kinh tế là 5,83% vào quí đầu năm nay; nhưng đối với các nhà
đầu tư, thị trường mới phát triển này tại Đông Nam Á bị
coi như là có nhiều rủi ro và thiếu minh bạch.
Loại bảo chứng cho tín dụng 5 năm phòng khi nhà nước không
trả được nợ (VNGV5YUSAC = R) được mua bán trên sàn giao dịch
với giá khảng 263 điểm (hay 2,63%). Như vậy là đắt hơn bảo
chứng cùng loại của Nam Dương và Phi Luật Tân là 0.8%.
Sau đây tôi tóm tắt những rủi ro chính cần phải theo dõi
tại Việt Nam.
<h2>1. Sự nhạy bén và tính minh bạch của Chính phủ</h2>
Vì không nhận trách nhiệm giải trình công khai mà lại dung
túng một chế độ quan liêu nặng nề, Chính phủ Việt Nam đã
không nhạy bén trong việc hoạch định và thi hành chính sách.
Việc cải tổ kinh tế và tổ chức lại các xí nghiệp quốc
doanh thiếu hiệu năng rất dễ bị phá hoại bởi các nhóm lợi
ích bám rễ trong chính quyền và các thành phần thủ cựu chỉ
quan tâm về an ninh của Đảng, đặc biệt trong những tháng
trước Đại hội Đảng XI vào tháng Giêng 2011.
Các nhà phân tích thời cuộc cho rằng có lẽ việc hoạch
định và thi hành chính sách đang bị tê liệt, bảo thủ đang
tăng vì các phe phái và chính khách đang vận động địa vị
trước ngày đại hội Đảng vào đầu năm 2011. Những thay
đổi quan trọng về lãnh đạo và về chính sách thường diễn
ra tại Đại hội Đảng, tổ chức 5 năm một lần. Các đảng
bộ địa phương cũng tổ chức đại hội vùng vào năm nay.
Vào lúc Việt Nam tiếp tục tiến trình lâu dài hội nhập kinh
tế thị trường, lô-gíc chính trị thường khuynh loát ý thức
kinh tế. Điển hình là trường hợp dự thảo của Bộ Tài
chính về việc kiểm soát giá cả được luân lưu vào cuối
năm ngoái. Các chính phủ và doanh nghiệp quốc tế cho rằng đó
là một bước thụt lùi và nhận xét rằng việc kiểm soát giá
cả sẽ không có hiệu quả. Tuy vậy, vào cuối tháng Tư, Bộ
này đã đưa ra văn thư bác bỏ các quan ngại trên, một chỉ
dấu là Bộ sẽ xúc tiến luật kiểm soát giá cả như kế
hoạch. Lý do vì sao vẫn chưa được biết rõ ràng.
Một vấn đề khác liên quan đến tính minh bạch là phẩm chất
kém và dữ liệu kinh tế không đồng đều do Chính phủ công
bố. Các nhà kinh tế cho rằng việc này có thể dẫn đến
những tính toán sai lầm về hiện trạng kinh tế và vì thế
làm mất lòng tin của giới đầu tư.
Ta cần quan sát:
- Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã khởi động một chương
trình cắt giảm các thủ tục hành chính. Các nhà trực tiếp
đầu tư nước ngoài đặc biệt đang theo dõi việc này sẽ
diễn tiến ra sao.
- Giới đầu tư thường nêu thực trạng cơ sở hạ tầng yếu
kém là một trong những trở ngại chính tại Việt Nam. Khả
năng của Chính phủ trong việc điều hợp phát triển cơ sở
hạ tầng nhanh chóng và nhạy bén là một vấn đề then chốt
sau những hứa hẹn trợ gíúp phát triển ở mức kỷ lục.
Sự đàn áp đối lập ở mức cao điểm vào cuối năm ngoái và
đầu năm nay là một sự kiện các nhà ngoại giao và phân tích
thời sự phương Tây cho là những bản án đều có động cơ
chính trị. Việc này có thể làm phương hại tới quan hệ với
các đối tác thương mại chính yếu trong đó có Hoa Kỳ.
<h2>2. Chính sách hối đoái</h2>
Tỷ giá hối đoái cố định của Việt Nam thường xuyên tạo
ra những sức ép kinh tế. Vào tháng Hai, ngân hàng trung ương
đã giảm giá tờ Đồng của Việt Nam (VND) lần thứ tư kể
từ giữa năm 2008 để giảm bớt sức ép tiền tệ, và bơm
tiền vào hệ thống ngân hàng xuyên qua các hoạt động thị
trường công khai. Từ đó, khoảng cách giữa các tỷ giá hối
suất không chính thức và tỷ giá giữa các ngân hàng trong
nước hầu như đã không còn nữa. Đây là một dấu hiệu sức
ép đã được xả bớt và mức độ rủi ro đang giảm dần.
Chính phủ VN cũng dùng một loạt biện pháp khác nhằm giành
lại khả năng kiểm soát thị trường tiền tệ. Ngân hàng trung
ương cũng đã tỏ rõ quyết tâm giữ cho mức cung cầu ngoại
tệ được quân bình.
Tuy vậy, vào tháng Ba, cơ quan Fitch đã đặt giá trị ngoại
hối dài hạn và tiền tệ của VN một vào danh sách cần phải
theo dõi. Fitch lý giải rằng người ta ít tin hơn vào tờ Đồng
VN và Chính phủ đã thiếu minh bạch về các dữ liệu kinh tế.
Vài kinh tế gia rất ngạc nhiên về thời điểm công bố của
Fitch, vì các khó khăn tiền tệ của VN có vẻ đang giảm dần.
Nhưng nhiều rủi ro vĩ mô vẫn còn tồn tại.
Những điều cần theo dõi:
- Những biện pháp Ngân hàng trung ương sử dụng để ngăn
chặn lạm pháp và kiểm soát mức độ thâm thủng mậu dịch.
Một số nhà phân tích dự kiến tờ Đồng VN còn tiếp tục
mất giá từ từ trong năm 2010. Nhưng vào tháng Năm, sức ép giá
cả đã giảm trong hai tháng liên tiếp nhờ giá thực phẩm
giảm.
- Khoảng cách giữa hối suất đôla/đồng chợ đen và hối
suất đôla/đồng sử dụng giữa các ngân hàng = một thước
đo chủ yếu về sức ép trên tờ Đồng.
<h2>3. Tham nhũng</h2>
Tham nhũng tràn lan trong mọi bộ các ngành Chính phủ VN và là
một trở ngại chính đối với đầu tư nước ngoài. Nhà cầm
quyền thường xuyên lặp đi lặp lại lời cam kết sẽ thẳng
tay chống tham nhũng và cũng đã khuyến khích báo đài lên
tiếng tố giác tham nhũng. Nhưng những nỗ lực này đã bị xả
xìu sau khi nhiều ký giả bị tống giam chỉ vì tường thuật
những vụ tai tiếng lớn. Tiến bộ trong nỗ lực chống tham
nhũng sẽ là yếu tố quyết định cho khả năng thu hút đầu
tư dài hạn.
Điều cần theo dõi:
- Thứ hạng của Việt Nam trong bản xếp hạng tham nhũng so với
quốc tế, [dựa vào bảng liệt kê hàng năm của Transparency
International (TI) = tổ chức Minh Bạch Quốc Tế]. Một cải
thiện đáng kể hay một tuột dốc trên bảng xếp hạng TI sẽ
ảnh hưởng đến các dự án đầu tư dài hạn. Trên bản Chỉ
số Tham nhũng năm 2009 của TI, Việt Nam giữ nguyên vị thứ
trong năm 2008, đứng hạng 120 trong số 180 quốc gia.
<h2>4. Bất ổn xã hội</h2>
Tin về bất ổn xã hội cũng thường xuất hiện tại Việt Nam,
đặc biệt là các cuộc đình công của công nhân, các cuộc
phản đối và tranh chấp đất đai. Những việc này có thể
liên quan đến điều mà người dân cho là những bất công kinh
tế hay tham nhũng, mặc dù tôn giáo và chính trị cũng đóng
một vai trò trong một số cuộc biểu tình gần đây. Nhưng
hiện nay không có dấu hiệu nào là bất ổn xã hội có thể
lan tràn, hoặc chế độ có nguy cơ bị thách thức từ dưới
lên trên.
Những điều cần theo dõi:
- Bất cứ một dấu hiệu nào về một phong trào chống đối
toàn quốc phát xuất từ các cuộc tranh chấp địa phương. Cho
đến nay, việc này hầu như không có.
- Các cuộc tranh chấp lãnh hải trong Biển Đông. Đây là vấn
đề đang sôi sục tại Việt Nam, nơi mà mối nghi ngại đối
với Trung Quốc đang dâng cao. Bất cứ động thái nào của Trung
Quốc nhằm xác lập chủ quyền trên các đảo đang tranh chấp
trong Biển Đông, hay một hành động nào bị người dân cho là
Chính phủ Việt Nam nhu nhược về vấn đề này, đều có thể
làm hậu thuẫn rộng lớn cho các cuộc biểu tình.
- Vai trò của Giáo hội Công giáo. Người Công giáo thường
thường biểu tình chống đối việc đất đai của Giáo hội
bị Chính phủ tịch thu sau năm 1954. Mặc dù chính thức là
tránh làm chính trị, Giáo hội Công giáo có khoảng 6 đến 7
triệu tín đồ tại Việt Nam và có tổ chức chu đáo. Một số
Linh mục đã công khai lên tiếng về nhân quyền và dân chủ.
- Giá thương phẩm không ổn định. Gần đây có tin là nông
dân trồng cà phê, sau khi bị thiệt hại vì các nhà thu mua cà
phê sạt nghiệp, đã tràn đến phá nhà và cơ sở của các
đại lý thu mua.
<em>(Bài tiếng Việt do Trần Ngọc Cư dịch, Phùng Liên Đoàn
biên tập)</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5254), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét