muống luộc lơ thơ trong cái bát nước canh, có thể đếm
được là 8 hay 9 cọng rau.
Tôi ăn hết phần cơm chiều nay như đã ăn bữa cơm đầu tiên
ở đây. Thường thì những người đột ngột vào đây hay bỏ
cơm vì nghĩ ngợi nhiều. Tôi thì có nghĩ gì cũng phải ăn
hết, nếu không đêm đói bụng rất khó ngủ. Mà cái trò đói
khó ngủ hay nghĩ chuyện buồn.
Khoảng 8 giờ tối, cả dãy phòng giam bắt đầu có tiếng nói
chuyện lao xao. Có giọng trẻ nói chuyện bóng đá với ông
Nguyễn Xuân Nghĩa. Hai người nói về giải bóng đá Anh đang
diễn ra. Ông Nghĩa gọi với sang hỏi tôi hôm nay tôi làm việc
thế nào? Tôi trả lời không có gì ghê gớm cả.
Ai đó ở phòng cạnh ông Nghĩa nói rằng, có nhiều người ban
đầu vào đây hay nghĩ như vậy.
Ông Nghĩa nói chỉ thấy có tôi là vui vẻ không lo nghĩ. Đi
cung về vẫn huýt sáo.
Thật ra tôi không vô tâm, vô tư khi bị nhốt vào đây. Đây
là nhà tù chứ có phải quán karaoke đâu mà vô tư được. Mới
lúc chiều hôm đó còn gọi điện về dặn vợ đừng đi chợ,
anh mua con gà để trong tủ. Em luộc nhé, tối anh về ăn cơm.
Lúc gọi điện vẫn đang làm việc với an ninh, cứ ngỡ là như
mọi khi hết giờ về hay chậm hơn tí là được về. Nào ngờ
hôm nay, đến tàn giờ rồi mà bất chợt mặt các anh ý lạnh
tanh, nghiêm trọng khác mọi khi. Rồi cái các anh ý bảo đứng
dậy, lên ô tô về nhà bà nội. Nhìn quanh thấy chục anh công
an đi cạnh đưa lên xe ô tô, bụng bảo dạ thôi quả này bị
''tớm'' rồi. Về đến nhà có con em dâu và đứa cháu,
công an đọc mời tổ trưởng, hộ tịch đến làm chứng. Đọc
lệnh khám nhà. Khám xong không có gì hết, biên bản ghi không
có gì, các bên đang ký xác nhận biên bản khám nhà. Quay sang
gửi đồng hồ, thắt lưng, ví tiền lại cho con em dâu, dặn nó
- Nếu anh đi lâu lâu, mày nhớ thỉnh thoảng đến chơi với
chị và cháu.
Con em dâu mắt rưng rưng, mình nói nó
- Mày đừng khóc, chả giải quyết gì đâu.
Anh công an già nhất nói
- Hiếu, nghe đọc lệnh này.
Anh đọc lệnh bắt khẩn cấp, cũng chả có gì bất ngờ vì
tình hình trước đó cho thấy là sẽ vậy, nhìn sang thấy anh
công an trẻ loay hoay lôi cái còng số tám mới cứng còn trong
hộp ra. Tôi khen
- Còng mới tinh à, còng mới cạnh sắc lắm, đau tay. Sao không
dùng cái còng nào cũ.
Anh công an trẻ lắc đầu
- Không còn còng cũ.
Tôi đưa hai tay ra đằng trước nói
- Ưu tiên cho khóa đằng trước nhé, khóa đằng sau khó đi
lắm.
Anh công an già nhìn tôi, rồi lắc đầu nói với anh trẻ
- Thôi, xét thái độ của anh Hiếu thì không cần thiết phải
còng đâu.
Ông Nghĩa giờ chuyển sát tiết mục ca nhạc làm tôi bị cắt
luồng nhớ lại, ông ngâm nga bài ''Chị tôi''. Đến
đoạn có câu ''Thế là chị ơi, rụng bông hoa gạo'' tôi
bật cười. Tôi hình dung khi đánh bài, cái ván bài tám đỏ
lèo định chờ con Chi Chi để ù, nhưng chưa kịp chờ thì con
Chi Chi đã nhảy tót lên khỏi đĩa bài nọc. Lúc ấy tôi cũng
hay than ''thế là chị ơi, rụng bông hoa gạo". Tôi hỏi
ông Nghĩa bông hoa gạo của ông liệu rụng mấy năm. Ông Nghĩa
nói chắc khoảng 2 năm hoặc cùng lắm là 3 năm. Vụ ông Nghĩa
và các bạn sắp ra xử, ông Nghĩa băn khoăn là không liên lạc
với con trai ông để bảo nó gửi đôi giày, ông muốn lúc ra
toà đàng hoàng một chút.
Tôi an ủi rằng ông và các bạn chỉ treo khẩu hiệu, nội dung
cũng không có gì nghiêm trọng. Sao bằng vụ anh Định, cậu
Trung và ông Kim đang ầm ĩ ngoài kia. Ông Nghĩa cũng có vẻ yên
tâm. Híc, số tôi không làm thầy bói được, không ngờ vụ
ông Kim to thế mà rút cục sau này án lại nhẹ hơn ông Nghĩa
nửa năm. Chả biết mai này lại gặp nhau ở đâu đó, trong tù
nữa chẳng hạn thì giải thích thế nào với ông Nghĩa, nhưng
lúc ấy tôi và ông đều nghĩ ông cùng lắm lĩnh án 3 năm tù
là nhiều.
Thật ra thì pháp luật ở cái xã hội mà chúng ta đang sống
nó uốn éo vô cùng. Lúc nghĩ thế này thì nó lại thế khác.
Bởi chính vậy mà tôi vô tâm, sự vô tâm của cái chán
chường . Đời tôi chứng kiến tận mắt những vụ trái
ngược nhau. Có thằng không nghĩ mình phạm tội lại bị đi
tù, có thằng phạm tội ngang nhiên lại không bị đi tù. Bọn
chúng tôi chỉ biết lý giải tại số phận. Nôm na gọi là
''số tù''.
- Thằng Hải người Mê Linh đi tù nguyên do thế này.
Một tối nó đi chơi về qua bờ đê, gặp thằng Dũng đang
đứng chân đê hút thuốc. Hai thằng chào hỏi nhau, thằng Dũng
nói - tao vừa bắt được con phò ngon lắm, vừa chơi xong, giờ
thằng Tiến đang chơi trên đê. Mày muốn thì lên làm một
phát.
Thằng Hải trèo lên đê xem, thấy thằng Dũng vừa chơi xong.
Con kia nằm tênh hênh rất ngon lành, con đó nhìn thằng Hải như
ý nói có chơi không thì chơi luôn đi. Ý trong cái nhìn của
đứa con gái nằm trần truồng khiến thằng Hải không thể
chối từ được. Chơi xong thằng Hải đi về, xuống chân đê
gặp thằng Dũng, nó hỏi ngon không. Hải còn gật đầu khen
''ngon''.
Cái ''ngon'' tối hôm đấy toà xử cho thằng Hải trả
bằng 4 năm tù. Thằng Dũng 7 năm, còn Tiến 6 năm. Tội hiếp
dâm có tổ chức. Thằng Hải có cãi là nó ko biết bọn kia
doạ con bé đó sợ quá phải nằm im, hay là không trả tiền.
Cái này không tranh luận, nhưng toà lập luận rằng. Tại sao
thằng Hải lúc chuẩn bị chơi con kia, không hỏi ý con đấy
một câu. Con đó đồng ý đâu mà đã chơi.
Còn thằng Tiến ''choắt'' đi tù thế này, nó đi xích
lô từ Hoà Mã lên Hàng Chai. Đến nơi thằng xích lô đòi 5
nghìn. Tiến ''choắt '' kêu đắt, hai thằng chửi nhau.
Tiến ''choắt'' giật cái mũ cối cứng của thằng xích
lô làm vũ khí táng luôn . Thằng xích lô nhảy lên xe đạp cong
đít trốn. Tiến ''choắt'' đang cơn hăng còn đứng
chửi, công an đi qua tóm về đồn. Về đồn lại lỡ lời thế
nào, các chú công an quy mẹ nó vào tội ''hành hung, cướp
giật tài sản'' Tang chứng là cái mũ cối Việt Nam giá 12
nghìn. Ở toà người ta không tính đến chuyện cãi nhau đắt
rẻ về tiền xe hay giá trị cái mũ. Toà chỉ tính từ đoạn
thằng Tiến ''choắt'' giật cái mũ đánh, sau đó cầm
trên tay không biết đường chạy theo mà trả cho thằng xích
lô. Tiến ''choắt'' lĩnh án 5 năm tù.
Tôi bảo lúc đó mày đuổi theo, bọn toà nó lại bảo mày côn
đồ, hung hãn quyết tâm thực hiện hành vi tội phạm đến
cùng. Lại 10 năm cũng chả chơi.
Đắc Thịnh ở ngõ 295 Bạch Mai thì khác. Năm 1996 Đắc Thịnh
đã có ô tô Land Cruiser bánh béo. Có lần hiềm khích, Đắc rút
súng chỉ đối thủ nói - tao bắn mày xong tao còn báo công an -
Nói xong nhắm đùi đối thủ nã một phát đạn. Thằng kia nằm
còng queo ôm đùi, máu xối xả. Bắn xong Đắc nghênh ngang leo
lên xe có đệ tử lái đi. Đúng là sau chả thấy Đắc bị làm
sao. Hay Đắc không có ''số tù''? Nói gì thì nói, lúc
đó tiền của Đắc nhiều vô kể, và chuyện làm ăn của Đắc
liên quan tới khối lãnh đạo. Cho nên Đắc không sao chả hẳn
là do số. Nhưng có vụ hai thằng cùng gây án đánh chết
người, một thằng không vì tiền bạc hay gì cả đứng ra
nhận hết. Đơn giản nó nghĩ là đằng nào cũng thế, một
thằng nhận cho xong, kéo thêm thằng khác làm gì. Nên thằng
nhận lĩnh án tử hình, thằng kia không tố giác tội phạm bị
án treo. Vụ này thì xin không nêu tên.
Hay như ai mà nghĩ anh "'Điếu Cày'' bị tù vì tội trốn
thuế. Cái việc cho thuê nhà lấy tiền mà không đóng thuế thì
thiên hạ này có bao nhiều người trốn thuế. Các bạn cứ
hỏi xung quanh thì sẽ thấy.
Nhớ cái hồi mà Việt Nam mới có băng video và đầu video,
việc sao băng hình rất nhiều lợi nhuận. Có một tay chỉ học
hết lớp 3 làm ông chủ băng hình, các người làm công thực
hiện, còn hắn chỉ ngồi thu tiền. Một lần tôi thấy người
làm công hỏi hắn đặt tên phim này là gì . Phim xách tay mang
từ nước ngoài về có tên, nhưng cả chủ lẫn thợ ở cái cơ
sở đó có đứa nào biết ngoại ngữ đâu. Tên chủ bảo tua
cho hắn mấy đoạn, nhìn thấy hình nhân vật đang rút súng
bắn chết đối thủ, khuôn mặt lạnh tanh. Tên chủ nói – phim
này đặt tên là ''Sát thủ lạnh lùng''. Mấy hôm sau ở
các hàng băng cho thuê đã xuất hiện tên phim hấp dẫn "Sát
thủ lạnh lùng''.
Cái việc đặt tên cho phim của tên chủ hàng băng học hết
lớp 3 ấy ngẫu hứng đầy tính nghệ sĩ.
Y như việc toà hay công an nước ta gọi tội danh của người
ta vậy. Thấy nói năng gì thì đặt tên tội là ''tuyên
truyền, chống phá'' sau thấy hành động gì thì đặt tên
là ''âm mưu hoạt động lật đổ''. Thằng đi xe trên
đường công an bảo đi quá tốc độ, cãi nhau, tranh luận thì
công an lập hồ sơ đưa ra toà thành tội "cản trở ,chống
người thi hành công vụ''. Bọn tụ tập ngoài vườn hoa,
trải chiếu ăn nhậu ca hát tùm lum. Thích thì bỏ qua, không
thích thì ''tụ tập đông người trái phép, gây mất trật
tự công cộng'.
Bởi những gì tôi đã thấy, cho nên tôi vô tâm như kiểu nhà
Phật. Sự việc đến đâu thì đến. Cái này nói ngoằn nghèo
là ''sắc là không, không là sắc, sắc là sắc, không là
không, sắc cũng như không, không cũng như sắc''.
Có người thắc mắc nói sao đầu năm tôi không viết cái gì
lại viết về chuyện ''số tù' này.
Mỗi người có ý khác nhau. Năm nay là năm đại hội đảng
cầm quyền nước ta, cứ cái đà bên cầm quyền kiên định con
đường đã chọn, còn bên góp ý cứ ngày càng nhiều. Chuyện
nhà tù là vấn đề phải nói chứ không nên né tránh. Mở màn
cho năm 2010 sẽ là vụ xử những người như Định, Trung. Thức
cũng như cuối năm trước khép lại bằng vụ ông Kim. Một năm
kết thúc như vậy và một năm mới mở đầu như vậy. Nói
chuyện về nhà tù cũng hợp lý chứ có xa vời gì đâu.
<h2>Ngày thứ tư.</h2>
Trong căn phòng giam kiên cố mỗi phòng chỉ có hai người tù.
Tôi ngồi đánh cờ với anh bạn tù cùng phòng. Anh còn trẻ,
chưa vợ. Hình như anh ta tội bán hoá đơn gì đó, án tù bao
lâu tôi cũng không rõ lắm. Vì không nên hỏi chuyện của anh
ta, nếu không anh ta nghĩ tôi là người được công an cài vào
khai thác gì. Ở trong tù người ta hay nghi hoặc như vâỵ. Anh ta
nhìn tôi nghi ngờ khi thấy thái độ của tôi những ngày vào
đây. Anh ta nửa đùa nửa thật nhìn tôi nói ''thành phần
này đáng ngại đây''.
Ông Nghĩa hỏi vọng sang.
- Thế Hiếu ơi ! người ta bảo cháu tội gì?
- Tội lợi dụng dân chủ, xâm phạm lợi ích quốc gia.
- Thế cháu làm gì mà họ bảo tội ấy?
- Cháu in mấy cái áo thôi
- Áo in gì ?
- Cháu in Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam
Ông Nghĩa thờ dài đến thượt một cái não nề, ông cũng
treo băng rôn Hoàng Sa, Trường Sa ở cầu vượt mà vào đây.
Tôi an ủi
- Đúng là ''chị ơi rụng bông hoa gạo nhỉ'' chú
nhỉ?
Anh bạn cùng phòng nhìn tôi cười mỉa mai.
- Hóa ra đồng bọn với ông Nghĩa à, mà lạ nhỉ sao lại bắt
bọn các ông, Hoàng Sa, Trường Sa đúng là của Việt Nam mà.
Tôi làm bộ bí mật nhìn quanh rồi thì thào vào tai anh ta.
- Tí nữa hỏi cán bộ hộ tôi như thế nhé!
Chúng tôi đánh cờ vào giờ rảnh, anh ta thường thua, may lắm
hôm nào cuộc hỏi cung của tôi diễn ra căng thẳng mới có ván
hoà. Anh ấy bảo anh đã ở tù gần 2 năm, nói chưa gặp ai
thắng anh ấy.
Khi bị bắt, tôi chỉ có bộ quần áo trên người, bởi vậy
hai hôm tôi lại giặt vào ban tối.Để ngoài cửa sổ cho kịp
khô. Khi nào vắt nước ở quần áo tôi nhờ anh ta cùng vắt.
Vắt thật kiệt để chóng khô ngày mai đi cung kịp mặc.
Vì đi cung liên tục, cán bộ trại giam mở cửa nhiều lần
quá. Cô cán bộ bảo tôi – có gì thì thành khẩn khai với cán
bộ điều tra để mau về - Cô ta nói đùa thế nào chứ. Cán
bộ ta giỏi lắm, khai hay không khai họ cũng biết hết. Có
khối vụ bị can có khai nhận gì đâu, nhưng kết luận hồ sơ
vẫn có tràng giang đại hải bằng chứng, rồi căn cứ để
kết luận là cho dù bị cáo ngoan cố nhưng qua quá trình thu
thập này nọ, có cơ sở kết luận là bị can phạm vào điều
a, khoản b, tiết c…gì gì đó. Tính tôi hay đơn giản hoá vấn
đề. Cho nên tôi nghĩ các cán bộ biết hết rồi, mình khai
nhiều thì lại phải nói nhiều, cán bộ lại ghi chép nhiều,
mệt cho cả hai. Mà thực sự thì việc tôi làm có gì phải kể
nhiều đâu, tôi in mấy cái áo để bán kiếm tiền. Nội dung
mấy cái áo đó chả có gì vi phạm pháp luật, hoặc ai đó
thấy vi phạm điều gì thì việc của họ. Tôi chỉ mua áo
ngoài chợ mang về làm khuôn tự gò lưng in lấy. Tính bán kiếm
tiền lời nuôi con. Các cán bộ cười nhạt nói rằng nếu đơn
giản thế thì họ đã không bắt tôi. Tôi bảo đời tôi chứng
kiến khối cái đơn giản chả có gì còn đi tù, nên việc tôi
bị bắt chả có gì ngạc nhiên. Có thể tôi nhầm phạm tội
mà không biết hay có thể cơ quan hành pháp nhầm mà họ không
biết. Cái này là số phận.
Cán bộ đưa tôi tờ lệnh bắt, bảo có ý kiến gì ký vào.
Tờ lệnh này tôi đã nghe đọc và xem từ mấy hôm trước.
Hôm đó không hỏi gì, hôm nay lại hỏi mới lại. Chắc hôm
đó cập rập quá. Tôi hỏi nếu tôi ý kiến không đồng ý có
được thả về không. Cán bộ cười lắc đầu, tôi cũng
cười nói - vậy thì tôi chả ý kiến gì hết, tóm lại các anh
muốn bắt thì bắt, thế thôi. Anh cán bộ điều tra lại
cười. Anh bảo tôi nói buồn cười lắm, cứ như là công an
thích bắt ai thì bắt ý. Công an đã bắt là có cơ sở, không
bắt bừa bãi bao giờ. Tôi bảo thế các anh có cơ sở rồi
hỏi ý kiến tôi làm gì, lỡ tôi ghi không đồng ý lại bảo
tôi ngoan cố. Thôi cứ để trắng như vậy đi.
Có hai cán bộ hỏi thay nhau hỏi cung tôi, không như hôm đầu
có đến năm, sáu người. Tôi không lấy thế làm phiền. Vì
mỗi lần mình cũng trả lời được một người, cho nên có hai
mươi người thay nhau hỏi cũng thế. Mỗi người hỏi một
việc khác nhau, thái độ và cách làm việc cũng khác nhau. Tôi
có in áo, có viết bài trên blog, những hành động đó vi phạm
đến đâu thì sẽ có toà. Mà toà thì như đã nói rồi đấy, y
hệt cái lão chủ hàng băng. Còn động cơ in áo để kiếm
tiền, viết bài để giải trí, thích thế thì viết thế. Các
anh lại hỏi sao tôi không in cái khác lại in áo này, không
viết bài khác lại viết thế này. Tôi bảo thích thế làm
thế, như các anh không làm bác sĩ, thày giáo lại đi làm nghề
này. Nói vô cùng lắm, tôi đã nhận tôi có in áo để bán vì
tôi muốn thế. Chứ hỏi vì sao nữa thì tôi cũng không muốn
trả lời. Anh cán bộ nhiều tuổi chỉ bút vào mặt tôi nói. À
thế tôi ghi anh không trả lời được nhé. Vâng, mời anh ghi.
Nhân tiện anh cứ đặt câu hỏi xong anh ghi luôn là tôi không
trả lời được nhé.
Anh cán bộ đặt bút nhìn tôi hỏi.
- Không muốn về à?
- Muốn thì ai chả muốn, nhưng có ai muốn mà được đâu. 100
anh tù thì cả 100 anh muốn về cơ mà.
Anh cán bộ già nghiêm khắc nói.
- Đừng có nghĩ mình anh hùng, khối thằng ghê gớm hơn cậu
nhiều vào đây còn phải biết sợ. Cái thằng tội nó to như
cái núi còn phải nhận tội kia kìa.
Chắc anh ấy nói bọn anh Định, Thức. Tôi nói
- Ối trời, tội các anh ấy to thế, tội em bằng cái móng tay,
lo gì đâu anh. Em mà gây vụ to như mấy ông Định, Thức có khi
em cũng nhận tội như thế. Nhưng đây em có in mấy cái áo vớ
vẩn, có làm gì đâu anh.
Anh cán bộ già ôn tồn khuyên.
- Cậu nên thành khẩn khai hết, chúng tôi sẽ xem xét đề
nghị. Cậu nên nhớ số phận cậu là do chính tôi đây này. Ở
đây có tôi và cậu, tôi đề nghị gì thế nào có lợi cho
cậu là việc tôi.
Tôi nhăn nhó, khổ sở.
-Trời! em muốn khai lắm. Nhưng em chả làm gì, đúng có làm gì
rành rành đó rồi. Chả lẽ giờ em khai năm ngoái em đánh bạc,
năm kia em buôn chục bánh he-ro-in. Anh cũng phải thông cảm là
dù em có như thế nhưng làm sao em khai như thế được.
Các cuộc hỏi cung diễn ra loanh quanh như vậy, có lúc cả buổi
là tình hình đất nước, quan hệ đối ngoại. Đảng và nhà
nước hết sức quan tâm đến chủ quyền, không ai lơ là hoặc
bán nước như bọn xấu tuyên truyền, nhưng có nhiều vấn đề
phải giải quyết từ kinh tế, nội lực….
Anh bạn cùng phòng không quan tâm đến chuyện đấy, khi tôi đi
cung về. Tôi vừa cởi quần áo anh ấy đã hỏi
- Thế nào chơi tiếp chứ?
Tôi ngồi xuống nhìn ván cờ đang dở, ông bạn tù thật khôn.
Ván cờ anh ta đang lợi thế nên anh ta để nguyên chờ tôi
về. Bữa trước tôi thắng đến nơi thì anh ấy xoá đi, về
bảo đánh ván khác. Ván đó coi như hoà. Tôi bảo cơm trưa xong
thì đánh, vì đến giờ cơm trưa. Anh ấy bảo đánh xong thì
ăn. Ban sáng anh ấy có mỳ tôm, bánh để lót dạ. Tôi ngày
chỉ trông vào hai bữa cơm trại tù, sau cuộc hỏi cung về đói
lả đi rồi.
Tôi phải đánh xong mới ăn cơm, vì khi ăn cơm anh ấy hay san
cho tôi tí nước mắm. Nếu tôi không đánh cờ mà ăn cơm
trước tôi sẽ phải ăn nhạt. Ngày bé nhà tôi nuôi mèo, kho cá
cho nó phải cho muối, kho không nó ăn ngúng nguẩy lắm, bố tôi
bảo người ta nói ''có ăn nhạt mới biết thương mèo''
giờ tôi mới thấy thương con mèo ngày xưa. Nếu có nước
mắm, chỉ cần cọng rau cũng và hết nửa bát cơm. Còn không
có, tất nhiên là cũng hết cả bát dù không có mắm lẫn cả
rau. Nhưng có nước mắm mà ăn nhạt thì bứt rứt lắm.
Tôi đánh thắng ván dở, bảo ăn cơm thôi. Anh bạn tù nói, ván
đi ván lại chứ. Bóng đá còn lượt đi lượt về cơ mà.
Vừa nói anh vừa bày lại quân cờ trên bàn cho ván mới.
Mắt tôi bắt đầu hoa, nói gì thì nói toàn cơm với vài cọng
rau 4 ngày nay. Những chất dự trữ trong cơ thể gầy gò của
tôi vốn không trữ được nhiều, giờ cũng đã hết. Tôi nhìn
quanh cho đỡ hoa mắt, thấy vỏ bánh kem xốp anh bạn tù chắc
vừa ăn. Sáng anh ta ăn mỳ tôm, giữa giờ ăn cả gói bánh kem
xốp. Bảo sao anh ta máu chơi đến vậy. Vỏ gói bánh khiến
mắt tôi càng hoa đi.
Anh ta thành án rồi, người nhà được thăm và được gửi
quà. Còn tôi có khi giờ này nhà tôi cũng chả biết tôi ở
đâu, tội gì. Luật của trại quy định quá 15 ngày tạm giữ
mới được bảo nhà gửi quà. Tức là còn 11 ngày nữa may ra
tôi mới có cơ hội nhận quà. Anh cán bộ điều tra vẫn nói
tôi cần gì để anh mua, đồ ăn, đồ uống chẳng hạn. Lúc
mới vào các anh có mua cho kem đánh răng, bàn chải, khăn mặt,
xà phòng, quần áo lót, dầu gội đầu. Có lẽ nếu nhờ anh mua
gói muối vừng hay lạc rang các anh ấy cũng mua cho. Nhưng nghĩ
lúc hỏi cung đôi co giằng dai như vậy,căng thẳng gay gắt với
nhau, giờ lại nhờ xin xỏ mua cho ít đồ ăn cũng ngại.
Anh bạn tù cùng phòng có đống đồ ăn, mỳ tôm, ruốc,
bánh…chất thành đống. Chả lẽ lại xin, ai lại thế cơ
chứ. Định hỏi cho vay, bao giờ nhà gửi thì trả. Nhưng cũng
khó, vì vay rồi nhỡ mai chuyển buồng, chuyển trại thì trả
sao được anh ấy. Mà có khi anh ấy cũng nghĩ cho vay thì biết
mình có trả được không.
Ván cờ đi được một lúc, tôi bị thiệt mất con ngựa. Anh ta
cười đắc thắng, nói tôi xin thua đi. Tôi bảo nếu tôi thắng
thì sao, anh mất tôi hai gói mỳ tôm nhé. Phải có phần
thưởng thì mới có sức chiến đấu chứ. Anh ta cũng máu me,
vả lại đang thế thắng nên gật đầu.
Dân trong tù hay viết những dòng chữ kỷ niệm trên tường nhà
tù. Có người viết ngày 29-9-2007 xa em. Người viết 2-10-2007
nhớ em và con.
Tôi định viết.
Ngày x-tháng x- năm 200x được ăn trưa có mỳ tôm.
Tôi tù tốn bóc gói mỳ tôm, cho vào bát canh rau muống còn âm
ấm, lúc sau mỳ tôm mềm ra. Tôi gắp từng nhúm mỳ tôm ăn kèm
với cơm như thức ăn. Sợi mỳ tôm bùi, ngậy và thơm như ăn
thịt. Tôi sướng quá thốt lên.
- Trời ơi! giờ mới biết mỳ tôm thắng bạc ngon thế nào!
Anh bạn tù nhìn tôi tức mắt long song sọc, nghiến răng anh
nói.
- Được rồi, ăn xong đánh tiếp nhé.
Tôi chỉ gói mỳ còn lại nói.
- Để bữa tối nay ăn nốt gói mỳ này đã, để thua không còn
gì để mất. Không ngờ biết đánh cờ cũng lợi, thế mới
biết đời mà biết cái gì sướng cái đó. Mẹ bọn nó ngoài
xã hội, lại cứ kêu biết cái gì khổ cái đó. Vào đây mới
thấy sai toét ông nhỉ?
Anh bạn tù nín thinh, hẳn anh ta tức lắm. Tôi trêu anh ấy là
có chủ ý. Trong lúc chưa có đồ viện trợ, để qua những
đoạn khó khăn này. Cần phải tỉnh táo để kiếm chác. Phải
kích thích sự ăn thua, cay cú của anh ta nên cao. Tôi mới mong
trục lợi, sợ nhất anh ta buông bàn cờ kêu thôi chả đánh
đấm gì, lúc đó mình lại phải đau đầu để kiếm cách
khác. Tôi nhẹ nhàng bảo:
- Đời cái gì mà phải trả giá ông ạ, mình học
được nước cao thì cũng tốn chút ít. Ví dụ như nước cờ
ban nãy, ông cứ treo tượng lên. Không vội gì nổ pháo đánh
tốt biên, tôi làm sao mà thắng ngay được.
Anh ta gật gù
- Có lý ! Được đánh tiếp.
Tôi gạt.
- Thôi nghỉ chút, tôi nằm lấy sức tí lại đi cung bây
giờ. Ngồi mà rút kinh nghiệm nghiên cứu nước cờ cao nhé.
Tôi nhìn lòng bàn tay mình, nhìn mãi đến lúc có tiếng khoá
lách cách. Lại đến giờ đi cung. Anh bạn tù thầm thì nhỏ
- Cố kiếm cái bút nhé.
Ở phòng cung có hai cái bàn cách nhau khoảng gần 1 mét. Cán bộ
điều tra ngồi bàn bên kia, tôi ngồi bên này. Người ta hỏi
và ghi chép, hỏi xong thì tôi ký xác nhận. Ký xong họ thu giấy
thu luôn cả bút. Tôi rình rập mấy lần mà không ''đá''
nổi cái bút của anh ta. Mở đầu buổi làm việc mới, cán
bộ lấy giấy bút ra bắt đầu ghi. Tôi biết anh ta ghi phần
mở đầu trong tờ biên bản hỏi cung. Nghĩa là ghi tên tuổi,
năm sinh, nơi ở, bố mẹ, vợ con , can tội… một loạt. Nếu
sang tờ khác lại phải ghi lại như thế. Tôi hỏi
- Sao người ta không cải tiến gì để đỡ cái phần
này nhỉ?
Anh cán bộ cười, phải nói anh ta có nụ cười rất tươi. Anh
nói
- Nguyên tắc phải thế anh ạ.
Tôi đứng dậy cầm ấm trà nói đi xin nước sôi của cán bộ
quản giáo. Anh ta gật đầu và ghi tiếp. Không biết anh ta chủ
quan hay tin người. Chứ anh cán bộ nhiều tuổi là anh ấy
đứng dậy đi ra cửa nhìn theo ngay. Tôi thì tôi nghĩ anh ta tin
tôi không làm điều gì vớ vẩn. Tôi mang ấm trà về, anh ấy
ngẩng đâu lên nói.
- Xin lỗi anh, hôm nay tôi vội không mua thuốc lá cho anh,
anh dùng tạm thuốc của tôi.
Anh ấy đưa bao thuốc lá 555.
Tôi buồn rầu rút một điếu, tôi không quen hút thuốc này.
Những ai nghiện thuốc đều biết, hút từ loại này sang loại
khác thật khó chịu. Cho dù là thuốc sang hơn. Mọi khi anh ấy
thường mang theo bao thuốc Vina mà tôi thích để trên bàn của
tôi.
Trong khi anh ấy viết, tôi uống trà, hút thuốc và nhìn cái
bàn. Trên bàn có bao nhiêu chữ của những người tù trước
đó đã cung ở đây. Đủ thứ tình cảm, tâm tư, có người nam
nhắn cho người nữ nào đó là rất yêu và nhớ. Có người
viết khẩu hiệu, có người làm thơ. Tôi thấy có bài thơ ký
tên Lê Quốc Quân. Bài thơ khá dài tôi không nhớ nổi, nhưng
tôi nghĩ sao mà Quân lại viết được bài thơ dài thế trong
lúc hỏi cung, liệu Quân có ''đá '' được cái bút nào
không. Mà lấy kiểu gì nhỉ?
Nếu có cái bút, chắc chắn anh bạn tù cùng buồng sẽ ưu ái
tôi hơn. Có khi anh ấy sẽ san cho tôi ruốc thịt hay bánh quy ăn
sang. Nước miếng tôi ứa ra khiến tôi phải nhấp ngụm trà cho
trôi xuống.
Cuộc hỏi cung chiều nay, những câu hỏi y hệt ngày đầu tiên.
Chỉ khác người hỏi cung. Tôi trả lời nguyên si như lần
trước. Tôi hỏi anh cán bộ sao không lấy bản trước ra chép
lại. Anh lắc đầu cười nói, nguyên tắc phải hỏi trực
tiếp. Trước anh kia hỏi, nhưng nay đến anh thụ lý thì phải
hỏi lại.
Tôi vẫn chưa sờ được cái bút, anh cán bộ cũng chẳng rời
cái bàn.
Xong buổi cung chiều, anh cán bộ giao tôi cho cán bộ quản giáo.
Cán bộ quản giáo ca này là nữ, cô ta chắc sinh khoảng năm
78, 79 dáng mảnh khảnh, tóc buộc chun cái đuôi gà cứ ve vẩy.
Đưa tôi vào buồng cô khoá cửa lại, mặt lạnh tanh. Tôi
hỏi.
- Này mình ơi, nếu không muốn đi cung nữa thì từ chối
có được không ?
Cô cán bộ nhìn tôi nghiêm khắc.
- Không muốn thì chỉ có ốm, mà ốm thì phải có bác
sĩ xác nhận. Ở đây phải gọi là cán bộ, xưng tôi. Không
được mình mình.
Tôi cười xoà.
- Gọi khác sợ kém xinh đi, tưởng gì chứ gọi bằng
cán bộ tù nào chả gọi được.
Cô cán bộ lườm.
- Ăn nói linh tinh, kỷ luật bây giờ.
Cô cán bộ khoá chốt quay đi, anh bạn tù nhìn tôi ngạc nhiên.
- Ông này liều nhỉ? Trêu cả cán bộ.
Ông Nghĩa gọi sang.
- Cháu ơi! Hôm nay thế nào, chú thấy cháu làm gì mà cung
liên tục căng thẳng thế?
Tôi đáp.
- Có gì đâu, toàn hỏi chuyện cũ ý mà. Cháu chắc vài
hôm nữa về thôi. Cháu sẽ nhắn con chú mang giày cho chú.
Ông Nghĩa.
- Sao mà cháu biết vậy? Người ta bảo à?
Tôi đáp.
- Người ta có bảo gì đâu, họ bảo cháu nhắn gì cho
gia đình không, cháu bảo vợ cháu gửi cho bộ sách Chiến Tranh
và Hoà Bình, bộ Pie Đệ Nhất.
Anh bạn cùng phòng cười sằng sặc nói theo.
- Bảo gửi cả cuốn từ điển Anh, Pháp, Nga vào đây
đọc một thể, bao giờ đọc xong thì về.
Ai đó ở phòng tít xa chêm vào.
- Gửi cả cái thư viện một lần cho xong, gửi từng đó
để đọc vài năm thôi à? Xong lấy gì mà đọc giết thời
gian.
Có tiếng khoá lách cách, anh bạn cùng phòng kêu.
- Cơm đấy, im đi.
Cơm mang vào, anh bạn cùng phòng ngó dậy vẻ háo hức. Lần nào
có tiếng động loạch xoạch là anh ấy lại háo hức như
vậy. Dường như anh ta luôn đón chờ những tiếng động bên
ngoài, cho dù là cán bộ đi tuần qua, mang cơm, hay y tá mang
thuốc cho ai. Anh ta đang nằm cũng bật nhanh dậy ngển cổ
ngóng. Tôi thì nằm im, bao giờ người ta gọi mình hẵng hay. Sau
tôi mới nghĩ ra, tôi đang ở xã hội ồn ào tiếng động đủ
loại nên tôi thờ ơ. Còn anh ta ở đây lâu, khao khát tiếng
động bên ngoài, khao khát nhìn thấy những chuyển động dù
chỉ là người tù bếp đưa cơm hay ai đó đi cung. Anh ta quen
đến nỗi nghe tiếng chân anh biết cán bộ quản giáo nào đi
qua. Anh ta đứng chờ ở cửa để đợi cán bộ đi qua hỏi
thăm một câu, chỉ cần vài câu ngắn qua lại rồi anh ta ngồi
xuống, nét mặt vui hẳn lên.
Anh ta cho tôi biết tính nết từng cán bộ, người này hiền
lành có thể xin được điếu thuốc hỏi dăm ba tin tức,
người kia khó tính. Động cái là quát.
Đêm trước chúng tôi nghe tiếng chân, vẫn thấy anh nằm im.
Tôi hỏi sao không dậy hỏi thăm sức khoẻ nhau hay thời tiết,
giá vàng, giá đô thế nào à? Anh nhăn mặt lắc đầu thì thào.
- Thằng này ác lắm không như cán bộ khác, nó trước
đeo quân hàm thiếu uý ở đây hơn cả năm bạc hết cả màu,
giờ mới lên trung uý rồi. Đợt trước tôi nói chuyện to nó
kỷ luật tôi 3 ngày đấy.
- Kỷ luật có bị cùm chân không?
- Không, nhưng vào phòng kỷ luật không được mang theo
gì, nhưng chỉ ăn cơm không thôi.
Anh ta không dậy thì tôi dậy. Thấy trung uý đi qua gườm
gườm nhìn tôi. Tôi gọi
- Cán bộ.
Trung uý hất hàm.
- Cái gì, sao không ngủ đi?
Tôi hỏi.
- Đêm khuya đi đâu mà đeo quân hàm mới thế?
Trung uý nói.
- À mới về đây đấy mà.
Tôi nói
- A thế đây cũng mới về đấy.
Tôi nhìn thấy anh bạn tù bịt miệng, người rung bần bật. Anh
ta cố nhịn cười.
Trung uý thấy tôi có vẻ lởm khởm, chắc nghĩ tôi thần kinh.
Mà lạ một điều là cán bộ nào cũng nghĩ những người can
vào những tội an ninh quốc gia là bị thần kinh, không chỉ
cán bộ mà những người tù án kinh tế họ cũng nghĩ vậy.
Trung uý quát.
- Thôi ngủ đi.
Tôi ngồi xuống lầu nhầu.
- Quát to thế ngủ sao được.
Trung úy lườm tôi lần nữa rồi đi thẳng không nói gì. Không
khí yên lặng quay trở lại tỉ lệ nghịch với bước chân xa
dần của trung úy.
Tôi quay vào chỗ nằm, nói quay cho nó oai, thực ra căn phòng bé
xíu, chỉ xoay cái lưng lại ngả người là đúng chỗ nằm rồi
vì có còn khoảng trống nào nữa đâu.
Lần tay dưới cái gối đầu giường, tôi lại xòa bàn tay ra
nhìn, một lúc trong đầu âm âm u u tôi ngủ thiếp đi.
<h2>Hôm nay là ngày 2-9-2009</h2>
sáng sớm đài phát thanh trên tường ra rả ca ngợi thành tích
đạt được của đất nước, lời ông Hồ đọc bản tuyên
ngôn độc lập được phát đi phát lại nhiều lần. Anh bạn
tù cùng phòng hít hít cái mũi vào không khí nói.
- Hôm nay chúng mình sẽ được ăn thịt.
Tôi nhìn ra ô cửa sắt bâng quơ
- Chắc hôm nay không phải đi cung nhỉ ?
Anh bạn hồ hởi gật đầu.
- Đúng, ai lại đi cung ngày này, mang cờ ra chiến tiếp nào.
Chúng tôi đang say sưa chơi, thì có tiếng mở khóa lạch cạch
làm chúng tôi giật mình, mọi khi anh bạn nghe tiếng chân cán
bộ từ xa vì mải chơi mà chúng tôi không để ý. Cô cán bộ
hất hàm vào tôi nói
- Anh mặc áo vào đi cung.
Tôi nhìn bàn cờ dang dở, nhìn anh bạn tù ngạc nhiên như muốn
hỏi sao lại đi cung hôm nay, anh bạn cùng phòng cũng nhìn tôi
đầy ngạc nhiên không kém.
Ở ngoài phòng hỏi cung, anh cán bộ trẻ đứng đón. Trời nóng
mồ hôi anh lấm tấm trên mặt, nhưng anh vẫn cười rất tươi
hỏi tôi.
- Anh Hiếu thế nào, ăn ngủ được chứ ?
- Tôi khỏe, trời nắng anh đi vất vả quá, không nghỉ hôm nay
được sao. Tôi còn ở đây lâu mà, sao các anh phải vội.
Anh cán bộ lại cười tươi, anh nói
- Công việc cần thì phải làm mà anh.
Anh pha chè, đưa tôi bao thuốc, lấy giấy tờ, anh nói.
- Thằng bé nhà anh nghịch nhỉ, hôm chúng tôi đến nó phá
phách lung tung, lấy đũa chọc cả vào máy tính, máy in.
Tôi cúi đầu không nói xòa lòng bàn tay ra nhìn. Anh cán bộ hí
húi ghi những chi tiết tên tuổi, địa chỉ, lý lịch tôi ở
phần đầu bản hỏi cung. Giờ thì anh thuộc lý lịch tôi quá
rồi, anh tự ghi không cần thiết phải nhờ tôi đoạn này
nữa.
Hôm nay anh hỏi tôi về quy trình in áo.
Tôi trả lời từ công đoạn đi mua áo, mua hóa chất, khuôn in.
Rồi trình bày say sưa cách in áo thế nào. Anh chăm chú ghi hết
rồi nói.
- Tôi thì không nghĩ là anh in.
Tôi cười.
- Nếu cần tôi sẽ thực nghiệm.
Anh lắc đầu.
- Không cần, vì tôi biết anh in được. Có điều anh không in
những chiếc áo này mà thôi.
Tôi cười, anh cũng cười nói
- Anh nói thế tôi ghi thế. Anh ký đi
Tôi ký vào các biên bản, không nhìn nội dung. Anh hỏi
- Anh không đọc lại à ?
Tôi lắc đầu nhẹ nhàng.
- Không cần, tôi biết anh ghi đúng, khi tôi trả lời anh ghi,
tôi quan sát ngòi bút anh di chuyển và biết anh ghi đúng lời
tôi khai.
Anh cán bộ cười, chúng tôi ngồi chơi nói chuyện phiếm về
công việc của anh và những chuyện vui mà anh gặp trong nghề.
Cán bộ quản giáo vào nói với anh cán bộ hỏi cung
- Hôm nay ăn cơm đây nhé, kỷ niệm quốc khánh mà.
Anh cán bộ nhận lời với cán bộ trại giam. Điều ấy có
nghĩa chiều này 2-9-2009 cuộc hỏi cung vẫn diễn ra, anh cán bộ
không được nghỉ ngày lễ và tôi cũng vậy.
Nghỉ trưa, tôi về phòng. Cơm đã có rồi, có hai khúc cá trôi
kho cũng to to. Ăn cơm rất ngon miệng xong, anh bạn rủ đánh
cờ. Tôi từ chối.
- Cán bộ hỏi cung còn ở đây, chiều thế nào cũng hỏi tiếp.
Để nằm nghĩ lấy sức tiếp cán bộ.
Anh bạn cùng phòng nhạo.
- Thôi có gì thì thành thật khai báo mà được hưởng lượng
khoan hồng của pháp luật.
Tôi cười.
- Thế ông thành khẩn trước tôi đi. Tôi nói cho ông cái luật
pháp Việt Nam thế này. Đáng nhẽ cứ chối phắt thì án đáng
ra 2 năm, cộng tội ngoan cố thành 2 năm 6 tháng đúng không.
Anh bạn gật đầu
- Chính xác.
Tôi nói tiếp.
- Nhưng nếu thành khẩn, tội 2 năm lại thành 4 năm vì thêm
tội, thêm tình tiết tăng nặng, sang khoản khác, điều khác.
Sau đó người ta xét tội thành khẩn thì tòa giảm cho 6 tháng.
Vị chi là thành 3 năm 6 tháng khi thành khẩn. Vậy ông tính
đường nào hơn.
Anh bạn từ trên bục nằm nhảy xuống đất vỗ đùi.
- Đại ca, đại ca từng trải thế mà lừa em như đại ca không
biết gì. Hôm đầu đại ca vào em nhìn biết ngay đại ca thuộc
thành phần phức tạp rồi.
Rồi anh thay đổi thái đổ tha thiết, năn nỉ bảo tôi chỉ
bảo giúp anh về cuộc sống trong tù, vì giờ anh mới đang ở
trại tù tạm giam, sau này phải chuyển đi trại tù cải tạo,
đó mới là nơi anh đến lâu nhất trong đời tù của mình. Anh
chỉ có kinh nghiệm ở trại tù tạm giam chứ không hề biết
đến trại tù cải tạo, mà nơi đó mới là nơi khắc nghiệt
nhất trong cuộc đời của tù nhân.
Giờ thì tôi không phải đánh cờ để được thức ăn, hàng
tối tôi làm thầy giáo kể cho anh nghe về đặc tính của từng
trại tù, lối sống, thủ đoạn và cách làm thế nào để
sống yên ổn qua những năm tháng sau này khi anh chuyển đến
trại tù cải tạo. Tôi kể sinh động những chuyện vượt
ngục, trốn trại, những vụ đâm chém, phân tích những nguyên
nhân những chuyện đó vì đâu, anh bạn tù lắng nghe, có lúc
khen
- Mẹ, đúng người thật việc thật, hay hơn nhiều bọn báo nó
viết.
Tôi giải thích về cơ cấu số má, địa vị của tù nhân,
cần phải biết để ứng xử cũng như cơ cấu, chức vụ của
cán bộ trại cải tạo để hối lộ, đút lót hiệu quả,
không thì gia đình cứ quà cáp, biếu xén tràn lan vừa tốn
tiền mà có khi cán bộ dẫm chân lên nhau mình thiệt oan. Anh ta
biết ơn những chuyện tôi dãi bày lắm.
Anh ta gọi tôi bằng anh từ lúc đó, đến bữa anh dọn cơm, có
thức ăn gì nhà anh gửi đều cho tôi ăn cùng. Anh nói
- Mới đầu anh vào, em nghĩ anh không đơn giản. Đúng là thế
thật.
Lúc này chúng tôi mới hỏi về nhau, hóa ra anh ta cách nhà tôi
không xa. Quanh đi quanh lại cũng biết người này, người nọ.
Cởi mở với nhau làm cuộc sống trong cái phòng giam chật hẹp,
ngột ngạt trở nên dễ chịu.
<h2>Ngày 3-9</h2>
Sáng đến trưa không thấy gọi đi cung. Anh bạn tù nói
- Có khi xong rồi đấy anh ạ, chốt hồ sơ chuyển viện khởi
tố cũng nên.
Đến chiều cán bộ trại giam mở cửa gọi đi. Không phải đi
cung mà đi khám lại sức khỏe. Chụp ảnh chân dung, lăn tay xong
lại về phòng. Ngày hôm ấy trôi đi thật nặng nề, tôi nằm
nhìn lòng bàn tay và phân tích lại những dữ kiện. Anh bạn tù
biết tôi đang nghĩ gì ghê lắm , anh quay sang học ngoại ngữ
để tôi yên. Trước lúc đi ngủ, tôi quay sang bảo anh ta.
- Có khi mai tao về, mày có nhắn gì gia đình mày không.?
Anh bạn tròn mắt ngạc nhiên, anh hỏi.
- Anh nói đùa à, hay cán bộ điều tra nói với anh thế.
Tôi nghiêm túc.
- Tao nghĩ thế, tao chả có tội gì. In áo thì phạt hành chính
là cùng. Còn tất nhiên nhà nước này nó muốn bắt tù ai
người đó phải chịu, nhưng cũng tùy trường hợp. Như bắt
tù tao chả giải quyết vấn đề gì, lại ầm ĩ. Nên tao nghĩ
nay mai tao về. Có thể là sáng mai.
Anh bạn thở dài
- Thôi ngủ đi
Anh ta có lẽ không tin, vì thường những người tù mới vào hay
hy vọng có may mắn gì đó khiến họ được thoát ra. Sự hy
vọng cứ mòn dần, mòn dần theo thời gian, theo từng cơ hội
và đến khi họ chấp nhận ra sự thật là họ sẽ bị ra tòa
tuyên án và sống một thời gian thực sự là tù nhân.
Sáng tôi dậy sớm, nhìn ánh ban mai qua khe cửa sổ, tiếng còi
xe ở ngoài đường vọng vào. Tôi không hồi hộp, tôi không
ngợi ca mình, chả qua tôi biết cái gì đến sẽ đến, không
đến sẽ không đến. Mình ở trong bốn bức tường này làm gì
được đâu. Nói về duy tâm tôi là người tốt, tôi thương
người nghèo, người bệnh tật có điều kiện tôi giúp đỡ
họ, tôi không hề làm điều ác với ai. Việc tôi vào đây
nhìn đúng bản chất cũng không có gì ghê gớm, phụ thuộc vào
những cấp nào đó tít trên cao họ quyết định khi đọc hồ
sơ. Họ bảo cho đi tù là đi, cho về là được về. Tội tôi
có hay không chẳng thành vấn đề với họ.
Tiếng mở khóa lạch cạch, anh cán bộ hiền lành nhất hôm nay
đến phiên trực. Phải nói cán bộ quản giáo ở đây họ
hiền lành, nghiêm túc, cần gì hợp lý nói là họ làm cho ngay.
Không có chuyện hối lộ hay tình cảm gì hết.
Đến phòng cung, người cán bộ điều tra trẻ có nụ cười
dễ mến đang chờ. Không thấy anh cán bộ già khó tính nữa.
Thống nhất là việc tôi tự in rồi, giờ đến việc tôi mua
áo ở đâu để về in. Tôi không nhớ mình mua của ai, khi tôi
đến các cửa hàng và la cà tìm áo để in. Điều kiện tôi
đặt ra rât đơn giản là áo phải là sợi do Việt Nam dệt may,
không chấp nhận hàng Trung Quốc, cho dù là vải Trung Quốc mà
Việt Nam may tôi cũng không mua. Anh cán bộ hỏi
- Sao anh bảo anh làm để bán, thì cái nào tiện rẻ thì mua. Sao
phải chọn như thế làm gì?
- Nhưng tôi in nội dung vào đó để bán, và tôi không muốn ai
đó bới ra rằng tôi dùng cái áo của Trung Quốc sản xuất
để phản đối Trung Quốc.
Anh cán bộ lại cười, anh ta thật sẵn nụ cười.
- Anh quả thật là lạ, tôi làm việc nhiều người rồi, nhưng
anh thì quả thật rất có gì thú vị.
Sang phần mua áo ở đâu thật gay go, mãi tôi cũng chả nhớ ra
mua áo của ai. Vì người đó tôi không quen, anh ta thấy tôi đi
lân la các hàng hỏi mua thì lại gần bảo có loại đó. Tôi
bảo anh ta lấy cho tôi xem mẫu, anh ta đi lát thì mang về, tôi
xem thấy ưng hẹn sáng anh gặp nhau đầu chợ Nghĩa Đô tiền
trao, cháo múc xong đường ai nấy đi.
Anh cán bộ thắc mắc làm gì có kiểu mua bán như thế.
Tôi trình bày cho anh là xã hội đầy việc mua bán như thế,
ví dụ anh đến chợ trời, anh có thể bán bất cứ cái gì mà
chẳng cần biết người mua là ai, kể cả đó là loại hàng anh
phạm pháp có được. Hoặc ngược lại anh có thể mua những
loại hàng mà người khác phạm tội mà có. Quan trọng là chất
lượng, giá cả thỏa thuận. Chứ ở đó đâu cần biết
người bán hay người mua thế nào.
Anh cán bộ đồng ý và ghi như vậy vào biên bản.
Thực ra đúng là tôi mua bán kiểu như thế. Lúc đầu dự
định in áo tôi đã nghĩ phải càng ít người liên quan, càng
ít người biết càng tốt và mình cũng càng ít biết về ai
cũng càng tốt. Có bị sao thì cũng hạn chế nhiều thứ. Một
vị tiền bối hồi còn sống từng dạy tôi rằng, nếu làm
việc gì nên làm một mình và đừng cho ai biết. Càng ít nhiều
người biết càng tốt. Tất nhiên những việc tiền bối không
nói rõ nhưng tôi cũng hiểu là việc gì. Vì bản thân vị tiền
bối đã có mấy lần tù vì tội kinh doanh , sản xuất, mua bán
trái phép. Người ta thường dạy nhau là phải dỏng tai nghe,
mở mắt nhìn mọi sự việc, nhưng vị tiền bối lại dạy tôi
là nghe và nhìn là những cái mà trời sinh ra, tự nhiên sẽ
thế. Nhưng phải biết có lúc không nghe, không thấy gì hết.
Ông ví dụ
- Nếu như mày tình cờ ngồi với mấy thằng bạn, chúng nó
bàn chuyện đi ăn trộm, mà mày không muốn ăn trộm, không
muốn tham gia thì tốt nhất kiếm cớ đi chỗ khác. Hoặc bất
đắc dĩ phải ở lại thì đừng để cái gì lọt vào tai, cái
gì lọt vào mắt. Chuyện chúng nó làm mình không nên biết, vì
khi mình biết lỡ công an gọi ra hỏi, chúng nó vặn vẹo đủ
ngón mình lớ ngớ lại hé dần dần ra là giết anh em của
mình. Giá như mình không biết thì có mình chẳng thể nào khai
hay làm chứng được.
Cái chân lý oái ăm tôi học được năm 17 tuổi trong một căn
nhà mái ngói, có sân , có vườn của một người lão luyện
cuộc đời đang nghỉ ngơi, điền viên nơi ngoại ô. Chân lý
ấy không phải lúc nào tôi cũng áp dụng, nhưng phải nói cuộc
đời có nhiều lúc áp dụng chân lý ấy hiệu quả vô cùng.
Hết buổi hỏi cung, tôi về phòng, cái bút vẫn trong tay anh cán
bộ. Tôi chợt nhận ra một điều.
Từ hôm vào đến nay cán bộ đặt câu hỏi liên miên, anh ta
luôn sẵn sàng chộp lấy bất cứ điều gì tôi khai mà anh
thấy cần đưa vào biên bản. Bởi thế anh luôn lăm lăm cây
bút ở tư thế viết. Điều ấy có nghĩa việc của tôi không
hề được người ta coi là đơn giản.
Tôi cúi xuống bàn, mở bàn tay ra xem. Tôi cố không khóc khi
nhìn lòng bàn tay mình. Có phải tôi cũng dần dần thấy cơ
hội trở về xa dần như những người tù thường thấy dần
mất đi hy vọng về với tự do.
<h2>Nghỉ trưa ngày 3-9</h2>
Tôi về phòng, gia đình anh bạn mới gửi quà. Chúng tôi ăn cơm
với thịt lợn thăn rim nước mắm. Anh bạn tù an ủi
- Hồi vào đây nhiều lúc em nghe cán bộ nói, rồi nghe nhà em
bắn tin, khối lần tưởng cũng lo được rồi. Nhưng rồi vỡ
mộng hêt lần này lần khác anh ạ.
Đài phát thanh trên tường loan một tin thời sự. Tôi lắng nghe
rồi tươi tỉnh, nở nụ cười bảo anh bạn.
- Mày có nhắn gì về nhà không, sợ tao về đột ngột không
kịp dặn dò.
Anh bạn vặn
- Căn cứ vào đâu mà anh cho anh được về.
Tôi lại cười, tôi nói
- Tao xem đường chỉ tay, lần này số tao không tù lâu đâu.
Anh bạn nhếch mép cười khẩy
- Hóa ra ban đêm ông anh xem tay là xem bói à, đúng là phức
tạp, biết lắm thế.
Buổi cung chiều ngày 3-9 lại là anh cán bộ già. Không còn
không khí hiền hòa như với anh trẻ, có lúc anh quát, lúc anh
đập bàn. Anh gằn giọng, anh thủ thỉ.
- Nghĩ đi Hiếu, đời còn lắm nợ lắm, còn mẹ già, con nhỏ.
Nghĩ đi, sống phải nghĩ cho những người ruột thịt của mình
là mẹ già không ốm đau không ai nương tựa, con mình nhỏ hàng
ngày nhớ bố hỏi mẹ bố đâu.
Tôi nghe đến con, ứa nước mắt. Tôi đưa hai bàn tay lên bịt
mắt mình thật chặt để nước mắt không tuôn ra. Lát sau tôi
buông tay ra thở dài nói.
- Có gì em đã khai hết rồi, tự em in áo để bán lấy tiền.
Không còn gì cả, thực sự là như vậy.
Anh ta hỏi tôi.
- Thế ngoài việc in áo anh còn làm gì nữa, chúng tôi bắt anh
vào đây là đã biết hết mọi việc anh làm. Đây là cơ hội
chúng tôi tạo ra để anh chứng tỏ sự hối lỗi, nhận thấy
sai lầm,tự anh kể thì chúng tôi mới đề nghị trong hồ sơ
là anh này anh đã nhận thấy sai lầm, đã biết ăn năn, chuộc
lỗi, thành khẩn khai báo. Thế anh mới có cơ hội về với gia
đình.
Tôi lắc đầu nói
- Em khai hết rồi anh ạ.
- Thật thế không?
Anh cán bộ già lạnh lùng mở cặp lấy ra một xấp giấy,
giọng anh ề à, chậm rãi, khô khan. Làm tôi hình dung như tiếng
dao xoèn xoẹt của một người đang nhẩn nha mài dao để cắt
tiêt con gà.
- Chúng tôi khám nhà anh, lấy trong máy tính của anh một số
tài liệu. Chúng tôi in ra trước mặt vợ anh, và vợ anh đã ký
nhận đây là tài liệu in từ máy tính của anh. Mời anh xem.
Tôi cầm xấp giấy mà anh gọi là tài liệu giở ra xem. Có hai
bài viết của tôi đăng trên blog Người Buôn Gió là Tam Tòa Ký
Sự và Bọn VT1 Thật Phản Động, thêm một bài nữa là bài
nói về khai thác bau xít của blog khác. Tôi xem xong đặt xuống
bàn nhìn anh cán bộ chờ đợi. Anh ta hỏi
- Đúng là từ máy tính của anh không?
Tôi gật đầu.
Anh ta nói
- Anh tạo ra chúng phải không?
Tôi để hai bài viết của tôi sang bên, để bài viết của blog
khác về bau xít sang bên. Tôi đặt tay lên hai bài viết của
mình khẳng định.
- Hai bài này do tôi viết ra, còn bài kia của người khác viết,
tôi đang đọc xem anh ta viết đúng hay sai.
Anh cán bộ lấy lại hai bài tôi viết và giơ lên giọng đanh
thép.
- Anh Hiếu, vậy là anh đã khẳng định hai bài viết này là do
anh viết và phán tán trên mạng.
Tôi gật đầu rất khoát.
- Đúng là hai bài này tôi viết, còn tôi không phát tán trên
mạng. Tôi chỉ đưa lên nhật ký điện tử cá nhân. Phát tán
nghĩa là tôi phải gửi cho người khác. Còn người khác đọc
họ cọp pi phát tán thì tôi không biết và không liên quan.
Anh cán bộ bảo tôi ký vào hai bài viết của mình, ký xong anh
hỏi tôi.
- Giờ anh cho biết, anh nghĩ gì khi viết những bài viết thế
này.
Tôi lắc đầu
- Tôi chả nghĩ gì hết, nghĩ gì viết ra đó hết rồi.
Tôi chợt nhận ra mình đã thay đổi cách xưng hô, tôi đã xưng
là tôi chứ không là em như trước. Có lẽ tại anh cán bộ
nghiêm khắc làm việc khiến tôi cũng nghiêm túc theo.
Anh cán bộ nói từng chi tiết trong bài tôi viết, anh kết luận
tôi có tâm, nhưng vì không đủ thông tin nên viết theo một
chiều. Anh cho biết không một ai dám bán nước cả, chỉ vì
quan hệ bây giờ cần phải khéo léo. Vị thế của Việt Nam
cực kỳ phức tạp nên nhà nước rất cẩn trọng…..
Hết giờ về phòng, tôi vắt tay lên trán nghĩ. Cuộc hỏi cung
hôm nay để làm gì nhỉ. Có gì đáng phải mất thời gian như
vậy của hai cán bộ đi từ thành phố xuống trại giam lúc
trời nóng nực này không.?
<h2>4-9-2009</h2>
Cả ngày không thấy ai gọi. Ngồi đánh cờ suốt với anh bạn,
chơi chán mỗi thằng lại lăn về chỗ mình nằm nói chuyện
phiếm đủ thứ. Lại là câu chuyện về giang hồ, xã hội
ngầm. Đến giờ giao lưu buổi tối tôi gọi vọng sang ông
Nghĩa
- Chú Nghĩa ơi ! Mai có khi cháu về, chú có nhắn gì không?
Ông Nghĩa hỏi lại
- Sao cháu biết là về hả Hiếu ơi!
- Cháu xem thiên văn, thấy sao chiếu mệnh còn sáng lắm. Quả
này chưa tù được đâu. Chú cứ nhắn đi, biết đâu cháu về
được thì sao?
Ông Nghĩa thở hắt ra, hình như dạo này ông mệt. Ông nhờ
- Cháu bảo nhà chú gửi chú đôi giày, nhà chú ở xxx đường
yyy Hải Phòng. Cháu tiện xuống chơi. Chú muốn hôm này ra tòa
có đôi giày cả bộ comle cho đàng hoàng.
Tôi nhận lời nằm xuống, lời nhắn của ông Nghĩa làm tôi
miên man nghĩ. Buồn quá tôi rống lên cho cả dãy phòng nghe bài
hát Anh Không Chết Đâu Anh của Trần Thiện Thanh.
<em>Anh không chết đâu anh</em>
<em>Anh chỉ về với mẹ mong con</em>
<em>Anh vẫn sống thênh thang</em>
<em>Trong lòng muôn người</em>
<em>Biết yêu thương đời lính</em>
Anh bạn cùng phòng đợi tôi hát xong, anh ấy hỏi bài gì
mà lạ lùng thế, dạy anh ý thuộc với.
Thời gian đưa những sự tĩnh lặng trở lại với nhà tù,
đêm tôi nhìn lòng bàn tay mình thầm thì.
<h2>5-9-2009</h2>
Cán bộ gọi ra khỏi phòng giam. Trước khi đi tôi dặn anh bạn.
- Có dặn gì nhà không, hôm nay nếu tao không về thì sẽ còn
lâu mới về. Nhưng chắc về hôm nay.
Anh bạn chép miệng ngán ngẩm chắc nói gì, anh phẩy tay ý bảo
tôi đi cung đi cho nhanh đừng nói linh tinh trêu anh nữa.
Ở phòng cung sáng nay không có giấy tờ trên bàn, có nước
ngọt, thuốc lá và những người đã hỏi cung tôi lúc chưa bị
bắt và cả lúc bị bắt. Tôi thấy nét mặt họ vui vẻ như
vừa thoát khỏi gánh nặng gì đó, anh cán bộ trẻ hay hỏi cung
tôi trong trại giam nheo mắt cười nói.
- Anh uống nước, hút thuốc đi, sáng nay anh em không làm việc
chỉ hỏi thăm nhau thôi.
Anh quay sang mấy người kia nói
- Ông Hiếu này mà không phải chuyện này gặp nhau ở đây,
nếu gặp nhau ngoài đời chơi được đấy chứ. Tính tình cũng
hay.
Mấy người kia cũng gật đầu vui vẻ. Mọi lần tôi làm việc
với họ đều nhẹ nhàng. Sở dĩ tôi ôn hòa, lắng nghe câu
hỏi và nhỏ nhẹ trả lời với họ, vì tôi tin chắc một
điều, những gì tôi làm đều không xấu hổ với lương tâm
tôi, gia đình tôi, bạn bè tôi.
Những người công an quay sang tâm sự với nhau về con cái, học
hành, nhà cửa về quan hệ bạn bè. Thỉnh thoảng họ lại trêu
tôi một câu
- Ông mà được ra đừng để gặp anh em chúng tôi trong cảnh
này nữa nhé, thực sự chúng tôi chả vui gì khi gặp ông ở
đây đâu.
Đến trưa, cán bộ trại giam xuất hiện nói đưa tôi về
buồng giam vì đến giờ nghỉ.
Buổi trưa ngày 5-9-2009 qua rất nhanh. Cán bộ trại giam mở cửa
phòng nói.
- Anh Hiếu có đồ đạc gì mang hết theo.
Tôi nhìn anh bạn tù, người đã san sẻ thức ăn, tâm sự cùng
tôi thậm chí đấm bóp lưng cho tôi trong những ngày qua. Anh ta
còn nhiều nhiều năm nữa ở lại chốn này. Anh ý tần ngần
một lát nói
- Thôi anh về, đừng vào đây nữa khổ lắm.
Tôi nắm vai anh, không nói gì rồi quay đi theo cán bộ, qua
phòng ông Nghĩa tôi nói to
- Chú Nghĩa ơi cháu về đây.
Cán bộ đi sau quát
- Không được ồn
Tiếng quát của cán bộ trại giam có lẽ làm ông Nghĩa ngại
không dám trả lời tôi.
Tôi cầm tờ giấy hủy bỏ biện pháp ngăn chặn bước qua
những cánh cổng nhà tù. Người công an gác cổng đứng tuổi,
mái tóc hoa râm trông phúc hậu cầm tờ giấy vào nhập sổ
rồi mở cửa cho tôi ra. Ông nói thân tình.
- Về mà lo làm ăn nhé.
Tôi bước ra cánh cổng sắt, người xe đi lại. Tôi nhìn một
lát định hướng rồi đi về phía bên tay trái, đi bộ giữa
dòng người tan tầm đang hối hả về nhà. Tôi về nhà mẹ.
Mẹ tôi bắc ghế ngồi ngoài cửa, nét mặt buồn dười
dượi, bà nhìn vào luồng người đi lại mà như chả nhìn cái
gì. Tôi đi từ trước mắt bà, trong tầm nhìn của mẹ đến
gần mà mẹ tôi cứ nhìn như thế, cái nhìn có hướng mà như
đâu đâu. Tôi đến cửa gọi nhẹ
- Mẹ à, con đây.
Mẹ tôi như người đang mộng chợt tỉnh, mẹ cuống quýt đi
vào nhà theo tôi. Giọng mẹ lắp bắp như không tin tôi đang
trước mặt bà.
- Con sao, con sao rồi?
Tôi cười nói.
- Mẹ buồn cười thế, con đang ở nhà khỏe mạnh đây, lại
cứ hỏi con sao là sao thế nào.
Tôi kể tôi vừa từ trại giam về đến thẳng đây, được
về vì tội không có gì phải xét xử cả. Chỉ ngăn chặn,
giáo dục thế thôi. Mẹ tôi luống cuống mở kim băng cài túi
áo cánh nâu nói đứt đoạn trong dòng nước mắt.
- Con cầm lấy mấy đồng mà tiêu. Người ta bảo hôm nay con
không về thì sẽ còn lâu mới về, mẹ từ sáng đến giờ cứ
ngồi ngoài cửa đợi xem con có về không?
Tôi giữ tay mẹ, nói vẫn còn tiền trại giam cho đi đường
về nhà đây. Mẹ bảo tôi về nhà luôn cho Tí Hơn mừng. Tôi
chào mẹ để đi về nhà mình nơi có Tí Hớn đang chờ bố.
Ngoái lại mẹ vẫn đứng trân trân nhìn theo.
Tôi đẩy cửa vào nhà mình, Tí Hớn đang xem ti vi. Thấy bố
nó lao tới nhảy bổ lên ôm người bố, nó hít hà một lúc
lâu rồi nói.
- Bố Hiếu thì đây rồi, nhưng mùi không phải mùi bố Hiếu.
Tôi suýt bật cười, ở trong tù dân tù hay gọi là mùi tù.
Thằng nào mới vào gọi là sặc mùi xã hội. Tưởng đùa giờ
mới biết có mùi tù thật. Tí Hớn hỏi tôi.
- Sao bố bế con một tay, tay kia bố nắm cái gì trong đó thế.
Tôi mở lòng bàn tay ra cho Tí Hớn xem. Nó reo
- A hình của con, bố cầm ảnh của con.
Tấm hình tôi chụp nó để làm hồ sơ đi học mẫu giáo, giữ
một tấm để trong ví. Hôm bị bắt đi, tôi mang theo tấm hình
Tí Hớn để mỗi đêm được thầm thì với con trai mình.
Ôm Tí Hớn trong lòng, nó xem tấm hình của nó. Rồi nó hỏi
- Công an bắt bố đi, giờ lại cho bố về à?
Tôi giật mình, quay sang hỏi vợ. Sao con biết, thì ra hôm tôi
đi công an đến khám nhà, Tí Hớn đoán được.
Đêm ấy ôm con ru ngủ, tôi vẩn vơ nhớ anh bạn tù cùng phòng
giờ một mình chắc buồn lắm. Buồng giam ấy lại nằm cuối
cùng của dãy nữa chắc anh càng buồn thêm.
Không biết ông Nghĩa hát bài gì lúc này.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6531), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét