các hoạt động hợp tác với hải quân Việt Nam trong tuần này
bị báo chí Trung Quốc miêu tả với cáo buộc là Việt Nam
"thách thức chủ quyền của Trung Quốc tại quần đảo Tây
Sa" (tức Hoàng Sa của Việt Nam).</strong></em>
Kết nối hai sự kiện không liên quan với nhau: việc phái đoàn
quan chức Chính phủ và quân đội Việt Nam thăm tàu sân bay USS
George Washington ở ngoài khơi Đà Nẵng hôm Chủ nhật 8-8 với
việc thứ Năm tuần trước (5-8) người phát ngôn Bộ Ngoại
giao nước ta Nguyễn Phương Nga ra tuyên bố phản đối việc
Trung Quốc khảo sát địa chất tại vùng đảo Hoàng Sa từ
tháng 5 vừa qua, báo China Daily số ra ngày thứ Hai 9-8 đăng bài
xã luận nhận định: "Được Mỹ hậu thuẫn, Việt Nam cố
tình dựng lên vấn đề biển Đông, nhắm tới quốc tế hóa
vấn đề này để làm một đối trọng mạnh mẽ hơn với Trung
Quốc". Báo này còn cho rằng "Việt Nam đang bị Mỹ biến thành
công cụ để cân bằng lại sự phát triển của Trung Quốc".
Thực chất lời cáo buộc này như thế nào? Trước tiên cần
thấy rằng, cả hai sự kiện này đều không mới, mà diễn ra
thường xuyên trong hoạt động ngoại giao của Việt Nam. Về
chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với quần
đảo Hoàng Sa (mà Trung Quốc gọi là Tây Sa, tên quốc tế là
Paracel Islands), tuyên bố của bà Nguyễn Phương Nga không biểu
hiện sự thay đổi nào trong chính sách trước sau như một của
Chính phủ Việt Nam đối với phần lãnh thổ này.
Chuyến thăm viếng tàu sân bay USS George Washington hôm Chủ nhật
8-8 của phái đoàn Chính phủ và quân đội Việt Nam cũng vậy;
không phải là sự kiện mới mà từ năm ngoái phái đoàn này
đã viếng thăm tàu sân bay USS John C. Stennis. Từ năm 2003 đến
nay năm nào cũng có tàu chiến Mỹ ghé thăm các hải cảng Việt
Nam, giống như tàu chiến của quân đội nhiều nước khác, kể
cả Trung Quốc. Hơn thế nữa, các hoạt động nhân đạo và
hợp tác của hải quân Mỹ với hải quân Việt Nam đang diễn
ra đều nằm trong khuôn khổ kỷ niệm 15 năm ngày bình thường
hóa quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Vậy thì tại sao Trung Quốc lại lên án Việt Nam trước những
hoạt động có tính "thông lệ" này? Theo giới phân tích, cái
gai trong mắt người Trung Quốc không phải là Việt Nam mà là
Mỹ và sự thay đổi trong chính sách của chính quyền Barack
Obama đối với khu vực Đông Á và Đông Nam Á.
Sự thay đổi này bộc lộ rõ nhất tại Diễn đàn khu vực
châu Á (ARF) lần thứ 17 vừa diễn ra tại Hà Nội hai tuần
trước, khi Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố: "Hoa Kỳ
có lợi ích quốc gia trong việc tự do lưu thông hàng hải, tự
do tiếp cận các vùng biển châu Á và việc tôn trọng luật
pháp quốc tế tại biển Đông. Chúng tôi phản đối việc đe
dọa hoặc sử dụng vũ lực của mọi bên có tuyên bố chủ
quyền".
Bà Clinton cũng đề nghị 10 nước ASEAN và Trung Quốc thỏa
thuận một "bộ quy tắc ứng xử khu vực" có tính ràng buộc
và đề xuất thành lập một cơ chế quốc tế để hòa giải
những sự chồng lấn về lãnh thổ mà các nước bên bờ biển
Đông đưa ra. Hai ngày sau ARF 17, trên trang web của Bộ Ngoại
giao Trung Quốc, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì gọi
tuyên bố của bà Clinton là "một cuộc tấn công".
Vậy tại sao Trung Quốc không trực tiếp "đấu tranh" với Mỹ
mà nhắm vào Việt Nam? Theo giới phân tích, Trung Quốc muốn
đánh lạc hướng dư luận về bản chất cuộc xung đột
Mỹ-Trung chung quanh vấn đề biển Đông. Thực tế lịch sử cho
thấy, tranh thủ thời gian người Mỹ sa lầy tại các chiến
trường Iraq và Afghanistan, nhờ kinh tế phát triển nhanh chóng,
Trung Quốc đã từng bước biến biển Đông thành ao nhà của
mình. Những hành động đó của Trung Quốc đe dọa quyền lợi
hợp pháp của nhiều nước, kể cả Mỹ, buộc Mỹ phải quay
lại bảo vệ các đồng minh lâu đời tại khu vực này như
Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines, Malaysia và Indonesia.
Giờ đây người Mỹ đã quay lại Đông Nam Á, thách thức trực
tiếp những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên biển
Đông và đề xuất cơ chế giải quyết xung đột trên vùng
biển này. Nếu là một cường quốc có trách nhiệm, muốn
giải quyết những bất đồng về chủ quyền trên biển Đông
một cách công bằng và hòa bình, Trung Quốc nên ủng hộ một
sự tham vấn quốc tế như đề nghị của Mỹ thay vì khăng
khăng coi biển Đông là "lợi ích cốt lõi" của mình, không
thương thảo và không nhân nhượng.
Cũng nên lưu ý rằng, khi mới lên cầm quyền, tổng thống Mỹ
Barack Obama đã chủ trương chính sách "giao kết" (engagement),
muốn Trung Quốc thể hiện trách nhiệm cùng phương Tây giải
quyết những vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, cân
bằng thương mại, chương trình vũ khí hạt nhân của Iran, Bắc
Triều Tiên... nhưng gần hai năm qua kỳ vọng ấy đã không
được phía Trung Quốc đáp ứng. Đó chính là nguyên nhân sâu
xa dẫn tới xung đột Trung-Mỹ hiện nay không chỉ ở hồ sơ
biển Đông mà trong nhiều lĩnh vực khác.
Lẽ ra phải nhìn thẳng vào sự thật và tìm cách giải quyết
với Mỹ, Trung Quốc lại quy trách nhiệm cho các nước nhỏ như
Việt Nam "lôi kéo Mỹ vào biển Đông để ngăn chặn sự phát
triển của Trung Quốc". Lối tư duy đó không phản ánh đúng
bản chất của vấn đề.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6091), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét