trở thành công dân thế giới. Ở đây tôi chỉ đề cập đến
một thay đổi rất nhỏ trong tư duy về quan hệ giữa người
dân và chính phủ. Suốt một thời hễ cứ mở miệng ra là dân
ta lại nói "ơn chính phủ". Thậm chí "ơn chính phủ" đã
được đưa cả vào một bài hát khá cảm động. Nó xác định
rõ người ban ơn và kẻ nhận ơn.</em>
Những người làm tuyên truyền coi đó là một sự kỳ diệu
trong công tác tư tưởng mà không biết rằng chính kiểu quan
hệ như vậy là nguyên nhân của tất cả sự trì trệ trong bộ
máy hành pháp suốt một thời gian dài mà ngày nay chúng ta đang
hô hào cải cách. Bởi vì khi người dân luôn phải mang ơn
chính phủ của họ, thì đương nhiên là họ chỉ có duy nhất
một thứ quyền, ấy là tìm cách mà báo đáp lại chính phủ,
người gia ơn cho mình. Ngược lại, ở vị trí người ban ơn
thì chính phủ mặc nhiên có quyền không cho phép ai đòi hỏi
ở mình. Bởi vì mối quan hệ cho-nhận là mối quan hệ không
dựa trên nghĩa vụ và quyền lợi mà dựa trên sự hảo tâm
đầy cảm tính và tuỳ tiện cho dù nó được khoác vẻ mặt
đạo đức. Đây là mối quan hệ còn mang mầu sắc lễ giáo
phong kiến, trong đó nhà nước là của vua. Vua có ban thì thần
dân mới được. Giờ đây nghĩ lại không khỏi cảm thấy rất
buồn cười và trên thực tế nó vô cùng tai hại. Tôi sẽ từ
từ chỉ ra sự tai hại đó.
Về bản chất, chính phủ là những người được dân trả
tiền thuê để điều hành công việc làm ăn, gọi thẳng ra là
những người làm thuê cho dân. Tiền lương trả cho các nhân
viên trong bộ máy hành chính chỉ lấy từ nguồn duy nhất là
tiền thuế của dân. Chính phủ, khi tạo ra của cải vật chất
thông qua điều hành sản xuất, làm dịch vụ… thì của cải
đó thuộc về ông chủ là nhân dân. Người được thuê chỉ
có nghĩa vụ làm tết những công việc mà nhờ thế anh ta nhận
được thù lao từ người trả tiền. Hiến pháp của nhà nước
Việt Nam không thể không xác nhận điều này cho dù ngôn từ
dùng có thể không nói cụ thể ra như vậy. Nhưng không hiểu
sao trong quan niệm của dân ta, chính phủ nói riêng và các tổ
chức khác nói chung giống như những lực lượng vô hình
được phái đến từ đâu đó trước hết để ban ơn cho họ.
Chính phủ có trong tay nguồn của cải to lớn để cho ai thì
cho, cho bao nhiêu là quyền của chính phủ. quan niệm này tai
hại ở chỗ nó xác định sai lạc bản chất mối quan hệ
giữa người dân và các cơ quan hành chính. Với người dân thì
họ luôn phụ thuộc, lệ thuộc vào chính những người-như đã
nói-làm thuê cho mình. <span class="underlined-text">Cho nên mới xảy
ra chuyện ngược đời là có nhiều người dân sợ chính quyền
như sợ cọp!</span> Với những người này thì chính quyền làm
gì làm thế nào là quyển của họ. Họ làm tốt thì mình
được hưởng (chẳng hạn như may mắn không bị sách nhiễu,
gây khó dễ khi có việc cần phải gặp người của chính phủ;
hoặc may mắn gặp được người tốt, công việc thuận
lợi…), còn nếu họ làm không tốt họ gây cản trở thì cũng
đành cắn răng biết vậy. Hiện trạng đó đã và đang ngầm
xác nhận một thực tế ngược đời là người làm thuê lại
đứng ở vị trí của ông chủ và ngược lại. Những người
làm thuê này tự thấy mình ở phía trên người dân để nhìn
xuống. Người dân phải mang ơn họ cơ mà. Mà đã chịu ơn thì
được ơn ngần nào tốt ngần ấy, không ai đi đòi hỏi
người khác phải gia ơn.
Vậy là vấn đề không chỉ còn là chuyện ngữ nghĩa câu chữ,
truyền thống văn hoá hay quan niệm đạo đức được gắn tuỳ
tiện cho một mối quan hệ mập mờ giữa người dân và chính
phủ nữa, mà là vấn đề của khoa học dân chủ, phát triển
và văn minh. Đã đến lúc mối quan hệ này phải trở về đúng
bản chất của nó. Đã đến lúc các nhân viên trong bộ máy
hành chính phải luôn ý thức nếu họ phục vụ không tết,
thiếu minh bạch… ông chủ nhân dân sẽ chuyển sang thuê
người khác, tức là họ mất việc. Đã đến lúc trả lại cho
người dân cái quyền tối thiểu của họ là không thuê những
người không có phẩm chất và năng lực làm việc cho họ. Có
như vậy chúng ta mới xây dựng được một chính phủ hiện
đại như mong muốn của người dân và đòi hỏi của thời
cuộc. Khi đó, nếu người dân thật sự biết ơn chính phủ
của mình thì họ sẽ có đủ cách để bày tỏ mà không cần
phải lên gân hô cái khẩu hiệu rỗng tuếch.
<strong>Nguồn:</strong> <a
href="http://chungta.com/Desktop.aspx/ChungTa-SuyNgam/Hanh-Dong/Dan_va_chinh_phu/">Ngẫu
hứng sáng trưa chiều tối – NXB Hội nhà văn</a>
<div class="special_quote">Hic, dạ bẩm các quan lớn nhờ ơn các
quan lớn mà con có được cái sổ đỏ, nhà ở, đất ở để
sớm tối chui ra chui vào.
Dạ cũng nhờ các quan lớn mà con được ăn học, được tấm
bằng đại học.
Đời bố con thì ghi nhớ "30 năm đời ta có Đảng"
Đời con thì ghi nhớ "80 năm đời ta có Đảng"
....
Ơn các quan kể ko sao xiết, kể hết ra chắc mệt đứt hơi
thở không nổi.
và cuối cùng, cũng nhờ các quan mà con có cái Bờ lóc để
ngày ngày chui ra chui vào pót các bài viết này nọ.
Thần dân anhbasg trân trọng còm men !</div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5410), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét