quan sát tình hình Á châu đã xôn xao bàn tán về điều được
gọi là "hiện tượng Ôn Gia Bảo", sau khi vị Thủ tướng
của Trung Quốc liên tiếp đưa ra những phát biểu hô hào cho
dân chủ, tự do và kêu gọi giới lãnh đạo Đảng Cộng Sản
Trung Quốc nhanh chóng tiến hành cải cách chính trị.
<div class="boxleft300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/CHINA1_10_03_10_300x300.jpg" width="300"
height="300" alt="CHINA1_10_03_10_300x300.jpg" /><div
class="textholder">Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo</div></div>
Trong cuộc phỏng vấn được đài truyền hình CNN trình chiếu
hôm chủ nhật mồng 3 tháng 10 vừa qua, ông Ôn Gia Bảo tuyên
bố rằng "<em>nguyện vọng và đòi hỏi của dân chúng về
dân chủ, tự do là một sức mạnh không thể kháng cự.</em>"
Ông cũng nói với phái viên Fareed Zakaria của CNN rằng Đảng
Cộng Sản Trung Quốc cần phải hành động theo đúng hiến pháp
và pháp luật, chứ không thể đứng trên hiến pháp và pháp
luật như trong thời kỳ còn là một đảng cách mạng đang
đấu tranh để giành chính quyền. Theo các nhà quan sát, đây là
lần thứ 7 trong vòng chưa đầy 2 tháng mà nhà lãnh đạo
được tiếng gần gũi với dân chúng công khai đề cập tới
nhu cầu cải cách chính trị. Trước đó, vào ngày 22 tháng 8,
vị thủ tướng của Trung Quốc cũng tuyên bố ở thành phố
Thẩm Quyến nhân dịp kỷ niệm 30 năm đổi mới kinh tế rằng
chính quyền cần phải tạo điều kiện để người dân có
thể giám sát và phê phán những hoạt động chính phủ và
giải quyết điều mà ông gọi là "<em>sự tập trung quá độ
của những quyền lực không hạn chế.</em>" Ông nói thêm
rằng nếu không có sự bảo đảm của cải cách thể chế
chính trị, những thành quả của cải cách kinh tế có thể bị
mất đi.
Những tuyên bố của ông Ôn Gia Bảo đã gây xôn xao trong giới
quan sát chính trị ở Trung Quốc. Ông Dương Kế Thằng, chủ
biên tờ "Viêm Hoàng Xuân Thu" – một tạp chí chính trị
nổi tiếng ở Trung Quốc, cho biết như sau:
"<em>Đây là hành vi cá nhân hay là hành vi tập thể? Ông ấy
nói như vậy mà có báo trước với các nhà lãnh đạo khác hay
không? Hàng ngũ lãnh đạo có đạt được đồng thuận về
vấn đề này hay không? Tất cả những nghi vấn đó đều chưa
có lời giải đáp. Mọi người chỉ có thể suy đoán mà thôi.
Vì vậy hiện tượng Ôn Gia Bảo hiện giờ vẫn là một điều
bí ẩn.</em>"
Tường thuật hôm thứ hai của tờ The Guardian ở Anh trích lời
Giáo sư Edward Friedman, một chuyên gia về chính trị Trung Quốc
của Đại học Wisconsin-Madison, nói rằng hiện giờ nhiều
người Trung Quốc tán thành các ý kiến mà ông Ôn Gia Bảo đưa
ra cũng chưa biết rõ là ông tham gia cuộc đấu tranh chính trị
này vì quyền lợi của người dân hay chỉ vì muốn khẳng
định vị trí của ông trong lịch sử.
Trong cuộc phỏng vấn trên đài CNN, Thủ tướng Ôn Gia Bảo
khẳng định rằng tự do ngôn luận là một quyền không thiếu
ở tất cả mọi nước, bất kể là nước đang phát triển hay
đã phát triển, nước nghèo hay nước giàu. Tuy nhiên ông cũng
viện dẫn vấn đề "trật tự" để tự bào chữa đối
với những lời chỉ trích cho rằng ông đã làm ngơ trước
những hành động chà đạp tự do ngôn luận của chính phủ
Trung Quốc.
Mặc dù vậy, ông Phạm Á Phong, một nhà nghiên cứu luật học
ở Bắc Kinh, cho rằng phát biểu của ông Ôn Gia Bảo về tự do
ngôn luận là một diễn tiến tích cực cho phong trào dân chủ
Trung Quốc. Ông nói:
"<em>Tự do ngôn luận, tự do lập đảng, và tự do bầu cử là
3 mắc xích then chốt của cải cách thể chế chính trị. Hiện
nay sức mạnh tổng thể cho sự thay đổi hiến chính ở Trung
Quốc đang tích lũy và cô đọng. Một cao trào thay đổi hiện
đang trong vòng âm ỉ. Trong lúc chờ đợi sự bùng phát của cao
trào, những phát biểu liên tục, bền bỉ và tương đối sáng
suốt của ông Ôn Gia Bảo có một ý nghĩa tích cực và có ích
cho việc gầy dựng một ý thức và quan niệm rõ ràng về cải
cách chính trị.</em>"
Ông Chương Lập Phàm là một nhà chính trị học nổi tiếng
Trung Quốc. Ông tán đồng nhận định vừa kể và cho biết ông
ủng hộ ông Ôn Gia Bảo hơn những nhà lãnh đạo khác ở Trung
Nam hải:
"<em>Ông ấy đã có thể minh xác niềm tin chính trị của mình,
có thể trình bày một cách hoàn chỉnh về những gì mà ông tin
tưởng. Nói cho cùng thì làm được như vậy vẫn tốt hơn là
không làm hay chống lại những người hô hào cải cách. Như
quí vị đã thấy, sau khi ông Ôn Gia Bảo đưa ra những phát
biểu ở Thâm Quyến, một số thế lực đã phát động một
chiến dịch mới để công kích ông ấy. Tôi nghĩ rằng so với
những người khác thì ông ấy tốt hơn cho nên tôi ủng hộ
ông ấy.</em>"
Ông Chương Lập Phàm cho biết việc ông Ôn Gia Bảo nói rằng
Đảng Cộng Sản Trung Quốc cần phải hành động theo đúng
hiến pháp và pháp luật thật ra là một chủ trương đã
được đưa ra tại Đại hội Đảng lần thứ 13 vào năm 1987.
Ông Chương nói thêm rằng việc quay lại với đường lối của
Đại hội 13 là cách duy nhất để cữu vãn vị thế chính trị
của đảng Cộng Sản Trung Quốc, nhưng việc này gặp phải
những sức cản rất lớn:
"<em>Mặc dù các nhân vật lãnh đạo đảng nhận thức được
là đã tới lúc phải quay lại với thể chế cai trị theo hiến
pháp, nhưng việc này có thể gặp phải những trở lực vô
cùng to lớn. Như quí vị đã biết, hơn 20 năm đã trôi qua. Đã
trễ nãi nhiều lắm rồi. Những nhóm đặc quyền đặc lợi
đã hình thành một mạng lưới rất chặt chẽ rồi.</em>"
Ông Trần Vĩnh Miêu, một học giả và là một nhân vật bất
đồng chính kiến ở Trung Quốc, cũng cho rằng sức cản đối
với nỗ lực cải cách chính trị hiện nay rất lớn. Tường
thuật hôm mồng 4 tháng 10 của tờ The Guardian ở Anh trích lời
ông Trần Vĩnh Miêu nói rằng ông Ôn Gia Bảo chỉ còn nắm
quyền được hai năm nữa; cho nên dù ông ấy có thật sự
muốn cải cách đi nữa thì cũng không thể đạt được mục
tiêu. Ông Trần nói thêm rằng việc thực hiện cải cách chính
trị ở Trung Quốc cần tới một nhà lãnh đạo thật sự có
nhiều thế lực, như Mao Trạch Đông hay Đặng Tiểu Bình, để
đương cự và đánh bại guồng máy thư lại do quá nhiều
người tạo nên. Ông Trần Vĩnh Miêu nhận định như sau trong
cuộc phỏng vấn mới đây dành cho đài VOA:
"<em>Nếu ông Ôn Gia Bảo không có hành động có thực chất nào
thì những tuyên bố của ông ấy chỉ có thể được xem là
một sự trình bày ý kiến dựa theo lương tâm của mình, hay
thậm chí chỉ là một sự tuyên truyền hay một trò tung hỏa
mù mà thôi. Việc suy đoán động cơ của ông Ôn Gia Bảo thật
ra là không cần thiết. Bởi vì bất kể là động cơ của ông
ta là gì thì rốt cuộc ông ta cũng gặp thất bại trước sức
mạnh mà thể chế độc tài và guồng máy cai trị chuyên chính
đã tích lũy ở Trung Quốc trong hơn 60 năm qua.</em>"
Nhà nghiên cứu luật học Phạm Á Phong không bi quan như vậy,
nhưng ông nói rằng điều mà Trung Quốc cần có hiện nay là
một cuộc cách mạng chính trị chứ không phải chỉ sửa đổi
như ông Ôn Gia Bảo hô hào:
"<em>Điều mà thể chế hiện nay cần có là một sự thay đổi
lớn về các nguyên tắc, chứ không phải chỉ là những sự
sửa đổi lẻ tẻ, vụn vặt. Điều này có nghĩa là những
nguyên tắc từ trước tới nay của chính thể độc tài toàn
trị, như những nguyên tắc của thời Mao Trạch Đông, cần
phải được thay thể bởi những nguyên tắc dân chủ pháp
trị. Xét theo khía cạnh này thì điều mà chúng ta cần có là
một cuộc cách mạng chính trị chứ không phải là cải cách
chính trị.</em>"
Hôm thứ 6 (08-10-2010), với việc Ủy ban Nobel Hòa bình Na Uy loan
báo quyết định trao giải Nobel năm nay cho ông Lưu Hiểu Ba,
một nhà tranh đấu dân chủ Trung Quốc đang thọ án tù 11 năm,
chính phủ ở Bắc Kinh đã trở thành chính quyền thứ nhì trên
thế giới, sau Miến Điện, giam cầm một người đoạt giải
Nobel.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6653), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét