Minh mới đây, những người theo dõi tình hình Việt Nam đã
đọc được nhiều bài viết cổ xúy cho công cuộc dân chủ
hóa đất nước.
Một trong những bài viết được chú ý nhiều nhất là bài
của ông Tống Văn Công, cựu tổng biên tập báo Lao Động, có
nhan đề "Làm sao thực hiện được tư tưởng Hồ Chí Minh:
nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính
phủ". Các nhà quan sát cho rằng điều "lý thú" là những
bài viết, được đăng tải trên các cơ quan truyền thông do
chính phủ điều hành lẫn các trang mạng ngoài vòng kiểm soát
của chính quyền, đều viện dẫn những phát biểu trước đây
của ông Hồ Chí Minh để đòi chính quyền hiện nay thay đổi
đường lối cai trị độc tài. Ban Việt Ngữ VOA đã tiếp xúc
với Bác sĩ Phạm Hồng Sơn, một trí thức trẻ ở Hà Nội
từng bị cầm tù nhiều năm vì những hoạt động cổ xúy cho
dân chủ, và được ông cho biết một số ý kiến như sau về
vấn đề này.
<em><strong>VOA:</strong> Lý do nào khiến cho một số người cổ
xúy cho dân chủ hóa VN phải viện dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh"
trong khi Hồ Chí Minh là người đã thiết lập thể chế Cộng
Sản ở Việt Nam và lãnh đạo một chính quyền có thể nói là
một trong những chính quyền phi dân chủ nhất thế giới?</em>
<strong>Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:</strong> Theo tôi có ba lý do để
một số người phải viện dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh".
Thứ nhất, có thể vì do chỉ tiếp nhận những thông tin một
chiều, thiếu xác thực hay tạo tác của nhà nước nên những
vị đó vẫn nghĩ cụ Hồ là một tấm gương mẫu mực về
nhân cách và là vị lãnh tụ ủng hộ dân chủ, thương dân,
thương nước. Thứ hai, vì cụ Hồ đã được Đảng Cộng Sản
Việt Nam biến thành một giá trị tinh thần, đạo đức cho
tính chính danh của hệ thống chính trị độc đảng hiện nay.
Hiến pháp và điều lệ của Đảng Cộng Sản Việt Nam đều
lấy "tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với Chủ nghĩa Marx-Lenin,
làm nền tảng định hướng cho sự phát triển của đất
nước và của Đảng. Nên đối với suy nghĩ của một số
người, thì việc viện dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh" sẽ
giúp cho những đòi hỏi về dân chủ có tính chính danh hơn,
hợp pháp hơn và hệ quả có thể là những người cầm quyền
độc đoán khó bắt bẻ hay khó trấn áp hơn. Và có thể có
một lý do thứ ba là những người cổ xúy dân chủ phải viện
dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh" vì còn e ngại sự phân ly
đối với những người thực lòng yêu nước nhưng vẫn còn
tôn sùng cụ Hồ.
Về vế thứ hai của câu hỏi, theo tôi, nhìn một cách công
bằng hơn và nếu chưa xét đến cách thức giành quyền lực
thì cái chính thể Việt nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) do cụ
Hồ góp phần lớn dựng lên đã có giai đoạn đầu đi theo xu
thế dân chủ. Trong giai đoạn đó cụ Hồ đã đồng ý hợp
tác với các đảng phái quốc gia khác như Việt Quốc, Việt
Cách để thành lập Chính phủ Liên hiệp Lâm thời VNDC CH, đã
tổ chức bầu cử thành lập cơ quan lập pháp theo thể thức
phổ thông đầu phiếu, tự do với sự tham gia của nhiều
đảng phái khác nhau, đã thành lập ủy ban soạn thảo hiến
pháp và đặc biệt là nội dung của Hiến pháp 1946, dù còn
thiếu sót, đã xác lập được một số nguyên tắc dân chủ
cơ bản cho thể chế chính trị và xác định trách nhiệm tôn
trọng và bảo vệ một số quyền cơ bản của con người của
thể chế chính trị. Cho dù giai đoạn đó là rất ngắn chưa
đầy 1 năm, nếu kể từ ngày thành lập Chính phủ Liên hiệp
Lâm thời VNDCCH (1/1/1946) cho đến ngày Hiến pháp 1946 được
Quốc hội thông qua (9/11/1946), và nếu tạm chưa xét đến các
cách thức cạnh tranh của Việt Minh với các đảng phái quốc
gia khác, nhưng khó có thể phủ nhận chính thể VNDCCH lúc đó
đã tạo dựng được một số định chế cơ bản của dân
chủ. Chỉ sau giai đoạn đó chính thể VNDCCH (vẫn do cụ Hồ
đứng đầu) mới ngày càng mất đi tính dân chủ và sau đó
hoàn toàn trở thành một chính thể độc tài kiểu toàn trị
cộng sản.
Theo tôi cột mốc rõ nhất cho sự phi dân chủ hóa để trở
thành độc tài toàn trị cộng sản của chính thể Việt Nam
Dân Chủ Cộng Hòa, một cái tên rất dân chủ, là việc Đảng
Lao Động Việt Nam phát động Cải cách ruộng đất, được
cụ Hồ gọi là cuộc "cách mạng long trời lở đất", vào
năm 1953. Bao trùm toàn bộ cuộc "cách mạng" này là sự tùy
tiện của chính phủ cụ Hồ trong việc bắt giữ, hành hạ,
bắn giết, tịch thu gia sản đối với hàng trăm nghìn người
Việt Nam. Các thủ tục tư pháp thông thường đã có từ thời
thực dân Pháp hay các qui định phải tôn trọng pháp luật và
quyền con người đã được ghi trong Hiến pháp 1946 đều không
được đếm xỉa trong Cải cách ruộng đất.
<em><strong>VOA:</strong> Ông đánh giá thế nào về Hồ Chí
Minh?</em>
<strong>Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:</strong> Theo tôi việc đánh giá
cụ Hồ một cách toàn diện còn là một việc không dễ dàng
và rất dễ gây tranh cãi, bất hòa bởi các thông tin về cụ
Hồ chưa được bạch hóa một cách rộng rãi và nhiều người
vẫn giữ nếp nghĩ theo lối duy cảm, tôn sùng thần tượng.
Nhiều thông tin về cụ Hồ còn mơ hồ và ngay bản thân cụ
Hồ khi sinh thời lại rất kín đáo về quá trình hoạt động
và về đời tư của cụ. Chẳng hạn như ngay ngày sinh, nơi
chôn nhau cắt rốn hay ông nội của cụ là ai vẫn là một vấn
đề tranh cãi. Ở đây tôi chỉ muốn xét riêng dưới góc độ
dân chủ và chỉ căn cứ vào những sự kiện đã rõ ràng thì
tôi cho rằng cụ Hồ không phải là một chính trị gia có lý
tưởng dân chủ. Chỉ cần căn cứ vào một số sự kiện và
chính sách của chính phủ VNDC CH khi cụ Hồ cầm quyền từ 1946
đến 1969 ta có thể thấy rõ.
Thứ nhất, nói đến dân chủ là phải nói đến tinh thần tôn
trọng ý kiến khác biệt, tôn trọng phe đối lập, phải coi
những gì đối lập với mình là sự tồn tại tự nhiên và
cần thiết. Tự nhiên là vì không có một xã hội nào mà tất
cả mọi người đều có cùng một ý kiến trên cùng một vấn
đề. Cần thiết là vì đối lập giúp cho mỗi người ít nhất
cũng giảm được khả năng sai lầm, ngộ nhận hay tự phụ.
Nhưng chính phủ của cụ Hồ cuối cùng đã không để cho một
thành phần đối lập hay một đảng đối lập nào có thể
tồn tại. Riêng Đảng Dân chủ hay Đảng Xã hội, những đảng
vẫn tồn tại sau năm 1954 trên miền Bắc, thực chất chỉ là
những tổ chức của Đảng Lao Động Việt Nam (chính là Đảng
Cộng sản) của cụ Hồ mà thôi.
Thứ hai, cụ Hồ là một trong những người đóng vai trò chính
trong việc lập ra Hiến pháp năm 1959. Bản Hiến pháp 1959 không
chỉ được thiết lập một cách vi hiến (theo qui định của
bản Hiến pháp 1946) mà còn xóa đi hết tinh thần tiến bộ và
dân chủ đã có trong bản Hiến pháp 1946. Hiến pháp 1959 đã
mở đầu cho tính Đảng, tính lãnh tụ và tính độc tài toàn
trị trở thành nền tảng cơ bản trong các bản hiến pháp
tiếp theo. Chính Hiến pháp 1959 đã biến Quốc hội, kể từ
đó, trở thành một cơ quan bù nhìn, một cơ quan cấp dưới
của Đảng Cộng sản Việt nam. Và cũng chính từ năm 1959, Bộ
Tư pháp (một nhánh quyền lực độc lập quan trọng của chế
độ dân chủ) bị xóa hẳn cho đến tận năm 1981 mới được
lập lại nhưng cũng chỉ là một cơ quan của Đảng Cộng Sản
Việt Nam thôi.
Thứ ba, sau khi quyền lực chính trị (ở miền Bắc) đã hoàn
toàn do đảng của cụ Hồ nắm giữ thì những quyền tự do cơ
bản của dân như quyền ra báo tư nhân, quyền xuất bản tư
nhân, quyền hội họp và lập hội mà cụ Hồ đã đòi hỏi
thực dân Pháp phải trao đầy đủ hơn cho người dân An-nam
trước đây cũng dần biến mất hẳn trên nước Việt nam Dân
chủ Cộng hòa do cụ Hồ làm chủ tịch. Ngay cả một vấn đề
mà chính cụ Hồ là người chắc phải rất thấm thía về ích
lợi của nó là tính độc lập và tuân thủ pháp luật của
tòa án khi cụ Hồ bị bắt và đưa ra tòa tại Hồng Công vào
năm 1932, chúng ta cũng không thấy cụ Hồ đả động gì đến
khi diễn ra hàng loạt những vụ tống giam không cần xét xử
hoặc xét xử hết sức chiếu lệ các trí thức, nhân sỹ trong
các vụ án Nhân văn-Giai phẩm hay vụ án Xét lại chống Đảng.
Và khi có nhân sỹ, như Luật sư Nguyễn Mạnh Tường, góp ý
rất chân thành với cụ Hồ về tầm quan trọng đối với
đất nước trong việc cần phải xây dựng một nhà nước tôn
trọng dân chủ, tôn trọng pháp luật thì cụ Hồ không những
không áp dụng mà người góp ý còn bị hắt hủi, trù dập
hết sức nghiệt ngã. Cụ Hồ cũng đã thể hiện sự tránh né
trách nhiệm của người đứng đầu hệ thống chính trị trong
vụ Cải cách ruộng đất khi để Đại tướng Võ Nguyên Giáp
đứng ra xin lỗi nhân dân và chỉ để một số nhân vật cấp
dưới chịu kỷ luật. Vì vậy để suy đoán liệu cụ Hồ có
hiểu về dân chủ không thì có thể còn phải nghiên cứu và
tranh luận thêm, nhưng căn cứ vào thực tế có thể khẳng
định trong thời gian cầm quyền cụ Hồ không muốn xây dựng
một chế độ dân chủ tại Việt nam, cụ Hồ không muốn
người dân, kể cả giới trí thức, được hưởng những
quyền tự do như cụ đã yêu sách thực dân Pháp.
Khi cầm quyền, cụ Hồ đã để cho chính phủ của cụ tạo ra
nhiều tiền lệ cầm quyền độc đoán, nhẫn tâm, phi dân chủ
hay dân chủ giả hiệu, có thể nói, lớn đến mức mà vết
hằn sâu của nó đến nay vẫn còn hiện rõ trong cả hệ thống
chính quyền hiện thời.
<em><strong>VOA:</strong> Nhưng có người cho rằng Hồ Chí Minh đã
có lúc bị khống chế hay chịu sức ép của lãnh đạo nước
ngoài hay của các đồng sự khác trong Đảng Cộng sản Việt
nam. Ông nghĩ sao về điều này?</em>
<strong>Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:</strong> Nếu giả thuyết đó là
đúng thì theo tôi cụ Hồ vẫn còn nguyên quyền và lương tâm
để phản đối hay ly khai với những khống chế hay sức ép phi
dân chủ đó. Chưa nói đến trách nhiệm của một nguyên thủ
quốc gia là phải đặt mục tiêu phụng sự lợi ích dân tộc,
đất nước lên hàng đầu. Các lãnh đạo quốc gia có lý
tưởng dân chủ và bản lĩnh bao giờ cũng xử sự như thế.
Nhưng chúng ta hầu như chưa bao giờ thấy cụ Hồ phàn nàn gì
về quan hệ của cụ với các đồng sự khác trong Đảng Cộng
sản Việt nam hay với lãnh đạo các nước "anh em' như Stalin
hay Mao Trạch Đông. Do đó giả thuyết trên khó biện hộ hay
làm giảm đi trách nhiệm của cụ Hồ trong những hành động
tàn nhẫn, phi dân chủ của chính thể VNDC CH.
<em><strong>VOA:</strong> Ông không thấy có điều nào học được
từ Hồ Chí Minh sao?</em>
<strong>Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:</strong> Có chứ, con người nào
chả có những điều cho ta học. Ngay những cái dở của người
cũng đã là bài học cho ta biết để tránh rồi. Huống chi một
nhân vật lịch sử như cụ Hồ. Nhưng về dân chủ tôi thực
sự chưa thấy điều gì tích cực đáng học ở cụ. Về những
điều đáng học ở cụ Hồ tôi xin được đề cập trong một
dịp khác.
<em><strong>VOA:</strong> Vậy theo ông thì không nên viện dẫn
"tư tưởng HCM" khi cổ xúy dân chủ?</em>
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Tôi không quan niệm máy móc hay cứng
nhắc như thế. Theo tôi phải phân biệt rõ giữa hai lĩnh vực
nhận thức (lý luận) và vận động xã hội. Đã là vấn đề
nhận thức thì cần phải triệt để, cần phải cố tìm hiểu
đến cùng cái bản chất của sự vật, hiện tượng, phải
phân biệt rõ ràng giữa cái đúng - sai. Còn về vận động xã
hội thì cần uyển chuyển hơn với thực tế xã hội. Có
nhiều cách khác nhau để vận động xã hội, tùy theo hoàn
cảnh, khả năng của mỗi người để cùng đi đến một mục
tiêu và mỗi cách đều có điểm mạnh, điểm yếu riêng. Ví
dụ những người viện dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh" để
kêu gọi dân chủ thì dễ nhận được ủng hộ hay thiện cảm
của thế hệ cán bộ, công chức còn gắn bó với chế độ
độc đảng hoặc của những người vẫn còn tôn sùng cụ Hồ,
nhưng điểm yếu là hiện nay người cầm quyền cũng lấy cụ
Hồ ra làm cái cớ để duy trì chế độ độc đảng vì một
điều rõ ràng là chính cụ Hồ là người đã khẳng định
nhiều lần rằng ĐCS VN là "đảng cầm quyền" và chính cụ
gọi ĐCS VN là "Đảng ta".
Như vậy nếu không khéo, khi viện dẫn "tư tưởng HCM" thì
lại có lợi cho người cầm quyền độc đoán hiện nay. Chưa
kể khi các vấn đề của cụ Hồ được bạch hóa cho toàn dân
biết thì những người dựa vào "tư tưởng HCM" để vận
động dân chủ sẽ khó tránh được tình trạng bị hụt hẫng,
bối rối, tính tin cậy bị sút giảm. Còn đối với những
người cổ xúy dân chủ không dựa vào "tư tưởng HCM" thì
hiện tại có thể khó khăn hơn trong việc có được sự ủng
hộ, đồng cảm trong xã hội và dễ bị chính quyền qui chụp
hơn nhưng lại có thể thể hiện được đầy đủ, chính xác
và triệt để về tư tưởng dân chủ mà không sợ tự mâu
thuẫn và cũng tránh được các điểm yếu của người vận
động dân chủ dựa vào "tư tưởng HCM".
Cũng cần phải nói thêm là những diễn biến trong thời gian
gần đây cho thấy bản thân những người cầm quyền độc
đoán hiện tại vừa chả tin gì vào cái gọi là "tư tưởng
HCM" mà họ cũng chả nhân nhượng gì với người dựa vào
"tư tưởng HCM" nhưng động đến những vấn đề cốt tử
của hệ thống độc đảng.
Theo tôi, nếu đã ủng hộ dân chủ hóa đến cùng thì không
sớm thì muộn chúng ta cũng phải đối mặt với hai vấn đề.
Một là phải thừa nhận những sự thật trong quá khứ. Một
vấn đề nữa là phải nhận thức rõ các nguyên tắc cơ bản
của dân chủ. Thừa nhận sự thật là để dứt khoát tránh
vấp lại những sai lầm của lịch sử và đó cũng chính là
nền tảng cho sự hòa giải, hòa hợp và đoàn kết dân tộc
đích thực. Còn việc nhận thức rõ các nguyên tắc cơ bản
của dân chủ là để phát hiện và tránh được các hình thức
dân chủ giả hiệu hoặc dân chủ khiếm khuyết kéo dài.
<em><strong>VOA:</strong> Ông Tống Văn Công, một đảng viên cộng
sản lão thành, cựu tổng biên tập báo Lao Động, người đã
có nhiều bài viết ủng hộ cho việc cải cách chính trị, trong
một bài viết gần đây có trích dẫn câu nói của HCM "Nếu
chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ"
và cho rằng đây là nội dung cốt lõi về dân chủ mà HCM đã
nhấn mạnh. Ông có suy nghĩ gì về vấn đề này?</em>
<strong>Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:</strong> Trước tiên tôi cảm
thấy rất cảm kích và kính trọng những bài viết gần đây
của một đảng viên cộng sản như ông Tống Văn Công. Nhưng,
theo tôi, câu trích dẫn trên của cụ Hồ không phải là vấn
đề cốt lõi của dân chủ. Câu nói đó chỉ thể hiện một
khát khao từ bao đời của người bị trị muốn kẻ cai trị
phải có tư cách và bổn phận đúng đắn. Cách đây hơn hai
ngàn năm, Khổng Tử và Mạnh Tử đã thể hiện khát khao này
rồi. Khổng Tử thì nói "Quân quân, thần thần" nghĩa là
nếu kẻ làm vua không có tư cách của người lãnh đạo đất
nước, không giúp ích được cho dân thì kẻ làm vua đó không
còn là vua nữa. Còn Mạnh Tử thì bạo liệt hơn, khi được
hỏi: "Bề tôi giết vua, có được không?", ông đã trả
lời với ý là: "Giết một kẻ làm vua mà tàn ác thì chả có
tội gì cả" (nguyên văn: Tặc nhân giả vị chi tặc, tặc
nghĩa giả, vị chi tàn. Tàn tặc chi nhân vị chi nhất phu. Văn
tru nhất phu Trụ hỹ, vị văn thí quân giã). Nhưng việc giết
được một ông vua tàn ác hay thậm chí đánh đổ một chính
phủ hại dân vẫn không phải là biện pháp để đảm bảo có
được một ông vua hay một chính phủ tốt hơn.
Theo tôi cốt lõi của dân chủ nằm ở chỗ phải xây dựng
được các định chế dân chủ (democratic institutions) và đảm
bảo cho sự vận hành (practice) các định chế đó được đúng
đắn, đầy đủ, không bị cắt xén hay bóp méo nhằm đảm
bảo để những người nắm quyền là những người được
lựa chọn từ những người có khả năng nhất trong xã hội và
họ phải có trách nhiệm trước xã hội. Nói một cách giản
dị là phải tạo ra các công cụ để người dân – người
bị trị có thể "đuổi được chính phủ" bất kỳ lúc nào
họ muốn.
Xem lại thời cụ Hồ cầm quyền thì tất cả bốn thứ quyền
lực cơ bản của xã hội (quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
và đệ tứ quyền là báo chí) đều nằm cả trong tay của
"Đảng ta" (đảng của cụ Hồ) rồi, còn việc hội họp,
biểu tình hay lập hội đều trở thành những việc bị cấm
ngặt, thì nhân dân còn lấy gì để "đuổi chính phủ" như
cụ Hồ khuyên nhủ. Và ai còn dám làm theo lời cụ Hồ để đi
"đuổi chính phủ" khi mà mới chỉ góp ý riêng với cụ
thôi mà đã suýt chết rồi.
<em><strong>VOA:</strong> Theo ông ĐCS VN có khả năng, ý chí để
dân chủ hóa đất nước hay không?</em>
<strong>Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:</strong> Khả năng luôn là một
vấn đề tiềm ẩn đối với mọi cá nhân và tổ chức. Còn
về ý chí thì cho đến nay tôi không thấy dấu hiệu nào cho
thấy ĐCS VN có ý muốn dân chủ hóa đất nước. Từ khoảng 2
năm trở lại đây ĐCS VN còn gia tăng các biện pháp kiểm soát,
bóp nghẹt thông tin và đã tỏ rõ sự ác cảm, thù ghét ngay
cả các hoạt động tư vấn, phản biện thẳng thắn của các
trí thức vẫn còn có thiện cảm với ĐCS VN. Ngay những tài
liệu, văn kiện chuẩn bị cho Đại hội XI sắp tới của ĐCS
VN đã được công khai hóa cũng không cho thấy có một dấu
hiệu thay đổi tiến bộ nào. ĐCS VN vẫn giữ nguyên tính độc
quyền về quyền lực và vẫn thể hiện rõ ý đồ tiếp tục
kiểm soát, ngăn cản các quyền tự do của người dân nhưng
lại không hề nói gì đến nguy cơ Tổ quốc đang bị Trung
quốc thôn tính.
Do đó, bất kể ĐCS VN có khả năng và ý chí như thế nào thì,
theo tôi, yếu tố quan trọng của dân chủ hóa đất nước vẫn
phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức và hành động của dân chúng.
Sẽ chả bao giờ có dân chủ nếu người dân nào cũng trông
chờ hay thờ ơ với những vấn đề chung của xã hội.
<em><strong>VOA:</strong> Vậy nhân dân lấy đâu ra công cụ để
"đuổi" một chính phủ đã cướp hết tứ quyền rồi? </em>
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Vâng, đúng là nghe qua thì thấy hoàn
toàn bế tắc. Nhưng như ông Vaclave Havel-Tổng thống đầu tiên
của Tiệp Khắc thời hậu cộng sản, đã nói "quyền lực
của không quyền lực" (power of no power), ý là người không có
quyền cũng vẫn có quyền hay sức mạnh có thể làm thay đổi
cả một hệ thống chính trị. Hay nói như triết lý Trung Hoa là
"Đẩy thuyền đi là dân mà lật thuyền cũng là dân". Những
phát biểu này không chỉ có tính chất động viên, cổ vũ mà
nó có cơ sở thực tế.
Nhìn kỹ hơn chúng ta sẽ thấy mỗi người dân chúng ta đều
đang nắm trong tay những quyền năng rất quan trọng mà khó có
kẻ cầm quyền nào có thể ngăn chặn được hoàn toàn. Ví dụ
như quyền tự tìm hiểu sự thật ngoài những thông tin của
hệ thống truyền thông nhà nước, quyền vạch trần sự dối
trá, quyền nói cho nhau, truyền cho nhau sự thật, quyền phản
đối hay bất tuân các chính sách có hại cho xã hội hay những
lời kêu gọi mỵ dân, quyền không tham gia vào các hoạt động
dân chủ giả hiệu (như bầu cử không có ứng cử tự do),
quyền yêu thương, động viên, chia sẻ khó khăn giữa những
người bị trị với nhau v.v. Đó là những quyền năng cơ bản
nằm ngay trong tay của người dân và có tác dụng dẫn đến
những quyền năng lớn hơn khác mà bất kỳ chế độ phi dân
chủ nào từ cổ đến kim đều rất e ngại. Bằng cớ là
những kẻ độc tài luôn làm mọi cách để ngăn không cho
người dân nhận thức hay thực hiện được những quyền năng
đó.
Vậy vấn đề là người dân trước tiên phải nhận thức
được và tự tin vào sức mạnh của quyền năng tự có và
từng bước đoàn kết, nỗ lực để cùng nhau giành lại các
quyền cơ bản từ tay những kẻ cầm quyền độc đoán. Xã
hội Việt Nam đã bắt đầu có dấu hiệu của sự nhận thức
đó và nỗ lực đó rồi, tuy nhiên còn yếu và chưa đủ. Nhưng
cái gì chả bắt đầu từ ít và yếu.
<em><strong>VOA:</strong> Cám ơn Bác sĩ Phạm Hồng Sơn đã có nhã
ý dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn quí báu này. Rất mong sẽ
lại có dịp trao đổi với ông về các vấn đề đất nước
trong thời gian sắp tới.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6426), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét