôi không
ngạc nhiên.
Chủ nghĩa xã hội là gì? Năm lớp 10 tôi có học qua chủ nghĩa
Marx trong giờ Giáo dục Công dân, rất cao siêu, mơ hồ và khó
nuốt, những duy vật, duy vật biện chứng… Học sinh không
hứng thú, và chỉ nghe được tư bản thối nát, chủ nghĩa xã
hội đẹp đẽ, chứ mấy chủ nghĩa đó như thế nào và đẹp
đẽ hoặc thối nát ra sao thì chẳng biết. Tôi vẫn còn nhớ
giáo viên của tôi đã từng nói trước lớp, các nước tư
bản nhìn bên ngoài giàu mạnh thế thôi chứ bên trong mục
ruỗng cả rồi, chỉ có chúng ta đang đi đúng đường, các
nước tư bản sẽ từ từ tiến lên thành nước cộng sản
đúng theo thuyết Marx, và các nước cộng sản trước đây cũng
sẽ quay về. Đó là ý kiến, là quan điểm. Không phải kiến
thức. Hiện tại trong chương trình IB tôi đang học ở đây, có
môn Theory of Knowlege nói về kiến thức, các vấn đề của
kiến thức, dạy cách đặt nghi vấn, nghi ngờ những điều
giáo viên hoặc sách vở nói, lật lại vấn đề, nhìn các khía
cạnh khác, phản bác, tìm bằng chứng, phê phán… 1 điều mà
giáo dục Việt Nam không có (và không dám có). Khi tôi viết
những dòng này hiển nhiên sẽ có nhiều người muốn phản
bác, bảo tôi phản động và suốt ngày bơi móc chê bai nước
nhà, nhưng chuyện ấy gác lại nói sau.
Tôi muốn nói chút ít về chủ nghĩa xã hội. Có rất nhiều
người ủng hộ con đường tiến lên xã hội chủ nghĩa của
Đảng, nhưng họ nói thế chỉ đơn giản do Đảng nói thế,
nhà nước nói thế, thầy cô nói thế, mọi người xung quanh
nói thế. Những người chống đối, chà đạp lên chủ nghĩa
xã hội mang định kiến kiểu khác, do nhà nước đàn áp tự do
dân chủ và nhân quyền. Thực tế, bản thân cái chủ nghĩa
chẳng có gì sai. Nó là 1 chủ nghĩa, 1 hệ tư tưởng, thế
thôi. Karl Marx khi nghĩ ra cái chủ nghĩa đó, ông hình dung tới 1
xã hội đại đồng, bình đẳng, không phân biệt giai cấp.
Chỉ thiếu sót khi quên nghĩ đến những mặt hạn chế của
nó, chẳng hạn, nỗ lực tạo bình đẳng gây ra sự cào bằng
làm giảm tính cạnh tranh và trì kéo sự phát triển của nền
kinh tế, chỉ khi thực hiện các nước Đông Âu mới thấy, theo
nghĩa nào đó, đấy là 1 chủ nghĩa không tưởng, nên chế độ
cộng sản sụp đổ ở 1 loạt các nước này và cả ở Liên
Xô, nơi khai sinh ra nó. Nhưng thực ra việc lựa chọn chế độ
hay mô hình xã hội không thể có 1 lý tưởng chung nhất sử
dụng ở tất cả mọi nơi, mà phải phụ thuộc vào nhiều yếu
tố của các nước. Chẳng hạn, Na Uy là 1 nước theo mô hình
xã hội chủ nghĩa. Dân số thấp 4.8 triệu người, có sẵn
dầu, không cần cạnh tranh (mà nếu mọi người đều đua nhau
kiếm các nghề bác sỹ, luật sư, kỹ sư… thì không đủ
người làm việc khác như thợ sơn, thợ điện…), nhà nước
có thể chu cấp tất cả bình đẳng, với giáo dục và y tế
miễn phí, tiền trợ cấp cho trẻ em tới khi 18 tuổi, cho
người thất nghiệp, tàn tật, nghỉ bệnh, người già…, xã
hội không phân biệt giai cấp, khoảng cách giàu nghèo rất
thấp, người có lương cao phải đóng thuế cao. Khi học trong
giờ Sử nghe giáo viên nói các lãnh đạo của Na Uy đang có ý
định tiến lên chủ nghĩa cộng sản, ban đầu tôi thấy ngứa
ngáy, nhưng năm nay tôi có học kinh tế, phân biệt giữa planned
economy và free-market economy, nên bây giờ tôi thay đổi suy nghĩ,
có thể Na Uy làm được. Điều quan trọng là Na Uy là 1 nước
dân chủ, đa đảng, bầu cử tự do, năm ngoái tôi có nghe ông
Peter Gitmark, dân biểu của Đảng Bảo thủ ở Na Uy, nói chuyện
trong 1 buổi họp mặt với cộng đồng người Việt, nhưng
cuối cùng Đảng thắng cử là Đảng Lao động. Mỗi quốc gia
chọn mô hình phù hợp với nước mình, chỉ có thế mới có
thể phát triển được.
Câu hỏi đặt ra ở đây là: còn Việt Nam? Nếu tìm hiểu 1
cách đầy đủ và nghiêm túc, ai cũng có thể thấy được nền
kinh tế của nước ta hoàn toàn không theo chủ nghĩa xã hội.
Có tư hữu, khoảng cách lớn giữa giàu và nghèo, không có trợ
cấp, không chịu sự ảnh hưởng của nhà nước nhiều trong
kinh tế… Những người được/bị gọi là Việt Cộng hiện
giờ chẳng phải là cộng sản.
Những người bênh vực Đảng và không ngừng lặp lại rằng
nước ta đang công nghiệp hóa, hiện đại hóa định hướng xã
hội chủ nghĩa, Đảng ta ưu việt, họ đang bảo vệ cái gì?
Và cả trong nhiều tình huống khác như dạo gần đây trên
mạng mọi người thường bàn chuyện Đại lễ 1000 năm Thăng
Long. Nhiều người Hà Nội cứ nghe Hà Nội bị đả kích là
đả kích lại ngay. À, tất nhiên tôi biết năm nào miền trung
cũng có lũ lụt. À, tất nhiên tôi cũng biết chẳng mấy khi có
cái lễ để ăn mừng. À, tất nhiên tôi biết người Hà Nội
có quyền tự hào về 1000 năm. Nhưng nếu bạn nói, cùng là
đồng bào với nhau sao lại đả kích dân Hà Nội, sao lại nói
bên chết cứ chết bên chơi cứ chơi, nói như thế là xúc
phạm lòng tự hào dân tộc, thế thì tôi hỏi lại, cùng là
đồng bào với nhau sao cái đại lễ của dân Hà Nội được
trút 1/10 GDP thế, nước ta có giàu có gì cho cam. Trung Quốc
rình rang Olympic đã bị lên án và tẩy chay, nhưng thử hỏi ban
lãnh đạo Trung Quốc có dám đốt 1/10 GDP cho lễ lạc linh đình
thế không. Lòng tự hào dân tộc, đúng, chúng ta nên tự hào
là người Việt Nam, nhưng nếu không có 1 chút xấu hổ nào khi
dân nước ngoài hỏi ôi các bác nước nhỏ mà vung tiền kinh
thế, tôi sẽ nghi ngờ cái lòng tự hào đó. Bảo vệ cái gì?
Nói thế chắc chắn không phải bảo vệ cái đúng, cũng không
phải bảo vệ người dân 1 nước, và càng không phải bảo vệ
lòng tự hào dân tộc. Vậy là bảo vệ cái gì? Cả những bài
hát dịch sang tiếng Anh, 1 thứ tiếng Anh phát âm rùng rợn và
dịch khiếp khủng ai cũng thấy, tôi cũng thấy nhiều người
vào bênh vực, nói ít ra được ý tốt. Tôi không cần biết ý
tưởng ra sao. Tỷ như chuyện viết sách, cùng 1 ý tưởng 1 nhà
văn tầm cỡ được đánh giá cao và 1 người viết kiểu văn
chương 3 xu bán đầy ngoài chợ dĩ nhiên ra 2 sản phẩm khác
nhau, vụ dịch này cũng vậy, khi khả năng không có thì đừng
làm hoặc đưa người khác làm, việc gì phải cố làm rồi
đưa lên báo giới thiệu hoành tráng và đem đi phổ biến khắp
nơi với ý định giới thiệu âm nhạc và văn hóa Việt Nam ra
với thế giới nhân dịp đại lễ 1000 năm và đồng thời hun
đúc thêm lòng tự hào dân tộc, mà rút cuộc mớ kết quả đó
nếu đưa cho người nước ngoài xem được có lẽ người Việt
Nam nhục nhã không ngóc đầu nổi (xin nhớ là những đoạn
clips đó được đưa lên youtube, trang web chia sẻ videos lớn
nhất hiện nay và nếu không được rút xuống thì có thể đi
khắp thế giới- chú thích thêm: tất cả vẫn còn nằm ngay
đó). Vậy những người bênh vực đang bênh vực cái gì? Tôi
chẳng rõ.
Ngay cả những người đấu tranh dân chủ cũng có khuynh hướng
chống cái- gì- đó- mà- tôi- chẳng- biết- là- cái- gì. Với
phe đối lập. Chẳng hạn chuyện ông Lý Tống xịt hơi cay vào
mặt ca sỹ Đàm Vĩnh Hưng. Tôi không cần biết Đàm Vĩnh Hưng
phát biểu gì và làm gì, tôi cũng không quan tâm ông Lý Tống
yêu dân chủ như thế nào, việc xịt hơi cay không đem lại ích
lợi cho phong trào đấu tranh dân chủ, chẳng thay đổi được
thực trạng nhân quyền, mặt khác lại tự hạ thấp chính
mình. Nếu tôi không thích người nào đó, tôi không chơi bẩn
hay đại loại, việc gì phải tấn công đối phương để đối
phương có cái quyền trở thành nạn nhân và lu loa về mình?
Hoặc, tấn công cả những người có cùng quan điểm chính
trị, nhưng có thể khác phương pháp, hoặc có mâu thuẫn, hoặc
cũng có thể chẳng có nguyên nhân nào cụ thể cả. Bên Trung
Quốc khi giải Nobel Hòa bình được trao cho Lưu Hiểu Ba, không
chỉ ban lãnh đạo và những người dân Trung Quốc ủng hộ nhà
nước Trung Quốc nổi giận và phản đối, cả 1 số người
bất đồng chính kiến cũng biểu tình bảo không xứng đáng.
Giải Nobel trên thực tế được trao cho Lưu Hiểu Ba nhưng xét
rộng ra không chỉ cho 1 cá nhân ông Lưu Hiểu Ba mà còn được
tặng chung cho những người đấu tranh nhân quyền ở Trung
Quốc, như 1 sự cổ vũ và ghi nhận nỗ lực của những người
đấu tranh và 1 lời nhắc nhở về thực trạng nhân quyền ở
Trung Quốc. Đọc tin đó trên The New York Times tôi không ngạc
nhiên, vì dựa trên sự không đoàn kết lâu nay tôi thấy, nếu
giải Nobel được trao cho 1 người bất đồng chính kiến ở
Việt Nam, tình hình cũng sẽ tương tự. Những người đó thực
ra đấu tranh cho cái gì và chống cái gì? 1 người thực sự
muốn thay đổi, có dân chủ, và khắc phục tình trạng nhân
quyền, chống lại Đảng độc tài bưng bít thông tin, không
cần danh vọng hay giải thưởng cho việc mình làm. Mỗi khi
thấy người đấu tranh dân chủ đả kích nhau, nói xấu nhau,
tôi lại muốn hỏi, họ đang chống cái gì. Và khi đấu tranh,
như họ tự nhận, đó có phải là thực sự đấu tranh cho nhân
quyền và dân chủ hay chỉ vì tiếng tăm lợi ích cá nhân?
Tôi xin phép vòng lại ý lúc nãy đang nói dở. 1 cách tự nhiên
và đầy bản năng, sẽ có người muốn đập lại những luận
điểm của tôi bằng luận điệu quen thuộc. Yêu nước là làm
đất nước phát triển chứ không phải ngồi đó moi móc chửi
bới nước nhà. Xã hội nào cũng có vấn đề. Nước ta đang
phát triển rất tốt đẹp. Có những điểm nhất định nào
đó nhưng ta cần có niềm tin vào Đảng. Nước ta có dân chủ,
nhưng các quốc gia có chế độ khác nhau nên màu sắc của dân
chủ cũng khác nhau. Nhân quyền của nước ta khác. Blah blah blah.
Tôi nghe nhiều rồi, và cũng trả lời nhiều rồi, chẳng muốn
lặp lại nữa, chỉ muốn hỏi lại: Bạn đang bảo vệ cái gì
và chống lại cái gì? Và vì sao?
Tái bút: tôi cũng biết có những đả kích nhằm vào tôi, nói
tôi làm như thể mình hiểu biết hơn người khác, hoặc đặt
nghi vấn tuổi tác của tôi, chẳng thành vấn đề, đối với
tôi, việc học không giới hạn trong chương trình phổ thông. 1
người, dù có học ở Phần Lan- nền giáo dục được đánh
giá là tốt nhất thế giới, mà chỉ học những gì có trong
trường lớp và sách giáo khoa cũng là không biết gì. Nhưng
kiểu đả kích tầm phào ấy, là chống lại tôi hay thực ra
đang chống lại chính người đả kích? Và họ đả kích tôi
vì có vẻ như tôi chống lại cái họ đang bênh vực, nhưng họ
đang bênh vực cái gì?
12/10/2010
© 2010 Joyce Anne Nguyen
© 2010 talawas
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6676), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét