src="http://danluan.org/files/u1/arton10387-e118c.jpg" width="200"
height="150" alt="arton10387-e118c.jpg" /></div>Mới nhìn thì các biển
quảng cáo của Nokia cho điện thoại kiểu C3 chẳng có vẻ gì
đáng lưu ý.
Như nhiều quốc gia khác trong vùng, Việt Nam cũng thuộc loại
mê say điện thoại di động, và đâu trong các thành phố lớn
cũng có quảng cáo cho các thương hiệu. Nhưng các biển Nokia
này nổi bật ở chỗ chúng quảng bá tính năng của điện
thoại C3 cho phép truy cập vào trang chat của Facebook, trong khi
trang chat này và toàn bộ Facebook đương bị chận.
<em><strong>Làm thế nào mà một công ty có thể luồn lách hệ
thống ngăn chận một cách hiên ngang như vậy?</strong></em>
Trước hết theo các chuyên gia thì hệ thống này cũng chẳng
nghiêm ngặt lắm. Tường lửa của Việt Nam gần giống một
hàng rào tre bốc khói hơn là cái Tường Lửa Vĩ Đại của
Trung Quốc, nghĩa là nó gây phiền phức hơn là cấm đoán
thẳng thừng.
Như Trung Quốc, Việt Nam cũng đã đang lấn cấn giữa việc
gặt hái được cái lợi từ sự mở rộng của internet, và nhu
cầu duy trì quyền kiểm soát thông tin, mà tường lửa là một
biện pháp để hạn chế các sinh hoạt tranh đấu trên mạng và
những sinh hoạt khác có thể gây hại cho nhà cầm quyền.
Việt Nam chận lối vào Facebook lần đầu vào khoảng cuối năm
2009, trong một kế sách ngăn chận thiếu chu đáo mà nhà nước
chưa bao giờ công khai nhìn nhận. Không lâu sau khi có lời đồn
đại trên mạng rằng một quy định ngăn cấm vừa ban hành có
nêu tên tám trang trong đó có Facebook, các nhà dịch vụ internet
đã bắt đầu chận trang xã hội này có khi liên tiếp trong
vòng mấy ngày. Nhưng rồi chỉ vài tuần sau ai nấy đã biết
cách mày mò sửa hệ tên miền (DNS) để vượt tường lửa, hay
truy cập bằng ấn bản Facebook Nhẹ tuy ít tính năng hơn nhưng
còn vào được.
Nguyễn Thanh Hải, một nhà tư vấn tiếp thị cho biết qua
Faceboo chat: "Việc ngăn chận này không kỹ càng, bạn chỉ
cần đổi DNS là qua mặt được".
Khác với Trung quốc ngăn chận trang mạng từ chặng các nhà
cung cấp dịch vụ Internet, Việt Nam chỉ chận từ hệ tên
miền, tức là nhà nước chỉ buộc các nhà dịch vụ phải
hướng máy chủ đi chỗ khác thay vì chận không cho vào trang. Do
vậy tường lửa của Việt Nam dễ vượt qua hơn là ở Trung
quốc, nơi có khoảng 30 ngàn người kiểm duyệt có nhiệm vụ
truy tìm các nội dung bị cấm trên mạng.Một chuyên gia điện
toán dấu tên cho biết vượt qua cách chận này dễ như chơi,
vì chỉ cần thay hệ tên miền của dịch vụ bằng một trong
nhiều hệ khác nhan nhãn trên mạng, chẳng hạn như DNS của
Google.
Vì cách vượt khá dễ, mà cũng chẳng có thông báo chính thức
ngăn cấm nên người dùng Facebook ở Việt Nam, với số lượng
lên trên một triệu, vẫn có thể coi mình vô tội để tiếp
tục chat, điền tên trong ảnh, hay chơi Farm Ville (Làng Nông).
Ngoài Nokia, các công ty nước ngoài có mặt tại Việt Nam cũng
vẫn quảng cáo trên Facebook, tuy một ít trong số này cho biết
họ có lo nghĩ về khía cạnh hợp pháp của sự việc. Một số
khác, như hiệu mỹ phẩm Clean and Clear, thì dùng Zing, một trang
mạng xã hội (TMXH) của Việt Nam khá phổ biến với thế hệ
tiêu dùng thuộc lớp tuổi ít hơn người trên Facebook. Riêng
Nokia thì đã không liên hệ để tham khảo được.
Trái với một quy định nhà nước được loan báo rộng rãi
năm 2008 theo đó các bloggers có thể viết hay không được viết
những gì, việc ngăn chận Facebook ít có viên chức nhà nước
nào nhắc đến. Vài tuần sau khi chiến dịch bắt đầu, báo
điện tử Vietnam Net Bridge có tường thuật trong một bài hàng
đầu rằng Bộ Ngoại giao đã xác nhận để đáp ứng âu lo
trong quần chúng các cơ quan nhà nước đang rà soát nội dung
của một số TMXH. Bà Nguyễn Phương Nga, phát ngôn viên của
Bộ, tuyên bố rằng một số TMXH đã bị lạm dụng để
(nguyên văn) "chuyên chở thông tin có nội dung chống lại
nước CHXHCNVN… đe dọa an toàn thông tin". Nói cho gọn thì bà
này đã thừa nhận điều mà ai cũng đã cảm thấy từ lâu: có
một nhóm tranh đấu đã cho ra một trang chống lại việc nhà
nước cho khai thác mỏ bô-xít đáng giá bạc triệu trên vùng
cao Trung phần.
Với 25% dân số cũng là cư dân mạng Việt Nam có mật độ sử
dụng internet thuộc hạng cao nhất trong vùng. Viết blog đã trở
nên thông thuộc từ nhiều năm nay, và cờ bạc trên mạng đã
phổ biến đến nỗi một vài trung tâm cai nghiện đã mở cửa
để trị liệu những người mắc nghiện cờ bạc. Ngay cả các
quán café ngoại ô cũng có trang bị WiFi đầy đủ, thường là
miễn phí cho khách.
Những năm gần đây nhà nước đã xuống tay lùng bắt và giam
giữ nhiều người viết blog. Nhà nước cũng bị tố cáo trong
việc dò thám thông tin và xâm nhập vào những trang mạng họ
cho là có hại.
Trung Quốc chận Facebook vào tháng 7 năm 2008, và sau đó chận
luôn cả Youtube và Twitter. Chẳng bao lâu sau đó Việt Nam cũng
noi gương Trung Quốc trong việc kiểm duyệt Internet.
Gs. Carlyle Thayer, một chuyên gia về Việt Nam thuộc Trường Võ
Bị Úc Châu nhận định rằng: "Tầm vóc và tài lực của
Trung Quốc khác hẵn Việt Nam. Tôi nghĩ là Việt Nam có quyết
tâm chính trị nhưng lại thiếu tài lực. Vì thế mà việc
kiểm duyệt tại Việt Nam không nặng nề như tại Trung
Quốc".
Nỗ lực ngăn chận của Việt Nam đã bị chỉ trích nặng nề.
Nhóm Quan Sát Nhân Quyền (Human Rights Watch) đã lên án sự cấm
cản, sự bắt bớ người viết blog, và phần mềm dò thám
phải thiết kế trên mọi máy tính công cộng ở Hà Nội hạn
chót là năm 2011.
Tại hội nghị thượng đỉnh khối ASEAN ở Hà nội tháng 4
vừa qua Bộ Trưởng Ngoại giao Mỹ bà Hillary Clinton cũng bày
tỏ quan ngại rằng, "Tại Việt Nam việc truy cập vào các
mạng xã hội phổ thông bổng dưng không được nữa," và bà
cũng lên án việc bắt giữ các blogger và các vụ tin tặc xâm
nhập phá hoại các nhà hoạt động và trang mạng.
Đại sứ Anh quốc Mark Kent cũng từng viết blog bằng tiếng
Việt và Anh từ hai năm nay trên trang nhà Đại sứ quán, nơi
đã mở ra trang Facebook của mình tại Việt Nam sau khi có việc
cấm cản. Theo tòa đại sứ, trang này đã có thêm 3 người
kết bạn mỗi ngày. Ông nhận xét, "chẳng ai trong nhà nước
tuyên bố Facebook bị cấm … Cấm cản cũng chẳng có vẻ có
hiệu quả, vì người ta có cách vượt qua. Chúng tôi cũng từng
minh xác rằng cấm cản internet cách vô tội vạ chỉ gây hại
cho một xã hội đang phát triển. Nước này đến được chỗ
đứng hiện giờ cũng nhờ mở cửa ra với bên ngoài".
Việt Tân, một đảng tranh đấu có trụ sở tại hải ngoại
gần đây đã khởi dậy một chiến dịch vượt tường lửa (No
Firewall). Bà Angelina Đỗ, phát ngôn viên của Đảng tuyên bố
qua điện thư rằng "thật là một điều khích lệ khi đa số
người dùng Facebook biết cách làm sao truy cập, tuy nhiên họ
cũng còn là một phần nhỏ của số người dùng internet tại
Việt Nam… Nhu cầu kiến thức về cách thoát vượt rào cản
và bảo mật trên mạng rất cần cho cả nước Việt Nam".
Nguồn:
http://www.minnpost.com/globalpost/2010/10/05/22038/facebook_in_vietnam_why_the_block_doesnt_work
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6627), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét