Đỗ Thuý Hường - Tôi tìm hiểu Luật Đất Đai

Tôi xin chia sẻ những gì tự tìm hiểu về cái bộ luật mất
lòng dân này. Ngoài việc đọc lại Luật (té ra có tới 4-5
cái, và nhiều nghị định, pháp lệnh đi kèm), tôi còn hỏi han
những người cao tuổi, nhất là các nạn nhân. Riêng tôi, có
thuận lợi hơn các bạn trong nhóm – vì tôi học luật, lại
có ông nội từng ở ban soạn thảo luật 1993.

Chúng ta quan tâm chuyện đồng bào khiếu kiện triền miên do
đất đai bị "<em>thu hồi</em>" nhưng được bồi thường
quá rẻ mạt. Nhiều bạn nghĩ do tổ chức đảng ở địa
phương lộng hành. Nghĩ vậy không sai, nhưng chưa đủ. Cái gốc
là do LĐĐ đã truất quyền sở hữu đất của dân, từ đó
cán bộ mới có thể hà hiếp dân.

LĐĐ ở Việt Nam đã gây đau khổ, oan khiên cho hàng chục
triệu người, nhất là nông dân, kể từ khi nó ra đời (1987).
Chính nó giúp tham nhũng tăng lên gấp 4 lần và mỗi năm rót 10%
GDP vào túi bọn tham nhũng, hoặc lãng phí. Hoàn toàn có cơ sở
để đạo luật này bị gọi là "<em>sản phẩm của tư duy
phản động</em>".

Suốt 20 năm vận hành, nó bị cuộc sống chống lại quyết
liệt đến mức đảng CSVN phải sửa đổi, bổ sung, thay
thế… tới 4 lần; và nay (2008) lại sắp phải thay luật lần
thứ 5. Vậy mà Luật 2008 vẫn chỉ là tạm thời, còn theo thông
báo chính thức thì tới năm 2011 mới hy vọng có luật "hoàn
chỉnh". Nhưng ngay hôm nay tôi có thể nói: Không bao giờ có
LĐĐ hoàn chỉnh, nếu không sửa tận gốc. Vậy cái "gốc"
đó là gì?

<h2>Cái gốc "phản động" của Luật Đất Đai</h2>

Không nước nào dám coi tài nguyên đất đai là không quan trọng
bậc nhất. Ở Việt Nam lại càng như vậy khi bình quân diện
tích đất trên đầu người (vốn đã thấp) cứ ngày càng thu
hẹp do dân số tăng nhanh. Đảng CSVN ý thức đầy đủ rằng
độc quyền kiểm soát đất đai ở một nước mà nông dân
chiếm trên 70% dân số sẽ tạo ra quyền lực tối thượng về
kinh tế, qua đó là quyền lực độc tôn về xã hội và chính
trị. Do vậy, hiến pháp 1980 được một quốc hội gồm 90%
đảng viên thông qua có ghi một ý mà ngay khi đó người dân
chưa thể nhận ra sự nguy hiểm cho mình, thậm chí còn hả hê
vì thấy "toàn dân" (chung chung) được đảng đề cao:
"<em>Đất đai, rừng núi, sông hồ, hầm mỏ… mà pháp luật
qui định là của Nhà nước đều thuộc sở hữu toàn
dân</em>". Ông nội tôi bảo: Luật gia lõi đời như bà Ngô Bá
Thành khi giơ tay thông qua luật còn tưởng rằng "đất đai
thuộc sở hữu toàn dân" nghĩa là… đảng sẽ cho mỗi
người dân sở hữu một mảnh đất (!).

Dựa vào hiến pháp, LĐĐ 1987 (và các năm sau) khằng định:
Đất đai là "<em>tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư
liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế được, là địa
bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở khác nhau và
trải qua nhiều thế hệ nhân dân ta tốn bao công sức và xương
máu mới khai thác, bồi bổ, cải tạo và bảo vệ được vốn
đất như ngày nay</em>". Khi đó, mọi người chưa thể nhận ra
đây là lời mào đầu để ngay sau này đảng CSVN có lý do
biến sở hữu đất đai của người dân (dù đó là tự mua
một cách chính đáng, tự khai hoang, hoặc do tổ tiên để
lại…) trong nháy mắt thành sở hữu của đảng. Kinh chưa?
Chỉ bằng mấy tờ giấy mà đảng làm điên đảo cả xã hội!

Đảng ta giải thích sự tước bỏ quyền sở hữu đất đai
của dân bằng lý sự như sau: "<em>Đất đai là kết quả của
một quá trình chế ngự thiên nhiên, chống giặc ngoại xâm
của cả dân tộc chứ không của riêng ai. Tách khỏi những
điều kiện của nhà nước, của cộng đồng, thì không một
cá nhân nào có thể khai phá và giữ gìn bất cứ mảnh đất
nào để rồi sau đó nói nó hoàn toàn là của mình. Có chăng,
ở đây họ chỉ có công khai phá và sử dụng nó</em>".

Ai có công chống ngoại xâm? Đương nhiên, chúng ta phải học
Lịch Sử Đảng để hiểu rằng đảng ta có công chống Pháp
và Mỹ. Nhưng đảng cấm chúng ta nghĩ rằng sự nghiệp chống
ngoại xâm là của toàn dân và có từ thời Hai Bà Trưng, Ngô
Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng đạo, Quang Trung… và sau
khi đuổi được giặc thì người dân thời xưa vẫn có quyền
sở hữu đất. Quyền này vẫn được thừa nhận trong 80 năm
thực dân Pháp chiếm nước ta. Ấy vậy mà sau khi đuổi được
thực dân Pháp thì đảng ta lại lý sự rằng không cá nhân nào
có quyền sở hữu đất đai. Đang là chủ sở hữu, người dân
trong nháy mắt chỉ còn có "quyền sử dụng"; trong khi đó,
đảng vô sản vốn chẳng có tý đất nào ban phát cho dân bỗng
nhiên trở thành người có quyền ra lệnh "thu hồi"(!). Dùng
từ "thu hồi" trong LĐĐ chẳng lẽ không nói lên điều gì
về não trạng của đảng ta?

<h2>Thực hiện luật = làm xáo trộn và gây đau khổ</h2>

Luật 1987 mới thi hành được 5 năm rưỡi đã bị cuộc sống
chống lại quyết liệt. Sự xáo trộn xã hội và bức xúc trong
dân tới mức đe doạ, khiến đảng ta phải thay thế nó bằng
Luật 1993. Luật này vẫn không thể "đi vào cuộc sống",
nên đến 1998 phải bổ sung nhiều điều. Vẫn không ổn, tới
2003 lại phải có luật mới. Nhưng chính cái Luật 2003 này đã
tạo ra nhiều triệu dân oan, hàng chục ngàn cuộc khiếu kiện
đông người và dài ngày, kể cả biến thành biểu tình…
đến mức công an phải lộ diện đàn áp. Luật 2003 có công
đầu đưa tham nhũng lên thành quốc nạn. Chính nó có vai trò
hàng đầu khiến cho đảng phải ban hành và thực thi các quy
định pháp luật về "cưỡng chế", về tội "chống
người thi hành công vụ", "cấm tụ tập khiếu kiện quá 5
người"… Nay, lại sắp có luật 2008.

Biện bạch cách gì thì sự thay đổi luật soành soạch như
vậy cũng cho thấy "lòng dân" không chấp nhận "ý
đảng". Điều này, đảng ta biết rõ hơn chúng ta.

<span class="underlined-text">Ví dụ, sự thi hành luật 1987</span>.
Đối tượng thi hành luật chỉ có 2: dân (ông chủ, theo học
thuyết "làm chủ tập thể" của cụ Lê Duẩn) và nhà nước
(đầy tớ, có nhiệm vụ… quản lý ông chủ). Luật 1987 khá
đơn giản, vì nội dung chủ yếu của nó chỉ là quy định quan
hệ đất đai giữa chủ và đầy tớ. Ông chủ tuy mất hẳn
quyền sở hữu đất đai, nhưng vẫn được đầy tớ cho phép
sử dụng nó, khi cần thì "thu hồi". Không có đối tượng
thứ ba nào khác.

Chính khi LĐĐ 1987 có hiệu lực, mọi người nhận ra một
điều: Ý đồ tiêu diệt tôn giáo, tiêu diệt sở hữu và tiêu
diệt thị trường là ngu xuẩn, là việc chống Trời.

Tuy về pháp lý, không ai có quyền mua bán đất, nhưng thị
trường đất đai vẫn tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau,
thông qua luồn lách, hối lộ. Dân vẫn có quyền sở hữu nhà,
do vậy khi đã có nhà hợp pháp thì đương nhiên chủ nhà
được "quyền sử dụng vĩnh viễn" (tức sở hữu) miếng
đất nằm dưới cái nhà đó. Do vậy, chuyện ngược đời
những năm đó là mảnh đất (cố định, tĩnh tại) lại phụ
thuộc vào cái nhà (dễ biến động, có thể mua bán, đổi
chác). Thế là, muốn bán (hay mua) đất chỉ cần làm cái nhà
tạm bợ trên mảnh đất đó, rồi bán (hay mua) cái nhà đó
là… xong. Cũng bằng cách đó, đất công bị chiếm dụng vô
tội vạ. Người có quyền "cho phép làm nhà" tha hồ tham
nhũng.

<span class="underlined-text">Luật 1993</span>. Thấy rõ, không thể
xoá được thị trường nói chung và thị trường đất đai nói
riêng, đảng ta cho phép luật này có những bổ khuyết quan
trọng.

Luật cho người dân được sử dụng đất lâu dài hơn (tới 20
và 50 năm) đồng thời có 5 quyền (sử dụng, chuyển quyền sử
dụng, thừa kế, thế chấp và cho thuê đất: nghĩa là gần như
có quyền sở hữu). Mặc dù về pháp lý, dân không có đất và
nhà nước chưa thừa nhận thị trường đất đai, nhưng nhờ
kẽ hở cố ý của luật, người ta vẫn mua bán đất; chỉ
cần trong giao kèo ghi là… "<em>giấy chuyển nhượng quyền
sử dụng đất</em>". Cũng lúc này, đảng cảm thấy nguy cơ
"chệch hướng" ngày càng lớn, nên dẫu buộc phải công
nhận cơ chế thị trường, nhưng gắn cho nó cái đuôi "theo
định hướng XHCN". Tới nay, trải 20 năm, nhiều người cho
rằng cái đuôi này sắp rụng hẳn, kể cả trong thị trường
đất đai.

Ông nội tôi nói lại: Những người tiến bộ trong nhóm soạn
thảo luật 1993 phải rất khéo léo để không chạm tới nguyên
lý "thép" (đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước
thông nhất quản lý) mà vẫn đưa được 5 quyền cho dân. Kỳ
công nhất, là đưa được ý "<em>bồi thường theo giá thị
trường</em>" vào văn bản. Ý này giúp dân có cơ sở đấu
tranh và tố cáo kiểu bồi thường (cướp) đất hiện nay là
bất hợp pháp.

Luật 1993 lạc hậu rất nhanh vì không chỉ có hai đối tượng
liên quan tới đất đai (như quy định ở luật 1987) mà còn
phát sinh các đối tượng khác: cơ quan nhà nước, các tổ
chức, đoàn thể, nông trường, đất của quân đội… Và
thiếu những qui định về quỹ đất tạo cơ sở hạ tầng,
chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích khác và thiếu
cả qui định chế độ sử dụng đất của các cơ quan, tổ
chức… Chính vì vậy, chỉ sau 1 năm, đã có tới hai pháp lệnh
được bổ sung để cấp cứu.

Với luật 1993, thị trường đất được ngấm ngầm phục
hồi, sự mua bán công bằng và tấp nập hơn, giá cả phản ánh
đúng giá trị của đất.

Luật này chứa đựng mầm tham nhũng và rối loạn. Ví dụ
quyền "giao đất" ngang với quyền sinh sát, rất dễ quy
đổi ra tiền. Nhưng bất công và đau khổ xảy ra ngay lập tức
mỗi khi bọn đầy tớ "thu hồi" đất mà mà chúng tạm giao
cho ông chủ. Tuy trên văn bản có ghi rõ: đất bị thu hồi
được bồi thường theo giá thị trường, nhưng "<em>giá thị
trường</em>" ở đây lại "<em>theo định hướng XHCN</em>",
nghĩa là do "đầy tớ" quy định. Đây chính là nguyên nhân
khiến người dân thấy rõ mình bị ăn cướp. Khiếu kiện
triền miên cũng từ đó mà ra. Cho tới năm nay, 2008, đảng
thừa nhận rằng giá đất do nhà nước quy định để "đền
bù" chỉ bằng 60% giá thực tế trên thị trường. Vậy, "thu
hồi" là cướp trắng trợn 40% tài sản.

Các luật về cưỡng chế, trừng trị "kẻ" chống người
thi hành công vụ đã hỗ trợ đắc lực LĐĐ mỗi khi đảng
"thu hồi" một diện tích lớn. Chưa đủ, về sau còn có
nghị định "cấm tụ tập trên 5 người để khiếu kiện".
Từ đó, trên báo chí, chủ đề liên quan đất đai chiếm tỷ
lệ vào loại cao nhất.

<span class="underlined-text">Luật 1998</span> quy định việc (đầy
tớ) giao đất cho các loại chủ (cá nhân và tổ chức), có thu
tiền và không thu tiền sử dụng (thuê đất). Việc mua bán
đất chưa được thừa nhận chính thức, do vậy vẫn được
nguỵ trang dưới dạng "chuyền nhượng quyền sử dụng" và
phải có sự cho phép của cấp có thẩm quyền. Nhiều người
giàu lên bất thường vì có quyền "cho phép".

<h2>Luật 2003: dự kiến tám nội dung phải sửa</h2>

Trong cuộc họp báo này 7-3-2008 về sửa LĐĐ 2003, ông bộ
trưởng Tài nguyên – Môi trường nói có 8 nội dung phải sửa
và "phải sửa ngay":

1) vấn đề quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất;

2) giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

3) tài chính về đất đai, giá đất;

4) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở
hữu tài sản gắn liền với đất;

5) thời hạn sử dụng đất;

6) quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa, lên sàn giao dịch
chứng khoán;

7) thủ tục hành chính trong quản lý và sử dụng đất;

8) quản lý và phát triển thị trường bất động sản.

Qua đó, ta thấy nhiều điều đã phát sinh mà luật 2003 không
lường trước, đồng thời nhiều vấn đề do sự ngoan cố về
quan điểm và lập trường.

Ví dụ nội dung 4 cho thấy dân vẫn mất quyền sở hữu đất,
nhưng nội dung 3 (giá đất) và 8 (thị trường bất động sản)
lại cho thấy sức mạnh vô địch của cơ chế thị trường
đối với mọi phản động lực dám chống lại nó. Hy vọng
sẽ tới lúc thắng bại phân minh.

Trong hội nghị có người khen ngợi tính hiệu dụng và tiện
lợi rất cao của bằng khoán điền thổ (giấy công nhận sở
hữu đất thực hiện từ năm 1927 và đề nghị đảng ta nên
học theo cách đó (của thực dân, phong kiến). Chuyện cấp
riêng rẽ "sổ hồng" (công nhận sở hữu nhà, do Bộ Xây
Dựng cấp giấy) và "sổ đỏ" (chỉ công nhận "quyền sử
dụng đất", do bộ TN-MT cấp) đang bị phản đối dữ, dư
luận đang đòi hỏi gộp lại… (xem vấn đề 4 ở trên). Cái
nguyên lý thép về "sở hữu toàn dân" đang núng thế.

Nhưng vấn đề nổi cộm nhất vẫn là giá đất "thế nào là
theo giá thị trường" (không kèm định hướng XHCN). Đây là
điều mà tất cả các tờ báo đều nêu rõ sau cuộc họp báo.
Mời các bạn đọc bài trên các báo khác nhau phản ánh nội
dung cuộc họp báo nói trên và ý kiến, quan điểm của các tờ
báo.

<span class="underlined-text">Những gì còn rơi rớt lại của mô
hình XHCN "cũ":</span>

1. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước (của đảng,
do đảng, vì đảng) thống nhất quản lý. Hậu quả: a) đất
công bị chiếm dụng vô tội vạ; b) tham nhũng tràn lan; c) khi
trưng dụng đất tư nhân cho việc công ích lẽ ra cần coi
người mất đất là những người có công, hy sinh, phải bồi
thường cao hơn giá thị trường thì lại làm ngược lại.

2. Quốc doanh là chủ đạo (mặc dù quốc doanh chiếm dụng 70%
vốn nhà nước nhưng chỉ dưa lại 30% lãi, nhưng nếu không
thế thì… mất CNXH)

3. Cái đuôi "định hướng XHCN" gắn vào cơ chế thị
trường khiến thị trường không phát huy hết tác dụng tích
cực, mà còn ngược lại

4. Tất cả những gì ở trên chỉ để tạo cớ cho đảng ta cai
trị dân vĩnh viễn

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5184), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét