Lưu Á Châu - Niềm tin và đạo đức

Có một câu chí lý thế này: Hay bàn luận về khuyết điểm
của người khác thì anh là kẻ đạo đức thấp kém. Hay bàn
luận về khuyết điểm của nhân loại thì anh là một nhà tư
tưởng.

<em><strong>Lời Tòa Soạn Tuần Việt Nam:</strong> Lưu Á Châu sinh
năm 1952, là con rể cố Chủ tịch nước Trung Quốc Lý Tiên
Niệm, có thời là Phó Chính uỷ bộ đội không quân Trung
Quốc, nay là Chính uỷ Trường đại học Quốc phòng Trung
Quốc, từng là giáo sư thỉnh giảng của ĐH Stanford Mỹ. Ông
đồng thời là một nhà văn có tiếng, chủ nhân một số giải
thưởng văn học. Các bài viết của ông ngôn từ mạnh dạn,
quan điểm mới mẻ (nhất là quan điểm đối với Mỹ), lập
luận sắc bén của ông được dư luận rất quan tâm.</em>

<em>Dưới đây là phần lược dịch bài nói ngày 11/9/2002 của
ông - Trung tướng không quân Lưu Á Châu, lúc đó là Chính uỷ
bộ đội không quân Quân khu Thành Đô Trung Quốc, trước các
cán bộ quân đội cấp tiểu đoàn trở lên tại căn cứ không
quân Côn Minh, Vân Nam.</em>

<em>Tuần Việt Nam xin đăng lại ý kiến cá nhân của ông, một
vị Trung tướng của Trung Quốc để rộng đường dư luận.
Mời quý bạn đọc gần xa, trong nước và nước ngoài gửi
bài, ý kiến trao đổi, tranh luận.</em>

<h2>Người phê phán văn hoá Trung Hoa</h2>

Trong quá khứ, tôi trước tiên là người kế thừa văn hoá
Trung Hoa, sau đó mới là người phê phán văn hoá Trung Hoa. Hiện
nay tôi trước tiên là người phê phán văn hoá Trung Hoa sau đó
mới là người kế thừa.

Lịch sử phương Tây là một bộ sử sửa cái xấu, cái sai
thành cái tốt, cái đúng. Lịch sử Trung Quốc thì là một bộ
sử sửa cái tốt cái đúng thành cái xấu cái sai. Thời cổ,
phương Tây cái gì cũng cấm, chỉ có điều không cấm bản
năng con người. Trung Quốc cái gì cũng không cấm, riêng bản
năng thì cấm.

Người phương Tây dám thể hiện bản thân, tức thể hiện tư
tưởng mình và còn dám phô bầy thân xác loã lồ của mình.
Trung Quốc chỉ biết mặc quần áo, mặc quần áo cho tư
tưởng. Mặc bao giờ cũng dễ hơn cởi. Phương Tây đả kích
mặt đen tối của mình, cho nên tìm được ánh sáng, tư tưởng
của họ đang bay bổng. Chúng ta ca ngợi sự sáng sủa của
mình, kết quả đem lại bóng tối nghìn năm.

<div class="boxleft200"><img
src="http://tuanvietnam.net/assets/Uploads/Liu-Yazhou1-1.jpg" /><div
class="textholder">Ông Lưu Á Châu</div></div>
Trung Quốc không có nhà tư tưởng, chỉ có nhà mưu lược. Hegel
từng nói: "Trung Quốc không có triết học." Tôi cho rằng mấy
nghìn năm nay Trung Quốc chưa sản sinh được nhà tư tưởng
nào. Nhà tư tưởng tôi nói là những người như Hegel, Socrates,
Plato, những nhà tư tưởng ấy có cống hiến to lớn đối với
tiến trình văn minh nhân loại. Lão Đan [tức Lão Tử - ND], bạn
nói ông ấy là nhà tư tưởng phải không?

Chỉ dựa vào "Đạo đức kinh" 5000 chữ mà có thể làm nhà tư
tưởng ư? Đấy là chưa nói "Đạo đức kinh" của ông có vấn
đề.

Khổng Tử có thể coi là nhà tư tưởng chăng? Thế hệ chúng ta
xem xét ông thế nào? Tác phẩm của ông bị xem xét ra sao? Tác
phẩm của ông chưa từng cung cấp cho nội tâm người Trung
Quốc một hệ thống giá trị có thể đối kháng quyền lực
thế tục. Cái mà ông cung cấp là tất cả xoay xung quanh quyền
lực.

Nếu Nho học là một tôn giáo thì đó là một tôn giáo rởm;
nếu là tín ngưỡng thì là tín ngưỡng rởm; nếu là triết
học thì đó là triết học của xã hội quan trường hoá. Xét
trên ý nghĩa này thì Nho học có tội với người Trung Quốc.

Trung Quốc không thể có nhà tư tưởng, chỉ có nhà mưu lược.
Xã hội Trung Quốc là xã hội binh pháp, dân tộc ta chỉ tôn
sùng nhà mưu lược. Một Gia Cát Lượng chẳng mấy thành công
về sự nghiệp lại được người ta kỷ niệm nhiều lần. Ông
ấy bụng dạ kém khoáng đạt, cách dùng người cũng chưa thích
hợp.

Có tư liệu cho thấy ông ta còn là kẻ lộng quyền. Nhưng chính
con người như thế lại được nâng lên tầm cao phát sợ. Đây
cũng là một phác hoạ tâm hồn dân tộc ta. Dưới hình thái xã
hội như thế có ba loại hành vi thịnh hành ở Trung Quốc.

<h2>Ba loại hành vi thịnh hành tại Trung Quốc</h2>

<strong><em>1. Thuật nguỵ biện.</em></strong> Con trai tôi năm nay
thi vào khoa báo chí một trường đại học. Khoa này là một
trong những khoa báo chí tốt nhất Trung Quốc. Tôi bảo nó: Đưa
giáo trình cho bố xem. Đọc xong tôi bảo thứ này không đáng
đọc. Trong giáo trình có một suy đoán như sau: Trung Quốc phát
minh ra thuốc nổ; thuốc nổ truyền tới châu Âu đã phá tan
dinh luỹ phong kiến Trung thế kỷ của châu Âu. Thật nực
cười. Thuốc nổ anh phát minh ra phá tan dinh luỹ phong kiến
của người ta, thế sao dinh luỹ của chính anh lại không bị
phá vỡ? Ngược lại còn vững chắc hơn?

Tại Đại học Quốc phòng Trung Quốc, khi thảo luận vấn đề
Đài Loan có một quan điểm được nhiều người tán đồng như
sau: Đài Loan như một cái ổ khoá. Nếu không giải quyết
được vấn đề Đài Loan thì ổ khoá ấy sẽ khoá chặt cánh
cổng lớn của Trung Quốc, Trung Quốc sẽ không có lối ra biển
cả. Đó là sự nguỵ biện. Tây Ban Nha sau khi trở thành cường
quốc biển, đâu có thể ngăn cản anh hàng xóm Bồ Đào Nha
cũng trở thành cường quốc biển. Eo biển Dover của Pháp cách
nước Anh có 28 hải lý, Anh Quốc có thể ngăn cản Pháp trở
thành cường quốc biển không?

Trung Quốc mất biển, chủ yếu là do tầng lớp thống trị
Trung Quốc nhiều đời chưa có quan điểm Quyền lực biển.

Có lẽ mọi người chưa chú ý tới chuyện một số hội Phật
Giáo, Đạo giáo thường đứng ra chủ trì việc phê phán một
số đoàn thể mê tín phong kiến, các vị đạo trưởng ung dung
nói năng, phê phán người ta là mê tín phong kiến. Tôi muốn
cười thầm nhưng lại không nhịn được cười thành tiếng.
Bảo người ta là mê tín phong kiến, lẽ nào ông là duy vật
chăng? Chẳng phải cũng là mê tín đó sao?

<em><strong>2. Đối ngoại lôi kéo vỗ về, đối nội tàn
nhẫn.</strong></em> Văn minh châu Âu và văn minh Trung Quốc hầu
như đồng thời cất bước nhưng châu Âu hình thành nhiều
quốc gia nhỏ, Trung Quốc hình thành một đại đế quốc thống
nhất. Nói tới chuyện này chúng ta thường hí hửng phấn
khởi. Thực ra châu Âu hình thành nhiều quốc gia như thế chính
là một dạng thể hiện tư tưởng tự do của họ. Tuy hình
thành nhiều quốc gia như vậy nhưng bao nhiêu thứ có liên quan
đến văn minh nhân loại chính là sinh ra từ các tiểu quốc chia
tách ra ấy.

Còn chúng ta đã làm được gì cho văn minh thế giới? Có thể
khẳng định, thống nhất giang sơn có mối quan hệ tất nhiên
nào đó với tư tưởng thống nhất. Xã hội mưu lược là xã
hội hướng nội.

Tôi từng nghiên cứu kỹ sự khác biệt giữa Trung Quốc với
Mỹ. Trên mặt công việc quốc tế, về cơ bản Trung Quốc mềm
mỏng, còn trên mặt công việc trong nước thì cứng rắn.
Nước Mỹ ngược lại, họ rắn trên mặt công việc quốc tế,
mềm trên mặt công việc trong nước. Chẳng còn nhớ trong một
cuốn sách nào đấy tôi có đề cập vấn đề này, có lẽ là
cuốn Đánh giá nguy hiểm tác chiến với Đài Loan, và kết
luận: Chuyện này là do sự khác biệt văn hoá quyết định.

Văn hoá Trung Quốc có tính khép kín, kín đáo, hướng nội. Văn
hoá Mỹ thì cởi mở, hướng ngoại. Tư tưởng đại nhất
thống cũng là tư tưởng kiểu hướng nội. Điều đó giải
thích vì sao trước bọn xâm lược nước ngoài thì chúng ta là
bầy cừu, trước đồng bào mình thì chúng ta là lang sói. Ngót
trăm lính Nhật là đủ để áp giải 50 nghìn tù bình quân
Quốc Dân Đảng đến Yến Tử Cơ [một địa danh thuộc tỉnh
Giang Tô - ND] xử bắn. Chưa nói đến chống lại, các tù binh
này chẳng có cả tới dũng khí bỏ chạy nữa kia.

<em><strong>3. Hành vi thô bỉ.</strong></em> Sự thô bỉ về tinh
thần ắt đem lại sự thô bỉ trong hành vi. Sự cao quý tinh
thần ắt sẽ đem lại sự cao quý trong hành vi. Khoảng hai chục
năm trước khu phố nhà tôi có xảy ra chuyện như sau: Một đôi
vợ chồng li dị, ông chồng dẫn cô bồ mới về nhà, hai vợ
chồng cãi nhau. Bà vợ chạy lên gác trên muốn nhảy lầu. Rất
nhiều người xúm lại xem. Có kẻ vì hí hửng khi thấy người
khác gặp tai nạn mà hét to: "Nhảy đi, nhảy đi!" Về sau cảnh
sát đến cứu được bà kia xuống, những người xem thậm chí
còn cảm thấy tiếc rẻ.

Tôi thở dài một cái rồi về nhà, mở ti-vi xem. Đúng lúc ấy
trên ti-vi đang chiếu bộ phim kể về một chuyện có thật xảy
ra ở châu Âu. Chuyện như sau: Một nước nào đó, nhớ mang
máng là Hungary thì phải, 70 năm trước có một anh thợ mỏ
trẻ sắp cưới vợ. Trong lần cuối cùng xuống giếng mỏ
trước ngày cưới thì mỏ xảy ra sụt lở, anh thợ kia mãi mãi
không thể trở về. Cô dâu không thể tin rằng người yêu của
mình có thể bỏ cô mà đi, cứ thế đằng đẵng chờ 70 năm
trời.

Cách đây ít lâu người ta sửa lại hầm mỏ, phát hiện thấy
trong vũng nước đọng ở chỗ sâu có một xác người. Đó
chính là chàng rể- thợ mỏ nọ bị vùi dưới giếng 70 năm
trước. Vì dưới ấy không có không khí, xác lại ngâm trong
nước có khoáng chất nên người ấy trông vẫn trẻ như lúc
chết. Cô dâu thì đã là bà lão tóc bạc phơ.

Bà cụ ôm lấy người yêu khóc nức nở. Bà quyết định tiếp
tục làm lễ cưới của họ. Cảnh này thật quá xúc động: Cô
dâu 80 tuổi mặc áo cưới trang trọng một màu trắng như
tuyết. Tóc cũng trắng như tuyết. Người yêu của bà thì vẫn
trẻ như xưa, mắt nhắm nghiền nằm trên cỗ xe ngựa. Hôn lễ
và tang lễ đồng thời tiến hành. Bao nhiêu người rơi lệ.

<h2>Vụ 11/9 thử thách trình độ đạo đức quốc dân</h2>

Vụ 11/ 9 năm ngoái là sự việc có thể khảo nghiệm trình độ
đạo đức của dân tộc ta nhất. Hôm nay [tức 11/09/2002 - ND]
vừa đúng tròn một năm sự kiện ấy. Vụ 11/ 9 tuy không thể
thay đổi thế giới nhưng đã thay đổi nước Mỹ. Đồng
thời, thế giới sau ngày ấy rất khó trở lại trước sự
kiện này.

Khi xảy ra vụ 11/9, ít nhất trong một quãng thời gian sau đó
nước ta bị bao phủ bởi một bầu không khí không lành mạnh.
Tối hôm 12/9, có người bạn gọi điện thoại cho tôi nói sinh
viên ĐH Bắc Kinh và ĐH Thanh Hoa đang khua chiêng gõ trống. Tôi
bảo đội tuyển bóng đá quốc gia Trung Quốc còn chưa lọt vào
vòng sau kia mà, phải đến mồng 7/10 đội Trung Quốc mới đấu
trận cuối cùng với đội Liên hiệp Vương quốc A Rập, nếu
thắng thì sẽ lọt vào danh sách dự World Cup. Một lúc sau mới
biết thì ra sinh viên Trung Quốc đang chúc mừng việc toà tháp
đôi Mỹ bị đánh sập.

<div class="boxright300"><img
src="http://tuanvietnam.net/assets/Uploads/_resampled/ResizedImage355238-12726-Niem-tin-va-dao-duc-5.jpg"
/><div class="textholder">Tòa tháp đôi của Mỹ bị tấn công ngày
11/09/2001</div></div>
Báo chí nước ngoài đưa tin: Hồi ấy có một đoàn nhà báo
Trung Quốc đang ở thăm Mỹ, khi thấy hình ảnh toà nhà Trung
tâm Thương mại thế giới bị đánh phá, các thành viên đoàn
nhà báo này bất giác vỗ tay. Đây là một dạng ngấm văn hoá;
điều đó không thể trách họ, bọn họ đã không thể kiềm
chế được bản thân.

Kết quả họ bị [chính phủ Mỹ - ND] tuyên bố là những
người mãi mãi không được hoan nghênh. Hồi ấy tôi đang ở
Không quân Bắc Kinh [1], mấy hôm ấy đều có người ở bộ
đội đến thăm, gặp ai tôi cũng hỏi quan điểm của họ đối
với vụ 11/9. Tất cả đều trả lời: Đánh bom hay lắm.

Sau này tôi nói đây là một tình trạng rất đáng buồn. Nếu
những người ấy yêu mến Trung Quốc, thế thì có cứu được
Trung Quốc hay không? Về giới truyền thông thì càng chẳng nên
nhắc tới. Ở Trung Quốc, nơi không có tin tức nhất là trên
báo chí.

Năm 1997 công nương Diana chết vì tai nạn giao thông. Cho dù Diana
là người thế nào, hoàng gia Anh Quốc ra sao thì ít nhất bà
ấy cũng có giá trị tin tức. Các tờ báo lớn trên thế giới
đều đăng tin này trên trang nhất, riêng báo chí Trung Quốc
không đăng tin ấy. Hôm đó tin tức đầu bảng của các tờ
báo lớn ở Bắc Kinh là "Các trường trung, tiểu học Bắc Kinh
hôm nay khai giảng". Tin này chẳng khác gì tin "Người Bắc Kinh
hôm nay ăn sáng rồi", chỉ có cái giá trị [thông tin - ND] ấy
thôi.

Tối hôm 11/9 tôi ngồi xem chương trình "Tiêu điểm phỏng vấn"
trên ti-vi. Tôi muốn xem xem "những cái miệng lưỡi của đất
nước" đánh giá tiêu điểm vụ 11/9 như thế nào. Kết quả
chương trình "Tiêu điểm phỏng vấn" hôm ấy có nội dung là
nói về việc các chi bộ ở nông thôn tăng cường xây dựng chi
bộ gì gì đó. Bạn muốn xem cái gì thì không có cái ấy. Cái
bạn không muốn nghe thì người ta cứ nói cho mà nghe. Dĩ nhiên,
những cái miệng lưỡi của quốc gia thì vô tội.

<h2>Văn hoá truyền thống ảnh hưởng tới quan niệm đạo
đức</h2>

Năm 1999 Mỹ tấn công Nam Tư. Trung Quốc đứng ra phản đối.
Cái giá của lần ấy là Đại sứ quán Trung Quốc tại Nam Tư
bị bắn phá. Suýt nữa thì Trung Quốc lại đứng ra lần nữa.
Đoàn tàu văn hoá này của chúng ta có quán tính lớn, chở
chúng ta, những kẻ có khiếm khuyết đạo đức, phóng như bay
tới điểm chót.

Hồi ấy có người còn đề xuất nhân dịp này tấn công Đài
Loan, ra tay một lần là xong. Có thể thông cảm với nỗi lòng
của các bạn ấy, nhưng bấy giờ quả thật không phải là
thời cơ thích hợp. Hồi ấy tôi nghĩ, vụ 11/9 chết bao nhiêu
người, đều là người vô tội. Cái mất đi là sinh mạng con
người, thứ tôn nghiêm nhất trên thế giới. Những sinh mạng
ấy không có liên quan với chính phủ Mỹ. Chúng ta dùng thái
độ như vậy đối xử với người ta, nhưng người ta không
dùng thái độ như vậy đối xử với ta.

Thảm án Dover hình thành sự đối chiếu rõ rệt với việc
này. Năm 2000, một đoàn người Phúc Kiến vượt biên trái phép
ngồi trong xe thùng bịt kín cập cảng Dover lên đất Anh Quốc.
Vì ngồi mấy chục giờ trong thùng xe thiếu không khí, tất cả
đều chết ngạt [2], chỉ có 2 người sống sót.

Khi vụ này bị phanh phui, không một quan chức nào của Đại
sứ quán Trung Quốc xuất đầu lộ diện. Cuối cùng dân chúng
Anh Quốc vùng Dover tự phát làm lễ truy điệu và lễ thắp
nến tưởng niệm những người đã chết.

Rất nhiều trẻ em tham dự, chúng cầm trong tay những thứ đồ
chơi chế tạo tại Trung Quốc. Nhân đây xin nói thêm, hiện nay
90% đồ chơi trên thế giới là Made in China. Nhà báo hỏi lũ
trẻ: Tại sao các cháu dự lễ truy điệu? Bọn trẻ nói: Họ
cũng là người cả mà; các thứ đồ chơi trong tay chúng cháu
cầm đây có thể là do những người trong số họ sản xuất.

Không một người Trung Quốc nào có mặt trong buổi lễ truy
điệu ấy. Thế nào là văn minh, thế nào là không văn minh? Tôi
đang suy nghĩ.

<h2>Thờ ơ, coi nhẹ sinh mạng con người thật đáng sợ</h2>

Thật là đáng sợ khi người ta ca ngợi khủng bố. Trung Quốc
thoát thai từ nền văn hoá giáo dục Trung Quốc, trước hết
thờ ơ coi khinh sinh mạng của chính mình, từ đó mới có thái
độ coi tính mạng của người khác, nước khác như trò trẻ
con. Bản thân không có quyền lực quý trọng sinh mạng mình,
cũng không cho người khác có cái quyền ấy. Tâm trạng "khán
giả" năm xưa từng bị Lỗ Tấn hồi trẻ phê phán chính là
được tôi luyện như vậy đấy.

<div class="boxleft220"><img
src="http://tuanvietnam.net/assets/Uploads/_resampled/ResizedImage316351-12726-Niem-tin-va-dao-duc-4.jpg"
/><div class="textholder">Nhà văn Lỗ Tấn</div></div>
Người Trung Quốc xem cảnh giết người khác, không ai không vui
mừng phấn khởi. Giai cấp thống trị cố ý đem người ta ra
giết tại nơi đông người. Kẻ bị thống trị thì hưởng
thụ tại nơi đông người cái cảm giác khoái trá của kẻ
thống trị. Nhất là khi xử tử bằng kiểu tùng xẻo, kéo dài
ba ngày, người xem đông nghìn nghịt. Cả đến những chủ sạp
hàng nhỏ cũng bày hàng ra bán tại đấy. Đao phủ còn bán bánh
màn thầu dính máu.

Trung Quốc ngày nay không có tục tùng xẻo nữa. Nhưng xử án
tại nơi đông người cũng là sự mở rộng tập quán đó.
Người nước ta năm nào đi xem giết Lục Quân Tử Đàm Tự
Đồng [3] như đi trẩy hội. Với những người như thế, trong
cuộc chiến tranh Giáp Ngọ [4] ta sao mà không mất Đài Loan. Con
cháu họ, tức chúng ta, nếu lại như họ thì làm sao mà giải
phóng được Đài Loan.

Khi có kẻ xấu hành hung trên xe buýt, những người đi xe đều
im thin thít. Dựa vào những con người ấy đi giải phóng Đài
Loan ư? Dựa vào họ để thực hiện 4 hiện đại hoá ư? Bạn
thực hiện 4 hiện đại hoá rồi thì có lợi gì nhỉ?

Sáng nay khi tập thể dục tôi tranh thủ xem truyền hình, chương
trình quảng cáo "Tin tức buổi sáng", sản phẩm nào bán chạy
nhất? Đó là cửa chống trộm. Đây là nỗi buồn của một
dân tộc. Bạn xem đấy, nhà chúng ta ở chẳng khác gì cái cũi.
Tại Thành Đô, tôi ở căn nhà mấy vị chính uỷ không quân
tiền nhiệm từng ở. Tôi vào xem, ôi chao, như vào nhà giam ấy.
Cửa sổ, ban công đều bao bọc bằng hàng rào chấn song chống
trộm. Tôi bảo dỡ bỏ hết.

Hôm nọ đọc một cuốn sách có tên "Trung Quốc có thể nói
Không". Tôi bảo, anh có thể nói Không, nhưng anh đứng sau cánh
cửa chống trộm mà nói Không; đó chẳng phải là dũng sĩ mà
là kẻ hèn nhát. Kiều Lương [5] nói chí lý: [Đó là] "Những
người yêu nước khi gặp bọn trộm cướp mà còn lánh mặt
nhưng lại dũng cảm dõng dạc nói Không với một cường quốc
ở xa tít mù!"

Cần nhìn nhận nước Mỹ một cách khách quan toàn diện. Nước
Mỹ là một quốc gia như thế nào? Nhớ lại hồi trẻ từng
nghe một câu nói hình dung thành phố New York: Cái tốt nhất
trên thế giới và cái xấu nhất trên thế giới cộng lại
với nhau thì là New York. Dùng câu ấy để hình dung nước Mỹ
ngày nay có thích hợp hay không?

Thế hệ quân nhân chúng ta, những quân nhân đảm nhận niềm hy
vọng tương lai của tổ quốc, vừa không nên làm "phái thân
Mỹ", cũng chẳng thể làm "phái chống Mỹ" một cách đơn
giản, mà nên làm "phái hiểu Mỹ" chín chắn.

Hiểu kẻ địch thì mới chiến thắng được kẻ địch. Đánh
giá thấp đối thủ tức là đánh giá thấp chính mình. Thác
Bạt Đạo [6] đổi tên nước của Nhu Nhiên thành "Nhu Nhu", ý
là sâu bọ, nhưng chính ông lại bị con sâu ấy đánh bại.
Thế thì ông chẳng bằng con sâu nữa kia.

Mỹ không muốn Trung Quốc hùng mạnh, hoàn toàn cũng như Trung
Quốc không muốn Mỹ xưng bá. Mối quan hệ Trung Quốc- Mỹ có
xung đột nhưng cũng có lợi ích chung nhất định. Làm thế nào
hoá giải xung đột, phát triển lợi ích chung là việc các nhà
ngoại giao Trung Quốc hiện nay nên cố gắng làm.

Trung Quốc muốn phát triển thì không thể cắt đứt sự đi
lại với thế giới. Thế giới hiện nay là đơn cực, chỉ khi
nào Mỹ suy sụp thì mới có thể xuất hiện thế giới đa
cực. Chúng ta vừa không thể cắt quan hệ với Mỹ lại vừa
không thể có quá nhiều kỳ vọng về Mỹ. Hiện nay mà đối
kháng với Mỹ thì chưa phải là thời cơ thích hợp nhất. Lợi
ích quốc gia nên mãi mãi là chuẩn tắc cao nhất cho hành động
của chúng ta. Chúng ta cần nhẫn nại; nhẫn nại không phải là
mềm yếu, chỉ có khuất phục mới là mềm yếu.

<h2>Đấu tranh ngoại giao càng cần đấu trí</h2>

Dĩ nhiên Mỹ không từ bỏ dã tâm diệt chủ nghĩa xã hội. Dĩ
nhiên Mỹ không muốn Trung Quốc trỗi dậy, không muốn kinh tế
Trung Quốc phát triển đi lên. Nhưng cần nhớ cho kỹ: Khi đấu
tranh với đối thủ, nhất định phải làm cho đối thủ của
anh nhìn thấy cái tình hình họ không muốn thấy nhất.

Người Mỹ muốn người Trung Quốc đánh nội chiến; chúng ta
quả thật đánh nội chiến rồi. Họ không rúc trong chăn mà
cười đến nôn ruột thì mới lạ chứ. Dĩ nhiên nhất mực
"Nằm gai nếm mật, thao quang dưỡng hối [vờ ngu giả dại/
giấu tài - ND]" cũng không được.

Là một nước lớn, Trung Quốc có thể làm theo cách như một
võ hiệp thời xưa ẩn vào núi sâu khổ luyện võ công, chờ khi
võ nghệ cao cường rồi tái xuất quyết thắng kẻ địch
chăng? Với số dân và tài nguyên của Trung Quốc, đặc biệt
là với nền văn hoá của mình, Trung Quốc không thể lớn mạnh
như nước Mỹ được, huống chi Mỹ cũng chẳng dừng lại
không tiến lên.

Vẫn là Mao Trạch Đông nói chí lý: "Đánh vẫn cứ phải đánh,
đàm [đàm phán - ND] vẫn cứ phải đàm, hoà vẫn cứ phải
hoà." Con người cần khôn ngoan tài trí, đấu tranh ngoại giao
lại càng cần khôn ngoan. Phải dắt mũi người ta mà đi chứ
đừng bị người ta dắt.

Khơ-rut-xôp là một tay khôn ngoan. Tôi xin kể cho các bạn nghe
chuyện này: Tại một đại hội nọ [ý nói Đại hội XX đảng
Cộng sản Liên Xô - ND], Khơ-rut-xôp ra sức vạch trần và phê
phán chế độ chính trị tàn bạo của Stalin. Có người chuyển
lên một mẩu giấy chất vấn Khơ-rut-xôp: Bản thân Khơ-rut-xôp
cũng là một thành viên trong tập đoàn quyền lực nòng cốt khi
Stalin nắm chính quyền.

Vì sao hồi ấy ông không đứng lên chống lại sự độc đoán
của Stalin? Khơ-rut-xôp cao giọng đọc nội dung mẩu giấy kia
rồi lớn tiếng nói với mọi người: Đây là mẩu giấy của
ai thế? Xin người đó đứng ra! Đứng ra nào! ... Bên dưới
nhốn nháo một lúc nhưng chẳng thấy ai đứng ra cả.

Khơ-rut-xôp nói: Mọi người xem đấy, chúng ta hiện nay dân
chủ như thế này, trong tình hình chẳng có gì phải sợ hãi mà
ngay cả đồng chí viết mẩu giấy này cũng không dám đứng ra.
Vậy hãy nghĩ xem, trong bầu không khí dưới thời Stalin thống
trị ấy có người nào dám đứng ra cãi lại Stalin không? Cả
hội trường vỗ tay.

Chúng ta đấu tranh với Mỹ nên có sự khôn ngoan ấy của
Khơ-rut-xôp. Khi cần thao quang dưỡng hối thì thao quang dưỡng
hối đến tận nhà. Như một câu đồng chí Đặng Tiểu Bình
năm nào nói với Thủ tướng Canada Trudeau (đại ý): Cái Thao
quang dưỡng hối chúng tôi nói bao gồm cả việc không cần
giữ thể diện cũng nhất định phải giữ mối quan hệ với
quốc gia phát triển nhất trên thế giới. Ý của đồng chí
Đặng Tiểu Bình là Trung Quốc nhất định phải bước cùng
nhịp với văn minh thế giới, không thể xa rời nền văn minh
thế giới.

<h2>Không có lý do căm ghét Mỹ</h2>

Trong sự kiện 11/9, trừ một số quốc gia cá biệt, một bộ
phận dân chúng Trung Quốc (chứ không phải là chính phủ) đã
tỏ ra mình ở cách nền văn minh dòng chính của thế giới một
khoảng cách xa nhất.

Khi cần đấu tranh thì một tấc cũng không nhường. "Sùng bái
Mỹ" là không đúng, "Thân Mỹ" không đúng, "Ghét Mỹ" cũng
không đúng. Chính phủ và chính khách Mỹ vừa giống dân chúng
Mỹ lại vừa không giống. Bạn cần phải có trí tuệ cao để
phân biệt họ.

Trong quá khứ, vì để giúp Trung Quốc thoát khỏi ách thống
trị thực dân mà Mỹ đánh bại Nhật, họ có cống hiến lớn
đối với tiến bộ văn minh của xã hội Trung Quốc. Hai nước
Trung Quốc- Mỹ không có xung đột lợi ích căn bản. Ngày nay,
do lợi ích của Mỹ rải khắp toàn cầu nên 2 nước có xung
đột. Nhưng chúng ta vẫn phải dùng tấm lòng đạo đức để
bình xét sự vật chứ không thể kích động. Tôi từng nói
rằng đối với Nhật, một nước từng tàn sát mấy chục
triệu đồng bào ta, mà chúng ta thường xuyên nói 2 nước
"phải đời đời kiếp kiếp hữu hảo với nhau". Thế thì
chúng ta có lý do nào để căm ghét nhân dân Mỹ từng giúp ta
đánh bại Nhật?

<h2>Những cái đáng sợ của Mỹ</h2>

Đâu là chỗ thực sự đáng sợ của nước Mỹ? Tuy rằng Mỹ
có quân đội mạnh nhất thế giới, khoa học kỹ thuật tiên
tiến nhất thế giới, nhưng tôi cho rằng những cái đó không
đáng sợ. Nghe nói máy bay tàng hình của Mỹ thường xuyên ra
vào bầu trời Trung Quốc rất thoải mái, nhưng điều ấy
chẳng có gì đáng sợ cả. Cái đáng sợ của họ không phải
là những thứ ấy.

Năm 1972, tôi học ở Đại học Vũ Hán, lên lớp giờ chính
trị. Một thầy giáo khoa chính trị nói: "Nước Mỹ là đại
diện của các nước tư bản mục nát, suy tàn, đã sắp xuống
mồ, hết hơi rồi." Tôi, một sinh viên công nông binh mặc bộ
quân phục, đứng ngay lên phản bác: "Thưa thày, em cảm thấy
thầy nói không đúng ạ. Tuy rằng nước Mỹ không giống Trung
Quốc là mặt trời nhô lên lúc 8- 9 giờ sáng, nhưng Mỹ cũng
chẳng phải là mặt trời đang lặn gì gì đó, mà là mặt
trời lúc giữa trưa ạ."

Thầy giáo bực mình, tái mét mặt ấp úng nói: "Cái cậu học
sinh này, sao dám nói thế hả!" Ông ấy không hỏi tôi tại sao
lại nói thế, mà dùng một chữ "dám". Lúc đó tôi thấy hết
tâm trạng của ông.

Chính là cái nước tư bản mục ruỗng suy tàn ấy vào thập
niên 90 thế kỷ trước đã lãnh đạo cuộc cách mạng khoa học
kỹ thuật mới nhất trên thế giới. Tôi tốt nghiệp đại
học đúng vào lúc bắt đầu cải cách mở cửa. Tôi lại có
một quan điểm: Nước Mỹ là quốc gia do hàng chục triệu con
người không yêu tổ quốc mình hợp thành, nhưng họ đều rất
yêu nước Mỹ. Hồi ấy rất nhiều người lãnh đạo vừa
chửi Mỹ vừa gửi con cái mình sang Mỹ. Một sự tương phản
lớn!

Nói một thôi một hồi rồi, vậy thì cái đáng sợ của Mỹ
là ở đâu? Tôi cảm thấy có ba điểm.

<em><strong>Điểm thứ nhất</strong></em>, không thể coi thường
cơ chế tinh anh của Mỹ. Chế độ cán bộ, chế độ tranh cử
của Mỹ có thể bảo đảm những người quyết sách đều là
tinh anh. Bi kịch của Trung Quốc chúng ta, lớn đến nhà nước,
nhỏ tới từng đơn vị, phần lớn tình hình là người có tư
tưởng thì không quyết sách, người quyết sách thì không có
tư tưởng. Có đầu óc thì không có cương vị, có cương vị
thì không có đầu óc.

Nước Mỹ ngược hẳn lại, cơ chế hình tháp của họ đưa
được những người tinh anh lên. Nhờ thế, 1 là họ không mắc
sai lầm; 2 là họ ít mắc sai lầm; 3 là mắc sai lầm thì có
thể nhanh chóng sửa sai. Chúng ta thì mắc sai lầm, thường
xuyên mắc sai lầm, mắc sai lầm rồi thì rất khó sửa sai.

Mỹ dùng một hòn đảo Đài Loan nhỏ xíu để kiềm chế Trung
Quốc chẵn nửa thế kỷ. Nước cờ này họ đi thật linh
hoạt, thật thần kỳ. Một Đài Loan làm thay đổi hẳn sinh
thái chính trị quốc tế. Điều tôi lo ngại nhất là bộ khung
chiến lược phát triển Trung Quốc trong thế kỷ mới sẽ vì
vấn đề Đài Loan mà biến dạng. Ngày nay, đối với các dân
tộc có thế mạnh thì tính quan trọng của lãnh thổ đã giảm
nhiều, đã chuyển từ tìm kiếm lãnh thổ sang tìm kiếm thế
mạnh của quốc gia.

Người Mỹ không có yêu cầu lãnh thổ đối với bất cứ
quốc gia nào. Nước Mỹ không quan tâm lãnh thổ, toàn bộ
những gì họ làm trong thế kỷ XX đều là để tạo thế. Tạo
thế là gì? Ngoài sự lớn mạnh về kinh tế thì là lòng dân
chứ còn gì nữa! Có lòng dân thì quốc gia có lực ngưng tụ,
lãnh thổ mất rồi sẽ có thể lấy lại. Không có lòng dân
thì khẳng định đất đai anh sở hữu sẽ bị mất. Có nhà
lãnh đạo quốc gia chỉ nhìn một bước. Nước Mỹ hành sự
thường nhìn 10 bước. Vì thế cho nên mỗi sự kiện lớn toàn
cầu xảy ra sau ngày Thế chiến II chấm dứt đều góp phần
làm tăng cường địa vị nước Mỹ. Nếu chúng ta bị họ dắt
mũi thì có thể sẽ mất hết mọi con bài chiến lược.

Tôi nhiều lần nói là trung tâm chiến lược của Mỹ sẽ không
chuyển sang châu Á đâu, song điều đó không có nghĩa là Mỹ
không bao vây Trung Quốc. Rất nhiều bạn chỉ thấy Mỹ bao vây
Trung Quốc về quân sự, cũng như rất nhiều người chỉ thấy
khoảng cách chênh lệch về KHKT và trang bị vũ khí giữa 2
nước mà chưa nhìn thấy sự mất cân đối nghiêm trọng hơn
sự lạc hậu về trang bị trên mặt chiến lược lớn, nhất
là trên tầng nấc ngoại giao.

Sau vụ 11/9, Mỹ nhanh chóng chiếm Afghanistan trong vòng 2 tháng,
từ phía Tây bao vây Trung Quốc. Sức ép quân sự của Nhật,
Đài Loan, Ấn Độ cũng chẳng bớt đi. Xem ra chúng ta giành
được từ vụ 11/9 một số lợi ích trước mắt, song các lợi
ích đó không quá 1- 2 năm có thể biến mất. Tôi cho rằng bao
vây chiến lược đối với Trung Quốc là một kiểu khác, không
phải là quân sự mà là siêu việt quân sự.

Bạn xem đấy, mấy năm gần đây các nước xung quanh Trung Quốc
tới tấp thay đổi chế độ xã hội, biến thành cái gọi là
quốc gia "dân chủ". Nga, Mông Cổ thay đổi rồi, Kazakhstan thay
đổi rồi. Cộng thêm các nước trước đây như Hàn Quốc,
Phillippines, Indonesia, lại cộng thêm vùng Đài Loan. Đối với
Trung Quốc, sự đe doạ này còn ghê gớm hơn đe doạ quân sự.
Đe doạ quân sự có thể là hiệu ứng ngắn hạn, còn việc
bị cái gọi là các quốc gia "dân chủ" bao vây là hiệu ứng
dài hạn.

<em><strong>Điểm thứ hai</strong></em>, sự độ lượng và khoan
dung của nước Mỹ. Bạn nên sang châu Âu, sau đó sang Mỹ, bạn
sẽ thấy một sự khác biệt lớn: Sáng sớm, các đường phố
lớn ở châu Âu chẳng có người nào cả, còn tại Mỹ sáng
sớm các phố lớn ngõ nhỏ đều có rất nhiều người tập
thể dục, thậm chí cả ngày như thế. Tôi có một câu nói:
Tập thể dục là một phẩm chất, tập thể dục đại diện
cho một kiểu văn hoá khí thế hừng hực đi lên. Một quốc gia
có sức sống hay không, chỉ cần xem có bao nhiêu người tập
thể dục là biết.

Người Mỹ có thể lấy quốc kỳ làm quần lót để mặc. Hồi
ở Mỹ tôi có mua một chiếc quần cộc cờ sao vạch. Tôi
thường xuyên mặc chiếc quần ấy. Tôi mặc nó là để khinh
miệt nó, là để trút giận, là một dạng trút sự bực bội
và thoả mãn về tâm lý. Người Mỹ mặc nó là sự trêu chọc
bỡn cợt, bản chất khác. Người Mỹ có thể đốt quốc kỳ
nước mình ngoài phố. Đới Húc [7] nói: Nếu một quốc gia có
thể đốt cả quốc kỳ của mình thì anh còn có lý do nào đi
đốt quốc gia ấy nữa?

Điểm thứ ba, sức mạnh vĩ đại về tinh thần và đạo đức.
Đây là điều đáng sợ nhất. Vụ 11/9 là một tai nạn. Khi tai
hoạ ập đến, thể xác ngã xuống trước tiên, nhưng linh hồn
vẫn đứng. Có dân tộc khi gặp tai nạn thể xác chưa ngã mà
linh hồn đã đầu hàng.

Trong vụ 11/9 có xảy ra 3 sự việc đều có thể để chúng ta
qua đó nhìn thấy sức mạnh của người Mỹ. Việc thứ nhất,
sau khi phần trên toà nhà Thương mại thế giới bị máy bay
đâm vào, lửa cháy đùng đùng, tình thế ngàn cân treo sợi
tóc. Khi mọi người ở tầng trên qua cửa thoát hiểm chạy
xuống phía dưới, tình hình không rối loạn lắm.

Người ta đi xuống, lính cứu hoả xông lên trên. Họ nhường
lối đi cho nhau mà không đâm vào nhau. Khi thấy có đàn bà,
trẻ con hoặc người mù tới, mọi người tự động nhường
lối đi để họ đi trước. Thậm chí còn nhường đường cho
cả một chú chó cảnh. Một dân tộc tinh thần không cứng cáp
tới mức nhất định thì dứt khoát không thể có hành vi như
vậy. Đứng trước cái chết vẫn bình tĩnh như không, e rằng
không phải là thánh nhân thì cũng gần với thánh nhân.

Việc thứ hai, hôm sau ngày 11/9, cả thế giới biết vụ này do
bọn khủng bố người A Rập gây ra. Rất nhiều cửa hàng,
tiệm ăn của người A Rập bị những người Mỹ tức giận
đập phá. Một số thương nhân người A Rập cũng bị tấn
công. Vào lúc đó có khá nhiều người Mỹ tự phát tổ chức
đến đứng gác trước các cửa hiệu, tiệm ăn của người A
Rập hoặc đến các khu người A Rập ở để tuần tra nhằm
ngăn chặn xảy ra bi kịch tiếp theo.

Đó là một tinh thần thế nào nhỉ. Chúng ta thì từ xưa đã
có truyền thống trả thù. Thành Đô nơi tôi ở, ngày xưa
Đặng Ngải [8] sau khi chiếm được Thành Đô, con trai của Bàng
Đức [9] giết sạch giá trẻ gái trai gia đình Quan Vũ. Trả thù
đẫm máu, lịch sử loang lổ vết máu không bao giờ hết.

Việc thứ ba, chiếc máy bay Boeing 767 bị rơi ở Pennsylvania vốn
dĩ bị không tặc dùng để đâm vào Nhà Trắng. Sau đấy hành
khách trên máy bay vật lộn với bọn khủng bố nên mới làm
máy bay rơi. Vì lúc ấy họ đã biết tin toà nhà Thương mại
thế giới và Lầu Năm Góc bị máy bay đâm vào nên họ quyết
định không thể không hành động, phải đấu tranh sống chết
với bọn khủng bố.

Cho dù trong tình hình ấy họ còn làm một chuyện thế này:
Quyết định biểu quyết thông qua có nên chiến đấu với bọn
khủng bố hay không. Trong giờ phút quan hệ tới sự sống chết
ấy, họ cũng không cưỡng chế ý chí của mình lên người
khác. Sau khi toàn thể mọi người đồng ý, họ mới đánh bọn
không tặc. Dân chủ là gì; đây tức là dân chủ. Ý tưởng
dân chủ đã thấm vào sinh mạng của họ, vào trong máu, trong
xương cốt. Một dân tộc như thế mà không hưng thịnh thì ai
hưng thịnh. Một dân tộc như thế không thống trị thế giới
thì ai có thể thống trị thế giới.

<h2>Nên tham khảo kinh nghiệm thành công của Mỹ</h2>

Tôi thường có ý nghĩ quái lạ như thế này: Những vũ khí
đỉnh cao nhất, KHKT tối tân và lực lượng vũ trang mạnh
nhất trên thế giới nếu nằm trong tay những người như thế
là rất thích hợp. Bao giờ cũng hơn nằm trong tay người Nhật,
người Libya, người Iraq chứ? Cho là nằm trong tay chúng ta thì
chúng ta có thể làm gì, điều đó cũng chưa thể biết. Nước
Mỹ, quốc gia này có rất nhiều kinh nghiệm thành công, đáng
để chúng ta tham khảo học tập. Sau vụ 11/9, Mỹ không thành
lập Uỷ ban 11/9, không lập Bộ Chỉ huy ứng phó tình trạng
khẩn cấp gì gì đó.

Tôi cực lực phản đối những thứ không thực tế. Sau khi
đến bộ đội không quân Thành Đô, tôi chủ trương hoặc
không họp hoặc ít họp hành. Cuộc họp nào không thể không
họp thì họp ngắn thôi. Đến nơi trước tiên tôi thay đổi
việc học tập của các Uỷ viên thường vụ thành tự học.

Cầm văn kiện đọc thì học được cái gì kia chứ. Tôi đang
đấu tranh với thế lực thói quen. Lực lượng cá nhân tôi có
hạn nhưng tôi không thể không đấu tranh. Cho dù sứt đầu mẻ
trán cũng không được nản chí. Chẳng hạn nói chung khi xuống
thăm bộ đội, tôi đều không ăn cơm. Chỉ cần có thể về
nhà trong ngày thì tôi đều mang theo lương khô chứ không ăn
cơm bộ đội.

Khi ở bộ đội không quân Bắc Kinh tôi đến sư đoàn 33 cũng
thế. Nếu không thể không ăn thì tôi chỉ ăn đơn giản. Tuy
rằng nói uống một chén rượu chưa đủ làm đổ cờ đỏ, ăn
một bữa cơm chưa thể mất giang sơn, nhưng nhiều lần quá,
lãng phí quá, tích tiểu thành đại thì rất khó nói. Có
người nói đánh Đài Loan chẳng cần dùng vũ khí mới gì cả,
cứ cho mấy vị cán bộ lên đảo ấy ăn nhậu các thứ của
họ 2- 3 năm thì bảo đảm ăn hết các thứ của họ.

Còn một chuyên tiếu lâm nữa nói về chuyện họp hành. Có ông
cục trưởng ốm sắp chết đến nơi, chỉ có điều không trút
được hơi thở cuối cùng. Bà vợ bảo con cháu đến đông
đủ cả rồi, ông yên tâm lên đường đi. Không được, chưa
chết được. Vợ lại nói, mọi chuyện đều thu xếp ổn thoả
rồi, ông yên tâm lên đường đi. Không được, chưa chết
được. Vợ bảo, tài sản nhà ta đã thu xếp xong xuôi cả
rồi, ông cứ đi đi. Cũng chưa được đâu. Về sau, vẫn là tay
thư ký tương đối hiểu ông ta bèn ghé tai cục trưởng nói:
"Báo cáo cục trưởng, mọi người đến đủ cả rồi, ta họp
thôi ạ." Lúc ấy cục trưởng mới hả lòng hả dạ nhắm mắt
xuôi tay. Dĩ nhiên đây là chuyện bịa nhưng nó nói lên sự
phản cảm, chán ghét của mọi người đối với thói quen ấy.

Sự kiện 11/9 là cơ hội của nước Mỹ, cũng là cơ hội của
Trung Quốc. Làm không tốt thì Trung Quốc trở thành vật hy sinh
lớn nhất của sự kiện đó. Vấn đề then chốt là anh nắm
cơ hội thế nào, toàn thế giới đều đứng trước dịp xóc
lại quân bài. Khi nghiên cứu nước Mỹ, chúng ta nên nắm
được nội hàm thực sự của nó, không thể chỉ xem cái nhỏ
mà phải xem cái lớn. Có một câu chí lý thế này: Hay bàn
luận về khuyết điểm của người khác thì anh là kẻ đạo
đức thấp kém. Hay bàn luận về khuyết điểm của nhân loại
thì anh là một nhà tư tưởng.

....

Hôm nay lần đầu tiên gặp các cán bộ cấp tiểu đoàn trở
lên của căn cứ Côn Minh, tôi đã nói chuyện nhiều thế này
với thái độ vô cùng thẳng thắn và mạnh dạn. Đây là thành
quả nghiên cứu của tôi, tôi chịu trách nhiệm về bài nói
của mình.

Chỗ nào tôi nói đúng thì các đồng chí ghi nhớ. Chỗ nào nói
sai thì các đồng chí nghe tai bên này, cho ra tai bên kia, tủm
tỉm cười bỏ qua, chớ cho là chuyện gì cả. Mỗi người là
một cá thể, mỗi cá thể đều tự do. Tôi không thể yêu cầu
áp đặt tư tưởng của tôi cho các đồng chí, tôi lại càng
không thể yêu cầu đem tư tưởng của các đồng chí thống
nhất vào một tư tưởng nào đó. Chuyện đó không thể
được, nhưng chúng ta lại cứ khăng khăng tìm kiếm khả năng
ấy, đây là chuyện hão huyền, trên thực tế không làm nổi.

-------------------------

[1]: Tác giả đang là Chủ nhiệm chính trị bộ đội Không quân
của Quân khu Bắc Kinh]

[2]: 60 người này lấy hộ chiếu sang Đông Âu rồi chui vào xe
container chở bằng tàu biển từ Bỉ bí mật sang Anh, ngày 19/6
/2000, hải quan cảng Dover kiểm tra container phát hiện 58 người
chết]

[3]: Đàm Tự Đồng: Nhà chính trị cuối đời Thanh, chủ
trương duy tân, sau khi phong trào Duy tân Trung Quốc thất bại,
ông bị xử tử cùng 5 người khác, 6 chí sĩ này được gọi
là Lục Quân tử.

[4]: Chiến tranh Giáp Ngọ: Chiến tranh Trung Quốc- Nhật xảy ra
năm Giáp Ngọ tức năm 1894. Kết quả Nhật thắng, Trung Quốc
phải cắt đảo Đài Loan cho Nhật].

[5]: Thiếu tướng không quân, nhà văn Trung Quốc nổi tiếng

[6]: Tức Thế tổ Bắc Nguỵ, Thái Vũ hoàng đế, vị thống
soái kỵ binh kiệt xuất thời Nam Bắc Triều. Dẫn quân diệt
các nước Hạ, Bắc Yên,... thống nhất phương Bắc; diệt
nước Hãn của Nhu Nhiên tại Mông Cổ

[7]: Đại tá không quân Trung Quốc, viết nhiều chuyên luận
quân sự, chính trị

[8]: 197-264, tướng giỏi nước Nguỵ, năm 263 đánh Thục Hán,
đầu tiên chiếm Thành Đô, là công thần diệt Thục của họ
Tư Mã.

[9]: Bàng Đức là một viên tướng chủ chốt của Tào Tháo

<em>Nguyễn Hải Hoành giới thiệu và lược dịch</em>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6090), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!