Dân Luận: Lê Hoài Nguyên - Vụ Nhân Văn Giai Phẩm từ góc nhìn một trào lưu tư tưởng dân chủ, một cuộc cách mạng văn học không thành (2)

<div class="special_quote"><strong>Giới thiệu của Nguyễn Trọng
Tạo:</strong> Nhà văn Lê Hoài Nguyên tên thật là Thái Kế
Toại, nguyên Đại tá công an, công tác tại A25 (chuyên theo giõi
văn nghệ sĩ và văn hóa) đã gửi tới NTT.ORG một chuyên luận
dài về Nhân Văn Giai Phẩm. Các bạn hãy đọc nó như đọc
một "góc nhìn" về sự thật.</div>

- Luật Cải cách ruộng đất được ban hành

- Stalin qua đời.

- Ngày 17-6 biểu tình tại Cộng hòa dân chủ Đức. B. Brecht và
J. R Becher phê phán chính sách văn nghệ chuyên chính của Đảng
và nhà nước.

- Trần Dần bị phê bình giảng sai chính sách văn nghệ của
Đảng trong khóa đào tạo cán bộ văn công do ông phụ trách.

- Chiến thắng Điện Biên Phủ. Cải cách ruộng đất.

- Hiệp định Giơ-ne-vơ. Chính phủ Việt Nam Cộng hòa thành
lập tại Sài Gòn.

- 700.000 ngàn người miền Bắc di cư vào Nam trong đó có nhiều
trí thức văn nghệ sĩ có tên tuổi. Đó là một cuộc lựa
chọn-nhận đường, phân hóa có ý nghĩa lịch sử với đội
ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, còn có ý nghĩa văn học lâu dài.
Vũ Khắc Khoan viết các truyện ngắn Thần Tháp Rùa, Trương Chi,
Thiên Thai, Người Đẹp Trong Tranh với chủ đề về sự phân
vân của trí thức Hà Nội đi tìm một căn bản tư tưởng.

- Tháng 7 Hồ Phong công bố thư ngỏ gửi Ban Chấp Hành TƯ ĐCS
Trung Quốc phê phán năm lưỡi dao đâm vào óc các nhà văn cách
mạng.

- 10-10 Chính phủ kháng chiến tiếp quản Hà Nội

- Trần Dần và Đỗ Nhuận, Hoàng Xuân Tùy được cử đi Trung
Quốc viết lời bình cho phim tài liệu về Điện Biên Phủ.
Đến 12-12 trở về Hà Nội.

- Tháng 1 Hồ Phong công khai tự phê bình, đến tháng 5 thì bị
bắt và bị kết án cải tạo

- 63 nhà văn Hung-Ga-Ri lên tiếng phản đối chế độ độc
quyền.

- Trần Dần, Tử Phác cùng Hoàng Cầm Lê Đạt tổ chức Thảo
luận phê bình tập thơ Việt Bắc của Tố Hữu.

- Tháng 4 Trần Dần cùng Đỗ Nhuận, Hoàng Tích Linh, Tử Phác,
Hoàng Cầm, Trúc Lâm… đệ trình Dự thảo đề nghị cho một
chính sách văn hóa lên Tổng cục chính trị yêu cầu tự do
sáng tác, trả quyền lãnh đạo văn nghệ về tay văn nghệ sĩ,
thủ tiêu hệ thống chính trị viên trong các đoàn văn công
quân đội, sửa đổi chính sách văn nghệ trong quân đội.

- Bị phê bình Trần Dần viết đơn xin ra khỏi Đảng, xin giải
ngũ đồng thời quyết định kết hôn với bà Bùi Thị Khuê gia
đình Thiên chúa giáo di cư bất chấp sự phản đối của quân
đội.

- Trần Dần bị giam tại doanh trại từ 13-6 đến 14-9 để
kiểm thảo, sau đó tham gia cải cách ruộng đất đợt 5 tại
Bắc Ninh.

- Ngày 2-9-1955 tuần báo Trăm Hoa do Nguyễn Mạnh Phác làm Chủ
nhiệm ra số I, báo tồn tại đến tháng 5–1956. Báo này có
đăng 3 bài phê bình tập thơ Ngôi sao của Xuân Diệu.

- Mãi đến 20-9-1955 Chính phủ mới thành lập Bộ Văn hóa trên
cơ sở Bộ Tuyên truyền.

- Tháng 1 Hoàng Cầm, Lê Đạt chủ trương xuất bản sách dạng
tạp chí Giai Phẩm Mùa Xuân với các tác phẩm: Làm thơ và Mới
– Gửi Vũ, Mỗi ngày mỗi lớn- Gửi kế hoạch nhà nước 1956
của Lê Đạt, Mùa xuân đến rồi đây, Thơ qua đài phát thanh
của Hoàng Cầm, Anh có nghe thấy không của Văn Cao, Nhất định
thắng, Lão Rồng của Trần Dần, Thi sĩ và công nhân của
Phùng Quán, Hoa đào vẫn nở của Nguyễn Sáng, Sổ tay của Sỹ
Ngọc và sự cộng tác của Tô Vũ…

- Ngay lập tức Giai Phẩm Mùa Xuân bị tịch thu.

- Lê Đạt bị gọi lên Ban Tuyên huấn kiểm điểm.

- Hội Văn nghệ tổ chức Hội nghị phê bình bài thơ Nhất
định thắng của Trần Dần với 150 văn nghệ sĩ tham dự.
Trần Dần bị kết án là đồ đệ của Hồ Phong, mất lập
trường giai cấp, đi ngược lại đường lối văn nghệ của
Đảng.

- Trần Dần và Tử Phác bị giam ba tháng tại Hỏa Lò Hà Nội.
Trần Dần dùng dao lam cứa cổ tự tử, được tướng Nguyễn
Chí Thanh can thiệp thả hai người.

- Hoài Thanh viết bài Vạch trần tính chất phản động trong
bài thơ Nhất định thắng của Trần Dần đăng trên báo Văn
Nghệ số 110 ra ngày 7- 3- 1956.

- Ngày 24- 2- 1956 Đại hội XX Đảng Cộng Sản Liên Xô công bố
các tội ác của Stalin. Chủ tịch Hội nhà văn Liên Xô
Pha-đê-ép tự sát. Liên Xô phục hồi danh dự cho các văn nghệ
sĩ bị kết án và bị giết dưới thời Stalin. Văn nghệ Liên
Xô gọi thời kỳ này là luồng gió ấm, sinh ra một thế hệ
văn nghệ sĩ tài năng xuất sắc như Paxtecnhac, Xônjenitsin, Ép tu
senko, Tru khơ rai, Bôn đa suc, Vôznêxenxky, Rôtdextvenxky, Aimatôp…
với các tác phẩm như Bác sĩ Jivago, Đàn sếu bay qua, Hai
người lính, Người thứ 41, Không thể sống bằng bánh mì,
Ngày của binh nhất Ivan…

- Dư luận văn nghệ sĩ bất bình về việc trao Giải thưởng
văn nghệ 1954- 1955. Một số nhà văn cho là chấm giải theo bè
phái, những người trong Ban giám khảo tự chấm giải cho mình,
nhiều tác phẩm chưa xứng đáng với giải, trong đó có tác
phẩm của Tố Hữu, Xuân Diệu, Hoài Thanh, nguyễn Huy Tưởng,
Nguyễn Đình Thi, Trần Kim Trắc, Hồ Khải Đại…Có nhiều tác
phẩm có tiếng vang rộng rãi trong kháng chiến không được
giải.

- Vấn đề sai lầm CCRĐ đang được đặt ra, trở thành bức
xúc lớn của xã hội, nhất là làm sôi sục ở nông thôn.

- Ngày 26-5 Mao Trạch Đông phát động phong trào Trăm hoa đua nở
trăm nhà đua tiếng.

- Ngày 28-6 các cuộc biểu tình ở Ba Lan.

- Tại Việt Nam Đảng CS ngả theo khuynh hướng nới rộng tự
do. Nguyễn Hữu Đang lúc đó là Biên tập của tạp chí Văn
Nghệ được giao tổ chức lớp học dân chủ 18 ngày của Hội
Văn nghệ. Văn nghệ sĩ chỉ trích gay gắt đường lối lãnh
đạo văn nghệ của Đảng. Tố Hữu, Nguyễn Đình Thi thừa
nhận những sai lầm nghiêm trọng và hứa hẹn sửa chữa. Hoài
Thanh viết bài nhận lỗi tả khuynh trong phê bình Trần Dần. Sau
đó đến tháng 10 Thường vụ Hội Văn Nghệ Việt Nam ra thông
báo nhận sai lầm trong việc phê bình bài thơ Nhất định
thắng.

- Tháng 7-1956 kết thúc CCRĐ.

- Tháng 9 Hội nghị lần thứ 10 BCHTƯ bàn về sửa chữa sai
lầm trong CCRĐ, nhấn mạnh việc tăng cường mở rộng tự do
dân chủ cho nhân dân. Trường Chinh từ chức Tổng bí thư
ĐCSVN. Kỷ luật Hoàng Quốc Việt, Lê Văn Lương, Hồ Viết
Thắng… Võ Nguyên Giáp thay mặt Hồ Chí Minh xin lỗi nhân dân
về sai lầm trong CCRĐ.

- Ngày 29-8 Giai phẩm Mùa thu tập I ra đời với các bài Phê
bình lãnh đạo văn nghệ của Phan Khôi, Tỉnh giấc chiêm bao
của Nguyễn Bính, Tiếng sáo tiền kiếp của Trần Duy, Nhật ký
đêm hè của Huy Phương, Bức thư gửi một người bạn cũ của
Trần Lê Văn…

- Ngày 15-9 báo Nhân Văn ra số 1 do Phan Khôi làm Chủ nhiệm,
Trần Duy làm Thư ký tòa soạn, Nguyễn Hữu Đang, Hoàng Cầm, Lê
Đạt làm Biên tập. Có bài Phỏng vấn Nguyễn Mạnh Tường về
vấn đề nỗ lực mở rộng tự do và dân chủ, Nhân câu
chuyện mấy người tự tử của Lê Đạt, Con người Trần Dần
của Hoàng Cầm, Chống bè phái trong văn nghệ của Trần Công,
tranh minh họa của Nguyễn Sáng.

- Báo Nhân Văn 15 ngày một kỳ ra tiếp số 2 vào ngày 30-09-1956
với các bài Phỏng vấn Đào Duy Anh về mở rộng tự do dân
chủ, Phấn đấu cho Trăn hoa đua nở của Trần Duy, Trả lời
Nguyễn Chương và báo Nhân dân của Nguyễn Hữu Đang…

- Giai phẩm Mùa thu tập II với các bài Bệnh sùng bái cá nhân
của Trương Tửu, Ông bình vôi của Phan Khôi, Những người
khổng lồ của Trần Duy, Chống tham ô lãng phí của Phùng
Quán…

- Tập thơ Cửa Biển xuất bản có các trường ca Tiếng hát
quan họ của Hoàng Cầm, Những người trên cửa biển của Văn
Cao, Cách mạng Tháng Tám của Trần Dần và các bài thơ Máy,
Đụng long mạch, Cha tôi… của Lê Đạt.

- Ngày 8-10 tái bản Giai phẩm Mùa xuân.

- Ngày 15-10 Báo Nhân Văn ra số 3. Kỷ niệm ngày Vũ Trọng
Phụng mất và các bài Nỗ lực phát triển tự do dân chủ của
Trần Đức Thảo, Phỏng vấn bác sĩ Đặng Văn Ngữ về mở
rộng tự do và dân chủ…

- Tướng Nguyễn Sơn người bạn của văn nghệ sĩ kháng chiến
Khu Bốn qua đời.

- Ngày 20-10 báo Trăm Hoa bộ mới do nhà thơ Nguyễn Bính làm
Chủ nhiệm kiêm Chủ bút ra số I, phát hành được 11 số,
đến tháng 1- 1957 thì đình bản. Trên báo này có bài Vì những
sai lầm nghiêm trọng cần phải xét lại toàn bộ Giải thưởng
văn học 1954- 1955 của chính Nguyễn Bính, bài bênh vực bài thơ
Chiếc lược của Thụy An sáng tác theo lời kêu gọi của Hồ
Chủ tịch mà các báo không nhận đăng, bài Chúng tôi đề
nghị bỏ lệ khai báo trong chính sách quản lý hộ khẩu, Thông
báo của Hội nghị TƯ 10 về sai lầm trong CCRĐ, bài Để phát
triển chế độ ta, phải bảo đảm cho nhân dân được tham gia
quản lý kiểm soát tích cực mọi công việc của nhà nước…

- Ngày 30-10 Giai Phẩm Mùa Thu tập III với các bài Văn nghệ và
chính trị của Trương Tửu, Muốn phát triển học thuật của
Đào Duy Anh và bài của Phan Khôi, Phùng Quán, Chu Ngọc, Nguyễn
Mạnh Tường…

- Cũng ngày này Giáo sư Nguyễn Mạnh Tường đọc bài tham
luận rất quan trọng "<a href="http://danluan.org/node/2566">Qua những
sai lầm trong cải cách ruộng đất xây dựng quan điểm lãnh
đạo</a>" tại cuộc họp của Trung ương Mặt trận Tổ quốc,
Hà Nội.

- Tháng 11 nổ ra bạo loạn của giáo dân Thiên chúa giáo tại
Quỳnh Lưu Nghệ An.

- Bạo loạn tại Hung-Ga-Ri, Chính phủ dân chủ Nagy tuyên bố
Hung-Ga-Ry trung lập. Liên Xô đưa quân vào Hung-Ga-Ry. Các nhà văn
cộng sản có tên tuổi ở Châu Âu Laxness, Sartre, Beauvoir,
Vercors… lên tiếng phản đối Liên Xô.

- Tại Sài Gòn, ra đời nhóm văn học Sáng Tạo gồm Mai Thảo,
Thanh Tâm Tuyền, Doãn Quốc Sỹ…

- Ngày 5-11 báo Nhân Văn số 4 với bài Cần chính quy hơn nữa
của Nguyễn Hữu Đang, Thành thật đấu tranh cho dân chủ của
Trần Duy, Con ngựa già của chúa Trịnh của Phùng Cung, Những
ngày báo hiệu mùa xuân của Văn Cao, Sự thật về vụ xúc
phạm thi sĩ Nguyễn Bính và báo Trăm Hoa của Người Quan sát…

- Cũng ngày này xuất hiện thêm tờ Sáng Tạo, báo Điện ảnh
- Sân khấu của nhóm Sáng Tạo với Ban biên tập gồm Hoàng
Tích Linh, Trần Công, Cao Nhị, Thanh Châu, Nắng Mai Hồng, Trúc
Lâm, Phan Vũ, Phan Tại, Nguyễn Đình Phúc, Sỹ Ngọc, Phạm Kỳ
Nam, Trung Sơn, Vũ Phạm Từ, Anh Tâm, Lửa Mới, Nguyễn Sáng.

- Ngày 10-11 Tập san Đất mới tập I – Chuyện sinh viên
được NXB Minh Đức xuất bản với bài Phê bình lãnh đạo sinh
viên của Q.Ngọc và T.Hồng, các bài của Dương Viết Á,
Nguyễn Bao, Bùi Quang Đoài, Thúc Hà, Văn Tâm, Lê Tự Gia, Nguyễn
Đức Tiếu.

- Ngày 20-11 báo Nhân Văn số 5 với các bài Hiến pháp Việt Nam
năm 1946 và Hiến pháp Trung Hoa bảo đảm tự do dân chủ thế
nào? của Nguyễn Hữu Đang, Bài học Ba Lan và Hung-Ga-Ri của Lê
Đạt kí Người Quan Sát…

- Tháng 12-1956 Ra mắt Giai Phẩm Mùa Đông tập I với các bài:
Tư tưởng tự do của văn nghệ sĩ và sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Bôn- sê- vích của Trương Tửu, Nội dung xã
hội và hình thức tự do của Trần Đức Thảo và bài của
Trần Dần, Hoàng Cầm, Tử Phác, Sĩ Ngọc, Trúc Lâm, Hữu Loan,
Trần Công, Nguyễn Mạnh Tường.

- Ngày 24-1-1957 Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa I thông qua các
Luật về quyền tự do hội họp, Luật về quyền tự do lập
hội, Luật quyền tự do báo chí... Đến kỳ họp thứ 7 tháng
9- 1957 lại thông qua Luật về quyền tự do xuất bản… Các
luật này một mặt thể hiện tinh thần tự do tư tưởng, văn
học nghệ thuật báo chí, thừa nhận tự do báo chí xuất bản
tư nhân nhưng mặt khác lại có những điều cấm kỵ để các
cơ quan quyền lực dựa vào hành xử với những người muốn
đi quá giới hạn của tự do dân chủ.

- Ngày 15-12-1956 báo Nhân Văn số 6 đang in bị đình chỉ. Ngày
18-12 chỉ thị ngừng phát hành báo Nhân Văn và Giai phẩm cùng
các ấn phẩm khác của nhóm NVGP, đóng cửa NXB Minh Đức, tịch
thu các số báo cũ, cảnh cáo những người còn lưu giữ và
phân phối các báo này. Một chiến dịch báo chí đã được
tung ra để hạ uy tín các tờ báo và những người trong nhóm
NVGP.

- Cuối tháng 12-1956 Tập san Tự do diễn đàn do NXB Minh Đức
phát hành bị cấm. TDDĐ có các bài Qua sai lầm của Cải cách
ruộng đất, xây dựng quan điểm lãnh đạo của Nguyễn Mạnh
Tường, Tại sao quần chúng nhân dân tha thiết với cuộc đấu
tranh văn nghệ? Của Nguyễn Hữu Đang, Nhiệm vụ của văn học
không phải là giải thích chính sách của Phan Ngọc, Chú bé làm
văn của Trần Dần, Vài ý nghĩ sau khi đọc bài thơ Động Long
Mạch của Hoàng Cầm, Sinh hoạt văn hóa của Trương Tửu -
Trần Đức Thảo.

- Trong dịp Tết 1957 NXB Minh Đức còn xuất bản cuốn Sách Tết
coi như tiếp tục của Giai Phẩm với các tác phẩm của Quang
Dũng, Trần Lê Văn, Huy Phương, Lê Đại Thanh, Hoàng Tich Linh, Tô
Vũ, Tử Phác, Thanh Châu, Hữu Loan, Lưu Quang Thuận, Trần Công,
Trần Dần, Hồng Lực, Trần Thịnh, Trúc Lâm, Tạ Hữu Thiện,
Lộng Chương, Hoàng Huế, Phan Khôi, Sỹ Ngọc, Cao Nhị, Trần
Huyền Trân, Nguyễn Hữu Đang, Nguyễn Khắc Dực, Nguyễn Sáng,
Hoàng Cầm.

- Ngày 20 đến 28- 2- 1957 Đại hội văn nghệ toàn quốc lần
thứ II tại Hà Nội với gần 500 đại biểu. Trường Chinh sau
thất bại của CCRĐ đang muốn tìm một sự kiện để lật
lại thế cờ trong Đảng, kêu gọi đấu tranh đập nát luận
điệu phản động Nhân Văn Giai phẩm. Thành lập Hội Liên
hiệp văn học Nghệ thuật Việt Nam. Trong Ban chấp hành vẫn có
một số người tham gia, liên quan NVGP như hai Phó Tổng thư ký
Văn Cao, Lương Xuân Nhị…Ở nhiều Hội khác các ông Nguyễn
Sáng, Nguyễn Văn Tý, Hoàng Cầm, Hoàng Tích Linh, Nguyễn văn
Tỵ,…vẫn trúng Ban chấp hành.

- Riêng Hội Nhà văn Việt Nam, nhà văn Tô Hoài làm Tổng thư
ký. Hoàng Cầm, Hoàng Tích Linh vẫn trúng BCH. Báo Văn cơ quan
ngôn luận của Hội Nhà văn ra số I từ 10-5 do Nguyễn Công Hoan
làm Chủ bút, Nguyễn Tuân là Phó Chủ bút, Nguyên Hồng làm
Tổng thư ký tòa soạn. Nhà xuất bản Hội Nhà văn cũng được
thành lập do Tô Hoài làm Giám đốc, Hoàng Cầm làm Phó Giám
đốc.

Như vậy việc đánh NVGP đợt II đã kết thúc nhưng chưa có
kết quả khả quan. Tại các Hội VHNT một số người có vai
trò tích cực trong NVGP vẫn còn được đồng nghiệp tín nhiệm
bầu vào các vị trí cao, bất chấp những tai tiếng họ đã
gây ra trên mặt các số Nhân Văn và Giai Phẩm và sức ép từ
lời kêu gọi của Trường Chinh. Bản thân Trường Chinh cũng
không thể đẩy cao hơn tốc độ cuộc chiến chống NVGP vì ông
ta không còn đầy đủ quyền lực như trước nữa. Mặt khác
Liên Xô và Trung Quốc sau khi dẹp xong vụ Ba Lan - Hung Ga Ry vẫn
chưa tiến đến đỉnh dao động, chưa dứt khoát tiến công vào
những văn nghệ sĩ trí thức bị gọi là phái hữu. Bản thân
những người NVGP vẫn còn được sự ủng hộ của lãnh đạo
báo Văn, họ vẫn có thể tiếp tục đăng các sáng tác mới
trên báo này. Vào tháng 7 tháng 8- 1957 khi tạp chí Học Tập,
cơ quan ngôn luận của ĐCSVN lên tiếng phê phán báo Văn, Nguyên
Hồng, Nguyễn Tuân, Tô Hoài còn đứng ra tranh luận bảo vệ
quan điểm dân chủ của mình.

- Ảnh hưởng của trào lưu NVGP còn lan sang một tờ báo nhà
nước vừa ra đời là tờ bán nguyệt san Điện Ảnh, số 1 ra
ngày 20-7-1957. Trong 10 số đầu báo Điện Ảnh vẫn còn phê
phán bệnh công thức sơ lược của phim Liên Xô và Trung Quốc
để phải kiểm điểm công khai trong số Tết 1958.

- Ngày 27-9 báo Văn số 21 in bài Lời mẹ dặn của Phùng Quán.

- Ngày 15-11 báo Văn số 28 in bài thơ Hãy đi mãi của Trần Dần

- Trong thời gian này tại Trung Quốc, chiến dịch chống phái
hữu đã bắt đầu. Nữ nhà văn Đinh Linh người được Giải
thưởng văn học Stalin với tiểu thuyết Mùa xuân trên sông Tang
Càn bị khai trừ khỏi ĐCSTQ, sau đó bà bị ngồi tù cho tới
năm 1975.

- Trong thời gian này Hồ Chí Minh đi thăm Liên Xô, Mông Cổ,
CHDCND Triều Tiên có ghé thăm Bắc Kinh chứng kiến và có thể
học hỏi các kinh nghiệm tổ chức phong trào đánh phái hữu.
Việt Nam cử Tố Hữu, Huy Cận và Hà Xuân Trường sang học
tập kinh nghiệm, chính sách của Trung Quốc.

- Các chiến dịch chỉnh huấn văn nghệ diễn ra ở Liên Xô, Ba
Lan, CHDC Đức.

- Tại Sài Gòn nhóm trí thức Bách Khoa ra đời.

- Ngày 6-1-1958 ĐCSVN ra Nghị quyết 30 về việc chấn chỉnh công
tác văn nghệ. Nghị quyết này là một điển hình cho tình
trạng cực đoan về lãnh đạo văn nghệ của ĐCSVN, sau này nó
gần như bị loại bỏ không thấy đưa vào các tập văn kiện
lãnh đạo văn hóa văn nghệ của Đảng.

- Ngày 10-1-1958 báo Văn số 36 in truyện ngắn Ông Năm Chuột
của Phan Khôi. Đây là số báo Văn làm giọt nước tràn ly.
Đến số 37 báo bị đình bản. Từ đây kết thúc thời kỳ
phát ngôn công khai của nhóm NVGP. Năm 1958 là năm đen tối của
họ, đấu tố, kỷ luật, ngồi tù, cải tạo lao động…

- Từ cuối tháng 1 đến cuối tháng 2-1958 Lớp học đấu tranh
tư tưởng lần thứ 1 tại Thái Hà ấp với 272 văn nghệ sĩ
đảng viên tham dự.

- Từ 3-3 đến 14-4 Lớp học đấu tranh tư tưởng lần 2 cũng
tại Thái Hà ấp với 304 cán bộ văn hóa văn nghệ tham dự.
Trong khi họp thì ngày 10-4 công an Hà Nội bắt giam Nguyễn Hữu
Đang, Thụy An, Trần Thiếu Bảo…

- Ngày 4-6 Hội nghị Ban chấp hành Hội Liên hiệp VHNTVN họp
tổng kết cuộc đấu tranh chống NVGP. Tố Hữu đọc báo cáo
Qua cuộc đấu tranh chống nhóm phá hoại Nhân Văn-Giai Phẩm
trên mặt trận văn nghệ (15).

- Ngày 5-6 Nghị quyết với chữ ký của 800 văn nghệ sĩ hoan
nghênh kết quả thắng lợi của cuộc đấu tranh chống NVGP.

- Ngày 2-7 Ban chấp hành mới của Hội Nhà văn Việt Nam bầu
Tổng thư kí mới là Nguyễn Đình Thi. Chủ tịch BCH nguyễn
Công Hoan, Phó Chủ tịch Tú Mỡ, Tổng thư ký Tô Hoài chỉ còn
là Ủy viên Ban thường vụ. Phó Tổng thư ký Nguyễn Xuân Sanh,
Ủy viên thường vụ Nguyên Hồng, Tế Hanh, Đoàn Giỏi chỉ còn
là Ủy viên BCH. NXB Hội Nhà văn sáp nhập vào NXB Văn học của
Bộ Văn hóa. NXB này cũng bị kết tội đã xuất bản một số
tác phẩm bị coi là non yếu về tư tưởng, một số tác phẩm
từ trước 1945 thiếu chọn lọc, hoặc xuất bản một số tác
phẩm nước ngoài có ý tuyên truyền cho tư tưởng trái với
chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa.

- Ngày 7-7 Thông báo kỷ luật các văn nghệ sĩ đã tham gia NVGP.
Hoàng Cầm bị cảnh cáo, khai trừ khỏi BCH HNV, khai trừ 1 năm
khỏi HNV. Cho Hoàng Tích Linh rút khỏi BCH. Phan Khôi, Trương
Tửu, Thụy An bị khai trừ vĩnh viễn khỏi HNV. Khai trừ trong
thời hạn 3 năm đối với Lê Đạt, Trần Dần. Khai trừ 1 năm
khỏi HNV đối với Phùng Quán. Cảnh cáo một số người:

- Hội Mỹ thuật cảnh cáo Sĩ Ngọc, cho Sĩ Ngọc và Nguyễn
Sáng rút khỏi BCH. Khai trừ Trần Duy khỏi HMT.

- Hội Nhạc sĩ cho Văn Cao, Nguyễn Văn Tý rút khỏi BCH. Khai
trừ 3 năm Tử Phác, Đặng Đình Hưng ra khỏi HNS.

- Tại các đợt học tập chỉnh huấn tại các trường Sư
phạm và Tổng hợp Hà Nội các Giáo sư Nguyễn Mạnh Tường,
Đào Duy Anh, Trương Tửu, Trần Đức Thảo cũng bị đưa ra cho
giáo viên và sinh viên đấu tố, bị miễn nhiệm thôi giảng
dạy. Ngoài ra còn nhiều người khác cũng chịu kỷ luật như
Cao Xuân Hạo, Phan Ngọc, Cao Xuân Huy,… Một số sinh viên cũng
bị kỷ luật như Bùi Quang Đoài (Thái Vũ), Văn Tâm, Phan Kế
Hoành, Hà Thúc Chỉ (Thúc Hà)…

- Một số trí thức là nhân sĩ đã có thái độ ủng hộ NVGP
cũng chịu các hình thức đối xử như Vũ Đình Hòe, Đỗ Đức
Dục, Hoàng Văn Đức, Đặng văn Ngữ, Nguyễn Tấn Gi Trọng…
Ngoài ra tại các địa phương những giáo viên, cán bộ, học
sinh có hưởng ứng NVGP mua báo NVGP đều bị xử lý với nhiều
hinh thức.

- Trong vòng ba đến bốn tháng các VNS đi cải tạo lao động
tại các nhà máy, nông trường, hợp tác xã… Một số người
phải cư trú lâu dài tại các địa phương như Hoàng Tố
Nguyên, Nguyễn Bính, Hải Bằng, Trần Lê Văn, Nguyễn Khắc
Dực…

- Tiếp tục các đợt lao động cải tạo

- Phan Khôi từ trần ngày 16 tháng Giêng 1959 thọ 73 tuổi.

- Sau khi báo Văn bị đình bản, báo Văn Học ra đời do Nguyễn
Đình Thi làm Chủ nhiệm.

- Nhà xuất bản Hội Nhà văn bị sáp nhập vào Nhà xuất bản
Văn Học của Bộ Văn hóa.

- Nhất Linh thành lập nhóm Văn Hóa Ngày Nay ở Sài Gòn.

- Mao Trạch Đông phát động chiến dịch Đại nhảy vọt.

- Pasternak nhà văn xô viết đầu tiên được Giải thưởng văn
học Nobel, không được sang Thụy Điển nhận giải.

- Ngày 10-12-1959 Tòa án nhân dân Hà Nội khai mạc phiên tòa xử
Vụ án gián điệp hoạt động phá hoại hiện hành. Kết quả
tuyên án như sau:

<div class="special_quote">+ Nguyễn Hữu Đang 15 năm tù giam, 5 năm
quả chế sau khi ra tù.

+ Lưu Thị Yến tức Thụy An 15 năm tù giam, 5 năm quản chế sau
khi ra tù,

+ Trần Thiếu Bảo tức Minh Đức 10 năm tù giam, 5 năm quản
chế sau khi ra tù.

+ Phan Tại 6 năm tù giam, 3 năm quản chế.

+ Lê Nguyên Chí 5 năm tù giam, 3 năm quản chế.</div>

– Bắt đầu xung đột hai nước lớn trong phe XHCN Liên Xô và
Trung Quốc.

– Đại hội ĐCSVN lần thứ III. Lê Duẩn được bầu làm
Tổng bí thư. Trường Chinh chỉ còn phụ trách công tác lý
luận và Tạp chí Học Tập.

- Phùng Cung bị bắt.

- Vụ án xét lại chống Đảng. Bắt giam Hoàng Minh Chính, Vũ
Đình Huỳnh, Đặng Kim Giang, Trần Minh Việt, Trần Thư, Vũ Thư
Hiên, Lê Trọng Nghĩa, Huy Vân…

- Thụy An, Nguyễn Hữu Đang ra tù.

– Phùng Cung ra tù.

- Hoàng Cầm bị bắt cùng Hoàng Hưng vì việc định đưa tập
thơ Về Kinh Bắc ra nước ngoài.

- Đại hội ĐCSVN lần thứ VI với đường lối đổi mới,
cởi trói cho Văn Hóa Nghệ Thuật.

- Trần Độ được cử làm Trưởng ban Văn hóa văn nghệ trung
ương.

- Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh gặp gỡ văn nghệ sĩ, trí thức
tiêu biểu, với lời phát biểu nổi tiếng: Hãy tự cứu mình
trước khi trời cứu.

- Nghị quyết 05 Bộ Chính trị ĐCSVN: Đổi mới và nâng cao
trình độ lãnh đạo, quản lý văn học nghệ thuật và văn
hóa, phát huy khả năng sáng tạo, đưa văn học, nghệ thuật và
văn hóa phát triển lên một bước mới.

- Công an và các ban ngành liên quan tiến hành làm chính sách cho
các đối tượng NVGP. Tác giả viết báo cáo về tình hình các
đối tượng NVGP và đề xuất phương hướng giải quyết chế
độ chính sách.

- Phục hồi hội tịch cho Trần Duy, Trần Dần, Hoàng Cầm,
Hoàng Tích Linh, Lê Đạt, Phùng Quán. Giải quyết chế độ
lương hưu cho Nguyễn Hữu Đang, Phùng Cung.

- Hoàng Cầm in tập thơ trở lại đầu tiên Mưa Thuận Thành,
NXB Văn hóa.

- Phùng Quán in trở lại công khai đầu tiên trên báo Quảng Nam-
Đà Nẵng Trường ca Cây Cà.

- Văn Cao xuất bản tập thơ Lá, NXB Tác phẩm mới.

- Nguyễn Hữu Đang được chuyển lên Hà Nội, được cấp nhà.

- Tháng 4, BCHTƯ ĐCSVN ra thông báo về hai vụ án NVGP và Xét
lại chống Đảng. Quan điểm của Đảng là không thừa nhận
sai lầm, vẫn đánh giá hai vụ án như trước đây.

- Trần Dần xuất hiện trở lại với tập thơ Bài thơ Việt
Bắc, NXB Hội Nhà văn

- Từ 23-11 đến 10-12 Hội Nghệ sĩ tạo hình Việt Nam mở
Triển lãm tranh Trần Duy tại Nhà triển lãm tranh 16 Ngô Quyền
Hà Nội.

– Hoàng Cầm xuất bản kịch thơ Kiều Loan

– Hoàng Cầm xuất bản Bên kia sông Đuống, NXB Văn hóa

- Lê Đạt xuất bản tác phẩm trở lại đầu tiên Bóng chữ,
NXB Hội Nhà văn.

- Hoàng Cầm in được tập thơ Về Kinh Bắc, NXB Văn Học.

- NXB Văn Học in Tuyển tập Văn Cao

- Trần Dần in Tiểu thuyết thơ Cổng Tỉnh, NXB Hội Nhà văn.

- Phùng Cung xuất hiện trở lại lần đầu tiên với tập thơ
Xem Đêm, NXB Văn hóa – Thông tin.

- NXB Hội Nhà văn in Tuyển tập thơ Phùng Quán.

- Tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho Đặng Văn Ngữ, Cao Xuân
Huy, Văn Cao, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Sáng.

- Bắt đầu in lại các tác phẩm cũ trước 1945 của Phan Khôi.
Đáng chú ý là Lại Nguyên Ân đã sưu tầm và cho xuất bản
Tác phẩm đăng báo hàng năm của Phan Khôi, các tập 1928, 1929,
1930, 1931…

- Bắt đầu in một vài tác phẩm mới của Trần Đức Thảo.

- Trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho Đào Duy Anh, Trần Đức
Thảo, Ngyễn Bính, Nguyễn Văn Tỵ, Nguyễn Sỹ Ngọc, Lộng
Chương, Nguyễn Văn Tý.

- NXB hội Nhà văn in Hoàng Cầm Tác phẩm 3 tập.

- NXB Văn hóa-Thông tin xuất bản cuốn Nguyễn Bách Khoa - Khoa
học văn chương. (NBK là một bút danh của Trương Tửu).

- Tặng Giải thưởng Nhà nước cho Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê
Đạt, Phùng Quán, Yến Lan, Phạm Kỳ Nam.

- NXB Lao Động xuất bản TRƯƠNG TỬU - Tuyển tập nghiên cứu
phê bình 1088 trang khổ 16-24.

- Tuyển tập Trần Dần Thơ 492 trang khổ 15-23 được NXB Đà
Nẵng xuất bản. Gồm tất cả những bài thơ tiêu biểu của
ông, kể cả các bài đã in trong báo NV-GP. Cơ quan chức năng can
thiệp, bị công luận phản đối, sau xử phạt vi phạm hành
chính.

- Tại Ngày Thơ Việt Nam ở Văn Miếu có Cây Thơ Thanh Tâm
Tuyền.

- Tuyển tập thơ Lê Đạt Đường Chữ 644 trang khổ 16-24 do NXB
Hội Nhà văn in. Cũng gồm tất cả các bài thơ đã in và bị
cấm trong thời kỳ NVGP.

- Tháng 4 tại Đại hội cơ sở các Chi hội Điện ảnh lực
lượng vũ trang các đại biểu Nguyễn Thành Lập, Lê Thi, Thái
Kế Toại lên tiếng đề nghị xem xét tới những nghệ sĩ
điện ảnh đã tham gia NVGP như Phạm Kỳ Nam, Phan Vũ, Hồng
Lực, Trần Công, Trần Thịnh, Cao Nhị, Vũ Phạm Từ, Nắng Mai
Hồng…

- Chuẩn bị cho Đại hội lần thứ VIII Hội Nhà văn Việt Nam
tổ chức viết Biên niên sự kiện và Lịch sử Hội bàn đến
việc viết về NVGP như thế nào.

(Còn tiếp)

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6078), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Dân Luận

Pages

Lê Hoài Nguyên - Vụ Nhân Văn Giai Phẩm từ góc nhìn một trào lưu tư tưởng dân chủ, một cuộc cách mạng văn học không thành (2)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Copyright Text