Trong lịch sử phát triển của khoa học - kỹ thuật, cuộc cách
mạng hiện nay được coi là cuộc cách mạng lần thứ 3. Theo
K.Thurow, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba được đánh
dấu bằng sự quá độ từ các hệ thống kinh tế quốc gia sang
nền kinh tế toàn cầu. Cũng giống như cuộc cách mạng công
nghiệp lần thứ hai được đánh dấu bằng sự thay đổi các
hệ thống kinh tế địa phương bằng các hệ thống kinh tế
quốc gia.
Nếu như cuộc cách mạng lần thứ hai được đặc trưng bởi
"sự phát triển có tính rượt đuổi" dựa trên sự sao chép
các công nghệ hiện có, thì cuộc cách mạng công nghiệp lần
thứ ba đòi hỏi sự phát triển có tính độc lập, có tính
tích cực và sự tăng trưởng gấp nhiều lần, tri thức là
điều kiện cơ bản để mang lại thành tựu kinh tế hiện
đại.
Cục diện thế giới ngày càng có những thay đổi to lớn, khi
cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật mới lấy công nghệ thông
tin làm trung tâm phát triển sôi động, các nước đang phát
triển phải đối mặt với nhiều thách thức gay gắt..., chúng
ta phải cải cách hơn nữa thể chế kinh tế chính trị và thể
chế giáo dục để theo kịp trào lưu thời đại, rút ngắn
khoảng cách với các nước phát triển.
Rất nhiều xung đột bề ngoài xem ra mang tính chính trị, song
trên thực tế lại bao hàm sự khác biệt căn bản và sâu xa
về tri thức. Sự xung đột nội bộ và chính trị của thời
đại chúng ta không đơn giản chỉ là hoặc thậm chí, chủ
yếu không phải là những vấn đề chính trị hoặc kinh tế,
mà về cơ bản là vấn đề tri thức, bắt rễ sâu ở quan
niệm giá trị và cảm giác hình thành trong lịch sử.(*)
<strong>2. Xã hội kinh tế tri thức: xã hội nhân tài</strong>
- Nhân tài là cốt lõi của tri thức: ở thời đại kinh tế
tri thức, sự thành bại của doanh nghiệp trên thực tế được
quyết định bởi sự quản lý của con người. Cầu tài, nhận
biết người tài, chăm sóc bồi dưỡng nhân tài, sử dụng
người tài là tố chất cần phải có đối với mỗi một nhà
quản lý doanh nghiệp thành công.
- Trong quản lý doanh nghiệp tiên tiến, con người là nhân tố
rất quan trọng. Giỏi về lựa chọn người là một điều cần
thiết phải có đối với một nhà doanh nghiệp ưu tú. Trong
thời đại kinh tế tri thức, nếu chỉ dựa vào sức mạnh cá
nhân sẽ khó làm tốt được. Vì vậy, các nhà doanh nghiệp
phải biết tuyển chọn người, sử dụng người và phân quyền
ở mức độ thích hợp.
- Ở thời đại kinh tế tri thức, khoa học và kỹ thuật cao
phát triển nhanh chóng thì tiêu chí của cạnh tranh được biểu
hiện ở sự đọ sức về kỹ thuật.
Con người là mục đích vận hành của xã hội. Xã hội kinh
tế tri thức xuất phát từ con người, khai thác con người,
phục vụ con người; xã hội kinh tế tri thức là xã hội nhân
tài.
Được nhân tài, được thiên hạ; mất nhân tài, mất thiên
hạ. Người Mỹ phải mất 3 lần đến Đức mới mời được
A.Einstein. Nước Mỹ dùng tiền mua những nhà khoa học đoạt
giải Nobel nhằm tăng cường nội lực khoa học của mình. Trên
một trăm năm về trước (1905), thiên tài A.Einstein với lý
thuyết tương đối và hệ thức nổi tiếng E = m.c2 đã đưa
nhân loại bước vào kỷ nguyên bùng nổ của tiến bộ khoa
học. Theo ông, sáng tạo vĩ đại đòi hỏi những sự thực
nghiệt ngã và những bước nhảy phi lôgíc tới phía trước mà
sau này được chứng minh là đúng đắn do việc lùi lại những
nguyên lý đã biết. Chỉ có những kẻ nổi loạn mới có thể
làm được điều đó. Nổi loạn ở đây có nghĩa là sự táo
bạo khám phá những cái mới, không chấp nhận bước theo lối
mòn vạch sẵn, vượt khỏi những quy luật tư duy thông thường
(TCS).
Một trong những bí quyết thành công của Thung lũng thần kỳ
Silicon chính là những tư tưởng triết học trong phát triển
của họ: "Thất bại cũng chẳng hề gì"; "Biết dung nhận sự
hỗn loạn có tính sáng tạo"; "Hãy làm người cạnh tranh mãnh
liệt nhất của chính mình"... Các nhà khoa học luận thế giới
đã tìm ra một kết luận chung nhất về các nguyên lý dẫn
tới thành công: "Thành tựu của Silicon đã chứng tỏ tư
tưởng con người là điều quan trọng bậc nhất cho đổi mới,
mà việc bồi dưỡng nên tư tưởng và tố chất chỉ có thể
thực hiện được thông qua tương tác xã hội. Mục tiêu và
nhiệm vụ của quản lý tri thức là phải tạo ra một môi
trường sinh thái nhân văn thích hợp. Nhân tố nhân văn trong
khoa học - kỹ thuật cao còn quan trọng hơn so với chính nhân
tố kỹ thuật". Phải chăng đây là sự kế thừa và phát
triển tư tưởng vĩ đại của A.Einstein trong thời đại mới
và nhờ vậy họ đã trở nên thần kỳ?
Người Trung Quốc đã sử dụng triết lý thuận - nghịch cổ
xưa một cách nhuần nhuyễn, biến cái nghịch không giống ai -
quy mô và áp lực dân số khổng lồ - thành cái thuận hiếm
có, tức là một quốc gia có tiềm năng lao động, nguồn lực
trí tuệ hùng hậu không ai sánh kịp, đáp ứng nhu cầu săn
lùng chất xám toàn cầu. Trung Quốc trở thành điểm đến của
trí thức khoa học thế giới thuộc hầu hết các lĩnh vực, là
đại học đường tinh luyện nhân tài cho mình và thế giới.
Trung Quốc đã quán triệt sâu sắc quan điểm ủng hộ trí
thức khoa học, chiêu mộ hiền tài. Gần đây, nhiều nhà khoa
học danh tiếng từ các nước phương Tây đã trở về Trung
Quốc, họ được hưởng nguyên số lương như ở nước ngoài,
được cấp nhà, cấp xe và nhiều điều kiện vật chất khác.
Mức sống thực tế của họ tăng lên nhiều so với trước.
<strong>3. Kinh tế tri thức và đội ngũ trí thức khoa học Việt
Nam - những ẩn số chưa có lời giải</strong>
Việt Nam đi vào kinh tế tri thức là tất yếu. Phát triển kinh
tế tri thức là phương thức để rút ngắn khoảng cách với
các nước tiên tiến. Hai nhiệm vụ song hành lồng ghép, hòa
quyện hỗ trợ, bổ sung, đó là từ kinh tế nông nghiệp tiến
thẳng vào nền kinh tế công nghiệp, từ kinh tế công nghiệp
tiến vào kinh tế tri thức. Công nghiệp hóa của Việt Nam
được thực hiện trong thời đại khoa học - kỹ thuật đạt
trình độ cao với thuộc tính cơ bản nhất là tính hiện
đại. Suốt mấy trăm năm vật lộn trên lộ trình công nghiệp
hóa, các nước đi trước có bước đi mang tính tuần tự, kế
tiếp, lúc tiệm tiến, khi nhảy vọt, là một chuỗi liên hoàn
theo thời gian kéo dài hàng thế kỷ. Lịch sử không lặp lại
các bước đi ấy với những nước đi sau. Công nghiệp hóa
của Việt Nam là mô hình khá chuyên biệt, chưa có tiền lệ,
đòi hỏi đến mức nghiệt ngã những yêu cầu: hiệu quả -
chất lượng - tốc độ - thời gian - cơ hội.
Đúng như P.Drucker, nhà khoa học luận và nhà kinh tế hàng đầu
của Mỹ đã nói: các nước đang phát triển không thể mong
chờ đặt sự phát triển của mình dựa trên lợi thế so sánh
về lao động - tức lao động công nghiệp rẻ được nữa.
Lợi thế so sánh có hiệu quả bây giờ phải là ứng dụng tri
thức. Việt Nam không có mặt trong cuộc cách mạng công nghiệp
lần thứ nhất, đứng ngoài lề cuộc cách mạng công nghiệp
lần thứ hai, bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ
ba từ hoàn cảnh sau hơn một thế kỷ bị nô dịch, chiến
tranh, cô lập, cấm vận, nền kinh tế và hạ tầng kỹ thuật
vốn yếu kém lại bị tàn phá nặng nề. Chúng ta chưa được
tập dượt ở sự phát triển có tính rượt đuổi thì đã
phải sẵn sàng bước vào sự phát triển có tính độc lập,
có tính tích cực và sự tăng trưởng gấp nhiều lần tri
thức. Đó là một thách thức lớn.
Các quan điểm về một giải pháp cho Việt Nam được đưa ra
rất phong phú. Các khái niệm: tạo khâu đột phá, thực hiện
nhiệm vụ kép, xây dựng khu công nghệ cao, có chính sách thu
hút nguồn nhân tài, có chiến lược phát triển nguồn lực con
người, v.v. đã thể hiện một quyết tâm có tính khả thi
đối với Việt Nam.
Chúng ta "đi tắt đón đầu" - như Đại hội VIII đề ra - có
nghĩa là chúng ta phải đi nhanh vào kinh tế tri thức. Công
nghiệp hoá, hiện đại hoá của nước ta phải sử dụng những
tri thức mới nhất, khoa học và công nghệ mới nhất của
thời đại. Chúng ta phải kết hợp nhiệm vụ công nghiệp hoá
với nhiệm vụ đi vào nền kinh tế tri thức làm một; không
thể tuần tự kết thúc giai đoạn này mới đến giai đoạn
khác.
Đương nhiên, ở đây, khái niệm "đi tắt đón đầu" nên
hiểu như thế nào cho đúng, không thể hiểu nôm na cơ học như
"đánh du kích" trong rừng núi thời chiến tranh. Muốn đi
tắt thì cần hai điều kiện. Thứ nhất, kẻ đi trước phải
đi đường vòng; thứ hai, người đuổi sau phải đủ sức mở
đường tắt, đường mới. Mở đường tắt không phải đơn
giản khi kẻ đi trước đang băng băng trên xa lộ. Cả hai yếu
tố này hình như không hiện hữu trong cuộc chạy đua kinh tế
và trí tuệ thời đại ngày nay. Các nước đi trước đã tìm
ra con đường ngắn nhất, tiếp cận nhanh nhất mục tiêu lựa
chọn. Chúng ta tìm đường nào để đi tắt quả không phải là
chuyện đơn giản. Không thể cứ nói cho vui, cho thêm lòng tự
tin mà được.
Bước chung trên một con đường của khoa học và trí tuệ với
trăm nghìn thách thức, phương cách duy nhất của kẻ đi sau là
tăng tốc và rượt đuổi, đúng cả trong nguyên lý vận hành,
cả trong thực tiễn. Giữ vững khoảng cách với các nước
tiên tiến đã khó, lại phải tăng tốc và rượt đuổi để
rút ngắn khoảng cách, đó thật sự là một thách đố với
nhiều ẩn số. Tìm được lời giải đã khó, nhưng chấp nhận
lời giải còn khó gấp trăm lần. Bỏ nhiều của vay mượn
để mua sắm cái tốt nhất về dùng không phải là nguyên lý
của "đi tắt đón đầu" trong sự thay đổi và cạnh tranh
hiện nay.
Cần phải tạo lập chuẩn mực giá trị cho khoa học và nhà
khoa học, đặt khoa học lên đài vinh quang, kéo họ trở về
với bản ngã đích thực. Đây là một khâu đột phá quan
trọng. Xây dựng đất nước thành vườn ươm trí tuệ, tạo
dựng hình tượng người khổng lồ trong sáng tạo và cống
hiến.
P.Druker, người được mệnh danh là cha đẻ của nền quản lý
kinh tế hiện đại, có một câu nói nổi tiếng, đó là "Những
hậu quả về vật chất mà một dân tộc phải gánh chịu, có
thể còn khắc phục được, nhưng những hậu quả thiệt hại
về mặt trí tuệ thì không bao giờ; tri thức trở thành nguồn
của cải mới, là điều chưa diễn ra trước đây".
Hy vọng từ đây sẽ đặt ra nhiều vấn đề cần cân nhắc,
xem xét đối với chính sách khoa học và đội ngũ trí thức
khoa học trong công cuộc cải cách hành chính mà chúng ta đang
tiến hành.
<strong>
4. Thực trạng về đội ngũ trí thức khoa học Việt Nam: đối
tượng nhạy cảm ở nhiều khía cạnh liên quan
</strong>
Một câu hỏi lớn thường trực trong đời sống xã hội, vừa
truyền thống vừa thời sự, đó là vấn đề trí thức khoa
học, vấn đề người thầy trong nghiên cứu, giảng dạy, đào
tạo. Một sự kỳ vọng lớn và liên quan đến nó là chiến
lược xây dựng đội ngũ, chính sách nuôi dưỡng nguồn tiềm
năng trí tuệ trong chiến lược phát triển.
Đó là điều may, bởi dân tộc nào biết quan tâm thì dân tộc
đó thành công, đặc biệt trong cuộc thương chiến toàn cầu
trình độ cao hiện nay.
Một lẽ giản đơn, trong nó hàm chứa giá trị siêu việt của
một tài sản, một nguồn vốn, một hàng hoá thượng đẳng
siêu lợi, khó tính hết lãi suất xã hội do nó tạo ra.
Trí thức là một phạm trù rộng, đa dạng về cách hiểu với
một loạt khái niệm, định nghĩa không nhất quán. Nếu như anh
chàng AQ của văn hào Lỗ Tấn hiểu "cách mạng là cách mẹ
cái đầu" đầy hài hước, thể hiện sự thô sơ, mộc mạc
và không chuẩn xác của người nông dân Trung Quốc đầu thế
kỷ trước về cách mạng, thì chí ít trong đó vẫn hiện hữu
những hạt nhân hợp lý. Còn ở đây, mọi thao tác hoá về
khái niệm trí thức nhằm tìm ra diện mạo đặc trưng e sẽ có
độ dung sai lớn hơn nhiều, khó tìm được sự đồng thuận.
Trong nội dung bài viết này, chỉ xin đề cập tới một đối
tượng cụ thể, đó là đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, những
người được Nhà nước xét phong chức danh khoa học. Họ nằm
trong cái chung của trí thức khoa học, làm công tác nghiên cứu,
đào tạo trình độ cao tại các trường đại học và các
viện nghiên cứu chuyên ngành, được xét công nhận trên nguyên
tắc thực hiện đúng và đủ những quy định về thành tích
khoa học và đào tạo theo các tiêu chí quy định. Đây chính là
đối tượng mà dư luận xã hội luôn quan tâm.
Các quy chế của Nhà nước trong xét công nhận chức danh giáo
sư, phó giáo sư đã thể hiện rõ những đặc trưng hoạt
động: lao động trí tuệ, sáng tạo, phát minh, truyền thụ và
đào tạo ở trình độ cao và trải qua một quá trình lâu dài;
sản phẩm lao động của họ là tri thức, là đào tạo nguồn
lực trí tuệ. Đối với chương trình đào tạo bậc cao, đại
học và trên đại học, việc truyền thụ không thuần tuý chỉ
mang đến cho người học cái đã có sẵn như giáo dục phổ
thông, mà quan trọng hơn là phải cung cấp cho họ những cái
chưa có sẵn, được người thầy tự nghiên cứu làm ra, mới
mẻ, hiệu quả, đúng yêu cầu, làm phong phú khoa học và nâng
tầm người được đào tạo. Để có được chứng chỉ công
nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư, các nhà khoa học phải
trải qua một lộ trình lâu dài, công phu.
Tuyệt đại bộ phận những người có chức danh khoa học,
không có chức vụ quản lý nhà nước, hoặc các địa vị xã
hội khác, mà chỉ thuần tuý làm khoa học trong các cơ sở khoa
học và đào tạo thì mức thu nhập không khác gì công chức
bình thường. Cuộc sống thiếu thốn do lương thấp, không
được trọng thị, kính nể, mặc dù cái uy tín trong học
thuật của họ là rất đáng quý. Xét trong cả cuộc đời lao
động nghiên cứu khoa học, đào tạo trình độ cao mà đội
ngũ khoa học hàng đầu có mức thu nhập thấp kém như ở Việt
Nam là điều chưa từng có ở bất cứ quốc gia nào trên thế
giới. Họ trở thành thành phần yếu kém của xã hội về
đời sống kinh tế. Đây chính là nguyên nhân của những tiêu
cực trong giới trí thức mà xã hội thường bàn tới:
- Xin chuyển đi nơi khác có thu nhập cao hơn, đi làm thuê cho
các tổ chức phi chính phủ, cho các tổ chức nước ngoài,
thậm chí cho cả chính học trò của mình. Việc làm trở nên
vô thức, rất hồn nhiên. Tất cả vì đồng tiền, vì cuộc
sống.
- Chấp nhận các tiêu cực trong giảng dạy, "chạy sô" dạy
thêm, dạy thuê cho các cơ sở ngoài nhà nước có mức thù lao
cao, cầm chừng công việc được giao. Chấp nhận mọi sự chi
phối để có thêm thu nhập.
Những người làm khoa học chân chính, người thầy chân chính
thì vẫn giữ đúng phẩm giá của mình: giấy rách giữ lề;
sinh nghề, tử nghiệp; đói sạch, rách thơm… Dù trong hoàn
cảnh nào, họ vẫn luôn lấy công việc chuyên môn làm lẽ
sống, hoàn thành tốt trách nhiệm và thực sự có những đóng
góp lớn lao, có ý nghĩa cho khoa học và cho sự nghiệp đào
tạo. Đây mới chính là cái mà chúng ta đang gọi là trí thức
khoa học, là người thầy, là đối tượng thứ thiệt chúng ta
cần biết và phải có chế độ như thế nào cho hợp lý,
tương xứng với sự đóng góp của họ.
Như vậy, mỗi con người đều biết được cái vốn hàng hoá
mà mình đang có và đã biết tìm hướng kinh doanh hợp lý theo
cách riêng. Hãy nên coi đó là vốn, là hàng hoá quý hiếm của
đất nước và người có trách nhiệm kinh doanh có lãi nhất,
hiệu quả nhất chính là Nhà nước thông qua các chính sách sử
dụng.
Xét theo bình diện chung trên thế giới, nhất là đối chiếu
với hệ thống đại học của các quốc gia tiên tiến, cấu
trúc hệ thống nghiên cứu khoa học và đào tạo bậc cao nước
ta thuộc loại không giống ai.
Hệ thống đại học của các nước tiên tiến trên thế giới
nhìn chung là hệ thống khép kín, hoàn chỉnh, tổng thể, bao
gồm cả nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và đào
tạo. Các viện nghiên cứu nằm ngay trong hệ thống các trường
đại học. Hệ thống các viện nghiên cứu khoa học của Việt
Nam (Viện Khoa học xã hội, Viện Khoa học Tự nhiên và Công
nghệ) với gần một trăm viện nghiên cứu chuyên ngành và hàng
ngàn nhà khoa học có kinh nghiệm và trình độ lại nằm riêng
biệt, tách khỏi đại học. Các trường đại học thì thiếu
đến mức trầm trọng đội ngũ cán bộ giảng dạy có trình
độ cao. Mấy năm gần đây, hàng loạt trường đại học mới
được thành lập: trường chính quy nhà nước, trường dân
lập, bán công, trường đa khoa, chuyên ngành. Đội ngũ giảng
viên được thu gom theo nhiều dạng: người đã nghỉ hưu nhưng
còn khả năng và nhu cầu phục vụ, giáo viên các trường cao
đẳng chuyển lên, sinh viên mới tốt nghiệp loại khá giữ
lại và một đội ngũ đông đảo cán bộ thỉnh giảng chưa qua
chọn lọc. Trong khi đó, nhiều nhà khoa học có trình độ
thuộc hai viện khoa học lớn vẫn chưa được sử dụng thoả
đáng trong mặt trận này.
Đội ngũ trí thức khoa học Việt Nam nằm trong thực trạng:
vừa thiếu, vừa thừa; hợp tác không chặt chẽ, không phát huy
nội lực sáng tạo cá nhân, vị kỷ và thiếu tự tin. Đó là
đặc điểm nổi bật.
Chúng ta có một đội ngũ cán bộ khoa học đông đảo về số
lượng và rải khắp mọi lĩnh vực. Nhưng chưa bao giờ Việt
Nam có được một công trình khoa học hay một phát minh lớn
nào xứng đáng với tầm quốc tế. Những học sinh giỏi toán,
lý, hoá đoạt giải trong các kỳ thi quốc tế rất đáng khen,
nhưng chỉ một thời gian sau lại tan biến đâu mất.
Phấn đấu để có số lượng đông đảo người có bằng cấp
tính trên đầu dân là điều không khó. Nhưng cái khó là chất
lượng của đội ngũ ấy sẽ như thế nào và sử dụng họ ra
sao. Bằng cấp muốn cấp, muốn trao là có ngay, nhưng trí tuệ
thì không phải thế. Chưa thấy một chân dung khoa học nào
thực sự là niềm tự hào của Việt Nam trước thế giới.
Huống chi đến khi có thêm hàng vạn người có bằng cấp
được đào tạo vội theo chỉ tiêu thì sẽ ra sao? Biết bao
nhiêu vị sau khi có đầy đủ học hàm học vị là lập tức
rời khỏi mặt trận khoa học và tiến thân vào con đường
khác. Bằng cấp, chứng chỉ nằm trong tủ như một kỷ niệm.
Kiến thức khoa học mới manh nha đã chìm vào dĩ vãng. Đương
nhiên, đối tượng này chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ.
<strong>5. Lời kế</strong>t: Ngày xưa, Đại sư Huyền Trang đời
Đường sang Tây Trúc thỉnh kinh. Thầy trò Đường Tam Tạng
nếm trải 81 kiếp nạn đầy kỳ thú. Họ đi Tây Thiên theo
chỉ dụ của Hoàng đế Đại Đường vì Trung Quốc chưa có
chân kinh, chưa có cái gốc Chân - Thiện - Mỹ của Phật tổ
Như Lai. Rốt cuộc, họ cũng đến đích và mọi người đều
nhận được phần thưởng xứng đáng, thoả công gian khổ .
Nghìn năm sau, đoàn người Việt Nam cũng sang trời Tây, nhưng
là Tây Âu chứ không phải Tây Trúc để học và nhận bằng
cử nhân, tiến sĩ, khó khăn không kém. Nhưng rồi cái nhận
được sau khi "tu hành chính quả" lại là hàng loạt những
nổi cộm xã hội. Cái vốn trí tuệ và văn hoá quả thật khó
hạch toán thông thường. Họ thực sự trở thành một nhóm xã
hội đặc hữu cho thị trường kinh tế, văn hoá, trí tuệ
đất nước. Cái lợi nhuận mang lại là rất lớn, không thể
đo đếm thông thường .
Chúng ta có thể nhắc lại lời của Prigogine: tôi tin rằng mỗi
người chúng ta đều có một tài năng, nhưng mới chỉ có ít
người trong chúng ta có được ưu đãi để thể hiện nó.
Điều này đã minh chứng cho vấn đề tạo lập cơ hội cho
mỗi cá nhân trong thời đại mới đến nhường nào, và các
quốc gia trên đây đã sớm ý thức được. Hy vọng Việt Nam
cũng sớm có tên trong danh mục ấy.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5225), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét