kết thúc khi chúng ta im lặng về những điều lẽ ra phải lên
tiếng.</em>
<em>— Martin Luther King</em></div>
Tôi đã định không lên tiếng về nỗi buồn hay tuyệt vọng
hoặc một cái gì như là sự mất lòng tin vào điều thiện,
vào con người, cho đến khi chợt nhớ lời nói của Mục sư
Martin Luther King. Điều còn lại là lên tiếng như thế nào
trước một thực trạng xã hội hiển hiện những phi lý, phi
pháp, phi nhân trên mọi lĩnh vực như xã hội Việt Nam hiện
nay.
Vì lẽ đó, tôi cũng không muốn cuộc đời của tôi, gia đình,
bạn bè tôi kết thúc theo hướng mở (nghĩa là cái kết thúc ai
muốn nghĩ kiểu gì thì nghĩ) hoặc tệ hơn là cái kết thúc
của "buổi sáng ảm đạm" trong bộ phim "con đường đau khổ"
dựa theo nguyên tác của nhà văn Nga Aleksey Tolstoy (1883-1945), sau
đó không ai có ý định viết tiếp phần "hậu con đường đau
khổ", mà lẽ ra các nhà làm phim nên tiếp tục cho khán giả
biết về cuộc đời hai chị em Katia và Dasa sau khi họ quyết
chọn con đường như <a
href="http://www.sachhay.com/new/201004194680/con-duong-dau-kho.aspx">nhà
văn Mai Quốc Liên có bình phẩm</a>: "<em>Trong cuộc sống không
có con đường thứ ba, chỉ có hai con đường: đi với nhân dân
hoặc chống lại nhân dân. Chỉ có đi cùng với nhân dân, cùng
với cách mạng, người trí thức mới tìm được vị trí của
mình trong cuộc sống chung và mới có được hạnh phúc chân
chính.</em>"
Câu chuyện kết thúc với cảnh nhà hát lớn ở Moskva đang
diễn ra hội nghị toàn Nga thông qua kế hoạch "điện khí hóa
nước Nga" với sự xuất hiện cả 4 nhân vật chính trong tác
phẩm cùng <a
href="http://d.violet.vn/uploads/resources/565/600551/preview.swf">lời nói
của Rotsin với Katia</a>: "<em>Em có biết không, mọi cố gắng
của chúng ta, máu đã đổ ra vì tất cả những đau khổ thầm
lặng không ai biết đến của chúng ta có ý nghĩa lớn lao biết
chừng nào! Thế giới sẽ được cải tạo lại vì những mục
đích tốt lành</em>".
Thật vậy. Sau những trăn trở, thao thức và nếm trải cuộc
đời, họ (4 nhân vật chính của tác phẩm) đã có sự lựa
chọn mà họ cho rằng đúng đắn vào xã hội cụ thể lúc đó.
Họ đã tìm được con đường đi của riêng mình. Cái đáng
tiếc là sau đó, khán giả không biết họ sẽ tiếp tục sống
như thế nào sau khi đã vượt qua con đường mà họ cho là "con
đường đau khổ". Bộ phim và tác phẩm này trong những năm 1979
- 1982, trở nên đình đám nhất ở Việt Nam khi trình chiếu, nó
đã gây nhiều xúc cảm và bình luận trong giới nhà văn, điện
ảnh, phê bình, cả đối với người mộ điệu . Chúng tôi
đều ao ước, giá như có ai đó tiếp tục câu chuyện để xem
thử hai chị em Katia và Dasa cùng hai ông chồng như thế nào thì
hay biết mấy, cũng có người nói, nó kết thúc theo cách cần
kết thúc, không nên đòi tiếp theo một "hậu Roméo và Juliette"
(lúc đó chưa có "hậu cuốn theo chiều gió"). Quả đúng vậy,
tôi phải tôn bạn tôi (thời đó) bây giờ thành người phát
ngôn bất hủ, khi "hậu cuốn theo chiều gió" đã làm giới mộ
điệu thất vọng.
Lúc đó, chúng tôi trẻ quá. Cùng với tuổi trẻ là sự năng
nổ, tự tin, nhiệt huyết, thích cống hiến và muốn khẳng
định như bao thanh niên khác. Chúng tôi cũng háo hức với Paven
trong "Thép đã tôi thế đấy", cũng hừng hực lửa với những
chương trình do Tổng đội Thanh Niên Xung Phong một thời phát
động mà bài hát "Em ở nông trường, em ra biên giới" của
nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mô tả.
Nhiều bạn bè tôi nằm xuống ở chiến trường Tây Nam, đôi
đứa về lại được Sài Gòn lành lặn, cũng có đứa về mà
thiếu một cái gì đó trên thân thể! Riêng tôi, tôi chẳng
mảy may mất sợi lông chân nào, vì tôi là con nhà "Việt Cộng
nằm vùng", vào đại học và đương nhiên được ưu đãi như
những gì mà những người theo chế độ này được ưu đãi.
Bạn tôi, có đứa cũng quyết làm sao theo cho được đám bạn
bè và noi gương cha anh bằng đợt tuyển quân máu lửa nhất
lúc bấy giờ được gọi tên là đợt tuyển "Hồng binh" mà
những ai đã chứng kiến một thời những năm 78, 79 sẽ còn
nhớ, đặc biệt là ở Sài gòn. Đó là những năm mở đầu
cuộc chiến ở hai đấu Tổ Quốc
Ba của thằng bạn nói trên, lúc đó đã nghỉ hưu (một Việt
Cộng nằm vùng thứ thiệt, thuộc cánh của ông Trần Hải
Phụng (Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Gia Định (1961-1967 và
1972-1974), khi biết được nó đăng ký theo đợt "hồng binh"
để ra chiến trường Campuchia, đã kêu nó vào phòng riêng của
ông, đóng cửa lại. Hai cái tát như trời giáng vào mặt, làm
nó xây xẩm, choáng váng, (vì vốn dĩ ông là một võ sư mặc
dù đội lốt doanh thương để hoạt động nằm vùng, nhưng
hầu như gia đình nó sống tốt và khá giả vì cái lốt ấy
lại trở thành nghề tay phải của họ). Sau đó, ông lạnh lùng
nói: "<em>Đi mà rút lại ngay, nếu không tao cấm cửa mày từ
nay về sau không được bước vào căn nhà này!</em>".
Nó lặng lẳng bước ra ngoài và... đi qua nhà tôi để ở nhờ
một tuần trước ngày nhập ngũ.
Ba tôi nói với nó: "<em>Ba cháu, anh cháu đã cống hiến, hy sinh
nhiều rồi, cháu không cần phải làm thế đâu. Chiến tranh
không phải trò đùa, cháu ạ! Vả lại cháu đã hiểu gì về
cuộc chiến này chưa? Cống hiến cho quê hương thì tốt rồi,
nhưng tốt hơn là mình phải biết mình cống hiến cho ai, cháu
ạ!</em>"
Nó nhìn ba tôi lạ lẫm, thoáng chút coi thường trong mắt và im
lặng. Một tuần sau nó đi. Và nó đã không bao giờ trở
lại... Tôi căm ghét người già vô cùng, tại sao lúc đó mọi
việc trong xã hội cứ luôn bị bịt kín??? Chẳng ai chịu nói
thật với tuổi trẻ chúng tôi, kể cả những người là "Việt
cộng nằm vùng" như ba tôi và ba nó?? Mặc dù ba tôi có nói "mé
mé" và hay ngừng giữa chừng câu chuyện khi tôi hỏi dồn về
cái gì đó, ông hay gạt ngang như những người già khác.
Mãi sau này khi đã lớn hơn một chút, tôi mới nhận ra.
<div class="special_quote"><em>Người ta không thay đổi khi bạn nói
họ nên thay đổi. Con người chỉ thay đổi khi họ nói với
bản thân rằng họ phải thay đổi.</em>
<em>— Michael Mandelbaum.</em></div>
Điều tôi tiếc nhất là thằng bạn tôi đã không còn có cơ
hội nào để nó được nhìn thấy sự thật và tự thay đổi
theo những gì nó thấy. Tôi thì may mắn hơn nó, có lẽ tại
tôi lúc đó "ngoan" hơn nó(!?)
Thời chúng tôi, cha mẹ ít trao đổi trò chuyện hay tâm sự
với con cái do tư tưởng phong kiến và gia trưởng còn nặng
nề, cha mẹ thích áp đặt hơn là chia sẻ, thích ra lệnh hơn
là khuyên nhủ. Có lẽ vì thế mà thế hệ chúng tôi khác thế
hệ trẻ bây giờ. Thời chúng tôi mà đứa nào được đi du
học (trước 1975) là cả một mơ ước to tát lắm, và những
đứa nào được đi du học, ngoài vấn đề tài chính ra thì cha
mẹ của tụi nó cũng rất phóng khoáng và ảnh hưởng phương
tây nhiều, nên dễ thở hơn. Tuy nhiên, số đó không phải là
nhiều trong mặt bằng chung của xã hội. Bên cạnh đó, thế
hệ chúng tôi cũng rất hiếm được tranh luận với người
lớn vì dễ bị cho là bất kính và hỗn hào, đó là lý do mà
tôi cảm thông với thế hệ trẻ ngày nay.
Tôi càng thấm thía.
<div class="special_quote"><em>Im lặng nuôi dưỡng sự áp bức!</em>
<em>— Cựu tổng thống Pháp Francois Mitterand</em></div>
Tôi nghĩ đơn giản, thời chúng tôi còn trẻ không phải là
thời đối thoại, chắc một phần cũng do xu thế thời cuộc
lúc đó là đối đầu, là chiến tranh lạnh mà ảnh hưởng
đến toàn thế giới, mọi quốc gia vì vậy cũng dễ hiểu là
trong mỗi gia đình, mỗi con người cũng bị ảnh hưởng theo.
Hãy để các bạn trẻ lên tiếng, vì chính chúng ta phải dám
nghe những lời chói tai nhất, khó chịu nhất thì chúng ta mới
góp phần làm cho đất nước này được dân chủ.
<div class="special_quote"><em>Xin nhớ: Hiến Pháp không tạo nên dân
chủ, mà chính dân chủ tạo nên hiến pháp.</em>
<em>— Benjamin Barber</em></div>
Chỉ mong các bạn trẻ hãy nói cho sự dân chủ của đất
nước này được thúc đẩy nhanh hơn, vì đất nước này là
của các bạn, các bạn còn sống nhiều năm hơn chúng tôi.
Đối với chúng tôi, thúc bách về dân chủ không còn nằng
nặc như các bạn nữa, mà nó trở nên lặng vào trong để suy
nghĩ cho các bạn, nói cho các bạn (cũng chính là cho con cháu
chúng tôi).
<div class="special_quote"><em>Khi bọn Nazi tóm cổ những người
cộng sản, tôi đã không lên tiếng, vì tôi không phải
cộng sản. Khi chúng tóm cổ những người hoạt động công
đoàn, tôi đã không lên tiếng vì tôi không phải người
hoạt động công đoàn. Khi chúng nhốt những người xã hội
chủ nghĩa vào tù, tôi đã không lên tiếng vì tôi không phải
người xã hội chủ nghĩa. Khi chúng nhốt những người Do
Thái vào tù, tôi đã không lên tiếng vì tôi không phải Do
Thái. Rồi khi chúng tóm cổ tôi thì chẳng còn ai để lên
tiếng cho ai nữa.</em>
<em>— Mục sư Martin Niemöller</em></div>
Hãy nói đi các bạn trẻ, hãy lên tiếng cho đất nước này,
hãy sống thật nhiệt tình như thế hệ chúng tôi đã từng
sống. Tôi tin chắc, các bạn với tri thức, bản lĩnh và sự
tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngày nay mà các bạn đang
tiếp nhận, các bạn sẽ không bị lừa đảo như thế hệ
chúng tôi đã từng bị.
Nguyễn Ngọc Già
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5361), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét