thích vì 2 lẽ: Đa số cảnh đều quay ở Trung Quốc, và tổng
đạo diễn là người Trung Quốc.
Tuy không thích nhưng vẫn ủng hộ, vì 2 lẽ: Đại lễ 1000 năm
Thăng Long có thêm 1 lễ vật và thêm sinh động, và hiện nay VN
thiếu thốn nghiêm trọng những phim cổ trang, lịch sử để con
cháu hiểu thêm về lịch sử nước nhà, đặc biệt là với
tình hình phim cổ trang, lịch sử Trung Quốc chiếm lĩnh các
đài truyền hình Việt Nam như hiện nay, và hầu như ai cũng
khát phim sử Việt, ai cũng mong chờ dòng phim cổ trang VN sẽ
đứng lên đẩy lùi các phim ngoại, phim Trung Quốc.
<h2>Bài Hoa cực đoan và thiếu kiến thức lịch sử</h2>
Một thời gian dài cũng không ai nói gì nhiều về phim này. Gần
đây nhân sự kiện phim gặp chút khó khăn về khâu kiểm duyệt
(như bất kỳ các phim nào khác) thì một số phóng viên thiếu
trách nhiệm đã lợi dụng, khai thác sự kiện này để "đập"
phim này không thương tiếc.
Từ đó, các báo lấy tin của nhau rồi đăng lên, rồi một bộ
phận trong cộng đồng Internet hùa với nhau chửi mắng, mạt
sát, dùng những ngôn từ đại ngôn nhất, đao to búa lớn nhất
để nói về phim. Và đáng khinh nhất là họ chụp mũ bất kỳ
ai ủng hộ phim và phản đối thái độ cực đoan của họ
bằng đủ loại mũ mà họ có thể nghĩ ra.
Ban đầu, sẵn tâm lý không thích Trung Quốc cũng như không
hứng thú nhiều với phim này nên tôi cũng chỉ giữ thái độ
trung lập trước những trò a dua cực đoan của họ, nhưng dần
dà họ càng trở nên điên cuồng và thậm chí chỉ còn hô
khẩu hiệu, la lên chửi đổng chứ không còn tranh luận gì
nữa cả, nhiều người viết những bài phân tích chí tình
nhưng họ không buồn đọc. Sự cực đoan càng lúc càng nặng,
dần hình thành 2 phe chửi nhau kiểu chợ búa. Những ngôn từ
đao to búa lớn, vu khống chụp mũ bộ phim từ một số người
phỏng vấn cũng tăng vọt.
Rất dễ nhìn thấy những tâm lý chống phim cực đoan này là
sự kết hợp của 2 yếu tố sau đây:
1. Bài Hoa cực đoan, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, họ không
quan tâm phim có đúng với lịch sử hay không, họ chỉ cần
"khác Tàu", tránh xa Tàu.
2. Không có kiến thức cơ bản về lịch sử, đặc biệt là
giai đoạn Tiền Lê – Lý, bối cảnh lịch sử trong phim.
Sau vài ngày đọc bài, đọc tranh luận trong các diễn đàn, tôi
mới nhận ra 2 điều:
- Những kẻ chống phá phim đều chỉ có một khẩu hiệu nhai
đi nhai lại là: "Giống Tàu quá". Nhưng khổ nỗi họ toàn nói
chung chung, nói khơi khơi mà không cần dẫn chứng, chứng minh
bằng học thuật và nhất là không chỉ ra được giống Tàu
cụ thể ở điểm nào, và sự tương đồng ấy có sai với
lịch sử hay không. Họ hoàn toàn không quan tâm đến việc có
đúng với lịch sử hay không, họ chỉ cần biết có giống Tàu
hay không. Đó là nhận thức hạn chế và không chính xác của
họ.
- Trong các bài viết chỉ trích, đả kích bộ phim đều có
phỏng vấn rất nhiều người, kể các các trí thức tên tuổi,
nhưng lạ một điều là không thấy phỏng vấn một sử gia, hay
ít nhất một người nào liên quan đến sử học. Đến giờ
vẫn không thấy nhà sử học uy tín nào lên án phim này xuyên
tạc lịch sử.
Từ những điều vô lý tai nghe mắt thấy đó, tôi mới cất
công tìm hiểu, đọc từng diễn đàn, đọc Wiki, đọc tài
liệu, google không ngừng nghỉ, đọc blogs, đủ cả... Và nói
chung cũng cảm ơn bộ phim, cảm ơn những người ủng hộ phim
và chịu khó tranh luận, và cũng "cảm ơn" cả những người
cực đoan chống đối phim, nhờ vụ này và tất cả các yếu
tố nói trên mà kiến thức lịch sử, nhất là về trang phục
thời Tiền Lê - Lý của tôi không còn "dốt nát" như xưa nữa.
Và sau khi tìm hiểu kỹ lưỡng thì tôi nhận ra rằng bộ phim
đã bị những người cực đoan xuyên tạc, vu khống, và chụp
mũ vô căn cứ một cách hoang đường nhất.
Tại sao gọi đó là "xuyên tạc", "vu khống", và "chụp mũ"?
Tại vì phim đúng là còn một số sai sót, thiếu sót, nhưng
nhìn chung một cách toàn diện thì không đáng để phải hứng
chịu những ngôn từ báng bổ, đao to búa lớn, đầy ác ý như
"đây là phim TQ nói tiếng Việt", "hoàn toàn là phim TQ", "hồn
Tàu xác Việt", "xác Trung Quốc", "hồn Trương Ba da hàng thịt",
"sự kiện ngu nhất trong lịch sử nước nhà", "Vinashin của
điện ảnh", "nhục nhã" (từ "nhục" này được họ lặp đi
lặp lại nhiều lần), "lai tạp", "Hán gian" (?), "Việt gian",
"bán nước", "mãi quốc cầu vinh", "rước voi về giày mả tổ",
"phản quốc", "cõng rắn cắn gà nhà" v.v... mà một số đã
kết tội.
Trước đây khi nghe những lời định tội và đấu tố đầy
cay độc và quá khích này thì tôi chỉ hơi phản cảm một
chút, nhưng sau khi tìm hiểu cặn kẽ thì tôi có thể kết luận
đó là những lời lên án rất độc địa, cuồng tín, bệnh
hoạn, và ác mồm độc miệng, hoàn toàn là những xuyên tạc,
vu khống, chụp mũ đúng nghĩa.
Đó là những lý do tôi viết bài này. Còn việc sau này phim có
được chiếu hay không thì tôi không quan tâm lắm, tôi đang
chờ đón những phim khác hơn, tôi hứng thú với những dự án
khác hơn. Nhưng nếu phim được chiếu, và nếu họ xem phim xong
thì tôi tin chắc họ sẽ hối hận và phải nuốt lại những
ngôn từ cuồng tín của họ hôm nay, và nếu có lòng tự trọng
thì họ sẽ đứng lên xin lỗi đoàn phim, xin lỗi công ty
Trường Thành (thậm chí một số kẻ hoang tưởng điên rồ còn
đặt nghi vấn ai là kẻ đứng sau, liệu đây có phải là tay
sai của Trung Quốc, bọn Trung Quốc nằm vùng hay không, thật
hết biết).
Đơn giản là tôi cảm thấy phải cần nói gì đó, trình bày ra
những gì mình biết được, học hỏi thêm được trong mấy
ngày qua, nhằm lấy lại công đạo, công bằng cho những con
người tâm huyết với Đại Lễ dân tộc và tinh thần yêu
nước đáng tôn trọng của họ, cũng như công sức và vật
chất mà họ đã bỏ ra. Và để hoan nghênh tinh thần cố gắng
hết sức cho trang phục phim được đúng với lịch sử nhất
có thể, của nữ tiến sĩ sử học Đoàn Thị Tình, học trò
của Gs. Lê Văn Lan, người mà tôi rất kính trọng và nể
phục.
<h2>Dẫn chứng lịch sử và hình ảnh</h2>
Trước hết, bối cảnh của phim Lý Công Uẩn, Đường Tới
Thành Thăng Long là vào cuối Lê - đầu Lý, xung quanh 3 triều Lê
Đại Hành - Lê Ngọa Triều - Lý Thái Tổ.
Nếu tính từ khi Ngô Quyền đánh bại Nam Hán và lên ngôi mở
ra kỷ nguyên độc lập tự chủ cho đất nước, chính thức
thoát khỏi 1000 năm Bắc thuộc từ năm 938 đến năm 1009 của
thời kỳ mạt vận của triều Tiền Lê, bối cảnh phim, thì
vừa tròn 71 năm.
Như vậy là quá rõ, Việt Nam chỉ có 71 năm độc lập sau 1000
năm Bắc thuộc, trong thời gian 71 năm độc lập này thì trong
nước chiến tranh triền miên mà tiêu biểu là 3 cuộc chiến quy
mô lớn:
1. Nội chiến 12 sứ quân kéo dài 24 năm (944-968) và kết thúc
khi Đinh Bộ Lĩnh thống nhất lãnh thổ, lập ra nước Đại Cồ
Việt.
2. Kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm 981 do Lê Đại
Hành lãnh đạo, kết thúc bằng cuộc thủy chiến Bạch Đằng
lần 2 trong Việt sử.
3. Chiến tranh Việt - Chiêm năm 982 do Lê Đại Hành thân chinh
chỉ huy.
Ngoài 3 cuộc chiến tiêu biểu trên thì thời Tiền Lê giặc giã
rất nhiều, ngoài những giặc nhỏ có thể sai tướng đánh
dẹp thì có những giặc lớn mà chính hoàng đế phải thân
chinh đi bình định: Đánh châu Hoan, châu Ái, đánh Hà Động,
đánh tộc Cử Long v.v. Lê Long Đĩnh tiêu diệt các anh em tranh
ngôi, sau khi làm vua cũng thân chinh đi đánh châu Đô Lương,
châu Vị Long, châu Hoan, châu Thiên Liêu, châu Hoan Đường, châu
Thạch Hà v.v.
Như vậy chỉ với 71 năm thoát ly Trung Quốc mà lại không có
bao nhiêu năm hòa bình, thì lấy đâu ra thời gian để củng cố
và định hình văn hóa riêng, bản sắc riêng, trang phục riêng
trong thời gian này? Huống chi năm 1006 khi Lê Long Đĩnh lên thì
đã sửa đổi triều phục rập khuôn triều Tống.
Đại Việt sử ký toàn thư (bản kỷ) chép rằng:
<div class="special_quote"><em>Năm Ứng Thiên thứ 11 đời vua Lê
Hoàn (tức năm 1004), Lê Hoàn đã có ý phong Lê Long Đĩnh làm
thế tử, nhưng vì triều thần có ý kiến, nên chỉ phong Lê
Long Đĩnh làm đại vương và để trưởng nam là Lê Long Việt
làm thái tử. Sau khi Lê Long Việt qua đời năm 1006, Lê Long
Đĩnh lên làm vua, xưng là Đại Thắng Minh Quang Hiếu Hoàng
đế.</em>
<em>Lê Long Đĩnh truy đặt tên thuỵ vua Long Việt là Trung Tông
hoàng đế; truy tôn mẹ là Hưng Quốc Quảng Thánh Hoàng Thái
Hậu; lập bốn hoàng hậu; phong con trưởng là Sạ làm Khai Phong
Vương, con nuôi là Thiệu Lý làm Sở Vương, cho ở bên tả;
Thiệu Huân làm Hán Vương, cho ở bên hữu. <strong>Sửa đổi
quan chế và triều phục của các quan văn võ và tăng đạo, theo
đúng như nhà Tống.</strong></em></div>
Tuy nhiên, dù trang phục Việt thời đó là mô phỏng Trung Hoa và
về cơ bản là giống với họ, <strong><em>nhưng vẫn có một
số chi tiết khác biệt</em></strong>, nhất là sau khi Lý Công
Uẩn lên ngôi thành Thuận Thiên Hoàng Đế.
Và những chi tiết khác biệt đó được thể hiện khá đầy
đủ trong phim Lý Công Uẩn - Đường Tới Thành Thăng Long...
Mời các bạn tham khảo những hình ảnh sau đây, đây là những
hình ảnh có những chi tiết khác Trung Quốc và những hình ảnh
tuy giống Trung Quốc, nhưng đúng với lịch sử, và có hình cổ
để chứng minh. (Nếu chưa tìm được hình chứng minh thì tạm
chưa post lên)
Tóc để chỏm, áo tứ thân, tóc búi, áo cổ tròn:
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/nhalam.jpg" width="480"
height="360" alt="nhalam.jpg" /></center>
Lính áo vải, mũ Tứ Phương Bình Đỉnh có từ thời Đinh (mũ
chỏm, bằng, bốn bên hình vuông, làm bằng da, bốn cạnh khít,
trên hẹp dưới rộng, theo sách Lịch Sử Quân Sự Việt Nam),
giáp phục khác với triều Tống, loại giáp miếng này là loại
giáp thống trị ở châu Á từ Mông Cổ cho đến TQ, Nhật Bản
nên khả năng là VN cũng dùng loại này. Đây là loại giáp tấm
có thêm hộ tâm thường thấy các hộ pháp mặc trong các đình
chùa: (nguồn: lichsuvn)
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/83895.jpg" width="360"
height="360" alt="83895.jpg" /></center>
Đây mới là giáp Tống:
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/extract.jpg" width="600"
height="446" alt="extract.jpg" /></center>
Bộ giáp trong phim thật ra là mô phỏng pho tượng cổ trong chùa
Long Đọi thời Lý: (chỉ thiếu cái nhạc)
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/09.jpg" width="262"
height="542" alt="09.jpg" /><img
src="http://danluan.org/files/u1/1242010huyen1_jpg.jpg" width="400"
height="340" alt="1242010huyen1_jpg.jpg" /></center>
Theo nhiều nhà sử học thì đây cũng là trang phục nhà
Đường, như vậy các tượng cổ này phù hợp với một câu
trong bài thơ Đáp Bắc Nhân Vấn An Nam Phong Tục của Hồ Quý Ly
sau này là: "<em>Y quan Đường chế độ / Lễ nhạc Hán quân
thần</em>". Bài thơ này cho thấy, về mặt cơ bản, trang phục
mũ áo quan lại thời Lý - Trần giống như thời nhà Đường
của Trung Quốc. Có người cho rằng câu này của Hồ Quý Ly
chỉ có tính ước lệ và ý muốn so An Nam với Trung Quốc,
nhưng những bức tượng cổ từ thời Lý lại hợp với câu
nói của Hồ Quý Ly. Hư thực ra sao, tôi cũng không rõ. Nhưng
chỉ biết là phim Lý Công Uẩn, Đường Tới Thành Thăng Long
đã mô phỏng bộ giáp từ pho tượng cổ thời Lý.
Nguyên văn bài thơ của Hồ Quý Ly:
http://blogdonga.blogspot.com/2008/09/ve-mot-bai-tho-cua-ho-quy-ly.html
Áo với hình thêu "rồng thời Lý" (dài ngoằn ngoèo như rắn,
khác với rồng Trung Hoa):
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/m12.jpg" width="600"
height="450" alt="m12.jpg" /></center>
Vương phục của hoàng đế trong phim gần giống với các
tượng cổ trong các đền thờ ở Việt Nam:
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/8-chot.jpg" width="360"
height="425" alt="8-chot.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/2882854b9e319e83fa5.jpg"
width="432" height="650" alt="2882854b9e319e83fa5.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/dong1.jpg" width="450"
height="338" alt="dong1.jpg" /></center>
<strong>Lưu ý:</strong> Các nghệ nhân đã tham khảo rất kỹ các
sử gia trước khi đúc tượng, nhất là tượng lớn ở Hà
Nội, vốn do nhà nước xây. Chúng ta có thể thấy ngoài họa
tiết rồng Lý là khác Trung Quốc ra, ngoài ra đa phần là
giống.
Áo cung nhân, mũ hoàng hậu, gần giống mũ hoàng hậu thời
Trần, cũng có trên tạo hình của nhân vật Trần Thị Dung trong
phim Trần Thủ Độ:
<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/images2035972_images2011660_a.jpg"
width="480" height="270" alt="images2035972_images2011660_a.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/ubcjz1258366567.jpg"
width="450" height="380" alt="ubcjz1258366567.jpg" /></center>
(Ngoài lề: Nhìn tạo hình và mũ của Trần Thủ Độ cũng hơi
giống Triển Chiêu trong Bao Thanh Thiên, sao không thấy ai chửi
phim này?)
Hoa văn trên rèm phía sau là lấy từ bình gốm cổ thời Trần,
hãy đối chiếu và so sánh coi nó giống không:
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/quantran.jpg" width="400"
height="547" alt="quantran.jpg" /></center>
Tang phục trong cảnh Dương Ngọc Vân (Dương Vân Nga) khóc để
tang Đinh Tiên Hoàng:
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/4_002.jpg" width="581"
height="461" alt="4_002.jpg" /></center>
Một số người cho rằng theo tục dân gian thì phải cắt tóc
khi để tang, và phim đã sai, nhưng theo luật phong kiến thời
xưa thì phải để tóc dài, còn búi tóc lại là đương nhiên,
nhưng không được cắt tóc:
<div class="special_quote"><em>"Dân gian trăm họ phải để tóc dài,
mặc áo xô trắng 100 ngày. Các quan để tóc dài, mặc áo xô
trắng 3 năm."</em></div>
Hóa ra phim làm đúng. Nguồn: <a
href="http://www.binhthuan.gov.vn/khtt/vanhoa/0002/0001/tptlt.htm">http://www.binhthuan.gov.vn/khtt/van...0001/tptlt.htm</a>
Mũ của quan văn, không thấy trên các phim Trung Quốc:
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/DSC09288.jpg" width="480"
height="360" alt="DSC09288.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/DSCF9552.jpg" width="480"
height="360" alt="DSCF9552.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/anhso-083744_DSCF0384.jpg"
width="480" height="360" alt="anhso-083744_DSCF0384.jpg" /></center>
Hình mô phỏng trống đồng và cánh chim công:
<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/32507_129575377066423_127875407236420_243024_2939420_n.jpg"
width="517" height="690"
alt="32507_129575377066423_127875407236420_243024_2939420_n.jpg" /></center>
Rồng thời Lý, mũ hoàng hậu:
<img src="http://danluan.org/files/u1/PhanHoa6.jpg" width="600" height="450"
alt="PhanHoa6.jpg" />
Không rõ loại giáp, nhưng không giống phim Trung Quốc:
<img src="http://danluan.org/files/u1/anhso-083743_DSCF0087.jpg" width="480"
height="360" alt="anhso-083743_DSCF0087.jpg" />
Phác họa kinh thành Thăng Long bằng 3D. Thấp hơn kiến trúc Trung
Hoa một chút nhưng cũng na ná như một số địa điểm, khu vực
trong phim trường Hoành Điếm, quan trọng là quá trình quay phim
và làm hậu kỳ phải làm khéo hơn một chút, tránh những hình
ảnh quá đồ sộ. Những hình ảnh kiến trúc đồ sộ bị cho
là "giống Trung Quốc" trong các hình ảnh đều là các thành
viên đoàn phim tự chụp, không phải là hình trên màn ảnh,
screenshots, nên có những cảnh đồ sộ trong các bức ảnh chụp
cá nhân của họ là đương nhiên.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/1281574147_3D2TOjpg.jpg"
width="480" height="300" alt="1281574147_3D2TOjpg.jpg" /></center>
Ngoài ra: Trong trailer có đoạn cờ bay phấp phới, cờ vẽ các
chòm sao là đúng theo các tài liệu của các sử gia nhà Nguyên
ghi nhận về thời Trần. Và đó rõ ràng không phải là cờ
phong kiến Trung Quốc. Nguồn: lsvn
______________________
<h2>Tham khảo chủ yếu từ:</h2>
1. Yevon – lichsuvn.info
2. wiwi – lichsuvn.info
3. Phần tử dân tộc cực hữu – lichsuvn.info
4. daothoat – lichsuvn.info (trong topic Khát Vọng Thăng Long)
5. Kohaku - dienanh.net (mạn phép dùng 1 tấm hình từ trang
photobucket của bạn)
6. Một số tài liệu được đăng và dịch của lichsuvn.info
7. Tạp chí Dòng Thời Gian – lichsuvn.info
8. Blog Đông A
9. Wikipedia English - Tiếng Việt
10. Google, những bài viết về phim Lý Công Uẩn - Đường tới
thành Thăng Long, những bài phỏng vấn ông Trịnh Văn Sơn, giáo
sư tiến sĩ Đoàn Thị Tình, những bài của Gs. Lê Văn Lan, các
tài liệu vòng quanh Internet về lịch sử thời Tiền Lê – Lý -
Trần v.v.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/4181), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét