Thứ ba, tháng tám 17, 2010

Lê Hoài Nguyên - Vụ Nhân Văn Giai Phẩm từ góc nhìn một trào lưu tư tưởng dân chủ, một cuộc cách mạng văn học không thành (4)

<h2>4-Tính chất và hình thái hoạt động</h2>

Trong các văn bản và phát biểu cá nhân người ta kết tội
NVGP là tổ chức phản động, hoạt động gián điệp, nhận
tiền và được chỉ đạo của nước ngoài, dùng văn học
nghệ thuật hoạt động phản tuyên truyền, kích động quần
chúng nổi loạn lật đổ chính quyền.

Về tư tưởng thì ở trên đã trình bày cho chúng ta thấy rõ
những đòi hỏi cải cách dân chủ của họ là phù hợp với
tiến trình lịch sử. Nếu Đảng CSVN đi theo con đường đó
thì có thể khủng hoảng đã không thể xảy ra, đất nước
không ở tình trạng như hiện nay. Có người lấy việc giải
phóng miền Nam để biện minh cho việc đàn áp NVGP là chính
đáng. Nhưng sau khi có sự sụp đổ của phe XHCN, sau khi nước
Đức thống nhất thì lý do này khó đứng vững.

<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Về tập thể hàng trăm
trí thức, văn nghệ sỹ với nhân thân đã biết ở trên và
nhất là đa số là những trí tuệ tài năng hàng đầu ở miền
Bắc thì không thể nói rằng họ là một tập thể mù quáng.
Bây giờ thì lịch sử đã chứng minh rằng những điều họ
[nhóm Nhân Văn Giai Phẩm] dám nói ra lúc đó đã đi trước 30
năm.<img class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> <br
class="quoteclear"></div></div>
Về tập thể hàng trăm trí thức, văn nghệ sỹ với nhân thân
đã biết ở trên và nhất là đa số là những trí tuệ tài
năng hàng đầu ở miền Bắc thì không thể nói rằng họ là
một tập thể mù quáng. Bây giờ thì lịch sử đã chứng minh
rằng những điều họ dám nói ra lúc đó đã đi trước 30 năm.

Qua các tài liệu và các cuộc phỏng vấn sau này có thể đánh
giá như sau:

NVGP không phải là một tổ chức vì thực sự không có một
ngọn cờ nào chỉ đạo, điều khiển NVGP. Nó là một xu thế,
cùng bùng lên ở nhiều lĩnh vực, được nhiều người hưởng
ứng quy tụ xung quanh nhóm sáng tác chính của báo Nhân Văn và
tạp chí Giai Phẩm. Theo lời các chủ chốt thì dường như chỉ
có hai người là Nguyễn Hữu Đang và Lê Đạt có tính chất
thủ lĩnh về tinh thần, còn trong công việc thì thường xuyên
họ mâu thuẫn với nhau. Họ không có một nghị quyết, một
chương trình hành động cụ thể, một mô hình tổ chức nào.
Theo ông Trần Duy họ luôn luôn trong tình trạng cãi nhau về
chủ trương, không ai bảo được ai (22).

NVGP không hoạt động gián điệp. Cái tội gọi là hoạt động
gián điệp ở đây là sự gán ghép suy diễn buộc tội. Nguyễn
Hữu Đang không liên quan gì đến những người Pháp còn ở Hà
Nội. Còn Thụy An thì được một cơ quan giao nhiệm vụ nắm ý
đồ của mấy người Pháp đối với tình hình Hà Nội lúc
đó. Sau đó những lời báo cáo của bà trở thành chứng cứ
buộc tội bà hoạt động gián điệp. Họ cũng không có tài
liệu bí mật để chuyển giao cho cái gọi là cơ quan tình báo
Pháp.

<h3>NVGP không nhận tiền của nước ngoài</h3>

Có một nguồn giúp đỡ cho tạp chí Giai Phẩm là NXB Minh
Đức. Chủ nhân của nó là Trần Thiếu Bảo con một gia đình
khá giả ở Thái Bình, trước 1945 có nhà in ở Hà Nội. Ông
Bảo có tham gia VHCQ, tản cư về Thái Bình sau tháng 12- 1946 là
Ủy viên BCH HVHCQ Khu III, sau tản cư vào vùng tự do Thanh Hóa
lại lập Nhà xuất bản Minh Đức có Nguyễn Hữu Đang giúp,
xuất bản sách kháng chiến cho đến 1954 thì mang nhà xuất bản
này về Hà Nội.

Còn nguồn tài chính cho báo Nhân Văn thì do các cá nhân tự vay
góp tiền để làm báo. Ông Trần Duy, Thư ký tòa soạn báo cho
biết:

<div class="special_quote"><em>Có người nói rằng tôi nhận tiền
của Durand, tôi có nói với mọi người là tôi không biết ông
Durand. Hơn nữa nếu nói ông Durand là một nhà trí thức thì
người trí thức Pháp không bao giờ làm mật thám đâu. Trí
thức Pháp là trí thức Pháp nhiều khi họ còn chống cả mật
thám. Tôi không tin ông Durand, một nhà nghiên cứu về mỹ
thuật Việt Nam, về cổ học Việt Nam mà lại là mật
thám.</em>

<em>Có người lại cho rằng tôi nhận tiền của Ủy Ban Quốc
Tế. Tôi bảo tôi không biết Ủy Ban Quốc Tế nằm ở đâu mà
tôi nhận tiền. Trong quá trình làm báo tôi không tiếp xúc với
một người châu Âu nào cả, một người ngoại quốc nào
hết… Nghĩa là Nhân Văn tay trắng không có một đồng xu nào
cả, từ khi nó lên là tay trắng, và khi đổ thì cũng chẳng có
một đồng xu nào trong quỹ cả.</em>(23)</div>

<h2>5-Kết luận về bản chất NVGP. Niềm tin của tác giả</h2>

Vậy bản chất của NVGP là gì?

NVGP là một đợt bột phát trào lưu tư tưởng dân chủ ở
miền Bắc Việt Nam có tiền đề ngay từ khi hình thành nhà
nước VNDCCH lưỡng sinh giữa DCTS và toàn trị cộng sản tiến
dần đến mô hình kiểu chủ nghĩa Mao, phát sinh trên nhiều
lĩnh vực đời sống xã hội nhưng mạnh mẽ nhất là lĩnh vực
ngôn luận mà lực lượng hăng hái nhất là trí thức khoa học
xã hội và văn nghệ sỹ, tập trung xung quanh hai ấn phẩm là
báo Nhân Văn và tập san Giai Phẩm.

Có lẽ cần phải cho mọi người nghe ý kiến của Ông Nguyễn
Hữu Đang trả lời Thụy Khuê ngày tháng 9- 1995 khi bà hỏi
thực chất của phong trào Nhân Văn Giai Phẩm là gì:

<div class="special_quote"><em>Thực chất phong trào Nhân Văn Giai
Phẩm, nếu đứng về mặt chính trị, thì đó là một cuộc
đấu tranh của một số người trí thức, văn nghệ sĩ và một
số đảng viên về chính trị nữa, là chống, không phải
chống đảng cộng sản đâu, mà là chống cái chủ nghĩa Staline
và chống chủ nghĩa Mao Trạch Đông. Sự thâm nhập của chủ
nghĩa Staline và chủ nghĩa Mao trạch Đông đưa đến nhiều
hiện tượng- nói là chuyên chính thì chưa đủ- phải nói là
cực quyền toàn trị, nó gay gắt ghê lắm…Nó gay gắt ghê
lắm!</em></div>

Tác giả là người đã được đọc lại toàn bộ hồ sơ
nghiệp vụ chuyên án NVGP, tiếp xúc với hầu hết thành viên
chủ chốt của vụ án, một số văn nghệ sỹ tham gia vào đấu
tranh với NVGP, tiếp xúc sớm nhất với các tài liệu nghiên
cứu, các bài viết về NVGP từ nước ngoài, tiếp xúc tương
đồi đầy đủ các bài viết về các nhân vật NVGP ở trong
nước từ sau đổi mới. Tác giả tin rằng NVGP không phải là
một vụ án gián điêp phản động. Các văn nghệ sỹ trí thức
NVGP không có mục đích lật đổ chế độ. Họ chỉ mong muốn
ĐCSVN, chính phủ sửa chữa những sai lầm và xây dựng ngay
một nền dân chủ pháp trị, một đời sống tinh thần có tự
do tư tưởng, một đời sống văn học nghệ thuật tự do sáng
tạo.

Còn vụ án được đem xét xử công khai có thể nói đấy là
một vụ án xử vì mục đích chính trị chưa đủ chứng cứ
cấu thành tội danh hoạt động gián điệp mà động cơ của
nó có thể có sự lợi dụng để khuất lấp tai tiếng và bảo
vệ vị trí của chính những người lãnh đạo Đảng đã mắc
sai lầm trong CCRĐ.

<h2>6- Nhận xét về các biện pháp đấu tranh chống NVGP, những
người đấu tranh</h2>

Các biệp pháp áp dụng để đấu tranh chống NVGP được gọi
là biện pháp tổng hợp, là chế độ thông thường đối với
các vụ án chính trị có quy mô lớn của các nước XHCN.

Gồm như sau:

- Huy động hầu hêt các phương tiện thông tin đại chúng của
chính quyền tham gia phê phán. Báo Nhân Dân, Hà Nội Mới, Quân
Đội Nhân dân, Tạp chí Học Tập, Tạp chí Văn Nghệ, Đài
phát thanh Tiếng nói Việt Nam, Văn Nghệ Quân Đội, Tạp chí
Điện Ảnh… Đặc trưng của các cơ quan ngôn luận cộng sản
là chỉ cho phép sự phê bình chính thống, không cho phép người
bị phê bình được nói lại.

- Huy động các cơ quan quản lý trí thức, văn nghệ sỹ tổ
chức các cuộc kiểm thảo, phê bình đấu tố những người
tham gia NVGP, sau khi đấu tố đương sự phải viết bản tự
thú tội để công khai hóa trên các phương tiện tuyên truyền.

- Sử dụng các biện pháp nghiệp vụ của hệ thống công an.

- Sử dụng các biện pháp quản lý hành chính như khai trừ
Đảng, khai trừ BCH khai trừ hội viên các hội VHNT, treo bút
không cho xuất bản tác phẩm có thời hạn hoặc vĩnh viễn,
cách chức, chuyển công tác, hạ lương, đưa ra khỏi biên chế,
bắt buộc cư trú ở những vùng xa Hà Nội, đưa đi cải tạo
bằng lao động chân tay ở nông trường, nhà máy, hợp tác xã
nông nghiệp…

- Ngoài ra gia đình các đối tượng còn phải chịu sự đối
xử khắc nghiêt của các cơ quan quản lý xã hội và toàn xã
hội như việc học hành, thi cử, phân công công tác, lấy vợ
lấy chồng…

Đáng lẽ có những hình thức kỷ luật chỉ có thời hạn vài
ba năm nhưng cuối cùng kéo dài cho tới thời kỳ đổi mới.
Các đối tượng hết hạn tù và quản chế đang là công dân
bình thường nhưng vẫn bị quản lý như người mất quyền
công dân.

Nói chung là cái biện pháp tổng hợp ấy có một mãnh lực vô
hình ghê gớm, nó làm tê liệt mòn mỏi sức lực và tinh thần
của một bộ phận trí thức tinh hoa trong thời gian dài 30 năm.

Việc đấu tranh đã tạo ra nhiều bi hài kịch cho các trí thức
văn nghệ sỹ, tạo ra những vêt thương đau đớn giữa thầy
và trò (24), giữa những người bạn thân cùng chiến đấu trong
một chiến hào ngày hôm qua (25), giữa vợ chồng, cha con, anh em
(26), giữa con cháu với chú bác ruột (27). Những vết thương
ấy cũng kéo dài suốt ba mươi năm, cá biệt cho tới ngày nay.

Trong số các quan hệ làm cho vấn đề NVGP phức tạp lên,
nghiêm trọng hơn có thể còn có sự thù ghét cá nhân như quan
hệ Trường Chinh- Nguyễn Hữu Đang, quan hệ Tố Hữu - Hữu
Loan, Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt... và các tham vọng cá
nhân như đã nói ở phần trên…(28)

Một đảng viên cộng sản châu Âu đã có nhiều năm sống ở
Việt Nam trong cả kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đã ví
rằng vụ NVGP và vụ án Xét lại sau này là hai cơn bão lớn
quét qua bầu trời trí thức Việt Nam.

(còn tiếp)

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6127), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét