alt="cute_cat.jpg" /></center>
Nhiều người được một trận cười nghiêng ngả, nhiều
người khác lắc đầu chán nản khi nghe lời phát biểu của
một đại biểu Quốc hội: "<em>Những nơi có chỉ số IQ cao
thì họ có đường sắt cao tốc, Việt Nam ta cũng có chỉ số
IQ cao</em>" (Vneconomy).
Tôi thì luôn lắng nghe nghiêm túc mọi phát biểu của các đại
biểu Quốc hội bởi nó có thể cho ta hiểu được nhiều
điều. Riêng trong trường hợp này, cười hay ngao ngán, chúng ta
cũng cần chỉ ra cho được cái sai trong lập luận, kẻo sẽ
không công bằng khi chỉ cổ súy cho những ý kiến phản đối
dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam.
Lập luận như trích ở trên là một tam đoạn luận rút gọn.
Viết đầy đủ sẽ gồm ba phần như thế này:
- Những nước có chỉ số IQ cao thì xây đường sắt cao tốc.
- Việt Nam có chỉ số IQ cao.
- Việt Nam cũng xây đường sắt cao tốc.
<span class="underlined-text">Vấn đề ở chỗ tam đoạn luận này
sai</span>. Khoan xét đến chuyện IQ bởi nó phức tạp hơn (và
cũng mang tính xúc phạm dân tộc mình và dân tộc khác). Chỉ
cần đọc lại tiên đề chính, chúng ta sẽ thấy đường sắt
cao tốc không phải là thuộc tính duy nhất của các nước có
chỉ số IQ cao. Lấy một ví dụ sau cho dễ hình dung:
- Tất cả các con mèo đều có lông.
- Tôi có lông.
- Vậy tôi là mèo.
Cái sai của lập luận này là ở chỗ lông không phải là
thuộc tính duy nhất của mèo.
Những người phản đối dự án đường sắt cao tốc có thể
dùng chính lập luận trên để tranh cãi. Đại loại những
nước có chỉ số IQ cao thì có mạng lưới đường bộ phát
triển, đường cao tốc mấy làn xe nối khắp cả nước; Việt
Nam ta có chỉ số IQ cao nên Việt Nam phải có mạng lưới
đường bộ phát triển… Đáng tiếc là hầu hết mọi ý kiến
ủng hộ dự án đường sắt cao tốc đều rơi vào những sai
lầm về mặt lập luận như thế.
Về tam đoạn luận nói riêng và những suy diễn sai thường
ngày nói chung diễn ra khá phổ biến. Vì thế có nhiều lời
khuyên các sinh viên đều nên học qua một khóa về lô-gích
học để làm nền tảng cho mọi tranh luận và lập luận của
mình. Rất tiếc ở Việt Nam không thấy dạy môn này.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5337), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét