Điện ảnh Nga vừa kỷ niệm 40 năm ngày ra đời bộ phim
"Mặt trời trắng trên sa mạc". Suốt 4 thập niên qua nó
luôn giữ vững vị trí hàng đầu trong số những phim được
yêu thích nhất của Nga và các nước trong Cộng đồng Các
quốc gia độc lập (SNG).
Chiến sĩ Hồng quân Nga Fedor Sukhov, cứu những người đẹp
trong hậu cung của tên trùm phiến loạn Abdulla tại một nước
Trung Á trong cuộc nội chiến thập niên 1920, đã trở thành
hình tượng mang tính biểu tượng cao của điện ảnh Liên Xô.
Phim được quay năm 1969 tại Xưởng phim thử nghiệm - hình
thành trên cơ sở hai hãng phim lớn của Liên Xô hồi đó là
Mosfilm và Lenfilm với người đứng đầu là đạo diễn huyền
thoại Grigori Chukhrai. Lẽ ra việc dàn dựng bộ phim theo kịch
bản của Valentin Ezhov và Rustam Ibragimbekov được trao cho đạo
diễn nổi tiếng khi đó là Andrei Mikhalkov-Konchalovsky. Nhưng ông
này khi đọc kịch bản chỉ thấy những pha hành động mạo
hiểm, nên đã từ chối.
Một loạt đạo diễn danh tiếng khác như Vitautas Zhalakyavichus,
Yuri Chulyukin, Andrei Tarkovsky cũng từ chối và kịch bản được
trao cho Vladimir Motyl - người vừa gây được tiếng vang với
phim "Zhenya, Zhenechka và Katyusha". Motyl lúc đầu cũng không
thích kịch bản, vì ông thấy có gì đó không nghiêm túc trong
chuyện một chiến sĩ Hồng quân cứu những người đẹp trong
hậu cung, nhưng Chukhrai và Ezhov đã thuyết phục được ông
bằng cam kết cho ông tự do tuyệt đối trên trường quay.
<img src="http://img441.imageshack.us/img441/3090/008qj.jpg" alt="" />
Tháng 8.1968, Motyl bắt đầu quay những cảnh đầu tiên tại
Dagestan. Đoàn phim dựng bối cảnh bên bờ biển Kaspy. Tên phim
ban đầu là "Hãy cứu hậu cung", nhưng bị các quan chức
điện ảnh dè bỉu, nên đoàn phim phải tìm một cái tên nào
đó hấp dẫn hơn. "Mặt trời trắng trên sa mạc" ra đời
là kết quả của cả một tập thể.
11.11.1968, hội đồng nghệ thuật của Xưởng phim thử nghiệm
xem phần phim đã in tráng xong. Đạo diễn bị chỉ trích là
không có năng lực chuyên môn. Bộ phim bị dừng lại mặc dù
đã quay được 2/3. Lãnh đạo xưởng phim tính đến phương án
trao bộ phim cho đạo diễn Vladimir Basov làm nốt, nhưng ông từ
chối. Họ định huỷ dự án, nhưng Bộ Tài chính từ chối
quyết toán số 300 nghìn rúp đã chi. Kết cục là xưởng phim
phải xem lại ngân sách, cấp bổ sung tiền để hoàn thành bộ
phim.
Từ tháng 11.1968 đến tháng 1.1969, bộ phim được tiếp tục
quay, đồng thời nhạc nền và bài hát cũng được thu âm.
Đầu năm 1969, bộ phim được hoàn tất. Hội đồng nghệ
thuật yêu cầu đạo diễn sửa lại khá nhiều cảnh. Từ tháng
5 đến tháng 7.1969, những cảnh đó được quay lại, bộ phim
thay đổi gần như hoàn toàn, thậm chí có hẳn một cái kết
khác. Tuy nhiên, bộ phim vẫn không được hội đồng nghệ
thuật gật đầu. Ngày 18.9.1969, diễn ra buổi chiếu nghiệm thu.
Ông Vladimir Surin - Giám đốc Hãng Mosfilm cũng không hài lòng
với chất lượng của bộ phim và không ký biên bản nghiệm
thu.
<img src="http://img33.imageshack.us/img33/4216/009zl.jpg" alt="" />
Số phận của bộ phim được quyết định một cách rất tình
cờ. Vào một ngày thu 1969, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên
Xô Lenonid Brezhnev muốn xem một bộ phim mới của điện ảnh
trong nước tại nhà nghỉ của mình. Người trực kho tư liệu
phim đã liều gửi "Mặt trời trắng trên sa mạc" ra mắt
nhà lãnh đạo tối cao. Và thật bất ngờ, ông Brezhnev rất
thích bộ phim này.
Ngày 14.12.1969 tại Nhà điện ảnh ở Leningrad diễn ra buổi
công chiếu hạn chế cho lãnh đạo và các nhà làm phim. Hơn 3
tháng sau (ngày 30.3.1970), phim được công chiếu ở Mátxcơva và
ngay lập tức thu hút đông đảo khán giả tới xem. Xưởng phim
nhận được vô số thư khen ngợi từ khán giả và yêu cầu
làm tiếp tập hai. Phim được bán cho 100 nước và hợp đồng
khai thác cứ 2-3 năm lại được gia hạn. Rất nhiều câu thoại
trong phim được đem ra sử dụng ngoài đời và trở thành
những câu tục ngữ mới.
Bộ phim nổi tiếng đến nỗi tất cả các phi công vũ trụ
Liên Xô và Nga đều phải xem vào buổi tối trước ngày bay lên
trạm quỹ đạo. Thậm chí trên Trạm Vũ trụ Quốc tế cũng có
sẵn một bản phim video để các phi công có thể xem bất cứ
lúc nào. Nhân vật hải quan Pavel Vereshagin trở thành biểu
tượng của ngành hải quan Nga. Năm 2007, người ta đã cho dựng
đài kỷ niệm ông gần cục hải quan ở Kurgan và Amvrosievk
(tỉnh Donetsk).
Sau khi gây được tiếng vang trên màn ảnh Liên Xô, bộ phim đã
được đề cử Giải thưởng Quốc gia Liên Xô, nhưng không rõ
vì nguyên nhân gì mà nó không được bất cứ giải thưởng
chính thức nào dưới thời Xôviết. Chỉ mãi đến năm 1998,
phim mới được trao Giải thưởng Quốc gia LB Nga.
[video:http://www.youtube.com/watch?v=pbXVSSiaORc&feature=player_embedded]
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5386), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét