chuyện nghe như bịa mà người nghe nhiều khi "tin đến sái
cổ". Tôi không nghĩ như vậy, nhưng gần anh mới biết, cái
duyên kể chuyện cũng là một nét độc đáo của nhà thơ tài
hoa này. Trong một lần ngồi uống rượu với "cổ hũ, lòng
lợn" ở nhà anh, tôi được nghe Đỗ Trung Lai kể lại câu
chuyện khá thú vị về "lai lịch" bài thơ "Lời Mỵ
Châu" của anh.
<div class="boxright200"><img
src="http://img534.imageshack.us/img534/7780/ap20100605052030594.jpg" /><div
class="textholder"> nhà thơ Đỗ Trung Lai</div></div>
Đỗ Trung Lai thong thả kể về chuyện một người con gái
đã đến trong giấc mơ của anh: "Vào một đêm khuya khoắt.
Gió bấc. Mưa phùn. Chợt một người con gái đến bên đầu
giường tôi, khóc, rồi than rằng: "Sao các nhà thơ ta bất
công thế này"-"Chúng tôi đã làm gì mà em bảo chúng tôi
bất công"-Tôi hỏi lại. "Thì đấy, mấy trăm năm nay, các
anh chỉ một mực khóc thương Vương Thúy Kiều. Lại còn đồng
thanh bảo rằng, đó là một người đàn bà khổ nhất giời Nam
". "Nàng ấy không khổ thì còn ai khổ nữa?". "Sao lại
nói thế được? Nàng ấy yêu và được yêu, được hẹn thề:
"Tóc mây một món dao vàng chia đôi". Bán mình chuộc cha là tự
nguyện. Mười năm lưu lạc cũng còn được nương bóng vua Từ
Hải, được nhờ túi phong lưu của chàng Thúc. Sau lại được
tái hồi Kim Trọng: "Hoa tàn mà lại thêm tươi-Trăng tàn mà
lại hơn mười rằm xưa". Thân thì thế, danh thì ông Tiên
Điền bênh cho: "Chữ trinh kia cũng có ba, bảy đường; Rằng
nàng lấy hiếu làm trinh". Thế là thân, danh đều vẹn. Nàng
ấy khổ sao bằng em được".
Tôi giật mình vội hỏi:Thế chuyện của em ra sao?. "Em
bị gả cho thằng gián điệp! quay đi quay lại chưa hiểu ra sao
thì bị chém đầu. Mà người chém, trời ơi, lại là cha
mình!". Người con gái ấy nói rồi cứ khóc mãi không thôi,
trong nước mắt hình như có máu. Tôi nhìn kỹ, đó là một
nàng chừng tuổi trăng tròn, mặt hoa da phấn, cốt cách lá
ngọc cành vàng, trên mình khoác chiếc áo lông ngỗng. Chợt
hiểu, tôi bảo: "Ra em là Mỵ Châu đấy ư? Đúng rồi, em mới
là người đàn bà khổ nhất giời Nam !". Nàng ấy nghe, nét
mặt có vẻ vui lên một chút. Khi tỉnh hẳn, chỉ còn mình tôi
trong phòng. Trên bàn viết có mấy chiếc lông ngỗng trắng tinh.
Lấy làm lạ, tôi cầm một chiếc lông ngỗng làm bút, viết
bài thơ tạ lỗi Mỵ Châu".
Kể xong câu chuyện trên, Đỗ Trung Lai ngửa mặt lên buồn
bã, uống hết một chén rượu. Anh cầm đũa gõ vào thành bát,
rồi nhấn nhá hát theo điệu ca trù bài thơ "Lời Mỵ Châu"
sau đây:
Cha ơi, cha chọn rể
Cha đắp lũy xây thành
Mà sao khi nước mất
Cha xử con tội hình
Thần rùa biết cơ giời
Cớ sao còn tặng nỏ
Sao nỡ trỏ vào em
Giặc đằng sau vua đó
Chàng đã phụ đời ta
Từ khi chưa gặp mặt
Chuyện tình thành Cổ Loa
Đau trước ngày thứ nhất
Sống cũng chẳng được nào
Nước mất, tình cũng mất
Nhưng chết dưới gươm cha
Thì ngàn năm oan nghiệt
Nỗi oan này hóa ngọc
Dưới chín tầng bể sâu
Thần với người đâu cả
Bao giờ thì biết yêu?
Đỗ Trung Lai hát xong bài thơ, lúc ấy, hình như cả anh và
tôi, mắt đều nhòe ướt. Câu chuyện kể trên và bài thơ
viết đêm mưa gió ấy, Đỗ Trung Lai đưa toàn bộ vào bài thơ
"Lời Mỵ Châu" in trong tập thơ "Đêm sông Cầu" của anh do
NXB Quân đội Nhân dân ấn hành năm 2003. Có lẽ anh là một
trong số ít các nhà thơ đương đại đầu tiên đưa truyện
vào trong thơ, dùng truyện minh họa cho thơ và ngược lại. Trong
tập "Đêm sông Cầu", có nhiều bài Đỗ Trung Lai viết theo thể
chuyện- thơ ấy.
Khoảng 30 năm trước đây, bài thơ "Đêm sông Cầu" của
Đỗ Trung Lai được phổ nhạc, cũng là bài thơ tình đầu tiên
anh tặng vợ mà giai điệu tha thiết còn đọng tới hôm nay:
Em là cô Tấm thảo hiền
Đến giữa đời anh trẩy hội
Tình đã trao nhau êm đềm
Mà vẫn mắt nhìn bối rối
Em nói nhẹ như hơi thở
Anh nghe để nhớ suốt đời
Giữ tình yêu như giữ lửa
Đường quên, đừng tàn, đừng nguôi
Trong số ít các nhà thơ khéo chiều vợ thì Đỗ Trung Lai
nổi tiếng là nhà thơ thích "nịnh vợ" bằng thơ, bằng
chứng là trong tập thơ anh in năm 2003, trong số 74 bài thơ, thì
có tới hơn chục bài thơ viết tặng "bà xã". Theo Đỗ Trung
Lai, làm thơ không phải là một nghề, với cái nghĩa là có
thể đào tạo những người thợ của nó. Tuy nhiên, thơ lại
cần có tính chuyên nghiệp cao. Mặc dù vậy, không thể lấy
"tay nghề" để thay cho "nàng thơ" được.
<em> "Tôi vẫn luôn cho rằng: Nhà thơ không phải là người
có thế viết ra những câu thơ mà là người không thể không
viết ra những câu thơ. Khi mà trong lòng không có thơ thật, thì
đừng ép mình làm thơ làm gì. Làm như thế là tự lừa mình,
và sau đó là lừa độc giả. Theo cách nghĩ này, không ai là
người có "nghề cảm hứng" cả. Và vì vậy, tôi mới nói
rằng, làm thơ không phải là một nghề. Và vì vậy, làm thơ
được đã sướng, nhưng giá mà không phải làm thơ thì còn
sướng hơn. Nói thế thôi, chứ chả ai chống được
mệnh!"</em>, nhà thơ Đỗ Trung Lai nhẩn nha nói với tôi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5311), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét