5xu - Lợi về lực…

Ai đã từng học qua môn Vật Lý hồi cấp II sẽ nhớ câu nói
nổi tiếng của Archimedes: "<em>Hãy cho tôi một điểm tựa,
tôi sẽ nhấc bổng trái đất này</em>" ("Give me a place to
stand on, and I will move the Earth.").

Đòn bẩy giúp người ta có lợi về lực. Người yếu dùng
đòn bẩy có thể di chuyển được vật rất nặng.

Nhưng sách giáo khoa Vật Lý cũng nói thêm: "<em>Lợi về lực,
thiệt về đường đi</em>".

Ai trong số chúng ta cũng phải di chuyển dọn dẹp một vài
hoặc rất nhiều <a
href="http://5xublog.wordpress.com/2010/09/15/t%E1%BA%A3ng-da-b%E1%BA%A5t-l%E1%BB%B1c/">tảng
đá</a> trong suốt cuộc đời của mình.

Có những tảng đá tự sức mình vần đi được.

Có những tảng đá để vần nó mình phải mượn lực. Lực đi
mượn có thể là tiền vay ngân hàng. Là các mối quan hệ bạn
bè. Là danh tiếng của ông chú. Là chức quyền hay thế lực
của phụ huynh.

Mượn được lực thì tiết kiệm được thời gian.

Trong nền kinh tế chuyển đổi, quyền lực, địa vị xã hội
và tiền là cái người ta hay dùng để "tăng lực" nhất.
Mọi việc có thể giải quyết bằng tiền và quyền lực. Rất
gọn gàng và quan trọng là đỡ mất thời gian.

Thế rồi người ta quên mất vai trò của đòn bẩy. Hoặc
người ta chán đòn bẩy, vì để dùng nó lực thì có lợi mà
rất mất thời gian.

Đòn bẩy của mỗi người, hay thậm chí của cả cộng đồng,
cả dân tộc chính là nền tảng kiến thức, kinh nghiệm tích
lũy, văn hóa ứng xử… Cái đòn bẩy ấy không tự nhiên có
được. Muốn có đòn bẩy đủ cứng cáp, đủ dài, ta cần
thời gian tôi luyện. Cách duy nhất để rút ngắn thời gian tôi
luyện đòn bẩy chính là người đi trước truyền kiến thức
và kinh nghiệm cho người đi sau. Thế hệ đi trước để lại
nền tảng văn hóa cho thế hệ đi sau.

Muốn nâng tảng đá khổng lồ, lại không muốn thiệt về
đường đi, người ta chọn giải pháp mượn lực thay vì tôi
luyện đòn bẩy.

Đòn bảy gẩy, tảng đá rơi, có kẻ què chân, có kẻ toi
mạng.

Vinashin là một động tác cử bổng chỉ dựa hoàn toàn vào
lực đi vay mượn mà không cần đòn bẩy. Chỉ vì muốn đốt
cháy thời gian.

Trong cuộc đời của mình, đã bao giờ bạn bị hòn đá mình
đang bê rơi xuống làm gãy ngón chân chưa?

Đã bao giờ bạn ngừng tôi luyện đòn bẩy của chính mình?

Và đã bao giờ bạn truyền cho những người trẻ hơn mình
những kiến thức và kinh nghiệm mình đang có?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6532), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!