Trung Quốc</h2>
Ông Stefan Halper đồng ý với tôi rằng Trung Quốc không có một
mô hình phát triển cụ thể để các quốc gia khác có thể làm
theo. Ông cũng tán đồng rằng tốc độ tăng trưởng cực nhanh
của Trung Quốc cũng đồng thời tạo ra bất bình đẳng nghiêm
trọng, tham nhũng và ô nhiễm môi trường, và trên nhiều
phương diện, Trung Quốc là một siêu cường dễ vỡ. Rồi ông
chuyển hướng cuộc tranh luận về phía Trung Quốc đang triển
khai "một cuộc chiến ý thức hệ" với phương Tây và đang
chiến thắng. Theo ông Halper và ông Joshua Cooper Ramo, tồn tại
trên đời một thứ gì đó có tên là "đồng thuận Bắc Kinh"
chứa đựng một "thị trường độc tài" đang cạnh tranh với
những giá trị phương Tây.
Trái ngược với những phép đơn giản hóa của các tác giả
như Halper và những người khác, thực ra không có một sự
đồng thuận nào ở Bắc Kinh, cũng như ở nơi khác tại Trung
Quốc, về một tập hợp các tư tưởng chính trị thay thế [cho
tư tưởng phương Tây]. Ngược lại, các giá trị như minh
bạch, pháp trị và dân chủ đang vươn lên bên trong Trung Quốc.
Và trên bình diện quốc tế, không có dấu hiệu nào cho thấy
Trung Quốc đang tiến hành một cuộc chiến ý thức hệ theo
kiểu Sô Viết cũ chống lại Hoa Kỳ hay làm thay đổi những
mong mỏi đại chúng dành cho các giá trị tự do và dân chủ
trên toàn cầu.
Ở trong nước, lãnh đạo Đảng CS Trung Quốc biết rằng nếu
chỉ thành công kinh tế sẽ không đủ để duy trì sự ủng hộ
của đông đảo quần chúng trong một xã hội năng động, có
giáo dục và đầy đủ thông tin. Người tiêu dùng Trung Quốc
cũng bực tức vì thức ăn và thuốc uống chứa độc tố
giống như những người tiêu dùng quốc tế. Nông dân đã nổi
dậy đầy bạo lực chống lại các quan chức địa phương,
những người cấu kết với các doanh nghiệp để thu mua ruộng
đất của họ một cách rẻ mạt. Người dân thành thị xuống
đường chống lại các dự án công nghiệp có thể ảnh hưởng
đến sức khỏe gia đình họ bằng cách đổ chất thải trực
tiếp xuống sông ngòi.
Các lãnh đạo Trung Quốc không dám đứng dưới một cuộc bầu
cử tự do, nhưng họ đã đưa ra những cơ chế ở dạng dân
chủ để giám sát và trừng phạt các quan chức địa phương,
những người thất bại trong việc bảo vệ phúc lợi công. Các
phương tiện truyền thông thương mại và Internet, mặc dù đã
bị kiểm duyệt, vẫn được cởi trói để đưa tin về các
vấn đề liên quan đến chất lượng hàng hóa hay môi trường.
Nhiều dự án đã buộc phải có phần trình bày rộng rãi
trước công chúng về tác động của nó đến môi trường. Các
cơ quan chính quyền phải ghi nhận bình luận của công chúng
về các dự thảo luật. Và các công dân đã có quyền kiện
chính quyền ra tòa.
Liệu những phương pháp này có hiệu quả bằng các cuộc bầu
cử tự do? Rõ ràng là không, chừng nào Đảng CS Trung Quốc
vẫn khăng khăng giữ quyền chọn các quan chức chính quyền (bao
gồm cả các thẩm phán). Nhưng nó cho thấy Trung Quốc ngày hôm
nay, các lãnh đạo cộng sản đã phải dùng đến các biện
pháp quản trị dân chủ để duy trì niềm tin.
Và điều này cũng đúng khi chúng ta nói về các giá trị. Các
chính trị gia Trung Quốc củng cố tính chính danh của họ không
phải chỉ bằng tỏ ra mình yêu nước hay có các giá trị
Khổng Giáo truyền thống, mà còn bằng cách ca ngợi các giá
trị minh bạch, pháp quyền và dân chủ. Cứ thử tìm kiếm các
thuật ngữ này bằng bộ máy tìm kiếm của Trung Quốc, bạn
sẽ ngạc nhiên vì chúng xuất hiện với tần suất lớn trong
các bài phát biểu và lý luận chính thức. (Nhân đây, thưa
điều hành viên James Miles, những bài viết tiếng Trung sử
dụng các thuật ngữ này còn nhiều hơn là họ đề cập đến
một "mô hình Trung Quốc").
Trên bình diện quốc tế, Trung Quốc đã chui ra khỏi kén và
trở thành một nhân vật đáng tranh cãi và đáng nể trên mọi
lục địa. Nhưng sự hiện diện của Trung Quốc ở Châu Phi,
Châu Mỹ Latin hay Trung Đông không liên quan gì đến ý thức
hệ, mà là về lợi ích kinh tế của nó. Là một quốc gia
đến sau trong trò chơi năng lượng quốc tế, Trung Quốc đã
đặt đầu tư của mình vào các quốc gia bị bỏ rơi bởi các
công ty và chính quyền phương Tây do phương pháp cai trị tồi
tệ của mình. Để công việc thuận lợi, Trung Quốc xây
đường và nhà máy phát điện; các thương nhân và những công
ty xuất khẩu vũ khí đi theo để tranh thủ lợi ích của các
cơ hội thương mại mới này. Nhưng trái với tuyên bố của
ông Halper, không có chứng cứ cho thấy rằng chính quyền Trung
Quốc đỡ đầu cho các nhà độc tài để giúp họ đè bẹp
các thách thức dân chủ, hoặc rằng sự có mặt của Trung
Quốc làm giảm khả năng xuất hiện một xã hội dân sự thực
sự ở các quốc gia nói trên. Với một xác suất tương tự,
sự có mặt của Trung Quốc có thể tạo ra "nỗi sợ hãi Trung
Quốc", một động lực lớn cho các phong trào dân sự chống
chính quyền ở các quốc gia này.
Hơn nữa, Trung Quốc không có xu hướng tiến hành "cuộc chiến
ý thức hệ" với phương Tây. Như điều hành viên đã chỉ ra,
điều đáng ngạc nhiên trong chính sách ngoại giao của Trung
Quốc là nó cố tránh một cuộc chiến tranh lạnh ý thức hệ
với Hoa Kỳ bằng cách nhấn mạnh vào những cái chung, thay vì
làm nổi bật những điểm khác biệt.
Cuối cùng, quan điểm của ông Halper rằng sự trỗi dậy của
Trung Quốc làm giảm đi sự ủng hộ dành cho các giá trị
phương Tây trên khắp thế giới, trên thực tế, là không có
cơ sở. Các thăm dò quốc tế về quan điểm công chúng chứng
tỏ không có sự thoái trào ủng hộ cá tư tưởng dân chủ
tại các quốc gia ngoài phương Tây trong thập niên vừa qua, khi
sức mạnh và ảnh hưởng toàn cầu của TQ gia tăng. Thăm dò
của Pew Center for People and the Press cho thấy ngược lại, ngay
tại các quốc gia Hồi Giáo thống trị, đa số hay nhiều
người tham gia thăm dò có xu hướng ủng hộ dân chủ. Thăm dò
của Pew cho thấy người dân các nước như Brazil và Ai Cập
mong muốn "bầu cử trung thực với ít nhất 2 đảng". Người
dân ngưỡng mộ thành công kinh tế của Trung Quốc, nhưng rõ
ràng không mấy ai thích sống ở một quốc gia như Trung Quốc.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6493), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét