nghề giáo mà thấy buồn nôn. Buồn không phải vì chuyện thầy
Khoa bỏ ngành Giáo dục (mà tôi cho là một quyết định hết
sức đúng), nhưng vì câu hỏi "<em><strong>được gì, mất
gì</strong></em>". Câu hỏi gì mà tàn nhẫn thế! Nhưng nó (câu
hỏi) phản ảnh cái động cơ đằng sau của mọi việc làm
trong xã hội VN ngày nay. Người nào hăng say tích cực quá,
người khác sẽ đặt câu hỏi "chắc được gì đằng sau";
người nào đấu tranh chống tiêu cực (như thầy Khoa) cũng bị
dèm pha "được gì". Nếu ai cũng nghĩ "được gì, mất gì" thì
chẳng ai làm từ thiện, chẳng ai lo chuyện công, chẳng có lý
tưởng gì cả; tất cả chỉ vì quyền lợi vật chất đằng
sau. Một xã hội gồm toàn những người như thế thì thật là
dã man. Trong entry này, mời các bác bạn đọc vài ý kiến của
tôi và của hai người rất đặc biệt…
Tin thầy Đỗ Việt Khoa bỏ nghề giáo có lẽ chẳng làm ai
ngạc nhiên, nhưng người ta vẫn thấy buồn buồn. Không ngạc
nhiên là vì sau khi thầy Khoa can đảm vạch ra những tiêu cực
trong ngành giáo dục nói chung và thi cử nói riêng, thầy và gia
đình đã hứng chịu biết bao tai tiếng do những kẻ không lạ
tung ra. Nguy hiểm hơn, người ta còn mướn cả côn đồ hành
hung thầy. Có khi người của trường học thầy đang công tác
chẳng giấu diếm mặt mũi, ngang nhiên đến nhà hành hung thầy.
Trong môi trường Việt Nam độc hại như thế, tôi đoán thầy
khó mà "sống" được với đồng nghiệp trong trường. Tôi
chợt nhớ đến câu của một bạn đọc ở một đại học Hà
Nội viết cho tôi rằng "<em>Trong thế giới người gù, thì
người thẳng lưng bị coi là dị dạng</em>". Thầy Khoa là
một "dị dạng" trong quần thể của những người gù.
Nhưng sự việc thầy Khoa bỏ dạy học (hay có người chơi chữ
là "mất dạy" [học]) vẫn là một tín hiệu cho thấy nền
giáo dục nước nhà thiếu lành mạnh. Do đó, sự ra đi của
thầy Khoa khỏi ngành giáo dục là chuyện có thể đoán được
dù nó để lại một dấu ấn buồn.
Trái lại với nhiều người, tôi nghĩ rằng thầy ĐVK đã chọn
đúng hướng đi: nên rời cái trường học đó. Thầy đã gióng
lên một tiếng chuông báo động tình trạng tiêu cực trong giáo
dục. Cả nước ai cũng biết. Thầy đã hoàn thành "sứ
mệnh" của mình. Thầy không còn gì hối tiếc phải rời bỏ
một môi trường độc hại, trù dập, và thù hằn đó. Thầy
nên mừng vì sẽ thoát khỏi cái môi trường giả dối của
những người gù.
Trước thầy Khoa, có thầy Nguyễn Thiện Nhân cũng rời ngành
Giáo dục. Lúc mới nhậm chức Bộ trưởng, thầy Nhân cũng
rầm rộ phát động phong trào "Ba Không", cũng hăm hở cải
cách giáo dục với nhiều lời hứa rất đẹp cứ như là buôn
bán hy vọng, nhưng qua vài năm tại chức, như chúng ta thấy,
thầy cũng… bó tay. Thầy Nhân cũng bỏ ngành Giáo dục mà đi.
Nhưng khác với thầy Khoa chưa biết mình sắp làm gì, thầy
Nhân hình như có một tương lai xán lạn hơn đang chờ thầy.
<div class="boxright220"><img src="/files/u1/sub01/images1661247_1.jpg"
width="250" height="218" alt="images1661247_1.jpg" /><div
class="textholder">Thầy giáo Đỗ Việt Khoa đã từng được Bộ
trưởng Nguyễn Thiện Nhân khen tặng vì thành tích chống tiêu
cực</div></div>
Nhưng sự ra đi của thầy Khoa và những sự kiện mang tính bạo
lực xảy ra cho cá nhân thầy làm cho chúng ta phải suy nghĩ về
xã hội hiện nay. <span class="underlined-text">Một người can đảm
đứng lên tố cáo tiêu cực, được đông đảo người dân cả
nước ủng hộ, nhưng trong thực tế thầy là một người rất
cô đơn</span>. Đồng nghiệp trước mặt thầy thì lên tiếng
ủng hộ, còn sau lưng thầy thì im lặng hay nói xấu thầy. Qua
báo chí, người ta có cảm giác có hàng triệu người ủng hộ
việc làm của thầy, nhưng những người này không bảo vệ
được thầy khỏi những bàn tay của những kẻ ác ôn tìm cách
hãm hại thầy và gia đình thầy. Ngay cả Bộ trưởng Nguyễn
Thiện Nhân thoạt đầu cũng tỏ vẻ quan tâm đến thầy, mà
cuối cùng vẫn không làm gì được cho thầy, không bảo vệ
quyền được nói thật của thầy. Trường hợp của thầy Khoa
có lẽ là tín hiệu mà xã hội Việt Nam muốn gửi ra: đừng
có dại dột vạch trần tiêu cực trong giáo dục ở Việt Nam.
Một xã hội mà trong đó kẻ ác ngang nhiên lộng hành, còn
người lương thiện bị trù dập; một xã hội bất lực
trước cái ác và không bảo vệ được người ngay kẻ thẳng
thì nên xem đó là xã hội gì?
Câu chuyện của thầy Khoa làm tôi nhớ đến chuyện bên Tây,
nhưng kết cục thì khác nhiều so với kết cục của thầy Khoa.
AB là một chuyên gia về bệnh lí học và Giảng sư cao cấp
(senior lecturer) của một đại học lớn và danh tiếng bên Anh;
sếp của anh ta là Giáo sư RE, một chuyên gia nội tiết chuyên
về loãng xương, cũng là người rất nổi tiếng trong lĩnh vực
xương. Khoảng 4 năm trước, AB tố cáo sếp của anh vi phạm
đạo đức khoa học. Số là RE trình bày một nghiên cứu trong
một hội nghị chuyên ngành (sau này công bố thành bài báo khoa
học) với những dữ liệu mà AB không đồng ý, vì anh ta là
người trực tiếp làm phân tích markers mà chưa thấy những dữ
liệu đó. AB làm lớn chuyện, đòi hỏi xem dữ liệu đó ở
đâu ra, và đại học mở cuộc điều tra. Kết quả điều tra
cho thấy RE chịu ảnh hưởng của công ty dược trong việc phân
tích dữ liệu, và đã có vài sơ suất (chẳng hạn như ký tên
tuyên bố là người giữ dữ liệu, nhưng thực tế thì công ty
giữ). Sự nghiệp của RE bị tổn hại nặng nề, bị giáng
chức hành chính, nhưng AB thì vẫn phây phây, vẫn làm trong
đại học. Tôi đều biết 2 người này vì có thời từng viết
chương sách chung. Hai năm trước hai người "chạm trán" trong
hội nghị quốc tế và họ vẫn đối xử lịch sự với nhau
dù không thoải mái lắm. Đó là bên Anh, nơi mà người ta có
"cơ chế" cho những người dám nói thật, thậm chí dám tố
cáo cả sếp của mình (như trường hợp tôi vừa kể) mà không
phải chịu những đợt hành hung và ám hại như trường hợp
của thầy Khoa. Nhìn như thế để chúng ta thấy thầy Khoa sinh
nhầm thế kỷ và sống nhầm chỗ.
NVT
_______________________
<em>PS. Xin mời đọc lời bình của GS. Nguyễn Huệ Chi với bài
viết của Người buôn gió
(http://boxitvn.blogspot.com/2010/05/uoc-gi-va-mat-gi.html):</em>
Một lời bình phẩm cay chua tưởng cào xé đến tận tim gan
phế phủ, nhưng khốn thay đó lại là sự thật. Còn nhớ ngày
xưa tôi có xem cuốn truyện dịch Thế giới người mù kể
chuyện một thanh niên sáng mắt bị lạc vào một thung lũng,
trong đó là cả một cộng đồng người mù đang sống. Bản
tính hăng hái, thương người, anh hòa nhập nhanh chóng với
cộng đồng người mù ấy, được họ cưu mang, dựng cho một
căn nhà, và cưới cho một cô vợ mù. Nhưng rồi dần dần,
những điều anh mách bảo cho tập thể cư dân này dựa vào
đôi mắt nhìn xa trông rộng của anh, làm họ đâm nghi ngờ và
ghen ghét, ngỡ anh là một phù thủy, một người không hiểu vì
sao lại khác với mình. Cuối cùng họ nhờ cô vợ của anh
ngấm ngầm dò tìm và cô tìm ra nguyên nhân là ở đôi mắt
khác người của anh. Thế là họ bàn nhau tìm cách bắt anh để
dùng dao khoét đi cái vật nó là nguyên nhân làm cho anh thấy
những điều cộng đồng không thấy. May sao anh dò ra được âm
mưu đó và bằng mọi giá trốn thoát khỏi thung lũng.
Hiện tại, công đồng người Việt đang ở vào tình cảnh oái
oăm của một "thế giới người mù" chăng? Tôi không tin
điều đó. Người Việt Nam vốn có sức sống cường tráng
trong mấy nghìn năm lịch sử quyết không thể là một tộc
người yếu kém giác quan "nhìn" đến nỗi phải rơi vào
thảm kịch triệt tiêu những người sáng mắt. Nhưng quả là
trong một thời đoạn đặc biệt, có những yếu tố ngẫu
nhiên đóng vai trò chi phối làm cho một dân tộc bỗng nhiên
mất phương hướng khiến phải trả cái giá rất đắt. Yếu
tố ngẫu nhiên trở thành gánh nặng đối với dân tộc chúng
ta là gì? Người Buôn Gió không tiện giải thích và chúng ta
cũng không ai cần giải thích, bởi từ bao nhiêu lâu nó đã sờ
sờ ra đấy như một sức ám ảnh. Oái oăm là "cái không hợp
lý" vẫn cứ tồn tại và dân tộc này vẫn cứ phải oằn
lưng gánh chịu.
Nguyễn Huệ Chi
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5147), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét