Đào Tuấn - Những bác Cẩm trong ngục (P1)

<div class="boxright320"><img src="/files/u1/sub01/k2bc2.jpg" width="600"
height="450" alt="k2bc2.jpg" /><div class="textholder">Hình chỉ có tính
chất minh họa của Dân Luận: <a
href="http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/www.anninhthudo.vn/Bo-nhiem-Thieu-tuong-Nguyen-Duc-Nhanh-lam-Pho-Tong-cuc-truong-Tong-cuc-An-ninh-II-kiem-Giam-doc-CATP-Ha-Noi/4342879.epi?refer=anninhthudo">Ông
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An Ninh II Nguyễn Đức Nhanh</a>
và <a href="https://danluan.org/node/4909">ông Thứ trưởng Bộ Ngoại
Giao Nguyễn Thanh Sơn</a></div></div>Mo típ điển hình về các nhân
vật công an trong phim truyền hình, mà nói rộng ra là trong cả
nền điện ảnh Việt Nam, một điển hình cụ tỉ là phim Cảnh
sát hình sự- là phải nghèo, phải trung thực, phải vì công
việc mà quên tình riêng. Làm cha thì yêu con, thì bị con hồn
nhiên trách móc, thì trong tương lai là "gà trống nuôi con". Làm
chồng thì thế nào cũng bị vợ hoặc là chửi vào mặt vì
tội nghèo, hoặc là bị vợ, sĩ sớn và tí tởn, cặp với
một đại gia, khuynh hướng mới là cặp với một thằng Tây-
10 phim thì 9 phim thằng Tây đó là thằng Joe, tức Dâu, một
thằng tây cặp kè với Hoa hậu họ Mai, biết chửi bậy và ăn
mắm tôm thùm thụp. Còn nữa, nếu nhân vật công an đó là trai
tân, thì thế nào cũng có một con người yêu xinh đẹp và một
hôm xấu trời nào đó, ném tõm bắp ngô xuống hồ Ha-Le để
nói một câu "đau lòng một cách kinh điển", rằng: Xin lỗi, em
không biết ăn ngô.

Đại ca của Tại hạ, Nhà văn Như Phong, một tác giả của
"Cảnh sát hình sự" sáng tạo hơn một chút thì nhìn các chiến
sĩ công an như là một gã tiều phu, vác trên vai cả nhiệm vụ
vận động sinh đẻ có kế hoạch, thậm chí trong việc vận
động tiêm chó dại và... yêu chó. (Văn chương của anh kiểu
gì cũng phải có chó, hoặc hổ)

Có nghĩa, các bà vợ, các cô người yêu của các chiến sĩ
công an toàn phường mất dạy, toàn quân khốn nạn, toàn lũ
tham sang phụ khó, toàn hạng thấy tiền mờ mắt thấy chim
ngoại thì khinh chim nội. Vân vân và vân vân. Thủ pháp của
các tác giả kịch bản, các đạo diễn dường như chính là
việc dùng sự khốn nạn của quân khốn nạn "vợ - người
yêu" này để làm cái phông nền tô vẽ cho phẩm chất, đạo
đức người công an cách mạng!

Và vì công an, cảnh sát ở Việt Nam bao giờ cũng phải gắn
với danh hiệu "nhân dân", chẳng hạn "công an nhân dân", cho
nên, họ không thể xấu. Thành thử, rất khó để khán giả
nhớ được một nhân vật công an vì anh công an nào cũng nhàn
nhạt với một tinh thần tiến công tội phạm, anh nào cũng
khổ, cũng nghèo, cũng tâm hồn và 100 anh như 100, hoặc bị vợ
bỏ, hoặc bị bồ đá đít. Anh công an, cũng như các ông vua,
tướng sĩ trong phim ảnh VN, không hề được nhớ tới bởi họ
có chung một tính cách, chung một thứ đạo đức - và là thứ
đạo đức không thật, xa lạ với đời sống, có chung một tư
duy sáng tạo nên nọ "Chỉ có tốt", còn cái xấu, đương
nhiên là phải thuộc quân thù.

Tại hạ có nhiều người quen làm nghề công an và vì tài hèn,
không đủ sức đưa họ vào văn chương hay điện ảnh những
chi tiết đời thường, đáng yêu của họ nhất. Chẳng hạn
chuyện một anh Cảnh sát hình sự, gọi là T đen, cũng bỏ vợ,
cũng có gà trống nuôi con nhưng lại rất đào hoa và "giết
người" (tất nhiên là người đẹp) như ngóe. Chi tiết anh CSHS
đào hoa "giết người như ngóe" tất nhiên không bao giờ được
đưa lên phim, bởi chuyện "giết người" hay "sinh ra người" này
mà được đưa vào phim tất nhiên tác giả ra khỏi ngành vì
cái lý "công an nhân dân" của ngành công an trong việc bảo vệ
hình ảnh cho chính họ y hệt cái lý "ông Mèo": "Giết người
thì vào tù, sinh ra người cũng vào tù". Anh CSHS này còn hay ở
chỗ, trong một lần cho Tại hạ, cũng một người bạn nữa là
Hiếu Phạm, đi bắt tội phạm truy nã đã thùm thụp tiếc:
"Chán quá, hôm nay nó không chạy, chứ nó chạy cái thì để
các chú bắn mấy phát cho sướng". Hai thằng Tại hạ bấy giờ
đang được nhét mấy khẩu súng "trong quần", rong ruổi suốt
từ Thiền Quang sang Đông Anh, đã tiếc đến phát khóc. Đời
thực không có gì nhục hơn là cầm súng mà không được bắn
mấy phát để còn về mà nói phét với thiên hạ.

Trong hai tuần qua, Tại hạ miệt mài luyện "Vượt ngục".
Cái cảm giác đầu tiên sau khi xem phim là sự hụt hẫng, cái
cảm giác y như mình vừa xem được một cuốn sách hay trong khi
biết chắc rằng còn lâu mới lại gặp được một tác phẩm
tương tự. Sau hụt hẫng, khi đôi khi những chi tiết trong 82
tập phim Vượt ngục đã được "tua lại", thì đương nhiên
Tại hạ, cũng như hầu khắp người xem Vượt ngục trên toàn
thế giới, bắt đầu có tâm trạng đắc ý với cái lối thán
phục "Tiên sư anh Tào tháo". Sự thán phục đầu tiên đến
từ việc xây dựng các nhân vật Cớm. Paul kellerman, Bard Bellick
và Alexander Mahone

Dường như đểu nhất trong những khuôn mặt "nhân danh pháp
luật" trong Vượt ngục là đặc vụ Paul Kellerman. Kel giết
người như ngoé. Động tác bóp cò, xiết cổ lành nghề thành
thạo như một kẻ giết người. Đến nỗi, sự tàn bạo của
Kel có thể so với một cái máy. Phụ nữ, trẻ em đều chỉ
như những tấm bia. Giết khi có lệnh. Không suy nghĩ. Không
đặt câu hỏi. Không cho nạn nhân có dịp trình bày. Nhân danh
pháp luật để giết người, và sau đó, lợi dụng nghề
nghiệp để che dấu, để dàn xếp, để mưu tính, để đẩy
kẻ khác vào tù oan. Phải rất lâu sau đó, khi Kel bị hắt ra
ngoài, bị sa thải, bị biến thành nạn nhân của những mưu
đồ chính trị, khi "mặc quân phục lần đầu tiên" để
đưa họng súng vào thái dương tự tử, anh ta mới nhận ra
(đại ý) rằng: Cả đời anh ta tiêu diệt những kẻ ác để
mong muốn một xã hội tốt đẹp hơn nhưng rõ ràng anh đã
nhầm. Kellerman cuối phim trở thành một nghị sĩ, vẫn cười
một cách đểu cáng bị các cử tri nhổ nước bọt vào mặt.
Kellerman là nhân vật "đệ nhất đểu cáng" trong tuyến các
nhân vật cớm- chính trị gia. Đây là một nhân vật sống
động mà mỗi một thước phim có sự xuất hiện của Kel, là
một lần bộ mặt của giới bảo vệ pháp luật được phơi
trần trước công chúng. Có lẽ khi xây dựng tuyến chính khách
trong phim, ngoài Kellerman, một thượng nghị sĩ từng một thời
giết người như ngoé, tham gia vào các tổ chức bí mật và
từng tự tử, Tác giả Paul Scheuring còn phác hoạ Tổng thống
Mỹ như một kẻ bệnh hoạn về tình dục, thậm chí là loạn
luân khi ngủ với anh trai, sẵn sàng làm mọi việc để thoả
mãn tham vọng quyền lực, kể cả đàm phán với tội phạm. Xem
từ Việt Nam , có thể thấy quyền tự do sáng tạo của các
nhà làm phim là không giới hạn. Sự tàn ác, xấu xí, bẩn
thỉu trong bộ mặt thật của chính khách, dù chỉ được phác
hoạ bằng không nhiều chi tiết, nhưng đã tạo ra những nhân
vật nhân vật rất riêng. Và vì Tại hạ là một khán giả
Việt cho nên, xem những gì khác với "đạo đức- truyền
thống", quả thực thấy nhân vật của Vượt ngục là cực
kỳ sinh động. Ở VN, sự sáng tạo của các nhà văn, của các
đạo diễn, theo một "luật bất thành văn" là lối sáng
tạo "từ cổ trở xuống". Nhân vật phản diện, cùng lắm
là tham nhũng cũng chỉ đến cấp thứ trưởng. Và thứ luật
bất thành văn này, một cách đáng xấu hổ, đã ngầm định
cho công chúng rằng từ cấp bộ trưởng trở lên là đương
nhiên tốt mà cái tội xấu duy nhất, nếu coi là xấu, cùng
lắm là chỉ "hút thuốc lá và không chịu lấy vợ".

(tiếp tục cập nhật)


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5243), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét