thứ hai thế giới và ngày càng gia tăng sự hiện diện của
họ tại các nền kinh tế mới nổi trong đó có Việt Nam. Sự
lớn mạnh của nền kinh tế Trung Quốc, cũng như sự hiện
diện ngày càng nhiều của các công ty Trung Quốc ở Việt Nam
đem lại cơ hội, thách thức hay tác động gì tới nền kinh
tế của Việt Nam. Mời quí vị nghe ý kiến của nữ Giáo sư
Regina Abrami, tại trường đại học Harvard của Hoa Kỳ về vấn
đề này. </strong>
<div class="boxright200"><img
src="http://img198.imageshack.us/img198/5470/abrami300hsp3301crop103.jpg"
/><div class="textholder">Giáo sư Regina Abrami</div></div>
Thưa quí vị, Giáo sư <a
href="http://drfd.hbs.edu/fit/public/facultyInfo.do?facInfo=ovr&facId=134322">Regina
Abrami</a> có bằng Tiến sĩ về Khoa học chính trị tại Đại
học California, Berkely, và hiện là giảng viên của chương trình
Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA) tại trường Đại học Harvard
của Hoa Kỳ. Bà chuyên nghiên cứu về kinh tế chính trị so
sánh, đặc biệt tập trung vào Trung Quốc và Viêt Nam.
<strong>VOA</strong>: <em>Thưa giáo sư Abrami, được biết bà đang
có một cuộc nghiên cứu về những cơ hội cũng như tác động
của việc Trung Quốc gia tăng sự hiện diện ở các thị
trường mới nổi, xin bà vui lòng cho biết đôi chút về kết
quả nghiên cứu tới thời điểm này, đặc biệt là trường
hợp của Việt Nam?</em>
<strong>GS. Regina Abrami</strong>: Việt Nam là một trong số những
nước mà tôi đang nghiên cứu và chắc chắn trường hợp của
Việt Nam là một trường hợp khá phức tạp bởi lịch sử và
mối quan hệ giữa hai nước. Với quan điểm như vậy, khi xét
tới sự hiện diện của Trung Quốc ở Việt Nam, thì tôi thấy
có nhiều điểm tích cực hơn tiêu cực trong bối cảnh là sự
tăng cường quan hệ thương mại và kinh tế giữa Trung Quốc và
Việt Nam đã đem lại kết quả là nhiều hàng hóa Việt Nam có
cơ hội được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Ngoài
ra, sự tăng cường quan hệ kinh tế này cũng khuyến khích các
nhà đầu tư nước ngoài cân nhắc đến việc bao gồm hai
nước vào một chiến lược đầu tư rộng lớn hơn, và điều
đó rất có lợi cho Việt Nam.
Nói về khía cạnh rộng lớn hơn thì sự gia tăng ảnh hưởng
của Trung Quốc ở các thị trường mới nổi là một bức tranh
hỗn hợp. Dĩ nhiên là không còn nghi ngờ gì về việc Trung
Quốc xuất khẩu công nhân nước họ đến làm việc tại
những dự án đầu tư của họ ở nước ngoài như những công
trình xây dựng v..v. và nhiều chính phủ cũng như cộng đồng
người dân địa phương không ủng hộ điều này, bởi đối
với họ, đầu tư nước ngoài là cơ hội để tạo công ăn
việc làm cho người dân của chính nước họ. Chính phủ Trung
Quốc cũng nhận ra điều này và đang tìm cách điều chỉnh.
Trong khi đó, ngày càng có nhiều chính phủ tại các thị
trường mới nổi bắt đầu tiến hành đàm phán các hợp
đồng trong đó đưa ra những qui định nhằm hạn chế số công
nhân nước ngoài làm việc tại nước họ cho các dự án do
Trung Quốc đầu tư.
<strong>VOA</strong>:<em> Bà vừa nói đến việc Trung Quốc đưa
công nhân sang các nước khác, chắc hẳn bà cũng biết về dự
án bauxite ở Tây Nguyên của Việt Nam, và Trung Quốc cũng đưa
nhiều công nhân của họ sang đó. Do bối cảnh lịch sử của
hai nước cũng như những tranh chấp về chủ quyền chưa được
giải quyết mà có nhiều người Việt Nam lo ngại về ý định
thực sự của Trung Quốc trong những dự án như vậy. Còn ý
kiến của bà thì sao?</em>
<strong>GS. Regina Abrami</strong>: Tôi không nghĩ là họ nên lo ngại
về ý định thực sự của Trung Quốc trong việc đầu tư vào
Việt Nam, vì nếu là nỗi lo ngại thì cũng nên có những sự lo
ngại như vậy đối với Hoa Kỳ. Nếu quí vị lo ngại về
những nước trước đây có quan hệ căng thẳng và bây giờ
lại đầu tư rất nhiều vào đất nước quí vị thì nỗi lo
ngại đó phải được đặt cả vào hai bên. Ở Tây Nguyên cũng
có những công ty mỏ của Mỹ đang đầu tư tại đó, nhưng
không gây tranh cãi như với trường hợp của Trung Quốc. Tôi
nghĩ là người Việt Nam nên xét xem tại sao họ lại đặc
biệt thù nghịch với sự đầu tư của Trung Quốc. Tôi nghĩ
rằng rủi ro sẽ cao hơn nếu đóng cửa với Trung Quốc thay vì
đảm bảo duy trì mối quan hệ kinh tế, quan hệ thương mại
vững mạnh, bởi đó vẫn là biện pháp tốt nhất để duy trì
một mối quan hệ tích cực.
<strong>VOA</strong>: <em>Vâng, nhưng thưa bà ngoài lịch sử lâu
đời giữa hai nước và những tranh chấp chủ quyền khác thì
sự lớn mạnh của quân đội Trung Quốc cũng khiến cho nhiều
người có lý do để lo ngại, hơn nữa Trung Quốc lại là một
nước láng giềng gần kề Việt Nam.</em>
<strong>GS. Regina Abrami</strong>: Tôi hiểu điều đó, tôi không
phủ nhận rằng nỗi lo ngại ấy bắt nguồn tử lịch sử và
tình cảm mạnh mẽ của người Việt Nam. Dĩ nhiên là có một
nước láng giềng hùng mạnh ở phương bắc thì người ta sẽ
cảm thấy đó là mội mối đe dọa to lớn hơn so với một
nước cách Việt Nam cả một đại dương. Nhưng chúng ta biết
là những nước có quan hệ kinh tế và xã hội tích cực thì
cũng có xu hướng có quan hệ chính trị tốt đẹp hơn. Vì vậy
thực tế là bất cứ điều gì ít hơn một chiến lược giao
tiếp và làm đối tác với Trung Quốc thì đều không có lợi
cho Việt Nam.
Việt Nam phải giao thiệp với Trung Quốc và không nên né tránh
nước này, và mối quan hệ đó không cần thiết phải là một
mối quan hệ không công bằng. Tôi nghĩ là Trung Quốc hiện
không tìm cách thôn tính Việt Nam và chắc chắn là người
Việt Nam cũng sẽ không bao giờ cho phép điều đó xảy ra. Vì
vậy với tinh thần độc lập mạnh mẽ của hai nước, chắc
chắn là hai nước có thể hợp tác rất tốt với nhau thông qua
các hoạt động kinh tế và đầu tư trong những thập niên
tới, điều này sẽ giải quyết được những vấn đề mà
người Việt Nam lo ngại. Chúng ta cũng cần nhớ rằng về mặt
lịch sử trong quá khứ hai nước không chỉ có xung đột mà
còn có cả mối quan hệ giao thương với nhau.
<strong>VOA</strong>: <em>Trung Quốc sẽ vượt qua Nhật Bản để
trở thành nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới, và theo các
phân tích gia thì một trong những nguyên nhân thu hút các nhà
đầu tư nước ngoài tới Trung Quốc là do nền kinh tế phát
triển nhanh chóng của nước họ, vậy so với Trung Quốc thì
Việt Nam có lợi thế cạnh tranh gì trong việc thu hút đầu tư
nước ngoài thưa giáo sư?</em>
<strong>GS. Regina Abrami</strong>: Tôi nghĩ là Việt Nam đã thu hút
được một khối lượng đầu tư nước ngoài lớn, nếu nhìn
vào số liệu năm 2008, ý tôi là chúng ta chưa nên nhắc đến
số liệu năm 2009, vì đó là năm xảy ra cuộc suy thoái kinh tế
toàn cầu vì vậy mà nhiều nền kinh tế bị co cụm. Nếu nhìn
vào số liệu của năm 2007 và 2008 thì Việt Nam đã trên đà thu
hút rất nhiều đầu tư nước ngoài và số vốn đầu tư
nước ngoài đã tăng một cách đáng kể, tôi cũng dự đoán
rằng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẽ tiếp tục gia tăng.
Về việc Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế
giới, điều đó đã xảy ra rồi, ý tôi là tùy thuộc vào cách
tính toán số liệu, tôi không nghĩ điều này sẽ làm sao lãng
các cơ hội thu hút vốn nước ngoài vào Việt Nam. Chúng ta đã
chứng kiến nhiều công ty sử dụng chiến lược Trung Quốc + 1
(China +1), vì vậy có thể dự báo rằng Việt Nam sẽ là một
đối thủ cạnh tranh với các lợi thế như lao động, giá lao
động của Việt Nam rẻ hơn nhiều so với giá lao động của
Trung Quốc, điều đó khiến Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn
đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản
xuất.
Thêm vào đó, Việt Nam cũng là một nước thuộc khu vực Đông
Nam Á, vì vậy chúng ta sẽ thấy khi một công ty tìm hiểu cơ
hội đầu tư vào khu vực này, đặc biệt là với thỏa thuận
tự do thương mại (FTA) giữa các nước ASEAN và Trung Quốc, thì
họ ngày càng coi Việt Nam như một phần trong chiến lược
rộng lớn hơn ở khu vực. Vì vậy tôi thấy việc Trung Quốc
trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới sẽ không
làm sao lãng các cơ hội thu hút đầu tư của Việt Nam, và
cuối cùng thì đầu tư vào Trung Quốc sẽ trở nên tốn kém
hơn.
<strong>VOA</strong>: <em>Thưa bà còn về lĩnh vực xuất khẩu hàng
hóa, Trung Quốc lâu nay vẫn bị cáo buộc là giữ giá tiền tệ
của họ thấp một cách giả tạo để hàng hóa của họ cạnh
tranh tốt hơn trên thị trường thế giới, vậy Việt Nam cần
có chiến lược gì để cạnh tranh với hàng hóa Trung
Quốc?</em>
<strong>GS. Regina Abrami</strong>: Tôi nghĩ do giá lao động rẻ nên
hàng hóa Việt Nam vẫn mang tính cạnh tranh cao so với hàng hóa
Trung Quốc. Về ý kiến cho rằng Trung Quốc có lợi thế cạnh
tranh không công bằng nhờ tỷ giá cố định, chúng ta sẽ ngày
càng thấy nhiều lời phàn nàn như vậy. Từ trước tới nay
chúng ta chỉ thấy Hoa Kỳ và các nước Châu Âu lên tiếng,
nhưng thực tế là ngày càng có nhiều nền kinh tế mới nổi
cũng cáo buộc Trung Quốc về vấn đề này. Tôi hy vọng là
chính phủ Trung Quốc sẽ phải đáp ứng lại những lời phàn
nàn này. Hơn nữa, sẽ không phù hợp ngay với bản thân họ
nếu tiếp tục trợ cấp cho chính phủ Hoa Kỳ bằng việc mua
trái phiếu ngân khố của Mỹ trong khi lại giữ giá tiền tệ
của họ thấp hơn trị giá thực tế. Vì vậy tôi không nghĩ
là chính sách này sẽ tồn tại mãi mãi.
<strong>VOA</strong>: <em>Xin hỏi bà một câu hỏi cuối cùng, theo
bà thì thách thức trước mắt của nền kinh tế Việt Nam là
gì?</em>
<strong>GS. Regina Abrami</strong>: Thách thức trước mắt của Việt
Nam là khả năng nâng cấp cơ sở hạ tầng lên một mức độ
hiệu quả hơn và có giá trị gia tăng nhiều hơn. Hiện tại cơ
sở hạ tầng của Việt Nam không bằng với Trung Quốc và cũng
không bằng với một số nước khác ở Đông Nam Á. Và chừng
nào mà Việt Nam không khắc phục được tình trạng này thì
Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ sẽ chỉ có thể
giậm chân tại chỗ với hoạt động sản xuất hàng hóa cấp
thấp mà lại với chi phí vận chuyển cao. Việc vận chuyển
hàng hóa ở Việt Nam do vậy sẽ không thể được thực hiện
một cách hiệu quả.
<strong>VOA</strong>: <em>Còn rất nhiều câu muốn hỏi bà, nhưng
vì thời gian hạn hẹp nên hy vọng sẽ có cơ hội trao đổi
với bà vào một dịp khác. Xin cảm ơn Giáo sư Abrami rất
nhiều. </em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5043), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét