nhiều ý kiến chỉ trích bộ phim <em>Đường tới thành Thăng
Long</em>. Các chỉ trích trước sau đều xoáy vào một điểm:
"giống Tàu".
<div class="boxleft300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/pic_ebenstein.gif" width="334" height="348"
alt="pic_ebenstein.gif" /><div class="textholder">Friedrich August Hayek,
tác giả cuốn "Đường về nô lệ" hay "Con đường tới chế
độ nông nô"</div></div>"Giống Tàu" thì quả là đáng ghét!
Tôi chưa xem phim nên chưa biết mức độ "giống Tàu" của
nó – như một tác phẩm trọn vẹn – ra làm sao. Nhưng qua <a
href="http://www.youtube.com/watch?v=lvD2-uspU2U&feature=player_embedded">một
đoạn giới thiệu trên Youtube</a> cũng như một số hình ảnh
được công bố đến nay, quả rằng thấy nhiều thứ "giống
Tàu" thật. Từ nhà cửa, trang phục cho đến ngựa ngỏm đều
"giống Tàu". Cái "bản mặt" ông vua cũng "giống Tàu"!
(Đó là chưa kể, đoàn làm phim có rất nhiều "người đến
từ Triều Châu"! **)
"Giống Tàu" ở đây có nghĩa là "giống phim Tàu" ấy,
những bộ phim về Tam Quốc, Tần Thủy Hoàng, Lý Thế Dân… mà
tôi từng được xem. Nhưng, một cách cụ thể, thì (trang phục,
nhà cửa… trong phim) "giống Tàu" ở những điểm cụ thể
nào (?), và quan trọng nhất: (trang phục, nhà cửa… của)
"Ta" thì phải thế nào mới đúng lịch sử và "khác
Tàu"?
Những bài viết, <a
href="http://phapluattp.vn/20100915125346433p1021c1083/phim-ve-vua-ly-cong-uan-kien-truc-nguy-nga-trang-phuc-long-lay-kieu-tau.htm">ý
kiến mà tôi đọc được trong dịp này</a> hầu hết đều
không (không muốn, không dám hay không đủ khả năng?) trả lời
những câu hỏi đó, kể cả ý kiến của những người được
coi là chuyên gia trong các lĩnh vực liên quan tới lịch sử, văn
hóa. Thế nên, những ý kiến chỉ trích, dù gay gắt nhất, vẫn
kém thuyết phục, vì chúng cảm tính và (đôi khi) miệt thị
(như là một hệ quả).
Nhân danh dân tộc, đất nước, thì cũng đừng nên cảm tính
và miệt thị!
Về phần tôi, do chưa xem trọn vẹn bộ phim, nên thấy nó
"giống Tàu" (qua một số thông tin mà mình tiếp nhận
được) thì chỉ để mà ngẫm nghĩ vậy thôi, chứ chưa dám ý
kiến ý cò. Nếu làm vậy thì chẳng phải là "thầy bói xem
voi" sao?! Mới sờ được cái chân mà đã vội kết luận cả
con voi như cái cột nhà!
Nhưng "giống Tàu" hay không, giống ở mức độ nào là một
chuyện, điều băn khoăn lớn nhất của tôi ở đây là: liệu
bộ phim này có được công chiếu không khi mà đã xuất hiện
hàng loạt lời kêu gọi cấm công chiếu nó, từ những người
được coi là trí thức ở Việt Nam? Và trên thực tế thì
giới chức Việt Nam đã ra tay, <a
href="http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/Dien-anh/400364/Phim-Duong-toi-thanh-Thang-Long-se-duoc-chinh-sua.html">bắt
phải sửa phim</a>.
Tôi thấy rất nhiều người từng phê phán nhà chức trách trong
việc cấm tác phẩm này, tác phẩm nọ xuất bản, công bố -
viện dẫn tự do sáng tạo, tự do nghệ thuật, tự do ngôn
luận. Nhưng giờ thì <a
href="http://phapluattp.vn/2010091412152033p1021c1083/ly-cong-uan--duong-toi-thanh-thang-long-phim-trung-noi-tieng-viet.htm">chính
họ lại kêu gọi nhà chức trách cấm một tác phẩm nghệ
thuật</a> - viện dẫn tính dân tộc.
Kêu gọi cấm phổ biến một tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt
là kêu gọi nhà chức trách ban lệnh cấm và thực hiện chỉnh
sửa tác phẩm, có lẽ chỉ có ở người Việt Nam, đáng ngạc
nhiên là có mức độ rất đậm đặc ở tầng lớp được
gọi là trí thức.
Có lẽ đây là điều đáng thương nhất, xuất phát từ căn
tính nô lệ (cường quyền) đã ăn sâu trong máu. Nên trong lúc
vừa hô hào tự do, thì họ đồng thời sẵn sàng thò đầu vào
cái cũi nhốt giam hãm tư tưởng bất cứ lúc nào.
Trong lúc nhân danh dân tộc, đất nước để hô hào chỉ trích
những người làm phim <em>Đường tới thành Thăng Long</em>, thì
vô hình trung, họ lại chấp nhận nô lệ cường quyền.
<em>Đường tới thành Thăng Long</em> sao giống <em>Đường về
nô lệ</em>!
______________________
<h2>Chú thích:</h2>
[*] Hình ông ngồi trên kia là tác giả Đường về nô lệ. Tôi
mượn ý của ông cho bài viết này nên đăng hình "pi a" cho ổng
như một cách "trả lễ".
[**] Nếu bác nào chưa đọc thì nên đọc bài thơ ni:
<strong>Phim về Lý Công Uẩn</strong>
<em>Tới mốc nghìn năm còn chín trăm ngày</em>
<em>Phim chất lượng cao dễ gì đạt được</em>
<em>Thảo luận mãi ngỡ chừng nát nước</em>
<em>Chưa ai chịu ai có sáng kiến gì</em>
* * *
<em>Một người thăm dò "Hay cứ thuê thầy ngoại</em>
<em>Đạo diễn nước mình chưa đủ chắc ăn"</em>
<em>Người khác bàn thêm, nghi ngại, băn khoăn</em>
<em>"Đến thành quách, cung đình... cũng nên nhờ nước
bạn"</em>
* * *
<em>Người thứ ba hùng hồn hơn, lên giọng phán:</em>
<em>"Thế còn ngựa nghẽo không thuê thì ông biết quay gì?</em>
<em>Bao trận đánh hào hùng cũng sẽ vứt đi</em>
<em>Nếu chỉ kéo ba chú ngựa còm thuê từ đoàn xiếc</em>
<em>Chạy tới chạy lui thở sùi bọt mép</em>
<em>Y hệt trong phim Đề Thám thuở nào…"</em>
* * *
<em>Ba người nói xong, nhẹ nhõm thở phào</em>
<em>Ý kiến xem ra đã gần thống nhất</em>
<em>Tôi bèn tặc lưỡi: "Thôi thuê quách diễn viên Hàn
Quốc</em>
<em>Thật ăn khách, bảnh trai, vào vai Lee Koong Wan!(**)"…</em>
<strong>Bằng Việt </strong>
<div class="special_quote"><strong><a
href="http://www.facebook.com/#!/notes/bach-huynh-duy-linh/tu-duong-toi-thanh-thang-long-nho-ban-ve-tu-do/438501782294">Bạch
Huỳnh Duy Linh - Từ Đường tới thành Thăng Long nhớ Bàn
về tự do</a></strong>
"<em>Bất cứ ý kiến nào, nếu chứa đựng chút ít chân lý mà
ý kiến chúng bỏ qua, cũng đều đáng quý, dù có bị pha trộn
với bao nhiêu sai sót lầm lẫn đi chăng nữa</em>" và "<em>Trong
tình trạng không hoàn hảo của trí tuệ con người thì sự đa
dạng ý kiến là sự phục vụ lợi ích của chân lý</em>".
John Stuart Mill, triết gia nổi tiếng người Anh đã viết
năm vào 1859 trong cuốn Bàn Về Tự Do khẳng định quyền
được tự do trong việc phát biểu ý kiến.
Tôi không biết nhiều về bộ phim Đường tới thành
Thăng Long ngoại trừ việc đọc những bài viết chỉ
trích bộ phim quá giống Tàu trên các phương tiện thông
tin đại chúng và đoạn trailer trên Youtube.
Tôi không có ý kiến gì về những lời phê phán và
chỉ trích bộ phim cho dù phần lớn những lời chỉ
trích đó mang tính cảm tính vì tôi cho rằng mọi người
có quyền được phê bình và chỉ trích bất kỳ một
tác phẩm nào. Đó là quyền tự do cá nhân của mỗi
người, tôi rất tôn trọng điều đó.
Tuy nhiên, khi những trí thức Việt Nam viện dẫn lý do
bộ phim "quá giống Tàu" và đề nghị nhà chức trách
cấm công chiếu bộ phim tôi nghĩ rằng họ đang vi phạm
một nguyên tắc tự do cơ bản Quyền được tiếp nhận
các sản phẩm văn hóa mà không bị kiểm duyệt.
Một tác phẩm nghệ thuật có thể không được một
nhóm người ưa thích nhưng lại tốt với một nhóm
người khác. Đó là sự đa dạng của cuộc sống. Bạn
có thể ghét ăn bánh mì, chỉ thích ăn cơm nhưng không vì
thế mà bạn có quyền bắt người khác chỉ được
phép ăn cơm giống như bạn, nếu làm như thế, bạn đã
xâm phạm tự do cá nhân của người khác.
Trong tinh thần tôn trọng tự do, bạn có quyền phê phán
bộ phim nhưng bạn không có quyền ngăn cản người khác
tiếp cận với bộ phim cho dù với bất kỳ lý do nào.
Nếu bạn thành công trong việc kêu gọi cấm chiếu bộ
phim tôi cho rằng bạn đang xâm phạm tự do cá nhân của
người khác.
Tôi ủng hộ quan điểm mọi cá nhân đều có quyền tự
do thể hiện quan điểm cá nhân, miễn sao không xâm phạm
đến tự do của người khác.
Phương tây được xem là một xã hội văn mình vì đó
một xã hội biết tôn trọng tự do cá nhân, đó là
một xã hội khuyến khích mọi quan điểm trái ngược
nhau và cho phép tất cả cùng tồn tại.
Bàn về tự do được Mill viết ra cách đây gần 200 năm
nhưng rõ ràng tính thời sự của nó vẫn còn nóng
hổi. </div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6428), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét