nhà di động", xuất hiện khu vực mua nhà dành cho người thu
nhập thấp? Những cái mẻ kho cuối cùng cũng lọt nốt vào tay
nhà giàu? Những chính sách, những tuyên bố chỉ có ý nghĩa
trên giấy tờ? Và sự tự trọng, đối với những người đi
xe hơi, ăn cơm tiệm, thuế thu nhập phải đóng còn gấp mấy
lần những đồng tiền trong túi người nghèo giờ đã xa xỉ,
đã tiệt chủng đến thế rồi sao!?
Đối tượng khai gian dối sẽ bị trả lại nhà. Cơ quan xác
nhận sai sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự. DN sai sẽ bị thu
hồi dự án…Cũng như hầu hết những hoạt động dính đến
cơ chế xin-cho, việc bán, cho thuê nhà cho người thu nhập thấp
cũng có những chế tài rất "khủng bố". Nhưng "câu
chuyện xế hộp" đang cho thấy là chả ai sợ những quy định
kiểu này nếu người xét duyệt vẫn là doanh nghiệp chủ đầu
tư.
"Họ đã nhận rất nhiều khoản hỗ trợ từ Nhà nước: hỗ
trợ lãi suất, quỹ đất sạch, cơ chế để có lãi 10%... Vì
vậy, khi xây xong, quyền phân phối nhà ở thu nhập thấp phải
thuộc về Nhà nước chứ không thể giao cho chủ đầu tư. Nếu
giao cho họ, chuyện xin - cho, "chạy chọt" để đủ điều
kiện là không thể tránh khỏi. Bối cảnh "cầu" quá lớn mà
"cung" thì vô cùng hạn hẹp là điều kiện để nảy sinh tiêu
cực"- Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, TS Phạm
Sỹ Liêm từng gay gắt phản đối. Thật khó có thể có sự
minh bạch nếu chỉ trông chờ vào lương tâm của các doanh
nghiệp.
Người nghèo sẽ ngậm ngùi lắm khi biết rằng đây không phải
là những căn nhà dành cho họ, dù đây là những căn nhà bố
thí cùi bắp, được bán với giá bèo và kiểu bán chấm
điểm, xét duyệt chẳng khác gì bán theo kiểu bố thí. Bởi vì
theo quy định- lại quy định- những người được mua, thuê
"phải có mức thu nhập hằng tháng dưới mức bình quân do
UBND thành phố quy định". Nhưng - lại nhưng - phải trả ngay
20% giá trị căn hộ và sau 10 năm phải trả toàn bộ. Hơn nữa,
là người thu nhập thấp, nhưng lại phải là người ở đô
thị, tức là chỉ cách nhau 1 với tay- qua cái biển chỉ giới -
người nghèo nội thị được mua, người nghèo ngoại thị,
tức là nhà quê, thì đứng nhìn, dù là "Giàu nhà quê không
bằng ngồi lê thành phố".
Có hai vấn đề được đặt ra trong quy định này. Thế mức
Thành phố quy định là bao nhiêu? Hoàn toàn chưa có quy định
cụ thể dù hồ sơ đã nhận và nhà đã được rao bán. Một
chuyên gia thống kê, người có chuyên môn nhưng không có thẩm
quyền phát ngôn thay UBND TP, có vẻ rụt rè, cho biết: Năm 2010,
dự kiến thu nhập bình quân của người Hà Nội là 37,5 triệu
đồng. 37,5 triệu mỗi năm, tức là 3,1 triệu đồng mỗi tháng
trở xuống là có thể có hy vọng. Có hy vọng nhưng không có
nghĩa là mua được nhà. "Người nghèo xem ra đã có vẻ bị
loại ra khỏi danh sách" - Chuyên gia xã hội học Đặng Đình
Long, người từng nghiên cứu tác động của lạm phát tới các
nhóm nghèo ở Thủ đô nhận xét. "Nguồn thu của người nghèo
là rất thấp và rất bấp bênh. Ở chỗ chỉ một gợn sóng
nhỏ do giá cả thị trường, hoặc một trận ốm thì những
hộ cận nghèo lập tức rơi xuống nghèo, còn những hộ nghèo
thì xuống âm, vì phải vay mượn". Với mỗi căn hộ 70m2 có
giá bán bố thí là 8-10 triệu đồng/m2, với quy định phải có
ngay 20% giá trị, nếu muốn tiếp tục hy vọng, liệu tích trữ
tài sản của họ có thể đáp ứng được khoản tài chính lên
tới 120-140 triệu đồng và các khoản trả nợ "cốp nộp
hàng tháng" tiếp ngay sau đó? "Chuyện hoang đường" - ông
Long nói "Thường thì những hộ nghèo rất ít khi có khoản
tích luỹ tới vài ba chục triệu chứ đừng nói là có khoản
tích luỹ cả trăm triệu. Đòi hỏi họ phải có ngay một
khoản cỡ trên trăm triệu, sau đó phải trả nợ hàng tháng,
thì với nỗi lo sợ cố hữu, họ sẽ không dám vay tiền để
đổi một cái khổ này lấy một cái khổ khác nhiều khi còn
tệ hơn là cái khổ không nhà. Đó là chưa kể tới chuyện cơ
hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng của người nghèo - chắc
chắn phải là "vô cùng khó" bởi đơn giản là cho người
nghèo vay đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro rất cao".
Từ câu chuyện cưỡi "nhà di động" đi mua nhà bố thí, có
vẻ như đã lại xuất hiện tình trạng "bán lúa non" ngay
giữa thủ đô khi người có đủ tiêu chuẩn, nhưng không có
tiền, nhờ các đại gia chung vốn, hoặc bán xuất lấy tiền
để vĩnh viễn rơi vào thế yếu trong các cuộc mặc cả, chấp
nhận cả đời không có nổi một mái nhà.
Nhưng không phải chỉ người nghèo không có khả năng mua nhà,
ngay cả đến cán bộ công chức 8 giờ vàng ngọc chỉ có thể
dành cho việc kiếm tiền từ lương, không bổng lộc, cũng khó
có đủ tích lũy để mua nhà giá rẻ. Một trường hợp công
chức có mức lương 3,5 triệu đồng mỗi tháng đã tính toán
số tiền này chỉ đủ để chi tiêu cho cuộc sống hàng ngày
với giá cả ước tăng 7-9% mỗi năm. Nếu muốn tích lũy đủ
để có thể mua một căn nhà, họ phải nhịn ăn nhịn mặc
nhịn tất tật các nhu cầu cả chục năm. Mà tình trạng trí
thức nghèo khổ không phải là ít phổ biến. Có tới 180 ngàn
người của khoảng 3.500 cơ quan đóng trên địa bàn Hà Nội
thuộc diện này. Vả lại, ngay cả trong trường hợp họ
"dám" vay tiền ngân hàng để mua thì số điểm- thứ tự ưu
tiên cho họ sẽ còn dài thêm cỡ vài năm nữa.
"Một chính sách xã hội, đặc biệt là các chính sách hỗ
trợ, cứu trợ... liên quan tới các nhóm xã hội thiệt thòi
thường có triết lý và mục tiêu cao cả nhưng nếu trong quá
trình soạn thảo, các nhà lập chính sách "non tay và hẹp khí"
hoặc ngu muội sẽ dân tới tự tạo ra các kẽ hở cho những
kẻ cơ hội đục nước béo còn trên thực tế cũng khó mà
biết được những kẽ hở đó thực chất có phải là một
cái hố hốt bạc cho những nhóm lợi ích đang được giao
quyền hay không"- Chuyên gia xã hội học Đặng Đình Long nói.
Đang có thực trạng "người nghèo đi xế hộp". Đang tồn
tại trên thực tế câu chuyện người nghèo đứng tên mua nhà
cho người khác ở. Thế tóm lại ai sẽ là người hưởng
những "ngôi nhà xã hội" này? Là người nghèo, nhưng là
những người nghèo đi xế hộp?
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6430), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét