Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam:
Từ thông tin của bộ trưởng bộ GTVN có thể tính ra:
<em>Tỉ suất lợi nhuận hàng năm trên tổng số vốn đầu tư
chỉ từ 0,87% đến 0,72%, thời gian hoàn vốn từ 114,8 đến 138
năm!</em></div>
Khi tính toán đầu tư một Dự án, Nhà đầu tư quan tâm nhiều
nhất, là hiệu quả kinh tế của Dự án. Trong trường hợp
Đường sắt cao tốc Bắc Nam, không chỉ là Nhà Đầu tư, mà
mọi Công dân và các cấp Lãnh đạo đất nước đều hết
sức quan tâm.
Chúng tôi rất ngạc nhiên khi đọc "Báo cáo đầu tư xây
dựng" của Tổng Công ty đường sắt Việt Nam, dài 33 trang,
chỉ nói vắn tắt không đầy 2 trang về hiệu quả kinh tế -
xã hội của Dự án, nhất là phần hiệu quả kinh tế chỉ có
mấy dòng kết luận sơ sài và không có một chút thuyết minh
nào. Tương tự, trong "Tờ trình của Chính phủ trình Quốc
hội" do Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng, thay mặt Chính phủ,
thừa ủy quyền Thủ tướng ký, phần thuyết minh hiệu quả
kinh tế của Dự án còn sơ sài hơn nữa.
Ngày 17 tháng 4 năm 2010, Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng báo cáo
TVQH, Tổng vốn đầu tư toàn Dự án là 55,853 tỷ USD, trong đó
phần vốn đầu tư cho Thiết bị là 9,587 tỷ USD. Khi trả lời
câu hỏi về hiệu quả kinh tế của Dự án, ông Bộ trưởng
nói đại ý: Vốn đầu tư cho Phần xây dựng công trình sẽ do
Chính phủ chịu, không phải thu hồi, Nhà đầu tư chỉ đầu
tư Phần thiết bị và tổ chức kinh doanh vận hành, nên chỉ
dự kiến thu hồi vốn thiết bị, và Thời gian thu hồi vốn
thiết bị nhanh nhất là từ 10 đến 12 năm. Trong "Báo cáo
đầu tư xây dựng" và trong "Tờ trình của Chính phủ trình
Quốc hội" cũng viết Thời gian thu hồi vốn thiết bị nhanh
nhất là từ 10 đến 12 năm.
Từ văn bản cũng như từ câu trả lời của ông Bộ trưởng,
tức là từ chính nguồn thông tin của chính ông Bộ trưởng,
chúng tôi xin đưa ra một vài phân tích, để thấy rõ thực
chất hiệu quả kinh tế của Dự án này.
Căn cứ vào Thời gian thu hồi vốn đầu tư, có thể tính
được Lợi nhuận hàng năm của Dự án. Sẽ tính cho 2 trường
hợp 10 năm và 12 năm của ông Bộ trưởng.
Với Thời gian thu hồi vốn đầu tư Thiết bị là 10 năm, thì
Lợi nhuận hàng năm của toàn Dự án sẽ là 9,587 tỷ USD/10 năm
= 0,958 tỷ USD/năm,
Tương tự, với Thời gian thu hồi vốn đầu tư Thiết bị là
12 năm, thì Lợi nhuận hàng năm của toàn Dự án sẽ là 9,587
tỷ USD/12 năm = 0,797 tỷ USD/năm.
Có thể tính Tỷ suất lợi nhuận hàng năm trên Tổng vốn
đầu tư bằng cách lấy Tổng đầu tư chia cho Lợi nhuận hàng
năm.
Vấn đề ở đây là: Tổng vốn đầu tư của toàn Dự án có
phải là 55,853 tỷ USD hay không? Câu trả lời phụ thuộc rất
nhiều yếu tố, nhưng ở đây chúng tôi chỉ xét một yếu tố
rất đơn giản và rất rõ ràng: Tuổi thọ của công trình xây
dựng và Tuổi thọ của thiết bị.
"Báo cáo đầu tư" và "Tờ trình" không nói rõ Tuổi thọ
của công trình xây dựng này là bao nhiêu năm. Nhưng chúng ta có
thể ước tính tối đa là 100 năm. Điều này có thể minh
chứng một cách trực quan. Ví dụ cầu Long Biên khánh thành năm
1904, đến nay hơn 100 tuổi vẫn còn làm việc, tuy không còn
giữ được vai trò ban đầu của mình nữa, hoặc như đường
sắt Xuyên Việt khánh thành năm 1939, đến nay đã được 71
tuổi, vẫn là tuyến đường sắt trụ cột của Việt Nam.
"Báo cáo đầu tư" và "Tờ trình" cũng không nói rõ Tuổi
thọ của Thiết bị là bao nhiêu năm. Tuổi thọ của Thiết bị
trong ngành GTVT hiện nay là khoảng 10 đến 15 năm. Điều này
cũng có thể thấy một cách trực quan, ví dụ một chiếc Ô tô
"xịn" chỉ mới 10 tuổi đã trở thành "đồ cổ" lỗi
thời lỗi mốt. Đặc biệt, các thiết bị điện tử tin học
tự động hóa, chỉ 4, 5 năm hoặc vài ba năm đã buộc phải
thay thế, vì không còn đáp ứng được những tiến bộ vũ bão
của công nghệ. Trường hợp các thiết bị của đường sắt
cao tốc, là loại thiết bị hiện đại, chắc chắn sử dựng
nhiều công nghệ cao và trình độ tự động hóa rất cao, chúng
ta khó xác định được chính xác tuổi thọ, nhưng ở đây có
thể tạm tính với con số hết sức lạc quan là 15 năm.
Như vậy, vốn đầu tư cho thiết bị 9,583 tỷ USD chỉ có giá
trị trong 15 năm. Sau 15 năm Chủ đầu tư lại phải sắm mới.
Cứ tạm cho rằng, sau mỗi 15 năm, giá thiết bị không thay
đổi, nghĩa là sau mỗi 15 năm chúng ta lại buộc phải bỏ ra
9,583 tỷ USD để sắm mới. Nếu không sắm mới thì Công trình
Đường sắt cao tốc chỉ còn bỏ hoang.
Với tuổi thọ của công trình là 100 năm, số lần mua sắm
thiết bị sẽ là 100/15 lần. Số lần mua sắm thiết bị sau
lần sắm đầu tiên là (100/15 -1) lần. Tổng số tiền mua sắm
thiết bị về sau, sau 15 năm đầu tiên, là:
(100/15 – 1) x 9,583 tỷ USD = 54,304 tỷ USD.
Tóm lại, để Dự án vận hành trong suốt tuổi thọ, thì Tổng
vốn đầu tư sẽ là:
55,853 tỷ USD + 54,304 tỷ USD = 110,157 tỷ USD.
Có thể tính được Tỷ suất lợi nhuận hàng năm trên Tổng
vốn đầu tư trong 2 trường hợp của Ông Bộ trưởng:
- Với Lợi nhuận hàng năm của toàn Dự án là 0,958 tỷ
USD/năm, Tỷ suất lợi nhuận hàng năm trên Tổng vốn đầu tư
sẽ là: (0,958 tỷ USD/năm)/ 110,157 tỷ USD = 0,87%
- Với Lợi nhuận hàng năm của toàn Dự án là 0,797 tỷ
USD/năm, Tỷ suất lợi nhuận hàng năm trên Tổng vốn đầu
tư sẽ là: (0,797 tỷ USD/năm)/ 110,157 tỷ USD = 0,72%
Cũng có thể tính được Thời gian thu hồi Vốn Đầu tư của
Dự án:
- Với Lợi nhuận hàng năm của toàn Dự án là 0,958 tỷ
USD/năm, Thời gian thu hồi Vốn Đầu tư của Dự án sẽ là:
110,157 tỷ USD/(0,958 tỷ USD/năm) = 114,8 năm
- Với Lợi nhuận hàng năm của toàn Dự án là 0,797 tỷ
USD/năm, Thời gian thu hồi Vốn Đầu tư của Dự án sẽ là:
110,157 tỷ USD/(0,797 tỷ USD/năm) = 138 năm
Chúng tôi thấy những con số này rất ấn tượng, và đáng suy
nghĩ. Chúng phản ánh rất rõ ràng và rất khách quan hiệu quả
kinh tế của Dự án.
Xin lưu ý rằng trong điều kiện không có những thông tin đầy
đủ và chi tiết về Dự án, những tính toán trên đây chỉ
dựa trên những nguyên tắc cơ bản, cho nên độ chính xác của
tính toán ở mức vừa phải, có thể chấp nhận được. Còn
nếu có đầy đủ thông tin về Dự án, để có thể tính toán
chính xác hơn, chúng tôi nghĩ rằng kết quả tính toán sẽ còn
ấn tượng hơn và đáng suy nghĩ hơn!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5401), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét