điểm vào hôm thứ Năm, nhiều người mới biết một sự thật
gây sốc: trên 60% giao dịch hàng ngày tại thị trường chứng
khoán Mỹ là do máy tính ra lệnh! Ra lệnh mua bán chứ không
phải chỉ thực hiện!
Bình thường lệnh mua bán do con người gõ vào máy tính để nó
thực hiện nhưng tốc độ xử lý của người làm sao so được
với máy tính. Vậy là các công ty chứng khoán bèn soạn những
chương trình máy tính mạnh, dùng các thuật toán từ đơn giản
đến phức tạp để máy tính tự động quyết định lệnh mua
bán cho con người. Ví dụ họ quy ước nếu xảy ra chuyện A
thì máy tính sẽ làm chuyện B; nếu thông tin về công ty C là
như thế này thì máy tính sẽ quyết định như thế này. Bình
thường người ta lập luận máy tính sẽ tiếp nhận lượng
thông tin khổng lồ và xử lý chúng nhanh như chớp trong khi
đầu óc con người có hạn, không thể tiêu hóa quá một
lượng thông tin nào đó. Vấn đề là soạn các thuật toán sao
cho chặt chẽ rồi yên tâm giao cho máy tính "chơi" chứng
khoán cho mình, với tốc độ một phần triệu giây cho mỗi giao
dịch.
Thế rồi sự cố hôm thứ Năm diễn ra. Thoạt tiên, có thể do
lỗi của một cá nhân nào đó, một lệnh bán bất thường
xuất hiện. Ngay lập tức nó đã kích hoạt các chiến lược
đã lập trình trước trong các chương trình mua bán tự động
và máy tính liên tục đưa ra những lệnh bán với giá ngày
càng giảm – ào ạt – chỉ trong vòng 10 phút, đến 700 tỷ
đô-la đã bốc hơi trên thị trường chứng khoán Mỹ.
Chắc chắn trong những tuần sắp tới sẽ có những cuộc
điều tra rồi giải trình về hệ thống giao dịch tự động
bằng lập trình máy tính (tiếng Anh là algo trading) nhưng sự
cố này càng củng cố mối lo ngại rằng thị trường tài
chính thế giới đang được xây dựng trên những nền tảng sai
lầm, luôn bị lợi dụng và có tiềm năng hủy hoại cả nền
kinh tế thế giới. Nhưng đó là cả một câu chuyện dài, khó
giải quyết. Trước mắt, cách tiếp cận tốt nhất với thị
trường tài chính, nhất là các công cụ phái sinh, là nên hạn
chế quy mô giao dịch bằng mọi biện pháp. Hoàn toàn hợp lý
khi cân nhắc việc cấm sử dụng chương trình giao dịch tự
động bằng máy tính vì đây là khe hở dễ làm sụp đổ thị
trường tài chính toàn cầu hay làm bùng nổ một cuộc khủng
hoảng khác. Một cá nhân bất mãn, một tay khủng bố tin học
sẽ dễ dàng thay đổi vài thông số rồi đưa cho máy tính, máy
sẽ cứ thế ra lệnh sai và sai lầm sẽ lan nhanh hơn cháy rừng
mùa khô.
Tôi chợt nhớ các cuốn truyện khoa học viễn tưởng miêu tả
máy móc nổi loạn, chống lại con người. Sự cố hôm thứ Năm
chính là một phiên bản máy móc tấn công Dow Jones, đánh sụp
phố Walls, gây hoảng loạn thị trường. Không còn là chuyện
viễn tưởng nữa rồi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/4944), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét