là sự thất bại của chính quyền ở Bắc Kinh - và chiến
thắng cho nhân quyền ở khắp nơi...</em>
<div class="special_quote">Cập nhật: Các chương trình truyền hình
quốc tế bị cắt sóng ở Trung Quốc hôm thứ Sau, khi Hội
Đồng Giải Thưởng Nobel tuyên bố rằng Lưu Hiểu Ba chính là
chủ nhân của giải thưởng Nobel Hòa Bình 2010, nhấn mạnh vào
"cuộc đấu tranh lâu dài và bất bạo động của ông cho các
quyền con người cơ bản ở Trung Quốc". Bài báo sau đây
được đăng hôm thứ Tư, trước khi tuyên bố chính thức
được đưa ra.</div>
Đa số các giải thưởng quốc tế đều được chính quyền
Trung Quốc vui mừng đón nhận, nhưng cũng có những ngoại lệ.
Một trong số đó là giải thưởng Nobel Hòa Bình năm nay dành
cho Lưu Hiểu Ba, một nhà văn và viết tiểu luận chính trị
Trung Quốc hiện đang thụ án 11 năm tù vì quan điểm không khoan
nhượng của mình. Ông là một trong những nhà bất đồng chính
kiến nổi tiếng nhất ở Trung Quốc, được biết tới vì đã
đấu tranh không sợ hãi cho tự do ngôn luận, nhân quyền và
dân chủ trong hai thập niên. Năm 2009, ông bị kết án với tội
danh "xúi giục chống phá chính quyền và lật đổ hệ thống
xã hội chủ nghĩa", vì vai trò của ông trong việc soạn thảo
"Linh Bát Hiến Chương" (Hiến chương 08), một bản hiến chương
chính trị kêu gọi dần dần cải cách chính trị ở Trung
Quốc, và vì là tác giả của một vài tiểu luận khác trên
mạng chỉ trích chính quyền, được đăng tải trong thời gian
2005 đến 2007.
Sinh năm 1955 tại Trường Xuân, một thành phố công nghiệp phía
đông bắc Trung Quốc. Lưu Hiểu Ba tốt nghiệp cử nhân văn
chương từ trường đại học Cát Lâm và chuyển tới Bắc Kinh
để tiếp tục học tập. Sau khi lấy bằng Tiến Sĩ tại Đại
học Sự Phạm Bắc Kinh, ông bắt đầu công việc như một
giảng viên tại đây. Vào cuối 1988, ông đến làm khách tại
trường Đại học Columbia, nhưng sau đó đã về nước sớm
để tham gia phong trào dân chủ năm 1989 tại Trung Quốc. Trong
buổi sớm ngày 4/6/1989, khi Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân Trung
Quốc tiến vào Bắc Kinh và bao vây những sinh viên còn lại
trên quảng trường Thiên An Môn, Lưu Hiểu Ba đã đóng vai trò
người thương thuyết giữa sinh viên và quân đội, và cuối
cùng đã đạt được một thỏa thuận khiến nhiều sinh viên
tránh được cuộc đổ máu, điều đã xảy ra ở nhiều khu
vực khác trong thành phố.
<div class="boxleft320"><img src="http://danluan.org/files/u1/liu_0.jpg"
width="320" height="230" alt="liu_0.jpg" /></div>
Được ghi nhận trong sổ đen của chính quyền như "đầu lĩnh"
và "bàn tay đen" của phong trào sinh viên, Lưu Hiểu Ba bị bắt
ngày 6/6 và bị giam 18 tháng tại nhà tù Qincheng vì tội "phản
cách mạng". Ông được thả vào tháng Một năm 1991, nhưng bị
cấm giảng dạy hoặc nắm giữ các chức vụ liên quan đến
giảng dạy. Ông tiếp tục viết các bài luận ủng hộ tự do
ngôn luận và nhân quyền, và tạo được sự chú ý của dư
luận trong và ngoài nước như "lương tâm của Trung Quốc" vì
sự đấu tranh hòa bình, không sợ hãi, không vị kỷ cho các tư
tưởng của mình. Năm 1995, ông bị giam giữ tại gia và sau đó
bị kết án 3 năm "cải tạo lao động" do một loạt các bài
viết chỉ trích chính quyền. Vào thời điểm ông được thả
tháng Mười năm 1999, Lưu Hiểu Ba tiếp tục viết các tiểu
luận phê phán, đa số được đăng ở nước ngoài nhưng sau
đó được lưu truyền rộng rãi ở Trung Quốc.
Thế rồi vào 8/12/2008, Lưu Hiểu Ba lại bị bắt giữ. Đó là
sát vào ngày Nhân Quyền Thế Giới, ngày mà hơn 300 người Trung
Quốc đã chọn để công bố bản Linh Bát Hiến Chương mà họ
đã ký tên ủng hộ.
<a href="http://danluan.org/node/581">Linh Bát Hiến Chương</a> được
bắt chước có chủ ý của Hiến Chương 77, một tài liệu công
bố năm 1977 trong đó các trí thức Czech và Slovakia đã dũng
cảm thề "đấu tranh bằng sức mạnh cá nhân và tập thể cho
sự tôn trọng các quyền con người trên đất nước Tiệp
Khắc và trên toàn thế giới". Nó kêu gọi chấm dứt sự lãnh
đạo độc tài của Đảng CS và thiết lập một hệ thống
mới dựa trên quyền con người, pháp trị và dân chủ tại
Tiệp Khắc trước đây (nay là Czech và Slovakia). Lưu Hiểu Ba
đôi lúc được gọi là Vaclav Havel của Trung Quốc.
"Những công dân Trung Quốc", những người ký tên dưới bản
hiến chương đã viết, "là những người đã cam chịu các
thảm hoạ về nhân quyền và vô số sự vất vả trong suốt
những năm tháng này, bây giờ gồm cả nhiều người đang nhìn
thấy rõ rằng tự do, bình đẳng, và nhân quyền là những giá
trị phổ quát của nhân loại; và nền dân chủ với một chính
phủ hợp hiến là khuôn khổ cơ bản để bảo vệ những giá
trị này."
<a href="http://danluan.org/node/581">Linh Bát Hiến Chương</a>, được
soạn thảo trong nhiều tháng, đã không rơi vào tầm ngắm của
nhà cầm quyền Trung Quốc cho đến vài ngày trước khi nó
được công bố. Sau khi Lưu Hiểu Ba bị bắt, một chiến dịch
lớn dưới sự điều phối của cơ quan an ninh được tiến
hành để "nhổ tận gốc những người tổ chức" và ngăn cản
sự phát tán của bản hiến chương. Sau đó nhiều tuần và
nhiều tháng, công an thẩm vấn từng người trong số 303 người
ký đầu tiên, trong số đó là nhà văn, luật sư, nhà báo, nhà
nghiên cứu, cựu đảng viên, và cả các thường dân; nhấn
mạnh rằng chính quyền Trung Quốc có cách nhìn Linh Bát Hiến
Chương khác với các tuyên bố của các nhóm bất đồng chính
kiến trước đây và "đây là một vấn đề tương đối nghiêm
trọng".
Chính quyền Trung Quốc có thể ban đầu đã lo ngại về một
sự phản kháng toàn cầu trước việc bắt giữ nhà bất đồng
chính kiến có tiếng tăm nhất tại quốc gia này. Tuy nhiên,
phản ứng ngoại giao của quốc tế là không đáng kể.
Trong khi đó, vào tháng Hai 2009, Ngoại trưởng Hillary Clinton đã
hứa trước chuyến viếng thăm Bắc Kinh rằng Hoa Kỳ sẽ không
để các vấn đề nhân quyền "ảnh hưởng" đến các khía
cạnh quan trọng khác của mối quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ.
Vào 23/62009, Lưu Hiểu Ba chính thức bị bắt giữ và chuyển
tới trại tạm giam chính Beikan của Bắc Kinh. Phiên tòa, kéo
dài chưa đến 2 tiếng đồng hồ, diễn ra vào 23/12/2009 và bản
án dành cho Lưu Hiểu Ba - một bản án dài chưa từng có dành
cho hoạt động lật đổ kể từ khi tội danh này được đưa
vào luật Hình sự Trung Quốc năm 1996 - được tuyên vào ngày
Giáng Sinh năm 2009, khi hầu hết các tòa báo quốc tế đang
nghỉ lễ, với mục tiêu rõ ràng là để giảm thiểu lời ra
tiếng vào trên phạm vi quốc tế.
Trong phiên tòa xử Lưu Hiểu Ba, chính quyền đã cho rằng Lưu
Hiểu Ba đã đi quá giới hạn của tự do ngôn luận bằng các
bài luận đã "công khai phỉ báng và xúi giục người khác lật
đổ chính quyền". Phiên tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án 11
năm tù viết: "thêm vào đó, hành vi phạm tội đã diễn ra trong
thời gian dài, và đối tượng rõ ràng có ác ý. Các bài viết
được công bố đã được phát tán và được xem rộng rãi.
Bị cáo là một tội phạm nguy hiểm và cần chịu bản án
nặng nề theo luật pháp."
Trên thực tế, trong 9 bài luận mà bên công tố chọn ra, Lưu
Hiểu Ba liên tục bảo vệ tư tưởng rằng thay đổi chính trị
chỉ có thể được tiến hành một cách từ từ và hòa bình.
Lưu Hiểu Ba nhấn mạnh trước tòa các tuyên bố mà ông đã
chuẩn bị nhưng không được phép nói ra: "<em>trong hai thập
niên vừa qua... tôi đã luôn bày tỏ quan điểm rằng cải cách
chính trị Trung Quốc phải diễn ra từ từ, hòa bình, có trật
tự và có kiểm soát. Tôi cũng đã liên tục phản đối cuộc
cải cách cấp tiến một bước, và càng phản đối cách mạng
bạo lực</em>".
Luật sư của Lưu Hiểu Ba đã đưa ra những lời bào chữa dựa
trên đường hướng này, trích dẫn các luật của Trung Quốc
cũng như các tiêu chuẩn quốc tế về tự do ngôn luận. Đáp
lại từ tòa án là một dòng phía cuối bản án: "Không có đủ
lập luận trong lời bào chữa của phía bảo vệ cho Lưu Hiểu
Ba; đó đó tòa án không chấp nhận lời bào chữa".
(Chín bài luận được đưa ra như bằng chứng phạm tội bởi
công tố viên, cộng với các tài liệu luật sư dùng trong phiên
tòa Lưu Hiểu Ba, đều được đăng tải trên trang China Rights
Forum, một tạp chí in và báo mạng thuộc một nhóm đấu tranh
cho Nhân Quyền tại Trung Quốc có trụ sở tại New-York.)
Phiên tòa là một vỏ bên ngoài nhằm che đậy quyết định
chính trị của lãnh đạo Trung Quốc dành cho Lưu Hiểu Ba. Bản
thân Lưu Hiểu Ba đã biết rõ kết cục của nó: "Tôi đã từ
lâu biết rằng khi một trí thức độc lập đứng lên trước
một nhà nước độc tài, bước đầu tiên để đi đến tự do
là phải bước vào tù". Ông viết trước khi bị bắt. "Giờ
đây tôi sẽ đón nhận bước đi đó, và tự do thực sự đang
đến gần".
Lưu Hiểu Ba là nhân vật nổi tiếng nhất trong vô số người
chỉ trích chính quyền Trung Quốc bị bắt giam vì bày tỏ quan
điểm một cách hòa bình. Ông là một ứng cử viên thích hợp
cho giải Nobel Hòa Bình, một giải vốn có truyền thống vinh
danh những nhà hoạt động nhân quyền kêu gọi đổi mới chính
trị một cách hòa bình. Các nhân vật dành giải Nobel Hòa Bình
trước đây như Kim Dae-jung, Lech Walesa, và Aung San Suu Kyi đều
nằm trong khuôn mẫu tương tự.
Nếu Lưu Hiểu Ba được vinh danh, một hiệu ứng tích cực
nhất là công luận sẽ chú ý hơn đến Linh Bát Hiến Chương
và những gì Lưu Hiểu Ba viết về Trung Quốc. Trước đây,
những tài liệu này trước đây chỉ được lưu truyền bằng
email trong một nhóm nhỏ các công dân Trung Quốc, những người
biết cách vượt qua hệ thống tường lửa và kiểm duyệt.
Với giải Nobel, Lưu Hiểu Ba sẽ trở nên nổi tiếng đến mức
không có cách nào ngăn chặn được sự phát tán hàng loạt
của Linh Bát Hiến Chương và các bài viết khác của Lưu Hiểu
Ba.
Như nỗi lo ngại của nhà cầm quyền Trung Quốc lúc họ quyết
định bỏ tù Lưu Hiểu Ba, nhiều người trong công chúng Trung
Quốc - bao gồm cả những đảng viên và quan chức chính phủ -
có thể sẽ nhận ra chính mình trong các nguyên tắc mà Linh Bát
Hiến Chương đặt ra.
Những nhân vật nổi tiếng, bao gồm cả chính Havel [người
chủ xướng Hiến Chương 77 ở Tiệp Khắc] đã thúc giục Ủy
ban Giải thưởng Nobel trao giải năm nay cho Lưu Hiểu Ba. Bất
chấp lời cảnh báo của chính quyền Trung Quốc rằng trao giải
Nobel cho Lưu Hiểu Ba là "một sai lầm", lịch sử có thể sẽ
có cách đánh giá khác.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6617), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét