Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi
đồng. Tôi cũng gửi lời chào thân ái đến các đồng chí,
các bầu bạn, và các cháu thanh niên nhi đồng quốc
tế.</em>" - Hồ Chí Minh (<a
href="http://chuyentrang.tuoitre.vn/TheoguongBac/ArticleView.aspx?ChannelID=408&ArticleID=332907">Di
chúc</a>, ngày 10 tháng 5 năm 1969)
Tôi đã có lần phiêu lưu – từ Vũng Tầu về đến
tận Sài Gòn – trên một chuyến xe đò chở nặng khách
hàng, cùng với nỗi âu lo (có thể nhìn thấy được)
trên nét mặt của từng người. Khi đất nước còn trong
cảnh ngăn sông cách chợ, di chuyển trên một đoạn
đường dài mấy mươi cây số – từ địa phương này,
đến địa phương kia – là một khoảng cách rất "nhiêu
khê", và "mạo hiểm", đối với nhiều người. Riêng
tôi nhẹ tênh, chỉ có hai tay đút túi, nên được cho lên
băng trước – ngồi giữa bà chủ xe và ông chồng, đang
cầm lái.
Phụ xe ở Việt Nam vốn là một nghề vất vả, và vất
vả nhất là lúc… cách mạng (vừa) về! Ngoài chuyện
đón khách, thu tiền, sắp xếp chỗ ngồi và hàng hóa,
còn phải tất bật lo lót ở các trạm kiểm soát. Chi
nhiều quá thì lỗ mà chung ít quá thì đi (e) không lọt.
Ét xe – do đó – phải năng nổ, tháo vát, nhanh tay, lẹ
mắt, và… lẹ miệng. Những "đức tính" cần thiết
này, bà chủ chiếc xe đò – kiêm luôn việc của lơ xe,
hôm ấy – đều không thiếu, hoặc có dư. Lúc thì lớn
bà la lớn quát tháo đòi thêm tiền hành khách, khi thì
bà xởi lởi tươi cười nhỏ nhẹ với những chú công
an, và trong lúc xe lăn bánh thì bà chuyển vai – từ phụ
xe, sang… phụ lái:
"<em>Tắp qua lề trái, tắp qua lề trái… coi chừng, coi
chừng ổ gà bên phải…</em>"
"<em>Rà thắng, rà thắng, chậm chậm, chậm chậm, coi
chừng mấy đứa nhỏ bán hàng rong…</em>"
"<em>Thắng, thắng, thắng liền…, thấy ông già muốn
qua đường không?</em>"
"<em>Quẹo, quẹo, quẹo… nha…</em>"
"<em>Stop, stop, stop…</em>"
Bà mím môi, trợn mắt, ngoẹo cổ, nghiêng người, đạp
chân… – tùy theo tình huống. Tôi liếc nhìn ông chồng
(vẫn điềm nhiên cầm lái) và thoáng có ý nghĩ rằng
đây chính là một vị Bồ Tát hoá thân. Ngài hiện
diện giữa cõi trần – đầy bi ai, hệ lụy – để dạy
cho chúng sinh một bài học sống động về gương điềm
đạm, và nhẫn nại.
Tất nhiên, đây chỉ là một ý nghĩ viển vông. Ông chủ
xe cũng chỉ là một người trần. Và sức người, tất
nhiên, có hạn:
"<em>Đ… mẹ, sao mà mày… bao la quá vậy Tám!</em>"
<div class="boxright220"><img
src="http://tuongnangtien.files.wordpress.com/2010/06/tre-tho-1.jpg?w=305&h=278"
/><div class="textholder">Trẻ thơ lang thang. Nguồn: RFA</div></div>
Bà Tám, quả tình, có hơi bao biện và bao la (quá) thật.
Chớ phụ nữ, nói chung, ai mà không… bao la chút đỉnh –
đúng không? Thuộc tính này, khách quan mà xét, ít thấy
ở những người khác phái. Đàn ông, tuy thế, khi đã
"chịu" bao la thì mấy chả cũng ("trời /biển") hết
biết luôn.
Hồ Chí Minh là một trong những người (thuộc diện) bao
la như thế. Di chúc của ông có đoạn viết: "<em>Cuối
cùng, tôi để lại muôn vàn tình yêu thương cho toàn dân, toàn
Đảng, cho toàn thể bộ đội, các cháu thanh niên và nhi đồng.
Tôi cũng gửi lời chào đến các đồng chí, các bầu bạn và
các cháu thanh niên, nhi đồng quốc tế.</em>"
Thiệt là mát trời ông Địa! Tác phẩm <em><a
href="http://nxbctqg.org.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=1720&Itemid=54">Mênh
mông tình dân</a></em> của bác Lê Khả Phiêu (hẳn) phải
được gợi hứng từ những ý tưởng mông mênh (cỡ
đó) của Bác Hồ. Vì các bác đều bao la (quá đáng)
nên nhi đồng ở ta đã bị Đảng và Nhà nước bỏ quên.
Sau hơn nửa thế kỷ cầm quyền, đến ngày 12 tháng 2 năm
2004, mới thấy có quyết định của Thủ tướng Chính
phủ (<a
href="http://csdl.thutuchanhchinh.vn/h_s_vb/b_lao_d_ng_th_ng_binh_va_xa_h_i/m/b_bld_003880_vb_quy_t_d_nh_s_19_2004_qd_ttg_c_a_th_t_ng_chinh_ph_v_vi_c_phe_duy_t_ch_ng_trinh_ngan_ng_a_va_gi_i_quy_t_tinh_tr_ng_tr_em_lang_thang_tr_em_b_xam_ph_m_tinh_d_c_va_tr_em_ph_">số
19/2004/QĐ-TTg</a>) về việc phê duyệt <em>Chương trình Ngăn
ngừa và Giải quyết tình trạng trẻ em lang thang, trẻ em bị
xâm phạm tình dục và trẻ em phải lao động nặng nhọc, trong
điều kiện độc hại, nguy hiểm giai đoạn 2004 – 2010</em>.
Mục tiêu cụ thể của quyết định này là "<em>ngăn chặn
và trợ giúp trẻ em lang thang kiếm sống để đến năm 2010
giảm được 90% số trẻ em này</em>."
<div class="boxleft220"><img
src="http://tuongnangtien.files.wordpress.com/2010/06/tre-tho-2.jpg?w=198&h=303"
/><div class="textholder">Trẻ thơ trong kỹ nghệ xây cất.
Nguồn: baomoi.com</div></div>
Năm năm sau, báo <a
href="http://dantri.com.vn/c133/s133-361132/gan-30-nghin-tre-em-lao-dong-trong-moi-truong-doc-hai.htm">Dân
Trí</a> (số ra ngày 11 tháng 11 năm 2009) đi tin: "<em>Theo Bộ
LĐ-TB&XH, tính đến thời điểm này cả nước vẫn chưa có
cuộc điều tra chính thức nào về hình thức lao động mà trẻ
em tham gia mà chỉ dựa theo số liệu điều tra mức sống dân
cư... Lạm dụng lao động trẻ đang là vấn đề nổi cộm của
xã hội và đang được Chính phủ từng bước giải
quyết.</em>"
Và cho đến khi đáo hạn, vào ngày 28 tháng 4 năm 2010, bà
<a
href="http://baoquangnam.com.vn/xa-hoi/38/22948-ai-cho-em-tuoi-tho-bai-cuoi.html">Nguyễn
Mai Oanh</a> (Điều phối viên của ILO – International Labour
Organization) cho biết:
"<em>Hình ảnh mà chúng tôi nhìn thấy trong chuyến khảo sát
thực tế vẫn là những đứa trẻ lang thang bán vé số, đánh
giày, xin ăn… Dưới mọi hình thức, lao động trẻ em cần
được hỗ trợ để xóa bỏ. Do đó, dự án mong muốn có
những con số cụ thể, hoàn cảnh xác thực để xây dựng
phương thức hỗ trợ hợp lý và hiệu quả.</em>"
Nói cách khác, kể từ lúc có quyết định của Thủ
tướng Chính phủ (ký năm 2004) với mục tiêu cụ thể là
"đến năm 2010 sẽ giảm được 90% số trẻ em lang thang
kiếm sống" cho đến hôm nay (ngày 1 tháng 6 năm 2010, Ngày
Nhi đồng Quốc tế) Việt Nam chưa hề đụng một ngón tay
nào vào việc thực hiện đề án này. Vẫn "chưa có
cuộc điều tra chính thức nào" thì đào ở đâu ra
"những con số cụ thể" (theo như yêu cầu của ILO) để
tổ chức này có thể lập dự án – với kinh phí 2,5
triệu Euro – vừa được <a
href="http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/370917/Tren-27000-tre-em-lam-viec-trong-dieu-kien-toi-te.html">Cơ
quan Hợp tác và Phát triển Tây Ban Nha</a> cùng Tổ chức Lao
động Quốc tế ký kết, và công bố ngày 29 tháng 3 năm 2010
vừa qua, tại Hà Nội.
Và nói tóm lại, theo nhận định của ông <a
href="http://baoquangnam.com.vn/xa-hoi/38/22948-ai-cho-em-tuoi-tho-bai-cuoi.html">Nguyễn
Thùy</a> – Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH tỉnh Quảng Nam – là:
"<em>Các chương trình mục tiêu bảo vệ trẻ em cũng chưa có
và chưa hề có chính sách cụ thể để giải quyết lao động
trẻ em ngoài hình thức tuyên truyền mang tính thời vụ.</em>"
Hạn từ "thời vụ," trong trường hợp này, lại có
nghĩa rất cụ thể như sau: khi nào có kinh phí (vài
triệu Euro hay Dollar) thì vấn đề sẽ trở thành bức
xúc, nổi cộm, nhức nhối… Luật lao động, Luật BVCSTE,
Công ước Quốc tế về quyền trẻ em… sẽ được mang ra
hội thảo, bàn luận, mổ xẻ tới nơi tới chốn.
Sau khi cam kết, ký kết, và tiền đã được "rót"
xong thì vấn đề (tự nhiên) cũng sẽ xẹp dần như một
cái bánh xe cán phải đinh. Mọi chuyện (rồi) lại đâu
vào đó, cứ y như cũ, cho đến khi có kinh phí mới.
Báo Nhân Dân, số ra ngày ngày 7 tháng 8 năm 1999, có bản tin
"<em>Khen thưởng hai em nhỏ mười năm cõng bạn đến
trường</em>" với những chi tiết sau:
"<em>Em Huỳnh Duy Tài vì bị phế tật nên phải nhờ hai bạn
là Bùi Ngọc Nha và Nguyễn Qúi cõng đi học liên tiếp trong
vòng mười năm qua. Tại Ðại hội Cháu ngoan Bác Hồ, huyện
Núi Thành tỉnh Quảng Nam (vào hôm 29 tháng 7 năm 99) các em đã
nhận được những tràng pháo tay nồng nhiệt nhất</em>."
<div class="boxright220"><img
src="http://tuongnangtien.files.wordpress.com/2010/06/tre-tho-3.jpg?w=400&h=266"
/><div class="textholder">Trẻ thơ trong kỹ nghệ sắt thép.
Nguồn: tuoitre.vn</div></div>
Hơn mười năm sau, Tuổi Trẻ Online – đọc được vào
ngày 10 tháng 3 năm 2010 – cũng có bài viết ("<a
href="http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=367403&ChannelID=7">Năm
năm cõng bạn đến trường</a>") với nội dung tương
tự:
"<em>Năm năm trôi qua, trên con đường đất dài hơn 3km từ
buôn Mí ra Trường Lý Tự Trọng, luôn có mặt bên H'Thương
là cô bạn tốt bụng học cùng lớp H'Nơi. Dù trời nắng
thiêu đốt hay mưa gió lầy lội, H'Nơi vẫn miệt mài cõng
bạn đến trường…</em>"
Tất nhiên, tại Ðại hội Cháu ngoan Bác Hồ năm nay, các em
cũng sẽ được "biểu dương" và "khen thưởng." Phải
chi, Đảng và Nhà nước thay được "những tràng pháo tay
nồng nhiệt" bằng những đôi nạng gỗ – hay những cái
xe lăn – thì đỡ khổ (cho các em) biết chừng nào!
Nỗi khổ của các em đã được Bác Hồ nêu rõ, vào
ngày thành lập Hội Nhi đồng Cứu quốc, tại Cao Bằng, qua
bài "Thơ kêu gọi thiếu nhi":
"Trẻ em như búp trên cành,
Biết ăn, biết ngủ, học hành là ngoan.
Chẳng may vận nước gian nan,
Trẻ em cũng phải lầm than cực lòng…"
(Báo Việt Nam Độc Lập, 106, số ra ngày 21 tháng 09 năm 1941)
Sáu mươi năm sau, từ Hà Nội, ký giả Huw Watkin của South China
Morning Post có bài tường thuật ("<a
href="http://www.friends-partners.org/partners/stop-traffic/1999/0796.html">Children
Sold Into Begging, Pimping And Drug Dealing</a>") rằng "cứ năm
đứa bé đang lê trên vỉa hè của ba mươi sáu phố phường là
có một đứa… ăn xin." Bốn đứa còn lại, tất nhiên, cũng
bận: đánh giầy, bán vé số, bán ma túy, hay dắt mối…
<div class="boxleft220"><img
src="http://tuongnangtien.files.wordpress.com/2010/06/tre-tho-4.jpg?w=250&h=188"
/><div class="textholder">Trẻ thơ trong kỹ nghệ không khói.
Nguồn: Shanghai Star</div></div>
Đôi lúc, tôi trộm nghĩ: nếu ông Hồ Chí Minh đừng đi
(linh tinh) tìm đường cứu nước thì chưa chắc toàn dân
đã được "hưởng" Độc Lập – Tự Do – Hạnh
Phúc, và đất nước (chắc chắn) sẽ thiếu mất một
lãnh tụ anh minh; tuy nhiên, bù lại, trẻ thơ Việt Nam sẽ
có được một chiếc xe lăn hoặc đôi nạng để làm
chân đi học – khi cần. Và cũng sẽ không có đứa bé
nào của xứ sở này phải trôi dạt đến những nơi xa
xôi – có tên gọi là "<a
href="http://app1.chinadaily.com.cn/star/2002/0502/fe20-1.html">Mecca for
paedophiles</a>" (Thánh địa ấu dâm) – để làm đồ chơi,
cho thiên hạ mua vui.
Sao mà bao la quá vậy, mấy cha?
© 2010 Tưởng Năng Tiến
© 2010 talawas
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5021), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét