Làm ít tiêu nhiều chắc chắn sẽ thâm thủng công quỹ, sẽ
mắc nợ và phá sản. Hy Lạp là một điển hình của tình
trạng này, nền kinh tế đang bên bờ vực thẳm. Năm 1999, ở
châu Âu có 11 nước bỏ đồng tiền cổ truyền của mình để
sử dụng đồng tiền chung Euro, đến năm 2001 Hy Lạp mới chính
thức tham gia sử dụng đồng tiền này. Phấn khởi, hân hoan
trong niềm vui này, từ nhà nước đến nhân dân bắt đầu
chuỗi ngày "vung tay quá trán". Trong niềm phấn khích Hy Lạp
đã vay "cấp tập" để chuẩn bị Thế vận hội 2004. Đền
đài, nhà thi đấu, hệ thống an ninh, hậu cần… nhất nhất
được ra sức thi công thả cửa. Thu ít chi nhiều, xuất ít
nhập tràn lan… và vỡ nợ là đương nhiên sẽ đến.
Song hành với việc chi tiêu quá trớn, nạn tham nhũng, hối lộ
và đặc biệt là việc trốn thuế hoành hành… Người ta đã
làm thống kê đơn giản trong giới y tế, kết quá thấy rõ là
"<em>tiền thuê nhà cao gấp nhiều lần tiền lương các Bác sĩ
khai báo</em>", tiền tiêu xài quá lớn so với tiền làm
ra. Tác dụng "cộng" của những tệ nạn này đưa Hy Lạp
đến bờ vực thẳm.
Ngày 07 tháng 5 vừa qua, 16 nhà lãnh đạo khối dùng đồng Euro
đã họp khẩn cấp và đến tối ngày 09 tháng 5 gói cứu trợ
cấp cứu 80 tỷ Euro được duyệt chi và sau này bổ sung đến
120 tỷ Euro cho Hy Lạp với hy vọng chặn được cuộc khủng
hoảng "rơi xuống vực".
Chính nhà báo Hy Lạp Achiléa Hekimoglou, trong bài viết "Tàn
một ảo mộng lớn" đã chỉ rõ chính những người ăn lương
bình thường lại trưng diện toàn áo quần, thời trang "hàng
hiệu", sắm sửa xe hơi đắt tiền, đi du hý ở những thiên
đường du lịch… đã là những người góp tay đẩy nhanh cỗ
xe kinh tế Hy Lạp lao xuống dốc..
<h2>Ngẫm đến Việt Nam</h2>
Việt Nam ta vốn nghèo hơn Hy Lạp; nhưng mức độ chơi
"chảnh", chơi "ngông" chắc chắn là hơn xa, còn lâu dân
Hy Lạp mới theo kịp. Nhiều du khách Âu, Mỹ, Úc... đến Việt
Nam đều rất "choáng" với kiểu chơi ngông, "đốt tiền"
của các công tử trẻ CÔCC (con ông cháu cha) trong các quán bar,
vũ trường và giới kinh doanh cũng "chào thua" mức độ lãng
phí tài nguyên, phá hại tiền của, tài sản công… của các
đại gia chức sắc, "tiền chùa" mà !!!.
Những ngày gần đây, người dân Việt Nam cả ở trong lẫn
ngoài nước khá "nín thở", lo lắng theo dõi quốc hội đang
họp bàn một dự án quốc kế dân sinh quá lớn: "siêu" dự
án Đường sắt cao tốc Bắc Nam (ĐSCTBN) Đây là một dự án
quá nhiều vốn, theo tính toán đến 56 tỷ USD chưa kể phát
sinh, chủ yếu là vốn vay, dự kiến nếu trả đúng thì cũng
phải cần 45 năm, một thế hệ là 25 năm tính sơ là nếu
thuận buồm xuôi gió như dự toán thì cũng phải đến đời
"cháu chắt" chúng ta mới trả xong món nợ khổng lồ này !!!
Ngoài xã hội, trên nghị trường quốc hội đang râm ran hai
nhóm lập luận:
1. <span class="underlined-text">Những người cổ xúy, ủng hộ dự
án ĐSCTBN</span>, chủ yếu là các quan chức thuộc hai bộ GT-VT
và KH-ĐT với các lý lẽ: (1) để xứng tầm thời đại,
"bằng chị bằng em" với các nước bè bạn, trong khu vực…
(2) để đi trước đón đầu sự phát triển giao thông vận
tải quốc dân và (3) để tạo điều kiện phát triển tuyến
đô thị Bắc-Nam của đất nước.
Xin trích một số ý kiến lạc quan, "có cánh" của nhóm
"ủng hộ" này:
+ Theo trình bày của ông Hồ Nghĩa Dũng, Bộ trưởng GT-VT, với
tốc độ tăng trưởng 6,59% mỗi năm, thì đến năm 2030 nhu cầu
hành khách tuyến Bắc-Nam sẽ đến 195 triệu lượt/năm trong
đó có đến 57 triệu lượt dùng đường sắt; do đó dự án
ĐSCTBN là rất cần thiết…
+ Ông Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng KH-ĐT rất lạc quan thuyết
phục: "<em>Bài toán kinh tế, môi trường, công nghệ… chúng
tôi đã tính hết, Quốc hội cứ quyết chủ trương đi</em>".
Ông cho rằng đây là dự án để phát triển, dù hiện nay mình
còn nghèo và ông ta còn lấy ví dụ nước Nhật cũng vay vốn
làm ĐSCT, đến 40 năm sau mới trả hết…
+ Ông Trần Đình Long, P. Chủ nhiệm UB Pháp luật QH lý luận
đơn giản: "<em>Có vay mới có đầu tư cho phát triển, sau đó
chúng ta lo trả nợ</em>".
+ Ông Trần Bá Thiều, Giám đốc CA Hải Phòng còn thoải mái
hơn: "<em>Người ta cho thì mình cứ vay, có nơi cho vay là tốt
quá. Cứ ý kiến ra, ý kiến vào. Nếu Chính phủ đã quyết
liệt như vậy thì tại sao Quốc hội không ủng hộ chính phủ?
Tần Thủy Hoàng ngày xưa không quyết liệt thì làm sao để
lại Vạn lý Trường thành</em>"
2. <span class="underlined-text">Nhóm chưa đồng ý, lo lắng dự án
ĐSCTBN</span>, đa số là những nhà chuyên môn trong ngành đường
sắt, những chuyên viên kinh tế. Những lý do họ quan tâm là:
(1) với một dự án quá lớn, nhưng cách lập dự toán còn khá
sơ sài, chưa nghiêm túc và còn nhiều thiếu sót… (2) thứ tự
ưu tiên dự án ĐSCTBN đưa ra là không hợp lý và (3) so sánh
với các nước đã đầu tư ĐSCT là khập khiểng.
Một số ý kiến tiêu biểu cho nhóm chưa đồng ý dự án này:
+ Ông Phương Hữu Việt, ĐB Bắc Giang cho rằng, theo tuần tự
Chủ đầu tư phải trình xin QH cho phép lập dự án nghiên cứu
tiền khả thi, chứ không phải báo cáo đầu tư. QH đồng ý
mới tiếp tục lập dự án khả thi. Với báo cáo đầu tư này
không thể quyết kiểu "ngẫu hứng chính trị", cần nhớ
bài học bấm nút xây đường Hồ Chí Minh và Nhà máy lọc dầu
Dung Quất.
+ Ông Nguyễn Bá Thanh, Bí thư Thành Ủy TP Đà Nẵng nói thẳng
"<em>..nếu bấm nút thông qua, con cháu chúng ta sẽ khổ</em>".
+ Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế cho rằng Tính toán của
chủ đầu tư chưa đầy đủ. Nhiều vấn đề quan trọng bị
gạt ra ngoài như xử lý môi trường, địa hình, số rừng bị
phá, việc tái định cư tái sản xuất.v.v…
+ Ông Đào Đình Bình, nguyên Bộ trưởng GT-VT, nguyên Tổng GĐ
Liên hiệp Đường sắt Việt Nam, cho rằng; "<em>Nên tập trung
làm đường bộ cao tốc hơn là ĐSCTBN vào lúc này vì nhu cầu
hành khách, tiềm lực kinh tế của ta chưa có</em>"…
+ Tiến sĩ Trần Đình Bá, Hội Kinh tế vận tải đường sắt
Việt Nam thì cho rằng: "<em>Đây là một phương tiện giao
thông xa xỉ nhất thế giới với mỗi km đường tiêu tốn trên
34 triệu USD. Thế nhưng nó chỉ chở được duy nhất hành khách
với xách tay, hoàn toàn không chở được hàng hóa do sức kéo
đoàn tàu có hạn</em>"
<h2>Lời bàn thêm</h2>
1. Dự án ĐSCTBN theo tôi là quá lớn, quá sức với Việt Nam
chúng ta hiện nay. Với GDP năm 2009 chỉ là 90 tỷ USD, chi phí
chưa phát sinh của dự án đã là 2/3 tổng sản lượng quốc
gia. Nước ta còn nghèo còn nhiều vấn đề quốc kế dân sinh
quan trọng khác như giáo dục, quốc phòng… cần phải đồng
bộ giải quyết, chứ không thể dồn hết cho mỗi một vấn
đề. Giấc mơ là nước thứ 12 trên thế giới sử dụng tàu
cao tốc quá đẹp, quá hấp dẫn nhưng cũng "hoang tưởng",
như "những người thích đùa" của Azit Nêzin…
Xin trích một ví von dí dỏm của GS Trần Hữu Dũng trên
viet-studies.info khi nói về cách các nhà đầu tư nài nỉ Quốc
hội thông qua dự án ĐSCTBN
<div class="special_quote">Mè nheo y như bồ nhí chân dài đi shopping
với đại gia: "Em muốn cái xe Lamborghini này quá anh ơi!" —
(Nghe người ta bảo: [khi nghe báo chí đưa tin nhiều người
phản đối] chân dài sẽ dậm chân đành đạch, nũng nịu:
Nhưng em muốn, em muốn! Anh lấy tiền học phí của con anh,
tiền nuôi mẹ già của anh, mua xe cho em đi!)</div>
2. Các nhà làm dự án cần nghiên cứu tham khảo hết sức
nghiêm túc. Vừa qua tôi thấy so sánh Việt Nam với Nhật Bản
hoặc Trung Quốc về đầu tư ĐSCT là khập khiểng: Nhật Bản
trước chiến tranh đã chế tạo được tàu thủy, máy bay… ta
cho đến hiện nay xe hơi chủ yếu vẫn là lắp ráp; còn Trung
Quốc dự trữ ngoại tệ đến 2500 tỷ USD trong khi ta chỉ dự
trữ chỉ 20 tỷ và còn có xu hướng "âm"…
3. Các vị Đại biểu QH, những đại diện của dân biểu
quyết những vấn đề lớn cần thật sự "thay mặt" dân
chọn lựa "nên hay không nên" sau khi cân nhắc cẩn trọng
chứ không đơn thuần là "bấm nút" cho qua như kiểu các
nghị "gật".
Bàn về dự án ĐSCTBN, trên VNN ngày 22-5-10, Ông Nguyễn Văn
Thuận, Chủ nhiệm UB Pháp luật phân trần không "thuận" tai
tý nào: "<em>Tuy Bộ Chính trị, Ban chấp hành TƯ đồng ý chủ
trương nhưng có bắt Quốc hội làm ngay đâu… Chúng ta chấp
hành ý kiến cấp trên nhưng phải căn cứ vào thực
lực</em>". Dù biết rằng, "trực ngôn nghịch nhĩ", nói
thẳng mất lòng, cũng xin phép thay mặt người dân thấp cổ bé
miệng hỏi ông Thuận 3 điều: một là tam quyền phân lập là
cái gì ông có biết không? hai là đại biểu Quốc hội làm
việc gì, chấp hành cấp trên nào? và ba là theo ông đại
biểu Quốc hội sẽ biểu quyết cái gì? Người Việt có câu
"cháy nhà lòi ra mặt chuột"; người Mỹ lại có câu "khi
tấm màn nhung rơi xuống thì người phù thủy phía sau sẽ lộ
nguyên hình". Nhân dân thấy rồi nhé!!!
TBT
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.
<div class="special_quote"><strong>GiangLe - CPI</strong>
CPI ở đây không phải là chỉ số giá tiêu dùng mà là
Corruption Perception Index của <a
href="http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi/2009/cpi_2009_table">Transparency
International</a> (càng thấp càng tham nhũng). Hôm qua bác Anonymous
(May 9, 5:18PM) có comment trong entry này về vấn đề đặc quyền
đặc lợi của quan chức nhà nước ở Hi lạp, ngay lập tức
Felix Salmon có câu trả lời bằng đồ thị sau (tôi thêm vào
chấm mầu đỏ cho VN):
<center><img src="/files/u1/sub01/CorruptionAndYields.png" width="400"
height="374" alt="CorruptionAndYields.png" /></center>
CPI của Hi lạp tệ nhất trong số các nước thuộc Eurozone và
quan hệ giữa CPI và bond yield rất mạnh, chẳng trách gì nước
này nợ nần ngập đầu. Đúng là default hay bailout Hi lạp cũng
chỉ là giải pháp ngắn hạn, dài hạn phải làm sao cho CPI tăng
lên, một cuộc cải cách chính trị xã hội sâu rộng hơn
nhiều so với cải cách kinh tế (e.g. fiscal austerity). Điều này
cũng đúng cho cái chấm mầu đỏ bên trên.</div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5040), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét