1.12.1308)</em>
Bảy thế kỷ chai mòn dĩ vãng
Tìm lại Người đau nhức những khen chê
Trần Nhân Tông ơi! Lối hẹp ông về
Con thắp nén hương cầu ông trong gió thoảng...
Hàng ngàn năm với hàng triệu con người
Ai có thể như ông?
Thương cả cánh cò bay (1), thương cả lấm bùn ngựa đá (2)
Nửa thế kỷ vinh quang, kỳ lạ
Hai lần thắng Nguyên Mông (3), hai lần chối vương quyền.
Lịch sử đắng cay, lịch sử ưu phiền:
Những đường phố mang tên ông
Cứ nhọc nhằn, mỏi mệt
Lối rộng người đi, nào ai có biết
Nỗi đau Huyền Trân (4) xót mãi không cùng!?
Ông đến Hải Vân trong mưa gió bão bùng
Vẫn nhìn thấy Mũi Cà Mau xanh vời vợi
Nước mắt thương con gái, lăn vòng
Cùng khát khao mở cõi
<em>Việt điểu sào nam chi</em> (5)
Tiên tri
Số phận Lạc Hồng.
Ba lăm tuổi, từ tột đỉnh vinh quang
Ông tìm đến với tương cà dưa đỗ
Ông đi tu, hiểu thế nào là khổ
Xa lánh bụi trần, hiểu lẽ đầy vơi.
Lo cho cháu con, cho nước đến muôn đời
Trăn trở nỗi bể dâu:
<em>Đất nước như bàn tay cực bé</em>
<em>Sao quan nhỏ, quan to nhiều thế</em> (6)?
Bảy thế kỷ rồi lịch sử vẫn còn đau!
Ông hiểu cuộc đời nhưng ai hiểu ông đâu
Tha hết sự dối gian để đất nước khỏi dãi dầu
Cái giả trá ông tha, vậy ai trả giá?
Con biết lấy gì để đong được nữa?
Nước mắt, niềm tin, sự thật, dối lừa...
Con cũng biết cuộc đời đâu phải những cơn mưa
Bỗng chốc tạnh đi là nắng đến, sững sờ
1.000 năm, <em>Dời Đô</em>
Đời nay sùng kính(!)
700 năm sao bọt bèo tủi lạnh
Ai nhớ, ai thương?
Một nửa Trời Nam không thể chứa nổi một tên đường
Dài rộng.
Hai lần thắng Nguyên Mông
Người Nay coi chỉ là giấc mộng
Khơi nguồn mạch Trúc Lâm
Cả nước Một Diên Hồng…
Đang bị lãng quên
Như cái nhỏ nhoi con phố hẹp, bất ngờ?...
Câu hỏi ngày xưa cứ dứt day mỗi phút, mỗi giờ
Như con suối <em>Giải oan</em> (7)
Mỗi năm một mùa nước đỏ
Những cung tần mỹ nữ
Thác thiêng sầu tủi bao đời?
Mây Yên Tử dàu dàu dáng núi
Thiền Trúc Lâm đau đáu hình người
Nhân Tông ơi! Chuyện đời khó nói
<em>Người lính già</em> (8), thuở ấy, có <em>ham chơi</em>?
<h2>
Chú thích</h2>
1. Thơ Trần Nhân Tông: Mục đồng địch lý quy ngưu tận /
Bạch lộ song song phi hạ điền. Trẻ chăn trâu thổi sáo gọi
trâu về / Từng đàn cò trắng vui bay sà xuống ruộng (trong
một chiều nắng đẹp). Tục ngữ: Mệt lử cò bợ = con cò
dầm mình trong mưa rét không thể về vì đói, ở lại vẫn
đói vì mưa giăng giăng chẳng thể nào thấy cá mà bắt. Cứ
thế đứng suốt ngày…
2. Thơ Trần Nhân Tông: Xã tắc hai phen chồn ngựa đá / Non sông
nghìn thuở vững âu vàng.
3. Vua Trần Nhân Tông hai lần đánh thắng Nguyên Mông năm 1285
và 1288.
4. Gả công chúa Huyền Trân năm 1306 để đổi lấy Nam Quảng
Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế và một phần Quảng Nam bây
giờ.
5. Con chim khôn của Nước Việt phải biết chọn cành phương
Nam mà làm tổ. Phan Bội Châu lấy tên chữ là Phan Sào Nam.
6. Sau khi nhường ngôi cho vua con Trần Anh Tông, một lần về
mở sổ quan, đọc thấy Trần Anh Tông phong nhiều quan tước
quá, Trần Nhân Tông ném cuốn sổ đi và nói như thét lên
rằng: "Đất nước bé bằng bàn tay, quan nhiều như thế, dân
làm sao sống nổi"?
7. Khi vua Trần Nhân Tông lên Yên Tử, nhiều cung nữ gieo mình
xuống suối tự tử. Bây giờ, mỗi năm nước suối lại ngầu
đỏ vào mùa mưa, dân gian đặt tên là suối Giải Oan.
8. Thơ Trần Nhân Tông: Người lính già đầu bạc / Kể mãi
chuyện Nguyên Phong.
Huế, tháng 12.2008 – Yên Tử, tháng 9.2010
Tel: 0914.079.210.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6565), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét